Tense and Aspect. I was wondering, I had hoped, I'm loving it՝ ժամանակաձևերի նուրբ երանգները
Tense and Aspect: Fine Shades of Meaning
Այս էջում
Նպատակ
Այս դասից հետո ժամանակաձևը կընտրեք ոչ միայն ըստ նրա, թե երբ է ինչ-որ բան տեղի ունենում, այլ նաև ըստ նրա, թե ինչպես եք ուզում, որ այն հնչի՝ ավելի մեղմ, ավելի հեռու, ավելի կենդանի կամ ավելի կապված հիմայի հետ։ Եվ կկարողանաք նկատել այդ ընտրությունները ուրիշների անգլերենում։
Հիմնական գաղափար
Ցածր մակարդակներում ժամանակաձևը պատասխանում է մեկ հարցի՝ երբ։ C2-ում այն պատասխանում է նաև մյուսին՝ որքան մոտ եմ ուզում կանգնել սրան։
Պատկերացրեք, որ ձեռքում պահում եք խնդրանք, հուշ կամ լուր։ Ներկան այն պահում է մոտ, հենց ձեր առջև՝ կենդանի և ուղղակի։ Անցյալը պահում է ձգված ձեռքի հեռավորությամբ՝ ավելի հեռու ժամանակով, իրականությամբ կամ սոցիալական հեռավորությամբ։ Ասպեկտը (aspect) փոխում է բռնելու ձևը. պարզ ձևը ցույց է տալիս ամբողջական, հաստատուն փաստ, շարունակականը՝ ծավալվող, ժամանակավոր և դեռ բաց բան, կատարյալը՝ ավելի վաղ իրադարձություն, որը կապված է հիմայի հետ։
Հմուտ խոսողները անընդհատ տեղափոխում են բաները. խնդրանքը հեռու են պահում (I was wondering…), անցյալի պատմությունը մոտեցնում (So I walk in, and there's this guy…), ցանկությունը դարձնում զգույշ (I'm hoping…)։
Պատկերը շարունակում է B2-12-ը, որտեղ կրավորական հաղորդման կառույցը պնդումը պահում էր ձգված ձեռքի հեռավորությամբ։ Այս ամենը չի խախտում B1-35-ի ժամանակաձևերի համակարգը. այն օգտագործում է համակարգը։ Հենց հեռավորությունը տեսնեք, «բացառությունները» կդառնան ընտրություններ։
Հայերեն և անգլերեն
Լավ լուր. հայերենն էլ գիտի «քաղաքավարի անցյալը»։ «Ուզում էի հարցնել…», «Կարո՞ղ էիք օգնել» ձևերով մենք էլ ենք խնդրանքը հեռացնում և մեղմացնում։ Պատմելիս էլ ներկան ենք օգտագործում. «Կանգնած եմ կանգառում, մի կին մոտենում է…»։ Այստեղ նույնն է։ Իսկ վաղակատարը «Հույս ունեի, որ…» ձևով մեզ մոտ նույնպես չիրականացած ծրագրի երանգ ունի։
Իսկական տարբերությունը Present Perfect-ի (ներկա կատարյալ) և Past Simple-ի (պարզ անցյալ) միջև է։ Հայերենի «տեսել եմ» ձևը հանգիստ միանում է ավարտված ժամանակի հետ («Երեկ եմ տեսել», «Ե՞րբ ես եկել»), իսկ անգլերենում ավարտված ժամանակն ու when-ը պահանջում են Past Simple։ Հայերեն լրատվական վերնագրերն էլ սովորաբար այդ ձևով են («Նախարարը հրաժարական է տվել»), մինչդեռ անգլերեն վերնագիրը Present Simple (պարզ ներկա) է՝ Minister resigns։ Եվ «հասկանում եմ», «սիրում եմ» ձևերը կառուցված են ինչպես «… եմ», բայց անգլերենում վիճակի բայերը սովորաբար պարզ ձևով են՝ I understand։
| Հայերեն | Անգլերեն | Ինչն է տարբեր |
|---|---|---|
| Ուզում էի հարցնել՝ կնայե՞ք իմ ինքնակենսագրությունը։ | I was wondering if you could look at my CV. | այստեղ նույնն է. անցյալ = քաղաքավարություն |
| Հույս ունեի այսօր ավարտել զեկույցը, բայց… | I had hoped to finish the report today, but… | չիրականացած ծրագիր → Past Perfect |
| Կանգնած եմ կանգառում, մի կին մոտենում է… | So I'm standing at the bus stop, and this woman comes up… | այստեղ նույնն է. պատմողական ներկա |
| Նախարարը հրաժարական է տվել | Minister resigns over expenses row. | վերնագիր → Present Simple |
| Մատս կտրել եմ։ Սպեղանի ունե՞ս։ | I've cut my finger. | այստեղ նույնն է. կապված է հիմայի հետ |
| Անցյալ շաբաթ մատս կտրել եմ, բայց հիմա լավ է։ | I cut my finger last week. | ավարտված ժամանակ → Past Simple |
| Ասաց, որ ալերգիա ունի։ | She told me she's allergic to nuts. | այստեղ նույնն է. դեռ ճիշտ է |
| Հասկանում եմ, որ գումարի վերադարձ եք ուզում։ | I understand that you want a refund. | վիճակի բայ → պարզ ձև |
Կարճ ասած՝ քաղաքավարի անցյալը և պատմողական ներկան ձեզ ծանոթ են, իսկ զգույշ եղեք երեք բանի հետ. ավարտված ժամանակ կամ when → Past Simple, ոչ թե «տեսել եմ»-ի պես Present Perfect, վերնագիր → Present Simple, և «հասկանում եմ» → I understand։
Կառուցվածք
Ժամանակաձևն ու ասպեկտը որպես նրբերանգի գործիքներ
| Գործիք | Հիմնական իմաստ | Ինչ երանգ կարող է ավելացնել |
|---|---|---|
| անցյալ՝ ներկայի փոխարեն | այն ժամանակ, ոչ թե հիմա | սոցիալական հեռավորություն. ավելի մեղմ, ավելի անուղղակի |
| շարունակական | ընթացքում, ժամանակավոր | զգույշ, անավարտ, փոփոխության համար բաց |
| Present Simple՝ անցյալի իրադարձությունների համար | հիմա | կենդանի, ուղիղ եթերի պես, դրամատիկ. վերնագրեր. ամփոփումներ |
| Present Perfect, թե Past Simple | կապված է հիմայի հետ, թե փակված | «սա կարևոր է հիմա», թե «սա ավարտված է» |
| Past Perfect (անցյալ վաղակատար)՝ ցանկությունների համար | անցյալի մի պահից առաջ | հույս կամ ծրագիր, որը չիրականացավ |
Քաղաքավարության սանդղակ (օգնություն խնդրել)
| Ավելի ուղղակի | → | → | Ավելի հեռու |
|---|---|---|---|
| I want to ask you… | I'd like to ask you… | I'm wondering if… | I was wondering if… |
Գործածություն
1Անցյալ և շարունակական՝ քաղաքավարության և հեռավորության համար
Անցյալը կարող է ցույց տալ հեռավորություն լսողից, ոչ միայն ժամանակով։ Շարունակականը ցանկությունը դարձնում է զգույշ և անավարտ, ուստի ավելի հեշտ է մերժել։ Առավելագույն մեղմության համար միացրեք երկուսը։ Just-ը էլ ավելի է մեղմացնում։ Այս ձևերը վերաբերում են հիմային։ Հայերենում էլ ասում ենք «ուզում էի հարցնել», «մտածում էի»։
2Past Perfect՝ չիրականացած հույսերի և ծրագրերի համար
Had hoped / had wanted / had intended / had meant + to-infinitive հետ է նայում չիրականացած ցանկությանը։ Այն ավելացնում է հիասթափության կամ քաղաքավարի ափսոսանքի երանգ։ Շատ պաշտոնական խնդրանքում I had hoped…-ը կարող է նաև լինել հիմայի մասին հարցնելու չափազանց զգույշ ձև։ Հայերենում ասում ենք «հույս ունեի», «ուզում էի», «մտադիր էինք»։
3Present Simple՝ պատմությունների, անեկդոտների, վերնագրերի և ամփոփումների համար
Present Simple-ը անցյալի իրադարձությունները դարձնում է կենդանի ներկայացում։ Այն օգտագործվում է ոչ պաշտոնական պատմություններում և անեկդոտներում, թերթերի վերնագրերում (վերջին իրադարձությունների համար), գրքերի և ֆիլմերի ամփոփումներում և ուղիղ մեկնաբանություններում։ Present Continuous-ը (շարունակական ներկա) հաճախ տալիս է ֆոնային տեսարանը։ Պատմելիս հայերենն էլ է այդպես անում, իսկ վերնագրերում հայերենը սովորաբար «… է տվել» ձևն է օգտագործում։
4Present Simple՝ ստացված տեղեկության համար
Hear, understand, gather, see, be told բայերի հետ Present Simple-ը կարող է հաղորդել ավելի վաղ ստացված տեղեկություն. աղբյուրն այնքան կարևոր չէ, որքան այն, որ հիմա գիտեք։ Սա թեման բարձրացնելու մեղմ, մի փոքր պաշտոնական ձև է։ Հայերենում ասում ենք «Լսել եմ, որ…», «Ինչպես հասկացա…»։
5Present Perfect, թե Past Simple՝ արդիականության և հեռավորության համար
Present Perfect-ն ասում է «սա կապված է հիմայի հետ», Past Simple-ը իրադարձությունը դնում է փակ, ավարտված շրջանակի մեջ։ Նույն իրադարձության համար ընտրությունը կարող է փոխել ասելիքը՝ լուր, թե պատմություն, դեռ արդիական, թե ավարտված, դեռ հնարավոր, թե այլևս անհնար։ Հայերենում երկու դեպքում էլ հաճախ «կտրել եմ», «տեսել ես» ենք ասում, ուստի որոշում են ժամանակի բառերը և իրավիճակը։
6Ժամանակաձևը անուղղակի խոսքում, երբ իրավիճակը դեռ ճիշտ է
Անցյալով արտահայտված հաղորդող բայից հետո ժամանակաձևի տեղաշարժը (backshift, B1-12) սովորական է, բայց կամընտրական, երբ ասվածը դեռ ճիշտ է։ Սկզբնական ժամանակաձևը պահելը նշանակում է «և դա դեռ այդպես է», իսկ տեղաշարժը պարզապես հաղորդում է ասվածը՝ առանց հիմայի մասին մեկնաբանության։ Հայերենում ժամանակաձևը սովորաբար չենք փոխում («Ասաց, որ ալերգիա ունի»), ուստի առաջին ձևը ձեզ համար բնական է։ Բայց երբ խոստումն արդեն անցյալում է, անգլերենում ավելի բնական է տեղաշարժը՝ you'd call։
7Վիճակի բայերի նուրբ երանգներ. I'm loving it, I'm hearing that…, You're being serious?
Վիճակի բայերի (state verbs) շարունակական ձևի հիմնական կանոնները B1-34-ում են։ C2-ում նկատեք երեք էֆեկտ։ Loving / liking / enjoying շարունակական ձևով շեշտում են ընթացքում եղող խանդավառությունը. սա ոչ պաշտոնական է։ I'm hearing / I'm seeing-ը հաղորդում է անընդհատ եկող տեղեկությունների միտում. տարածված է բիզնեսում և լրագրության մեջ։ Are you being serious?-ը կասկածի տակ է դնում մարդու վարքը տվյալ պահին։
Հաճախակի սխալներ
Թակարդներ հայախոսների համար
1. «Ե՞րբ ես կտրել» → When have you…? Հայերենում երբ-ով հարցը բնականորեն «-ել ես» ձևով է. «Մազերդ հիանալի տեսք ունեն։ Ե՞րբ ես կտրել»։ Անգլերենում when-ը միշտ ավարտված ժամանակի մասին է հարցնում, ուստի Present Perfect-ը նրա հետ չի գործածվում։
2. Վերնագիր «… է բացել» → has opened. Հայերեն լրատվական վերնագրերը սովորաբար «-ել է» ձևով են. «Երևանի մետրոն երկու նոր կայարան է բացել»։ Բառացի թարգմանված անգլերեն վերնագիրը հնչում է ինչպես հաղորդագրության նախադասություն, ոչ թե վերնագիր։
3. «Խոստացար, որ կբերես» → you promised you will. Հայերենում անուղղակի խոսքում ժամանակաձևը չենք փոխում. «Մարիամ, խոստացար, որ տորթը կբերես, իսկ հիմա տորթ չկա»։ Երբ խոստացված պահն արդեն անցել է, անգլերենում բնականը տեղաշարժն է՝ would։
4. «Ճանաչում եմ» → I'm knowing. «Ճանաչում եմ»-ը, «հասկանում եմ»-ը կառուցված են ինչպես «… եմ», և թվում է, թե անգլերենում էլ am + -ing է պետք. «Իհարկե ճանաչում եմ Տիգրանին, միասին դպրոց ենք գնացել»։ Know-ն գործողության իմաստ չունի և միշտ պարզ ձևով է։
Մի՛ շփոթեք
քաղաքավարի անցյալ, թե իսկական անցյալ – Քաղաքավարի անցյալը վերաբերում է հիմային, իսկական անցյալը՝ ավարտված ժամանակի։ Որոշում են համատեքստը և ժամանակի արտահայտությունները։ Հայերենում էլ «ուզում էի» ձևը կարող է երկուսն էլ լինել։
I hope, I'm hoping, I was hoping, թե I had hoped – Որքան հետ, այնքան մեղմ, մինչև Past Perfect-ը, որը սովորաբար նշանակում է, որ հույսը չիրականացավ (շատ պաշտոնական խնդրանքում այն կարող է նաև չափազանց զգույշ լինել. I had hoped you might…)։
is, թե is being (վարք) – Հիմնական տարբերությունը B1-34-ում է. C2-ում being-ը հարցում մարտահրավեր է նետում լսողին։
Ուղղագրություն և արտասանություն
- Քաղաքավարի ձևերը բանավոր խոսքում գրեթե միշտ կրճատվում են. I'm hoping, I'd like, I'd hoped։
- I was wondering-ում was-ը թույլ ձևով է՝ /aɪ wəz ˈwʌndərɪŋ/։ Ուժեղ ձևը՝ /wɒz/ (UK), /wʌz/ (US), օգտագործվում է, երբ was-ն ինքն է շեշտված կամ ավարտում է նախադասությունը (Yes, I was.)։ /w/-ն հայերենում չկա. շուրթերը կլորացրեք և մի՛ ասեք «վ»։ wondering-ի վերջի /ŋ/-ից հետո «գ» մի՛ ավելացրեք։
- Present Simple-ով բանավոր պատմություններում there's-ը շատ տարածված է նույնիսկ հոգնակի գոյականներից առաջ (there's these two guys…)։ Ճանաչեք այն, բայց գրավոր խոսքում գրեք there are։
- Are you being serious?-ում շեշտը being-ի վրա է, երբ այն մարտահրավեր է լսողին։
- I'd hoped-ը և I'd hope-ը գրեթե նույն կերպ են հնչում. լսեք համատեքստին (անցյալի հիասթափություն, թե ներկա ակնկալիք)։
Ոսկե կանոն
Ժամանակաձևը միայն ժամացույց չէ. այն նաև հեռավորություն է։ Քաղաքավարի լինելու համար քայլ արեք դեպի անցյալ, զգույշ հնչելու համար օգտագործեք շարունակականը, չիրականացած հույսերի համար՝ Past Perfect, իսկ անցյալը կենդանի կամ դեռ արդիական դարձնելու համար՝ ներկան։ Միշտ ստուգեք, որ ժամանակի արտահայտությունները չհակասեն ձեր ընտրությանը. yesterday-ն կամ when-ը Present Perfect-ի հետ դեռ սխալ են, ինչ էլ ասի «տեսել եմ»-ը։
Վարժություններ
A. Կառուցվածք
Վերաշարադրեք յուրաքանչյուր նախադասություն ըստ առաջադրանքի։ Պահպանեք իմաստը։
-
Խնդրանքը դարձրեք ավելի հեռու և զգույշ՝ "wonder" բայը դնելով Past Continuous-ով: I want to ask if you could extend the deadline.
-
Ցույց տվեք, որ ծրագիրը չիրականացավ՝ "intend" բայի Past Perfect-ով: We planned to stay a week, but we left after three days.
-
Վերաշարադրեք պատմողական ներկայով, կարծես պատմում եք ընկերոջը: I was standing at the bus stop when a woman came up and asked me for directions.
-
Վերաշարադրեք որպես թերթի վերնագիր: The national team has won the World Cup after a dramatic final.
-
Հաղորդեք առանց տեղաշարժի, որպեսզի ցույց տաք, որ փաստը դեռ ճիշտ է: "I'm allergic to nuts," Mia told me.
-
Թեման մեղմորեն բարձրացրեք՝ սկսելով "I hear"-ով: Someone told me that you are moving to Lisbon.
-
Վերաշարադրեք որպես վաճառողի մեղմ հարց հիմայի մասին՝ Past Simple-ով: Do you want a receipt?
B. Իմաստ
Կարդացեք իրավիճակը և ընտրեք դրան ամենահարմար նախադասությունը։
-
Բրիտանական անգլերեն. ընկերոջ խոհանոցում հենց նոր կտրել եք ձեռքը, և հիմա օգնություն է պետք։ Ո՞ր նախադասությունն է հարմար:Present Perfect = լուր, որը կարևոր է հիմա
-
Քաղաքային պատկերասրահի ցուցահանդեսը փակվել է անցյալ ամիս։ Ընկերոջը հարցնում եք դրա մասին։ Ո՞ր հարցն է հարմար:ցուցահանդեսն ավարտվել է, շրջանակը փակ է
-
Գրում եք դասախոսի, որին երբեք չեք հանդիպել, որպեսզի երաշխավորագիր խնդրեք։ Ո՞ր սկիզբն է ամենազգույշը և ամենահարգալիցը:անցյալ + շարունակական = առավելագույն հեռավորություն
-
Գործընկերուհին ասում է, որ վաղը աշխատանքից դուրս է գալիս, և կասկածում եք, որ կատակում է։ Ո՞ր հարցն է հարմար:being-ը կասկածի տակ է դնում նրա վարքը տվյալ պահին
-
Թիմային հանդիպման ժամանակ ղեկավարը նշում է, որ այս շաբաթ մի քանի հաղորդում է եկել, և դեռ գալիս են։ Ո՞ր նախադասությունն է հարմար:I'm hearing = անընդհատ եկող տեղեկություն
-
Սյուժեի ամփոփում գրքի գրախոսության մեջ։ Ո՞ր նախադասությունն է հետևում սովորական կանոնին:ամփոփումները Present Simple-ով են
C. Գտեք սխալը
Յուրաքանչյուր նախադասության մեջ կա մեկ սխալ, կամ նախադասությունը ճիշտ է։ Գրեք ուղղված նախադասությունը կամ գրեք correct։
-
I'm knowing exactly what you mean, but I still think we should wait until the figures are confirmed.
-
I have met her at a conference in Berlin in 2019, and we have stayed in touch ever since.
-
I was wondering if could you send me the latest version of the contract before Friday's meeting.
-
I gather the trains aren't running today because of the strike, so we'll have to take the coach.
-
We had hoped to can finish the extension before the winter, but the builders kept finding new problems.
D. Համատեքստում
Հյուրանոցին ուղղված այս նամակը չափազանց ուղղակի է հնչում։ Վերաշարադրեք համարակալված մասերը՝ ըստ առաջադրանքի։
Dear Ms Ferreira,
(19) I want to ask if you have two double rooms free on the weekend of 14 June. (20) We hoped to book online, but the website was down all morning. (21) Someone told me that you now offer a shuttle from the station. We are coming for my parents' fortieth wedding anniversary, and (22) we plan to arrive at around four. (23) My father told us, "I can't manage stairs", so a room on the ground floor would be ideal for him. Finally, (24) we want you to give us a small discount for a group booking.
Kind regards,
Lena Marsh
-
(19)-ը դարձրեք ավելի հեռու և քաղաքավարի "wonder"-ով։
-
Վերաշարադրեք (20)-ը Past Perfect-ով, որպեսզի ցույց տաք, որ ծրագիրը չիրականացավ։
-
Վերաշարադրեք (21)-ը "I understand"-ով։
-
Վերաշարադրեք (22)-ը Past Continuous-ով, որպեսզի ծրագիրը զգույշ հնչի։
-
Հաղորդեք (23)-ը առանց չակերտների՝ պահելով ժամանակաձևը, որպեսզի ցույց տաք, որ դա դեռ ճիշտ է։
-
Վերաշարադրեք (24)-ը որպես մեղմ խնդրանք "hoping"-ով։
E. Ձեր հերթն է
Գրեք անգլերենով։
-
Գրեք 2–3 նախադասություն ավագ գործընկերոջը՝ խնդրելով տեղափոխել հանդիպումը։ Օգտագործեք հեռավորություն ստեղծող առնվազն երկու միջոց (անցյալ, շարունակական, just), որոնք վերաբերում են հիմային, և ոչ մի ուղղակի I want։
-
Գրեք 2–3 նախադասություն մի ծրագրի մասին, որը չստացվեց։ Օգտագործեք had hoped կամ had intended + to-infinitive, հետո Past Simple-ով ասեք, թե փոխարենը ինչ եղավ։
-
Երեք նախադասությամբ պատմեք զվարճալի պատմության սկիզբը։ Ֆոնային տեսարանի համար օգտագործեք Present Continuous, իսկ հիմնական իրադարձությունների համար՝ Present Simple։
F. Խառը կրկնություն
Կրկնեք նախորդ դասերը։
-
B1-34 State verbs-ը continuous-ում. You're being silly, I'm thinking, I'm having lunch Վերաշարադրեք, որպեսզի ցույց տաք, որ սա մարդու վարքն է տվյալ պահին, ոչ թե բնավորությունը: You are very rude.
-
B2-26 Bound To, Likely To, Sure To. հավանականություն անգլերենում Օգտագործեք "likely": Traffic will probably be heavy over the holiday weekend.
-
C1-14 Advanced Modal Meanings. will have, won't, may well, may as well՝ եղանակավորող բայերի նուրբ իմաստները Վերաշարադրեք որպես վստահ ենթադրություն "will"-ով: I'm sure she's asleep now, because it's midnight in Tokyo.
Պատասխաններ
A. Կառուցվածք
- I was wondering if you could extend the deadline. / I was wondering whether you could extend the deadline.
- We had intended to stay a week, but we left after three days.
- I'm standing at the bus stop when a woman comes up and asks me for directions.
- National team wins World Cup after dramatic final.
- Mia told me she's allergic to nuts. / Mia told me that she's allergic to nuts.
- I hear you're moving to Lisbon. / I hear that you're moving to Lisbon.
- Did you want a receipt?
B. Իմաստ
- I've cut my finger. Have you got a plaster?
- Did you see the exhibition at the city gallery?
- I was wondering if you might be able to write me a reference.
- Wait, are you being serious, or is this a joke?
- I'm hearing that our main supplier may close.
- In the novel, the narrator returns to her hometown and discovers a family secret.
C. Գտեք սխալը
- I know exactly what you mean, but I still think we should wait until the figures are confirmed.
- I met her at a conference in Berlin in 2019, and we have stayed in touch ever since.
- I was wondering if you could send me the latest version of the contract before Friday's meeting. / I was wondering whether you could send me the latest version of the contract before Friday's meeting.
- ✓ I gather the trains aren't running today because of the strike, so we'll have to take the coach.
- We had hoped to be able to finish the extension before the winter, but the builders kept finding new problems. / We had hoped to finish the extension before the winter, but the builders kept finding new problems.
D. Համատեքստում
- I was wondering if you had two double rooms free on the weekend of 14 June. / I was wondering if you have two double rooms free on the weekend of 14 June. / I was wondering whether you had two double rooms free on the weekend of 14 June.
- We had hoped to book online, but the website was down all morning.
- I understand you now offer a shuttle from the station. / I understand that you now offer a shuttle from the station.
- we were thinking of arriving at around four / we were planning to arrive at around four
- My father told us he can't manage stairs, so a room on the ground floor would be ideal for him.
- we were hoping you might be able to give us a small discount for a group booking / we were hoping you could give us a small discount for a group booking
E. Ձեր հերթն է
- I just wanted to check whether Thursday's meeting is still on. I was wondering if we could move it to Friday morning, as I'm hoping to have the budget figures ready by then.
- I had hoped to run a marathon this year. Unfortunately, I hurt my knee in March, so I took up swimming instead.
- So I'm sitting on the train, reading my book, and a man gets on with a cat on his shoulder. He sits down right next to me. Then the cat climbs onto my head.
F. Խառը կրկնություն
- You're being very rude.
- Traffic is likely to be heavy over the holiday weekend.
- She'll be asleep now, because it's midnight in Tokyo.
