State verbs-ը continuous-ում. You're being silly, I'm thinking, I'm having lunch
State Verbs in the Continuous: She's Being Silly
Այս էջում
Նպատակ
Այս դասից հետո կկարողանաք օգտագործել be being + ածական ժամանակավոր վարքագծի համար (You're being silly) և կտարբերեք, թե երբ են think, have, see, taste, smell, feel, look և weigh բայերը վիճակ նկարագրում (պարզ ձև), և երբ՝ գործողություն (շարունակական ձևը հնարավոր է)։
Հիմնական գաղափար
A1-23 դասում սովորեցիք, որ վիճակի բայերը (know, like, want, believe) սովորաբար շարունակական ձև չեն ստանում։ Վիճակը նման է արձանի. այն պարզապես կա։ Ոչինչ չի կատարվում, ոչ ոք ոչինչ չի անում, և այն «մեջտեղ» չունի, որի մեջ կարելի է լինել։ Շարունակական ձևը պարողի համար է. ինչ-որ մեկը ինչ-որ բան է անում, դա սկսվել է և կավարտվի։
Բայց շատ տարածված բայեր կարող են լինել և՛ արձան, և՛ պարող՝ կախված իմաստից։ I have a car-ը արձան է (պատկանելություն)։ I'm having lunch-ը պարող է (գործողություն)։ The soup tastes salty-ն արձան է (այդպիսին է)։ The chef is tasting the soup-ը պարող է (նա դա անում է դիտմամբ)։
Ուրեմն կանոնը «այս բայերը երբեք -ing չեն ստանում» չէ։ Կանոնը հարց է. սա վիճա՞կ է, թե՞ գիտակցված գործողություն։ Եթե ինչ-որ մեկը ակտիվորեն անում է դա, շարունակական ձևը նորմալ է։ Նույնիսկ be-ն կարող է պարել. She's silly (նրա բնավորությունը), թե She's being silly (նրա վարքագիծը հենց հիմա)։
Հայերեն և անգլերեն
Հայերենում ներկան մեկ ձև ունի՝ «-ում եմ», և այն օգտագործում ենք թե՛ վիճակի, թե՛ գործողության համար՝ «Կարծում եմ», «Տեսնում եմ», «Կշռում է», «Համտեսում է»։ Այսինքն՝ հայերեն ձևը չի օգնում ընտրել։ Ավելին, «-ում եմ»-ը արտաքինից նման է անգլերեն I'm …-ing-ին, ուստի հեշտ է ասել I'm seeing what you mean։ Անգլերենում ընտրությունը որոշում է իմաստը։ Որոշ բայեր հայերենում էլ տարբեր են. վիճակի համար «կարծում եմ», գործողության համար՝ «մտածում եմ ինչ-որ բանի մասին». «ունեմ» (պատկանելություն), բայց «ճաշում ենք» (գործողություն). «համով է», բայց «համտեսում է»։ Այս զույգերը լավ հուշում են։
Վարքագծի համար հայերենում ասում ենք «Հիմարություն ես անում», «Այսօր շատ առատաձեռն ես», «Իրեն կոպիտ է պահում»։ Անգլերենում սա be being + ածական է՝ You're being silly։ Իսկ She's silly = «Նա հիմար է» (միշտ)։
| Հայերեն | Անգլերեն | Ինչն է տարբեր |
|---|---|---|
| Կարծում եմ՝ իրավացի ես։ | I think you're right. | կարծիք (վիճակ) → պարզ ձև |
| Աշխատանքս փոխելու մասին մտածում եմ։ | I'm thinking about changing my job. | «մտածել … մասին» (գործողություն) → -ing |
| Երկու եղբայր ունի։ | She has two brothers. | պատկանելություն → պարզ ձև |
| Ճաշում ենք։ | We're having lunch. | գործողություն → -ing |
| Հասկանում եմ, ինչ նկատի ունես։ | I see what you mean. | «-ում եմ», բայց վիճակ → պարզ ձև |
| Ժամը չորսին բժշկի մոտ եմ գնում։ | I'm seeing the doctor at four. | հանդիպում (գործողություն) → -ing |
| Ապուրը մի քիչ աղի է։ | This soup tastes a bit salty. | ինչպիսին է → պարզ ձև |
| Խոհարարը համտեսում է ապուրը։ | The chef is tasting the soup. | դիտմամբ → -ing |
| Երեխան չորս կիլոգրամ կշռում է։ | The baby weighs four kilos. | «-ում է», բայց վիճակ → պարզ ձև |
| Հիմարություն ես անում։ | You're being silly. | վարքագիծ հիմա → be being + ածական |
Կարճ ասած՝ հայերեն «-ում եմ»-ը ոչինչ չի որոշում. հարցրեք՝ վիճա՞կ է, թե՞ գործողություն։ Վիճակ → պարզ ձև, գործողություն → -ing, վարքագիծ հիմա → be being + ածական։
Կառուցվածք
be being + ածական
| Բնավորություն / սովորական հատկություն (վիճակ) | Վարքագիծ հենց հիմա (գործողություն) |
|---|---|
| He is rude. (միշտ) | He's being rude. (հիմա, դիտմամբ) |
| You are very kind. | You're being very kind today. |
| She isn't usually difficult. | She's being difficult this morning. |
Ածականը սովորաբար նկարագրում է վարքագիծ, որը կարող եք կառավարել. silly, rude, kind, careful, generous, polite, difficult, lazy, stupid, honest, selfish։ Ոչ թե tall, ill, tired, hungry, happy։
Երկու իմաստ ունեցող բայեր
| Բայ | Վիճակ (պարզ ձև) | Գործողություն (շարունակական ձևը հնարավոր է) |
|---|---|---|
| think | կարծիք. I think it's a good idea. | մտածել, քննարկել. I'm thinking about a new job. |
| have | պատկանելություն, հարաբերություններ, հիվանդություն. She has two brothers. | գործողություններ, փորձառություն. We're having dinner. |
| see | տեսնել աչքերով, հասկանալ. I see what you mean. | հանդիպել, ժամադրվել, այցելել. I'm seeing the dentist at four. |
| taste / smell | ինչպիսին է. It tastes sweet. | դիտմամբ փորձել. He's smelling the milk. |
| feel | կարծիք. I feel we should wait. | շոշափել. She's feeling the fabric. |
| look | արտաքին տեսք. You look tired. | look at / look for. What are you looking at? |
| weigh | որքան ծանր է. The bag weighs 20 kilos. | կշռել. She's weighing the flour. |
Իմաստի ստուգում. Ինչ-որ մեկը ակտիվորեն ինչ-որ բան անո՞ւմ է, որը սկսվել է և կավարտվի։ → շարունակական ձևը հնարավոր է։ Պարզապես այդպիսի՞ն է։ → պարզ ձև։
Գործածություն
1be being + ածական. ժամանակավոր վարքագիծ
Am / is / are being + ածականն օգտագործեք, թե ինչպես է ինչ-որ մեկը իրեն պահում հիմա, հաճախ՝ իր սովորական բնավորությունից տարբեր։ Այն հաճախ բողոքի կամ մեկնաբանության պես է հնչում։
2think. կարծիք, թե մտավոր գործողություն
Think (that) = կարծիք ունենալ. վիճակ, պարզ ձև։ Think about / of = մտածել, քննարկել. գործողություն, շարունակական ձևը հնարավոր է։ Հայերենում էլ բառերը տարբեր են՝ «կարծում եմ» և «մտածում եմ … մասին»։
3have. պատկանելություն, թե գործողություններ և փորձառություն
Have-ը պատկանելության, ընտանիքի, հարաբերությունների և հիվանդության համար վիճակ է։ Գործողությունների և փորձառությունների կայուն արտահայտություններում՝ have lunch, have a shower, have a party, have a good time, have a baby, այն գործողություն է։
4see. տեսնել, թե հանդիպել
See = նկատել աչքերով կամ հասկանալ. վիճակ։ Աչքերով տեսնելու համար հաճախ ասում ենք can see։ See = հանդիպել, այցելել (բժշկի) կամ ռոմանտիկ հարաբերություններ ունենալ. գործողություն, պայմանավորվածությունների համար հաճախ շարունակական ձևով։
5taste, smell. ինչպիսին է, թե փորձել
Taste և smell + ածական (կամ like + գոյական) նկարագրում են, թե ինչպիսին է ինչ-որ բան. վիճակ։ Երբ ինչ-որ մեկը դիտմամբ է փորձում, դրանք գործողություններ են։ Այն, ինչ նկատում եք առանց փորձելու, can smell / can taste է։
6feel, look, weigh
Feel + ածականը զգացողության համար կարող է լինել պարզ կամ շարունակական՝ գրեթե առանց տարբերության։ Feel (that) = կարծել՝ վիճակ է, feel = շոշափել՝ գործողություն։ Look + ածականը (արտաքին տեսք) վիճակ է, բայց հիմայի համար շարունակական ձևն էլ է տարածված. You're looking well։ Look at / for-ը գործողություն է։ Weigh = որքան ծանր է՝ վիճակ է, weigh = կշռել՝ գործողություն։
Հաճախակի սխալներ
Թակարդներ հայախոսների համար
1. «Տեսնում եմ» → I'm seeing. Սրճարանում ասում ենք «Սպասիր, պատուհանի մոտ ազատ սեղան եմ տեսնում»։ «-ում եմ» ձևը նման է I'm …-ing-ին, բայց աչքերով տեսնելը վիճակ է. անգլերենում can see կամ see։
2. «Կշռում ես» → are you weighing. «Դիետայից հետո հիմա քանի՞ կիլոգրամ ես կշռում»։ Հայերենում «կշռել»-ը և՛ «որքան ծանր է», և՛ «կշեռքի վրա դնել» է։ Անգլերենում քաշի համար պարզ ձև է։
3. «Մտածում եմ, որ…» → I'm thinking that… Հայերենում կարծիքը հաճախ «մտածում եմ»-ով ենք ասում. «Ծնողներս մտածում են, որ պետք է բժշկություն սովորեմ»։ Անգլերենում կարծիքի համար think է՝ պարզ ձևով, իսկ be thinking-ը՝ «քննարկել, որոշում կայացնել» իմաստով։
4. «Հոտ եմ առնում» → I'm smelling. «Պատուհանը բացելիս հարևանների խորովածի հոտն եմ առնում»։ Եթե հոտը պարզապես նկատում եք, անգլերենում բնական ձևը can smell է։
Մի՛ շփոթեք
is, թե is being – Is-ը նկարագրում է սովորական հատկություն, is being-ը՝ վարքագիծ հիմա, հաճախ անսովոր։ Հայերենում երկուսն էլ հաճախ «է» են, ուստի ժամանակի բառը օգնում է՝ «այս գիշեր»։
I feel / I'm feeling – Զգացողությունների և առողջության դեպքում երկուսն էլ ճիշտ են և գրեթե նույնն են նշանակում։ Ոչ մեկը սխալ մի՛ համարեք։
be being + ածական, թե կրավորական սեռ – Is being + past participle-ը շարունակական կրավորական է (տե՛ս B1-11), ոչ թե վարքագիծ։
Ոչ պաշտոնական գործածությունները, ինչպիսիք են I'm loving it և I'm hearing that…, տե՛ս C2-01, իսկ բանավոր ոճի մասին՝ C2-03։
Ուղղագրություն և արտասանություն
- being-ը երկու վանկ ունի՝ /ˈbiːɪŋ/, «BEE-ing»։ Վերջում /ŋ/ է՝ առանց «գ»-ի։ You're being silly-ում շեշտեք ածականը՝ you're being silly։
- Բնավորությունն ու վարքագիծը հակադրելու համար շեշտեք being-ը. He isn't rude — he's being rude.
- weigh /weɪ/-ը հնչում է ճիշտ ինչպես way-ը, weighs = ways։ gh-ը չի արտասանվում, ուստի մի՛ կարդացեք այնպես, ինչպես գրված է։ Սկզբի /w/-ի համար շրթունքները կլորացրեք. ոչ «վ»։
- taste /teɪst/. tastes-ը վերջանում է /sts/-ով՝ «tay-sts»։ Սկզբում դանդաղ ասեք և բաղաձայնների միջև «ը» մի՛ ավելացրեք։ Սկզբի t-ն շնչեղ է, մոտ է հայերեն «թ»-ին։
Ոսկե կանոն
Հարցրեք. վիճա՞կ է, թե՞ գիտակցված գործողություն։ Վիճակները (կարծիք, պատկանելություն, ինչպիսին է ինչ-որ բան) պարզ ձևով են. գործողությունները կարող են շարունակական լինել, նույնիսկ think, have, see, taste և weigh բայերի հետ։ Be being + ածականն օգտագործեք միայն վարքագծի համար, ոչ թե մշտական հատկությունների կամ tall, ill վիճակների համար։ Իսկ հայերեն «-ում եմ»-ը ոչինչ չի որոշում. որոշում է իմաստը։
Վարժություններ
A. Կառուցվածք
Փակագծերում տրված բայը դրեք ճիշտ ձևով։
-
Stop it — you (be) silly! You're not usually like this.
-
We (have) a party on Saturday. Can you come?
-
I (think) about selling my car.
-
This cake (taste) amazing.
-
She (have) long dark hair.
-
The vet (weigh) the dog at the moment.
B. Իմաստ
Ընտրեք ճիշտ պատասխանը։
-
Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: I … that's a great idea.
-
Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: We … each other — it's still quite new.
-
Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: Sorry, I … very tired today.
-
Վիճա՞կ է, թե՞ գործողություն (state / activity): "Why are you smelling your shirt?"
-
Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: I … much better today.
C. Գտեք սխալը
Յուրաքանչյուր նախադասության մեջ կա մեկ սխալ, կամ նախադասությունը ճիշտ է։ Գրեք ուղղված նախադասությունը կամ գրեք correct։
-
I'm having two sisters.
-
This suitcase is weighing twenty kilos.
-
The children are being very quiet today.
-
She is being hungry.
D. Համատեքստում
Կարդացեք երկխոսությունը։ Փակագծերում տրված բայը դրեք ճիշտ ձևով։
Mum: Hi! What 16 you (do)?
Leo: We 17 (have) dinner. Dad 18 (taste) the sauce right now. He says it 19 (taste) too salty.
Mum: And where's your sister?
Leo: She 20 (have) a shower.
Mum: OK. I 21 (think) I'll call back later, then.
E. Ձեր հերթն է
Գրեք անգլերենով ձեր մասին։
-
Գրեք երկու նախադասություն have-ով. մեկը՝ ինչ-որ բանի մասին, որ ունեք, մյուսը՝ գործողության մասին, որ անում եք այս շաբաթ։
-
Գրեք նախադասություն մեկի մասին, որն այսօր իրեն անսովոր է պահում։ Օգտագործեք be being։
F. Խառը կրկնություն
Կրկնեք նախորդ դասերը։
-
A1-23 Present Simple, թե Present Continuous. I work, թե I'm working հայերենով I usually (walk) to work, but today I (take) the bus.
-
B1-02 For, Since, How Long. I've Lived, թե I've Been Living հայերենով I (know) her for ten years.
-
B1-01 Present Perfect Continuous. շարունակական ներկա կատարյալը հայերենով I'm tired because I (work) in the garden all day.
Պատասխաններ
A. Կառուցվածք
- are being
- are having
- am thinking
- tastes
- has / has got
- is weighing
B. Իմաստ
- think
- are seeing
- am
- activity
- feel / am feeling
C. Գտեք սխալը
- I have two sisters. / I've got two sisters.
- This suitcase weighs twenty kilos.
- ✓ The children are being very quiet today.
- She is hungry. / She's hungry.
D. Համատեքստում
- are … doing
- are having
- is tasting
- tastes
- is having
- think
E. Ձեր հերթն է
- I have an old bike. This week I'm having guitar lessons every evening.
- My cat is being very friendly today — she probably wants food.
F. Խառը կրկնություն
- walk … am taking
- have known
- have been working / have worked
