SlowingoGramatika
B2 24 / 30

Subject-Verb Agreement: news is, police are – përshtatja e foljes me kryefjalën në anglisht

Subject-Verb Agreement: Tricky Nouns

Në këtë faqe
  1. Qëllimi
  2. Ideja kryesore
  3. Shqipja dhe anglishtja
  4. Forma
  5. Përdorimi
  6. Gabime të shpeshta
  7. Kurthe për shqipfolësit
  8. Mos i ngatërroni
  9. Drejtshkrimi dhe shqiptimi
  10. Rregulli i artë
  11. Ushtrime

Qëllimi

Pas këtij mësimi do të zgjidhni foljen në njëjës ose në shumës edhe pas kryefjalëve të vështira: emrat e panumërueshëm si news dhe advice, emrat në shumës si police dhe clothes, emrat përmbledhës si team, fjalët si everyone dhe each, neither… nor, one of the… dhe shumat si ten dollars.

Ideja kryesore

Rregulli bazë është i thjeshtë: kryefjala në njëjës do foljen në njëjës (The car is), kryefjala në shumës do foljen në shumës (The cars are). Problemi është se nuk mund t'i besoni gjithmonë pamjes së emrit.

News mbaron me -s, por është njëjës. Police nuk ka -s, por është shumës. Ten kilometres duket shumës, por e mendojmë si një distancë të vetme.

Përfytyroni foljen si dikë që numëron kokat. Ajo nuk e shikon drejtshkrimin e kryefjalës. Ajo pyet: a e sheh anglishtja këtë si një gjë apo si shumë gjëra? Mësoni grupet e këtij mësimi dhe do ta dini përgjigjen. Aty ku përdorimi ndryshon – për shembull, te emrat përmbledhës në anglishten britanike dhe amerikane – do të mësoni të dyja mundësitë.

Shqipja dhe anglishtja

Edhe në shqip folja përshtatet me kryefjalën, prandaj vetë rregulli nuk është i ri. Kurthi është te emrat: shumë emra që në shqip janë në shumës, në anglisht janë të panumërueshëm dhe duan foljen në njëjës: «lajmet janë», «këshillat», «informacionet», «mobiljet», «bagazhet», «paratë janë». Dhe e kundërta: «policia» në shqip është njëjës («policia po kërkon»), kurse police në anglisht do gjithmonë foljen në shumës. Edhe «të gjithë» në shqip është shumës («të gjithë e dinë»), kurse everyone në anglisht është njëjës. Te shumat e parave, kohës dhe distancës shqipja thotë «dhjetë dollarë janë», anglishtja zakonisht ten dollars is.

Lajm i mirë: shumë gjëra punojnë njësoj. «Rrobat», «syzet», «pantallonat», «njerëzit» janë në shumës edhe në shqip; «familja jeton», «skuadra luan» janë në njëjës si në anglishten amerikane; «një nga shokët e mi jeton» ka të njëjtin model si one of my friends lives.

ShqipAnglishtÇfarë ndryshon
Lajmet janë në orën gjashtë.The news is on at six.«lajmet» shumës → news njëjës
Këshillat e tua më ndihmuan.Your advice was really helpful.pa -s, folja në njëjës
Të gjitha mobiljet janë të përdorura.All the furniture in this room is second-hand.furniture nuk ka shumës
Bagazhet tona nuk kanë mbërritur.Our luggage hasn't arrived yet.luggage njëjës
Policia po kërkon dy burra.The police are looking for two men.e kundërta: njëjës në shqip, shumës në anglisht
Të gjithë janë të mirëpritur.Everyone is welcome to join.everyone njëjës
Dhjetë dollarë janë shumë për një sanduiç.Ten dollars is a lot for a sandwich.një shumë e vetme → njëjës
Rrobat e mia janë ende të lagura.My clothes are still wet.këtu është njësoj
Një nga kolegët e mi flet pesë gjuhë.One of my colleagues speaks five languages.këtu është njësoj
As Anna, as Leo nuk po vijnë.Neither Anna nor Leo is coming.pa not; folja sipas emrit më të afërt

Shkurt: mos e përktheni foljen nga shqipja – pyesni si e numëron anglishtja emrin: news, advice, information, furniture, luggage, money → njëjës; police, people, clothes → shumës; everyone, each → njëjës.

Forma

Lloji i kryefjalësFoljaShembuj
emra të panumërueshëm (edhe me -s, ose kur duken të numërueshëm)njëjësnews, information, advice, furniture, luggage, equipment, research, homework, progress
emra që janë gjithmonë në shumësshumëspolice, cattle, clothes, goods, belongings, trousers, scissors, glasses (= syze), surroundings
emra përmbledhës (një grup)njëjës (UK dhe US) ose shumës (kryesisht UK)family, team, government, staff, company, audience, committee, class
everyone, everybody, someone, nobody, each, every + emërnjëjësEveryone is… Each student has…
neither… nor / either… orpërshtatet me kryefjalën më të afërtNeither the manager nor the workers are…
one of the + emër në shumësnjëjës (përshtatet me one)One of my friends lives in Rome.
një shumë parash, kohe, distance ose peshe si një e tërënjëjësTen dollars is enough. Two hours is a long time.

Singular they (they për një person)

KryefjalaPëremriFolja
everyone, someone, nobody; një person, gjinia e të cilit nuk dihet ose nuk ka rëndësithey / their / themme they folja në shumës: Someone left their umbrella. Tell them they're welcome.

Përdorimi

1Emrat e panumërueshëm – folja në njëjës

Disa emra mbarojnë me -s ose duken si gjëra që numërohen, por në anglisht janë të panumërueshëm A1-24. Ata duan foljen në njëjës, nuk marrin a / an dhe nuk kanë shumës. Për t'i numëruar përdorni a piece of / an item of. Edhe lëndët mësimore me -ics janë njëjës: Physics was my favourite subject. Po ashtu maths (UK) / math (US). Në shqip shumë prej tyre janë në shumës, prandaj kini kujdes.

The news is on at six.
Lajmet jepen në orën gjashtë.
në shqip «lajmet» janë shumës, news është njëjës: is
Your advice was really helpful.
Këshillat e tua më ndihmuan vërtet shumë.
«këshillat» shumës, advice njëjës: was
All the furniture in this room is second-hand.
Të gjitha mobiljet në këtë dhomë janë të përdorura.
«mobiljet janë» → furniture is
The information on the website is out of date.
Informacioni në faqen e internetit është i vjetruar.
në shqip themi edhe «informacionet janë»; në anglisht vetëm is
Economics is difficult, but I enjoy it.
Ekonomia është e vështirë, por më pëlqen.
lëndë me -ics → njëjës
Our luggage hasn't arrived yet.
Bagazhet tona nuk kanë mbërritur ende.
«bagazhet» shumës, luggage njëjës: hasn't
Recent research shows that sleep affects memory.
Kërkimet e fundit tregojnë se gjumi ndikon te kujtesa.
«kërkimet tregojnë» → research shows

2Emrat që janë gjithmonë në shumës

Disa emra janë gjithmonë në shumës. Police dhe cattle nuk kanë -s, por duan foljen në shumës. Edhe clothes, goods, belongings dhe sendet me dy pjesë si trousers, scissors dhe glasses (= syze) janë në shumës (por a pair of glasses is). People është thjesht shumësi i parregullt i person, prandaj edhe ai do foljen në shumës. Shumica e këtyre janë në shumës edhe në shqip («rrobat», «syzet», «njerëzit»); përjashtimi i madh është «policia».

The police are looking for two men.
Policia po kërkon dy burra.
«policia» njëjës, police shumës: are
My clothes are still wet.
Rrobat e mia janë ende të lagura.
njësoj si në shqip
The goods were damaged during delivery.
Mallrat u dëmtuan gjatë dorëzimit.
Your glasses are on the kitchen table.
Syzet e tua janë mbi tavolinën e kuzhinës.
njësoj si «syzet janë»; por: a pair of glasses is
The cattle are kept in the field during the summer.
Gjatë verës bagëtitë mbahen në fushë.
cattle pa -s, por shumës
People are getting more interested in electric cars.
Njerëzit po interesohen gjithnjë e më shumë për makinat elektrike.
people = shumësi i person

3Emrat përmbledhës – njëjës ose shumës

Emri përmbledhës emërton një grup. Në anglishten amerikane zakonisht do foljen në njëjës. Në anglishten britanike mund të marrë foljen në njëjës (grupi si një njësi) ose në shumës (anëtarët një nga një). Jini të qëndrueshëm brenda fjalisë (The team is proud of its… / The team are proud of their…). Në shqip këta emra janë gjithmonë njëjës («skuadra luan», «familja jeton»), prandaj forma në shumës është e reja për ju.

The team is playing well this season.
Skuadra po luan mirë këtë sezon.
(UK dhe US) një njësi, si në shqip
The team are celebrating in the changing room.
Lojtarët e skuadrës po festojnë në zhveshtore.
(UK) lojtarët një nga një
My family lives in a small town.
Familja ime jeton në një qytet të vogël.
një njësi
My family are all very tall.
Në familjen time të gjithë janë shumë të gjatë.
(UK) çdo anëtar
The government has announced new tax rules.
Qeveria ka shpallur rregulla të reja tatimore.
The staff are unhappy about the new schedule.
Stafi është i pakënaqur me orarin e ri.
(UK, e zakonshme edhe në US); në US edhe: The staff is

4Everyone, each, every – folja në njëjës; singular they

Everyone, everybody, someone, nobody, each dhe every + emër duan foljen në njëjës, edhe kur flasin për shumë njerëz. Në shqip «të gjithë» është shumës («të gjithë e dinë»), kurse «secili» dhe «çdo» janë njëjës si në anglisht. Përemri që i referohet këtyre fjalëve zakonisht është they / their / them («singular they»). They do gjithmonë foljen në shumës (they are), edhe kur flet për një person. Kur each vjen pas një kryefjale në shumës, folja është në shumës: They each have a key.

Everyone is welcome to join.
Të gjithë janë të mirëpritur të bashkohen.
«të gjithë janë» shumës, everyone njëjës: is
Each room has its own bathroom.
Çdo dhomë ka banjën e vet.
njësoj si «çdo»: njëjës
Every student needs to bring their ID.
Çdo student duhet të sjellë kartën e identitetit.
needs në njëjës; their për një person
Somebody has left their phone on the bus.
Dikush e ka harruar telefonin në autobus.
their: nuk e dimë kush
The children each have their own bedroom.
Fëmijët kanë secili dhomën e vet të gjumit.
each pas kryefjalës në shumës → have
A new colleague starts on Monday. I wonder what they're like.
Të hënën fillon një koleg i ri. Pyes veten si është.
një person, por they + are

5Neither… nor / either… or; one of the…

Me neither… nor dhe either… or folja përshtatet me kryefjalën më të afërt. (Në të folurit jozyrtar është e zakonshme edhe folja në shumës kur të dyja kryefjalët janë në njëjës: Neither Anna nor Leo are coming.) Kujdes: neither… nor është vetë mohor, prandaj folja pas tij është pohore – ndryshe nga shqipja «as…, as… nuk». Me one of the + emër në shumës, folja përshtatet me one, pra është në njëjës – njësoj si «një nga…» në shqip.

Neither my brother nor my sisters live nearby.
As vëllai, as motrat e mia nuk jetojnë afër.
më afër: sisters → live; në anglisht pa not
Either the twins or their mother is picking us up.
Do të vijnë të na marrin ose binjakët, ose nëna e tyre.
më afër: mother → is
Neither the hotel nor the restaurants were open.
As hoteli, as restorantet nuk ishin hapur.
më afër: restaurants → were
One of my colleagues speaks five languages.
Një nga kolegët e mi flet pesë gjuhë.
njësoj si në shqip: one → speaks
One of the reasons I moved here was the weather.
Një nga arsyet pse u shpërngula këtu ishte moti.

6Shumat si një e tërë

Kur një shumë parash, kohe, distance ose peshe shihet si një e tërë, përdorni foljen në njëjës. Në shqip këtu themi zakonisht «janë», prandaj kjo është pikë që do vëmendje.

Ten dollars is a lot for a sandwich.
Dhjetë dollarë janë shumë për një sanduiç.
në shqip «janë», në anglisht një shumë e vetme: is
Three weeks isn't long enough for a trip to Australia.
Tri javë nuk mjaftojnë për një udhëtim në Australi.
isn't, jo aren't
Five kilometres is a good distance for a beginner.
Pesë kilometra janë një distancë e mirë për një fillestar.
një distancë → is
Twenty kilos is the maximum for checked luggage.
Njëzet kilogramë është pesha maksimale për bagazhin e regjistruar.
një peshë → is

Gabime të shpeshta

❌The news are good.
✅The news is good.
news është i panumërueshëm → njëjës.
❌She gave me some good advices.
✅She gave me some good advice. ose She gave me a few good pieces of advice.
advice nuk ka shumës.
❌The police is coming.
✅The police are coming.
police do gjithmonë foljen në shumës.
❌Everyone have a ticket.
✅Everyone has a ticket.
everyone → folja në njëjës.
❌One of my friend live in Berlin.
✅One of my friends lives in Berlin.
one of + emër në shumës + folje në njëjës.
❌My clothes is in the washing machine.
✅My clothes are in the washing machine.
clothes → shumës.
❌We need new furnitures.
✅We need new furniture.
furniture është i panumërueshëm.
⚠️Fifty euros are too much for a T-shirt.
✅Fifty euros is too much for a T-shirt.
Folja në shumës dëgjohet ndonjëherë, por për një shumë të vetme standardi është njëjësi.

Kurthe për shqipfolësit

1. «Lajmet janë…» → the news are. Në shqip «lajmet» janë gjithmonë në shumës: «Lajmet për bursën e Artës janë të mrekullueshme – do të studiojë në Vjenë». Fjalë për fjalë del the news are. Në anglisht news është i panumërueshëm dhe do foljen në njëjës, megjithëse mbaron me -s.

❌The news about Arta's scholarship are amazing. She's going to study in Vienna.
✅The news about Arta's scholarship is amazing. She's going to study in Vienna.
news → is

2. «Paratë janë…» → the money are. «Paratë» në shqip janë shumës: «Paratë që kam kursyer për udhëtimin në Theth janë në një kavanoz në kuzhinë». Money në anglisht është i panumërueshëm: folja në njëjës, pa -s.

❌The money I've saved for the trip to Theth are in a jar in the kitchen.
✅The money I've saved for the trip to Theth is in a jar in the kitchen.
money → is

3. «Policia po…» → the police is. Këtu kurthi është i kundërt: «policia» në shqip është emër në njëjës («Mbrëmë policia po ndalonte shoferët në rrugën për në Durrës»), prandaj del is. Police në anglisht do gjithmonë foljen në shumës.

❌Last night the police was stopping drivers on the road to Durres.
✅Last night the police were stopping drivers on the road to Durres.
police → were

4. «Të gjithë duan…» → everyone want. Në shqip «të gjithë» është shumës: «Në grupin tonë të gjithë duan të shkojnë në plazh». Folja në shumës kalon lehtë te everyone. Everyone, everybody, nobody duan foljen në njëjës, me -s në Present Simple (e tashmja e thjeshtë).

❌In our group, everyone want to go to the beach on the last day.
✅In our group, everyone wants to go to the beach on the last day.
everyone → wants

5. «Katër orë janë…» → four hours are. Në shqip shumat marrin foljen në shumës: «Katër orë në autobus janë shumë të lodhshme për një fëmijë të vogël». Kur anglishtja e sheh shumën si një të tërë, zgjedhja standarde është njëjësi.

⚠️Four hours on a bus are very tiring for a small child.
✅Four hours on a bus is very tiring for a small child.
Gramatikisht është e saktë, por për një kohë të vetme si një e tërë standardi është is

Mos i ngatërroni

a number of apo the number of – folje në shumës apo në njëjës. Shih B2-19. Njësoj si në shqip: «disa të ftuar presin», por «numri i të ftuarve rritet».

A number of guests are waiting.
Disa të ftuar po presin.
a number of = «disa» → shumës
The number of guests is growing.
Numri i të ftuarve po rritet.
the number = «numri» → njëjës

people apo persons apo peoples – People është shumësi i zakonshëm i person. Persons është shumë zyrtar ose ligjor. A people / peoples do të thotë «popull / popuj».

Three people are waiting outside.
Tre veta po presin jashtë.
shumësi i zakonshëm
The museum tells the story of the peoples of the Pacific.
Muzeu tregon historinë e popujve të Paqësorit.
peoples = popuj

both… and apo neither… nor – Both… and do gjithmonë foljen në shumës; neither… nor ndjek kryefjalën më të afërt dhe nuk merr not. Shih B1-30.

Both Anna and Leo are coming.
Po vijnë edhe Anna, edhe Leo.
gjithmonë shumës
Neither Anna nor Leo is coming.
As Anna, as Leo nuk po vijnë.
në shqip «nuk vijnë», në anglisht më afër: Leo → is, pa not

none of + emër në shumës – folja mund të jetë në njëjës ose në shumës; shih B1-30. Për përshtatjen me the majority, one in five dhe a total of, shih C2-07.

Drejtshkrimi dhe shqiptimi

  • news /njuːz/ (UK), /nuːz/ (US): tingulli i fundit është /z/, por nuk është mbaresë e shumësit. Në shqiptimin britanik /nj/ janë dy tinguj: /n/ dhe pastaj /j/ si te yes, jo «nj»-ja e shqipes që është një tingull i vetëm. /uː/ është e gjatë.
  • clothes /kləʊðz/ (UK), /kloʊðz/ (US): /ð/ është «dh»-ja e shqipes, prandaj këtu keni avantazh. Mos shtoni «ë» mes /ð/ dhe /z/. Në të folur të shpejtë fjala tingëllon shpesh si close /kləʊz/.
  • police /pəˈliːs/: theksi bie në rrokjen e dytë, po-LICE, me /iː/ të gjatë. Rrokja e parë është e dobët, /ə/, shumë afër «ë»-së shqipe.
  • furniture /ˈfɜːnɪtʃə/: theksi në rrokjen e parë. /ɜː/ nuk ekziston në shqip: buzët të qeta, gjuha në mes të gojës, si një «ë» e gjatë. -ture shqiptohet /tʃə/, me «ç».
  • luggage /ˈlʌɡɪdʒ/: /ʌ/ është një «a» e shkurtër dhe e hapur; -age këtu është /ɪdʒ/, me «xh» në fund, jo «a-gje».
  • advice /ədˈvaɪs/ mbaron me /s/; folja advise /ədˈvaɪz/ mbaron me /z/.
  • economics /ˌiːkəˈnɒmɪks/ ose /ˌekəˈnɒmɪks/: theksi kryesor në rrokjen e tretë, -NOM-.

Rregulli i artë

Folja ndjek kuptimin, jo drejtshkrimin: një gjë → njëjës, shumë gjëra → shumës. Mësoni grupet e vështira: news / advice (njëjës), police / clothes (shumës), team / family (njëjës, ose shumës në anglishten britanike), everyone / each (njëjës), shumat si një e tërë (njëjës). Mos e merrni foljen nga shqipja: «lajmet janë», «paratë janë», «të gjithë janë» në anglisht janë is, kurse «policia është» është are.

Ushtrime

A. Forma

Zgjidhni ose vendosni foljen në formën e duhur.

  1. The information you sent ___ … very useful.
  2. The police ___ … closed the road.
  3. Everybody (know) the answer.
  4. One of the windows (be) broken.
  5. Two hours (be) too long to wait.
  6. Someone has left coat in the hall. (nuk e dimë kush)

B. Kuptimi

Zgjidhni përgjigjen që i përshtatet kuptimit.

  1. Zgjidhni përgjigjen e saktë: Neither the teacher nor the students … ready.
  2. Zgjidhni përgjigjen e saktë: Either my parents or my aunt … coming to the concert.
  3. Cila fjali i sheh anëtarët e skuadrës si lojtarë të veçantë (anglishtja britanike)?
  4. Zgjidhni përgjigjen e saktë: Economics … my favourite subject.
  5. Zgjidhni përgjigjen e saktë: Each of the rooms … a balcony.

C. Gjeni gabimin

Çdo fjali ka një gabim ose është e saktë. Shkruani fjalinë e korrigjuar ose shkruani correct.

  1. We bought some new furnitures for the flat.
  2. My trousers is too short.
  3. The news were shocking.
  4. My family lives in a small town.

D. Në kontekst

Lexoni mesazhin dhe plotësoni fjalët që mungojnë. Vendosini foljet në kllapa në formën e duhur.

Moving day
Hi Sam, moving day was chaos! All our furniture 16 (be) still in boxes, and our luggage 17 (not / arrive) yet. The neighbours 18 (be) friendly, though — everyone 19 (have) offered to help. One of them 20 (work) as a builder! The bad news 21 (be) that the internet doesn't work. Neither the router nor the cables 22 (seem) to be the problem.

E. Radha juaj

Shkruani në anglisht.

  1. Shkruani dy fjali për familjen tuaj ose për një skuadër që njihni: njërën me foljen në njëjës dhe tjetrën me foljen në shumës.
  2. Shkruani një fjali për një shumë parash ose kohe me foljen në njëjës.

F. Përsëritje e përzier

Përsëritni mësimet e mëparshme.

  1. B2-19 Few apo a few, little apo a little? Sasioret në anglisht, të shpjeguara në shqip
    A number of students ___ … complained.
  2. B1-30 Both, either, neither, all, none, each, every – shpjeguar në shqip
    Both Anna and Leo ___ … coming.
  3. A1-24 Emrat e numërueshëm dhe të panumërueshëm në anglisht: some, any, how much, how many
    Can you give me some ___ … about the course?
Përgjigjet

A. Forma

  1. was
  2. have
  3. knows
  4. is / was
  5. is
  6. their / his or her

B. Kuptimi

  1. were
  2. is
  3. The team are arguing about who should be captain.
  4. is
  5. has

C. Gjeni gabimin

  1. We bought some new furniture for the flat. / We bought some new pieces of furniture for the flat.
  2. My trousers are too short.
  3. The news was shocking.
  4. ✓ My family lives in a small town.

D. Në kontekst

  1. is / was
  2. hasn't arrived / has not arrived / hadn't arrived / had not arrived
  3. are / were
  4. has / had
  5. works / worked
  6. is / was
  7. seem / seemed

E. Radha juaj

  1. My family lives in the north. My family are all very tall.
  2. Twenty minutes is enough for a quick lunch.

F. Përsëritje e përzier

  1. have
  2. are
  3. information
Aplikacioni AndroidMësoni në Lëvizje Google Play