Emrat e numërueshëm dhe të panumërueshëm në anglisht: some, any, how much, how many
Countable, Uncountable, Some and Any
Në këtë faqe
Qëllimi
Pas këtij mësimi do të dini të dalloni emrat e numërueshëm (an egg, two eggs) nga emrat e panumërueshëm (water, money, advice), të përdorni some dhe any, të pyesni How much…? dhe How many…?, dhe t'i numëroni gjërat e panumërueshme me shprehje si a glass of dhe a piece of.
Ideja kryesore
Përfytyroni dy qese pazari. Në qesen e parë ka portokaj: sende të veçanta që i numëroni një nga një: one orange, two oranges, three oranges. Emra të tillë janë të numërueshëm (countable). Në qesen e dytë ka miell: askush nuk thotë «një miell, dy mielle». Emra të tillë janë të panumërueshëm (uncountable): anglishtja i sheh si një lëndë ose një tërësi, pa njësi të qarta: water, rice, money, information. Nuk thoni «one water» ose «two rices».
Qesja vendos gramatikën. Emrat e numërueshëm mund të marrin a / an dhe shumës. Emrat e panumërueshëm nuk marrin a / an, nuk kanë shumës dhe shkojnë me folje në njëjës: The information is useful.
Doni të numëroni diçka të panumërueshme? Përdorni një enë ose një fjalë për copën: a glass of water, a piece of advice, a kilo of flour. Tani numëroni gotat, copat ose kilet: two glasses of water.
Some dhe any do të thonë «një sasi, pa thënë saktësisht sa».
Shqipja dhe anglishtja
Edhe shqipja i ka këto dy grupe: «ujë», «bukë», «miell», «oriz» nuk numërohen as në shqip, dhe «një gotë ujë», «dy kafe» punojnë njësoj si në anglisht. Problemi janë disa fjalë që në shqip kanë shumës, kurse në anglisht janë të panumërueshme: «këshilla», «informacione», «lajme», «mobilje», «detyra shtëpie», «bagazhe» dhe «paratë». Në anglisht advice, information, news, furniture, homework, luggage dhe money nuk marrin -s dhe shkojnë me is.
Edhe dy dallime të vogla. Shqipja ka vetëm një fjalë, «sa», kurse anglishtja ka how many dhe how much. Dhe në shqip ena dhe lënda bashkohen pa parafjalë («një gotë ujë», «një copë tortë»), kurse në anglisht duhet of: a glass of water. Lajm i mirë: «ndonjë» në pyetje është shumë afër any («Keni ndonjë pyetje?» = Do you have any questions?). Kujdes vetëm me mohimin: «nuk kam asnjë» ka dy mohime, anglishtja vetëm një.
| Shqip | Anglisht | Çfarë ndryshon |
|---|---|---|
| Më duhen disa këshilla. | I need some advice. | në shqip shumës, në anglisht pa -s |
| Paratë nuk janë gjithçka. | Money isn't everything. | në shqip shumës + trajta e shquar, në anglisht pa the dhe me is |
| Lajmet fillojnë në nëntë. | The news is on at nine. | news mbaron me -s, por është në njëjës |
| Na duhen mobilje të reja. | We need new furniture. | pa -s, pa a |
| Sa fëmijë? / Sa ujë? | How many children? / How much water? | «sa» → many (numërohet) ose much (nuk numërohet) |
| Një gotë ujë. / Dy feta bukë. | A glass of water. / Two slices of bread. | në shqip pa parafjalë, në anglisht of |
| Dy kafe, ju lutem. | Two coffees, please. | këtu është njësoj: një kafe = një filxhan |
| Keni ndonjë pyetje? | Do you have any questions? | këtu është njësoj: «ndonjë» = any |
| Nuk kam asnjë lek. | I don't have any money. | në shqip dy mohime, në anglisht një: don't … any |
Shkurt: mos u besoni shumësit shqip. Advice, information, news, furniture, homework, luggage dhe money në anglisht janë pa -s dhe me is; «sa» bëhet how many ose how much; dhe midis enës dhe lëndës vini of.
Forma
Të numërueshëm apo të panumërueshëm
| Të numërueshëm | Të panumërueshëm | |
|---|---|---|
| a / an | an apple, a chair | pa a / an |
| shumësi | apples, chairs | pa shumës |
| folja | is (një) / are (dy ose më shumë) | is |
| some / any | some apples, any chairs | some water, any furniture |
| pyetja | How many apples? | How much water? |
Emra tipikë të panumërueshëm
| Grupi | Emrat |
|---|---|
| Ushqime dhe pije | water, milk, coffee, tea, bread, rice, cheese, meat, sugar, pasta |
| Materiale | paper, glass, wood, plastic |
| Ide dhe veprimtari | information, advice, news, help, music, work, homework, fun |
| Fjalë «grupi» | money, furniture, luggage, traffic |
Disa nga këta emra duken si grupe sendesh të numërueshme (money = monedha dhe kartëmonedha; furniture = karrige, tavolina, krevate), por vetë emri është i panumërueshëm.
Some dhe any
| Lloji i fjalisë | Fjala e zakonshme | Shembull |
|---|---|---|
| Pohore | some | There's some milk in the fridge. |
| Mohore | any | We don't have any eggs. |
| Pyetje | any | Are there any tickets? |
| Ofertë | some | Do you want some tea? |
| Kërkesë | some | Can I have some water, please? |
Enët dhe copat
| Shprehja | Shembuj |
|---|---|
| a cup of / a glass of / a bottle of | a cup of tea, a glass of water, a bottle of oil |
| a can of / a packet of / a carton of | a can of cola, a packet of rice, a carton of milk |
| a piece of | a piece of cake, a piece of advice, a piece of furniture |
| a slice of | a slice of bread, a slice of pizza |
| a loaf of / a bar of / a kilo of | a loaf of bread, a bar of chocolate, a kilo of rice |
Përdorimi
1Emrat e numërueshëm dhe të panumërueshëm
Emrat e numërueshëm marrin a / an dhe shumës. Emrat e panumërueshëm nuk marrin a / an, as -s të shumësit, dhe shkojnë me folje në njëjës.
2Some në fjali pohore, oferta dhe kërkesa
Përdorni some me emra të numërueshëm në shumës dhe me emra të panumërueshëm në fjalitë pohore. Përdoreni edhe në oferta dhe kërkesa, kur prisni përgjigjen yes. Në shqip shpesh themi «disa», «ca» ose asgjë fare.
3Any në fjali mohore dhe pyetje
Përdorni any në shumicën e fjalive mohore dhe të pyetjeve, kur nuk e dimë nëse diçka ekziston, ose kur përgjigjja është «zero». Në pyetje «ndonjë» shqip punon njësoj.
4How much…? dhe How many…?
How many + emër i numërueshëm në shumës. How much + emër i panumërueshëm. Në shqip të dyja janë «sa». How much…? pyet edhe për çmimin: shih A1-04.
5Enët dhe copat
Për të numëruar një emër të panumërueshëm, vendosni para tij një enë ose një fjalë për copën. Ena merr shumësin; emri i panumërueshëm nuk ndryshon. Në shqip themi «një gotë ujë», pa parafjalë; në anglisht duhet of.
Gabime të shpeshta
Kurthe për shqipfolësit
1. «Informacione» → informations. Në shqip «informacion» ka shumës: «Pyeteni recepsionisten e hotelit, ajo ka gjithmonë informacione të dobishme për plazhet afër Vlorës». Fjalë për fjalë del informations. Në anglisht information nuk merr kurrë -s.
2. «Paratë janë» → the money are. «Paratë nga puna e verës janë për universitetin». Në shqip «paratë» janë shumës dhe në trajtë të shquar. Në anglisht money është i panumërueshëm: folja në njëjës.
3. «Detyra shtëpie» → homeworks. «Mami, mund të më ndihmosh me detyrat e shtëpisë së anglishtes?» Në shqip «detyrat» janë shumës. Në anglisht homework nuk ka shumës dhe nuk merr a; për sasinë: a lot of homework.
4. «Një pako kafe» → a packet coffee. «Rrugës për në shtëpi, mund të blesh një pako kafe?» Në shqip ena dhe lënda qëndrojnë njëra pas tjetrës pa parafjalë. Në anglisht midis tyre duhet of.
5. «Nuk ka asnjë bukë» → doesn't have no bread. «Pas orës dhjetë të mbrëmjes, furra nuk ka asnjë bukë». Në shqip mohimi i dyfishtë është i detyrueshëm. Në anglisht një mohim mjafton: doesn't … any ose no. (Bread është gjithashtu i panumërueshëm: pa a, pa -s.)
Mos i ngatërroni
How much apo How many – E numëroni një nga një? → how many. Është diçka që nuk numërohet? → how much. Në shqip të dyja janë «sa».
Some në oferta apo any në pyetje të vërteta – Përdorni some kur ofroni ose kërkoni diçka dhe prisni yes. Përdorni any në një pyetje të vërtetë, kur nuk e dini përgjigjen.
Emra në të dy qeset – Disa emra janë të panumërueshëm si lëndë, por të numërueshëm si një send ose një porcion. Fjalë të tjera për sasinë (much, a few, a little) i keni te A2-10; emrat e vështirë te B2-22. Këtu shqipja punon njësoj.
Drejtshkrimi dhe shqiptimi
- some para një emri zakonisht shqiptohet dobët: /səm/, me zanoren /ə/, që i ngjan «ë»-së shqipe: some water. Kur theksohet ose qëndron vetëm, shqiptohet fort /sʌm/: Some people like it, and some don't. Zanorja /ʌ/ nuk ekziston në shqip: është një «a» e shkurtër dhe e relaksuar, me gojën pak të hapur.
- of shqiptohet dobët /əv/, dhe në të folur të shpejtë shpesh vetëm /ə/: a cup of tea tingëllon si «a cuppa tea». Mos e lexoni sipas shkrimit si «of»: tingulli në fund është /v/.
- Enët në shumës ndjekin drejtshkrimin e zakonshëm të shumësit: glass → glasses, slice → slices, loaf → loaves, packet → packets (shih A1-05).
- luggage përdoret në anglishten britanike dhe amerikane; baggage është më e zakonshme në anglishten amerikane. Të dyja janë të panumërueshme: How much luggage…? How much baggage…? Te luggage fundi shqiptohet /ɪdʒ/; mos e ngatërroni me fundin e fjalës shqipe «bagazh».
Rregulli i artë
Emrat e numërueshëm: a / an dhe shumës. Emrat e panumërueshëm: pa a / an, pa shumës, me folje në njëjës, edhe kur shqipja përdor shumësin («këshilla», «paratë», «detyra»). Përdorni some kryesisht në fjali pohore, oferta dhe kërkesa, dhe any kryesisht në mohore dhe pyetje. «Sa» → how many + i numërueshëm, how much + i panumërueshëm.
Ushtrime
A. Forma
I numërueshëm (countable) apo i panumërueshëm (uncountable)? Plotësoni ose zgjidhni.
-
Countable or uncountable? furniture
-
Countable or uncountable? chair
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: a bar of …
-
Plotësoni: two of water (glass)
-
Plotësoni: three of bread (slice)
-
How chairs are there?
-
How rice do you want?
B. Kuptimi
Zgjidhni përgjigjen e saktë.
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: We need … eggs for the cake.
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: There isn't … milk left.
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: "Do you want … cake?" "Yes, please!"
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: The news … good today.
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: a … of pizza
C. Gjeni gabimin
Çdo fjali ka një gabim ose është e saktë. Shkruani fjalinë e korrigjuar ose shkruani correct.
-
The informations are on the website.
-
How many money do you have?
-
I have two luggages.
-
Can I have a glass of water, please?
D. Në kontekst
Lexoni dialogun dhe plotësoni fjalët që mungojnë. Fjalët: any, cartons, loaf, many, some
Max: Is there 17 milk in the fridge?
Lea: No, there isn't 18 milk. We need two 19 of milk.
Max: OK. And how 20 eggs do we need?
Lea: Six. And can you buy 21 bread? A 22 of white bread, please.
E. Radha juaj
Shkruani në anglisht.
-
Shkruani dy fjali për kuzhinën tuaj sot: një me some dhe një me any.
-
Shkruani një kërkesë të shkurtër në një kafene. Përdorni një enë ose një fjalë për copën.
F. Përsëritje e përzier
Përsëritni mësimet e mëparshme.
-
A1-11 There is dhe there are në anglisht: si thuhet «ka» në kuptimin «ndodhet» Zgjidhni përgjigjen e saktë: There … some cheese on the table.
-
A1-06 Nyjet në anglisht (articles): a, an, the apo pa nyje? Zgjidhni përgjigjen e saktë: I want … orange and some water.
-
A1-13 Present Simple: don't, doesn't, do, does – mohorja dhe pyetjet në shqip Korrigjoni gabimin: How much money you have?
Përgjigjet
A. Forma
- uncountable
- countable
- chocolate
- glasses
- slices
- many
- much
B. Kuptimi
- some
- any
- some
- is
- slice
C. Gjeni gabimin
- The information is on the website.
- How much money do you have?
- I have two pieces of luggage. / I have two bags. / I have two suitcases.
- ✓ Can I have a glass of water, please?
D. Në kontekst
- any / some
- any
- cartons
- many
- some
- loaf
E. Radha juaj
- There's some rice in the cupboard. There isn't any coffee.
- Can I have a cup of tea and a piece of cake, please?
F. Përsëritje e përzier
- is
- an
- How much money do you have?
