Tense และ aspect ขั้นสูง: ใช้ tense ให้สุภาพ เล่าเรื่องให้มีชีวิต (I was wondering, I had hoped, I'm hearing)
Tense and Aspect: Fine Shades of Meaning
ในหน้านี้
เป้าหมาย
หลังจบบทเรียนนี้ คุณจะเลือก tense ไม่ใช่แค่ตามเวลาที่เรื่องเกิดขึ้น แต่ตามน้ำเสียงที่คุณต้องการด้วย: นุ่มนวลขึ้น ห่างขึ้น มีชีวิตชีวาขึ้น หรือเกี่ยวข้องกับตอนนี้มากขึ้น และคุณจะอ่านการเลือกแบบนี้ในภาษาอังกฤษของคนอื่นออกด้วย
แนวคิดหลัก
ในระดับต้น ๆ tense ตอบคำถามเดียว: เมื่อไร ในระดับ C2 มันยังตอบอีกคำถามหนึ่ง: ฉันอยากยืนห่างจากเรื่องนี้แค่ไหน
ลองนึกภาพว่าคุณถือคำขอ ความทรงจำ หรือข่าวสักเรื่องไว้ในมือ present tense ถือมันไว้ใกล้ตัว ตรงหน้าคุณเลย: สด ๆ และตรงไปตรงมา past tense ถือมันไว้ห่างช่วงแขน: ไกลออกไปในเวลา ในความเป็นจริง หรือในระยะห่างทางสังคม ส่วน aspect เปลี่ยนวิธีที่คุณถือ: simple แสดงข้อเท็จจริงที่ครบและตายตัว continuous แสดงสิ่งที่กำลังคลี่คลาย ชั่วคราว และยังเปิดอยู่ perfect เชื่อมเหตุการณ์ก่อนหน้าไว้กับตอนนี้
ผู้พูดที่เชี่ยวชาญขยับสิ่งต่าง ๆ อยู่ตลอด: ถือคำขอไว้ห่าง ๆ (I was wondering…) ดึงเรื่องเล่าในอดีตเข้ามาใกล้ (So I walk in, and there's this guy…) ทำให้ความปรารถนาฟังไม่หนักแน่นเกินไป (I'm hoping…)
ภาพนี้ต่อมาจาก B2-12 ที่ passive แบบรายงานถือคำกล่าวอ้างไว้ห่างช่วงแขน ทั้งหมดนี้ไม่ได้ทำลายระบบ tense ใน B1-35 แต่เป็นการใช้ระบบนั้น พอคุณเห็นระยะห่าง "ข้อยกเว้น" ทั้งหลายก็กลายเป็นทางเลือก
ภาษาไทยกับภาษาอังกฤษ
กริยาภาษาไทยไม่เปลี่ยนรูปเลย ภาษาไทยจึงใช้ tense สร้างความสุภาพหรือระยะห่างไม่ได้ เราใช้คำแทน: ไม่ทราบว่า รบกวน ว่าจะ คำลงท้ายสุภาพ และน้ำเสียง ส่วนภาษาอังกฤษใช้รูปกริยา: ย้อนไปเป็น past และเปลี่ยนเป็น continuous ถ้าแปลคำไทยตรง ๆ ด้วย present simple (อยากจะขอ… → I want to ask…) ประโยคจะถูกไวยากรณ์ แต่ฟังตรงเกินไป อีกเรื่องหนึ่ง ภาษาไทยบอกเวลาด้วยคำอย่าง เมื่อวาน และ แล้ว แต่ในภาษาอังกฤษ รูปกริยาต้องไม่ขัดกับคำบอกเวลา
| ภาษาไทย | ภาษาอังกฤษ | สิ่งที่ภาษาอังกฤษทำ |
|---|---|---|
| ไม่ทราบว่าคุณช่วยดู CV ให้หน่อยได้ไหม | I was wondering if you could look at my CV. | past + continuous = สุภาพที่สุด |
| หวังว่าคุณจะช่วยเรื่องการจองได้ | I'm hoping you can help me with a booking. | continuous = นุ่มนวล |
| รับใบเสร็จด้วยไหมคะ | Did you want a receipt? | past = สุภาพ แต่หมายถึงตอนนี้ |
| เราว่าจะออกตอนหกโมง | We were thinking of leaving around six. | แผนที่ยังเปลี่ยนได้ |
| ตั้งใจว่าจะทำรายงานให้เสร็จวันนี้ แต่… | I had hoped to finish the report today, but… | past perfect = แผนที่ไม่สำเร็จ |
| ได้ข่าวว่าคุณจะย้ายไปลิสบอน | I hear you're moving to Lisbon. | present simple = ข้อมูลที่ได้รับมา |
| ฉันทำนิ้วบาด มีพลาสเตอร์ไหม (ไม่ต้องมีคำบอกเวลา) | I've cut my finger. Do you have a plaster? | present perfect = สำคัญตอนนี้ |
| เมื่อวานฉันเจอเขา | I saw him yesterday. | เวลาที่จบแล้ว = past simple |
โครงสร้าง
Tense และ aspect เป็นเครื่องมือสร้างความหมายแฝง
| เครื่องมือ | ความหมายพื้นฐาน | ความหมายแฝงที่เพิ่มได้ |
|---|---|---|
| ใช้ past แทน present | ตอนนั้น ไม่ใช่ตอนนี้ | ระยะห่างทางสังคม: นุ่มนวลขึ้น ตรงน้อยลง |
| continuous | กำลังดำเนินอยู่ ชั่วคราว | ไม่หนักแน่น ยังไม่จบ เปลี่ยนแปลงได้ |
| present simple กับเหตุการณ์ในอดีต | ตอนนี้ | มีชีวิตชีวา สด เร้าใจ; พาดหัวข่าว; บทสรุป |
| present perfect กับ past simple | เชื่อมกับตอนนี้ กับ จบไปแล้ว | "เรื่องนี้สำคัญตอนนี้" กับ "เรื่องนี้จบแล้ว" |
| past perfect กับความหวัง | ก่อนจุดหนึ่งในอดีต | ความหวังหรือแผนที่ไม่ได้เกิดขึ้น |
ระดับความสุภาพ (การขอความช่วยเหลือ)
| ตรงกว่า | → | → | ห่างกว่า |
|---|---|---|---|
| I want to ask you… | I'd like to ask you… | I'm wondering if… | I was wondering if… |
การใช้
1Past และ continuous เพื่อความสุภาพและระยะห่าง
past tense แสดงระยะห่างจากผู้ฟังได้ ไม่ใช่แค่ระยะห่างในเวลา continuous ทำให้ความปรารถนาฟังไม่หนักแน่นและยังไม่จบ จึงปฏิเสธได้ง่ายขึ้น ใช้ทั้งสองอย่างรวมกันจะนุ่มนวลที่สุด Just ช่วยให้นุ่มนวลขึ้นอีก รูปเหล่านี้หมายถึงตอนนี้
2Past perfect สำหรับความหวังและแผนที่ไม่ได้เกิดขึ้น
Had hoped / had wanted / had intended / had meant + to-infinitive มองย้อนกลับไปที่ความปรารถนาที่ไม่สำเร็จ เพิ่มความรู้สึกผิดหวังหรือเสียดายอย่างสุภาพ ภาษาไทยใช้ "ตั้งใจว่าจะ…แต่" หรือ "กะว่าจะ…แต่" ในคำขอที่ทางการมากเกี่ยวกับตอนนี้ I had hoped… ยังเป็นวิธีขอที่นุ่มนวลเป็นพิเศษได้ด้วย
3Present simple สำหรับเรื่องเล่า มุกตลก พาดหัวข่าว และบทสรุป
present simple เปลี่ยนเหตุการณ์ในอดีตให้กลายเป็นการแสดงสด ใช้ในเรื่องเล่าและมุกตลกแบบไม่เป็นทางการ ในพาดหัวข่าว (สำหรับเหตุการณ์ที่เพิ่งเกิด) ในบทสรุปหนังสือและภาพยนตร์ และในการพากย์สด ส่วน present continuous มักใช้วาดฉากเบื้องหลัง ภาษาไทยไม่ต้องเปลี่ยนอะไรเลย เพราะกริยาไม่เปลี่ยนรูปอยู่แล้ว แต่ภาษาอังกฤษต้องเลือกให้ชัดว่าจะเล่าแบบไหน
4Present simple สำหรับข้อมูลที่ได้รับมา
กับ hear, understand, gather, see, be told present simple ใช้รายงานข้อมูลที่เราได้รับมาก่อนหน้านี้ได้ แหล่งที่มาไม่สำคัญเท่ากับว่าตอนนี้คุณรู้แล้ว เป็นวิธีเปิดประเด็นที่นุ่มนวลและค่อนข้างทางการ ภาษาไทยใช้ "ได้ข่าวว่า" หรือ "ทราบมาว่า"
5Present perfect กับ past simple เพื่อความเกี่ยวข้องและระยะห่าง
present perfect บอกว่า "เรื่องนี้เชื่อมกับตอนนี้" ส่วน past simple วางเหตุการณ์ไว้ในกรอบที่ปิดและจบแล้ว สำหรับเหตุการณ์เดียวกัน การเลือกเปลี่ยนสารที่ส่งได้: ข่าวกับเรื่องเล่า ยังเกี่ยวข้องกับจบแล้ว ยังเป็นไปได้กับเป็นไปไม่ได้แล้ว ภาษาไทยอาจใช้ "แล้ว" ทั้งสองแบบ จึงต้องคิดว่าเรื่องนั้นยังสำคัญตอนนี้หรือเปล่า
6Tense ใน reported speech เมื่อสถานการณ์ยังจริงอยู่
หลังกริยารายงานในรูปอดีต การถอย tense (B1-12) เป็นเรื่องปกติ แต่ไม่จำเป็นถ้าเนื้อหายังจริงอยู่ตอนนี้ การคง tense เดิมไว้บอกว่า "และตอนนี้ก็ยังเป็นอย่างนั้น" ส่วนการถอย tense แค่รายงานสิ่งที่พูด โดยไม่บอกอะไรเกี่ยวกับตอนนี้
7ความหมายแฝงของ state verb ระดับสูง: I'm loving it, I'm hearing that…, You're being serious?
กฎพื้นฐานของ state verb ในรูป continuous อยู่ใน B1-34 ในระดับ C2 ให้สังเกตสามผล Loving / liking / enjoying ในรูป continuous เน้นความกระตือรือร้นที่กำลังเกิดขึ้น เป็นภาษาไม่เป็นทางการ I'm hearing / I'm seeing รายงานแนวโน้มของข้อมูลที่ทยอยเข้ามา พบบ่อยในวงการธุรกิจและข่าว Are you being serious? ตั้งคำถามกับพฤติกรรมของอีกฝ่าย ณ ตอนนี้
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
กับดักสำหรับคนไทย
1. "อยากจะขอ…" แปลเป็น I want ภาษาไทยทำให้คำขอสุภาพด้วยคำอย่าง "รบกวน" "ไม่ทราบว่า" และคำลงท้าย พอแปลแค่เนื้อความเป็น present simple ประโยคอังกฤษก็ถูก แต่ฟังห้วนและตรงเกินไปสำหรับคนที่ไม่สนิท ให้ถอยไปใช้ past และ continuous
2. "ไม่ทราบว่า…ได้ไหม" ใช้ลำดับคำแบบคำถาม ภาษาไทยไม่เปลี่ยนลำดับคำในคำถาม แต่คนไทยที่เรียนลำดับคำถามภาษาอังกฤษแล้วมักใช้ลำดับนั้นต่อหลัง know, wonder หรือ if แต่คำถามที่ซ่อนอยู่ในประโยคต้องใช้ลำดับคำแบบบอกเล่า
3. สลับ tense ไปมาในเรื่องเล่า กริยาภาษาไทยไม่เปลี่ยนรูป และเวลาบอกด้วยคำ คนไทยจึงมักใช้ present กับ past ปนกันในเรื่องเดียวโดยไม่ตั้งใจ ภาษาอังกฤษเล่าด้วย present ได้เพื่อให้มีชีวิตชีวา แต่ต้องเลือกแบบเดียวทั้งเรื่อง
4. "แล้ว" + คำบอกเวลาที่จบแล้ว "เมื่อคืนทำรายงานเสร็จแล้ว" มีทั้ง "แล้ว" และ "เมื่อคืน" คนไทยจึงมักใช้ present perfect กับคำบอกเวลาในอดีต แต่ความหมายแฝงเรื่องความเกี่ยวข้องกับตอนนี้ไม่ได้ทำลายกฎนี้ คำบอกเวลาที่จบแล้วต้องใช้ past simple
อย่าสับสน
past แบบสุภาพ กับ past จริง — past แบบสุภาพหมายถึงตอนนี้ ส่วน past จริงหมายถึงเวลาที่จบไปแล้ว บริบทและคำบอกเวลาเป็นตัวตัดสิน
I hope กับ I'm hoping กับ I was hoping กับ I had hoped — ยิ่งถอยไปไกล ยิ่งนุ่มนวล จนถึง past perfect ซึ่งมักบอกว่าความหวังนั้นไม่สำเร็จ (ในคำขอที่ทางการมาก อาจเป็นการขอแบบนุ่มนวลเป็นพิเศษได้ด้วย: I had hoped you might…)
is กับ is being (พฤติกรรม) — ความต่างพื้นฐานสอนไว้ใน B1-34 ในระดับ C2 being ในคำถามเป็นการท้าทายผู้ฟัง
การสะกดและการออกเสียง
- รูปสุภาพในภาษาพูดแทบจะย่อเสมอ: I'm hoping, I'd like, I'd hoped เสียง /d/ ใน I'd สั้นแต่อย่าทิ้ง ไม่อย่างนั้น I'd hoped จะฟังเหมือน I hoped
- I was wondering ใช้เสียงเบาของ was: /aɪ wəz ˈwʌndərɪŋ/ รูปเสียงหนัก /wɒz/ (UK), /wʌz/ (US) ใช้เมื่อเน้น was เองหรืออยู่ท้ายอนุประโยค (Yes, I was.) และ was ลงท้ายด้วยเสียง /z/ ที่สั่น ไม่ใช่เสียงสะกดแบบไทย
- ในเรื่องเล่าด้วย present simple คนมักพูด there's แม้หน้าคำนามพหูพจน์ (there's these two guys…) ฟังให้ออก แต่ในภาษาเขียนใช้ there are
- ใน Are you being serious? เมื่อเป็นการท้าทายผู้ฟัง เสียงหนักอยู่ที่ being ภาษาไทยใช้คำอย่าง "เหรอ" หรือ "จริงดิ" แต่ภาษาอังกฤษใช้การลงเสียงหนัก
- I'd hoped กับ I'd hope ฟังแทบเหมือนกัน ให้ฟังจากบริบท (ความผิดหวังในอดีต กับ ความคาดหวังตอนนี้)
- เสียง /ŋ/ ท้าย -ing ใน wondering, hoping ต้องออกเป็นเสียงขึ้นจมูก อย่าเปลี่ยนเป็น /n/
กฎทอง
tense ไม่ได้เป็นแค่นาฬิกา แต่เป็นระยะห่างด้วย ถอยไปใช้ past เพื่อความสุภาพ ใช้ continuous ให้ฟังไม่หนักแน่น ใช้ past perfect กับความหวังที่ไม่สำเร็จ และใช้ present ทำให้อดีตมีชีวิตหรือยังเกี่ยวข้องกับตอนนี้ ภาษาไทยทำแบบนี้ด้วยคำ แต่ภาษาอังกฤษทำด้วยรูปกริยา และต้องเช็กเสมอว่าคำบอกเวลาไม่ขัดกับรูปที่เลือก (yesterday + present perfect ยังผิดอยู่ดี)
แบบฝึกหัด
A. รูปแบบ
เขียนประโยคใหม่ตามคำสั่ง ให้ความหมายเหมือนเดิม
-
ทำให้คำขอห่างและนุ่มนวลขึ้น โดยใช้ "wonder" ในรูป past continuous: I want to ask if you could extend the deadline.
-
แสดงว่าแผนไม่สำเร็จ โดยใช้ "intend" ในรูป past perfect: We planned to stay a week, but we left after three days.
-
เขียนใหม่ด้วย present แบบเล่าเรื่อง เหมือนกำลังเล่าให้เพื่อนฟัง: I was standing at the bus stop when a woman came up and asked me for directions.
-
เขียนใหม่เป็นพาดหัวข่าว: The national team has won the World Cup after a dramatic final.
-
รายงานโดยไม่ถอย tense เพื่อแสดงว่าข้อเท็จจริงยังเป็นจริงอยู่: "I'm allergic to nuts," Mia told me.
-
เปิดประเด็นอย่างนุ่มนวล โดยขึ้นต้นด้วย "I hear": Someone told me that you are moving to Lisbon.
-
เขียนใหม่เป็นคำถามสุภาพของพนักงานร้านเกี่ยวกับตอนนี้ โดยใช้ past simple: Do you want a receipt?
B. ความหมาย
อ่านสถานการณ์ แล้วเลือกประโยคที่เหมาะที่สุด
-
ภาษาอังกฤษแบบอังกฤษ: คุณเพิ่งทำมือบาดในครัวของเพื่อน และต้องการความช่วยเหลือตอนนี้ ประโยคไหนเหมาะpresent perfect = ข่าวที่สำคัญตอนนี้
-
นิทรรศการที่หอศิลป์ของเมืองปิดไปเมื่อเดือนที่แล้ว คุณถามเพื่อนเกี่ยวกับนิทรรศการนั้น คำถามไหนเหมาะนิทรรศการจบแล้ว กรอบเวลาจึงปิด
-
คุณกำลังเขียนถึงศาสตราจารย์ที่ไม่เคยพบกันมาก่อน เพื่อขอจดหมายรับรอง ประโยคเปิดไหนนุ่มนวลและให้เกียรติที่สุดpast + continuous = ระยะห่างมากที่สุด
-
เพื่อนร่วมงานบอกว่าจะลาออกพรุ่งนี้ และคุณสงสัยว่าเธอแกล้งคุณอยู่ คำถามไหนเหมาะbeing ตั้งคำถามกับพฤติกรรมของเธอ ณ ตอนนี้
-
ในการประชุมทีม ผู้จัดการบอกว่าสัปดาห์นี้มีรายงานเข้ามาหลายฉบับ และยังทยอยเข้ามาอีก ประโยคไหนเหมาะI'm hearing = ข้อมูลที่ทยอยเข้ามาเรื่อย ๆ
-
บทสรุปเนื้อเรื่องในรีวิวหนังสือ ประโยคไหนเป็นไปตามธรรมเนียมทั่วไปบทสรุปใช้ present simple
C. หาข้อผิดพลาด
แก้ข้อผิดพลาด ถ้าประโยคถูกแล้ว ให้เขียนว่า correct
-
I'm knowing exactly what you mean, but I still think we should wait until the figures are confirmed.
-
I have met her at a conference in Berlin in 2019, and we have stayed in touch ever since.
-
I was wondering if could you send me the latest version of the contract before Friday's meeting.
-
I gather the trains aren't running today because of the strike, so we'll have to take the coach.
-
We had hoped to can finish the extension before the winter, but the builders kept finding new problems.
D. ในบริบท
อีเมลถึงโรงแรมฉบับนี้ฟังตรงเกินไป เขียนส่วนที่มีหมายเลขกำกับใหม่ตามคำสั่ง
Dear Ms Ferreira,
(19) I want to ask if you have two double rooms free on the weekend of 14 June. (20) We hoped to book online, but the website was down all morning. (21) Someone told me that you now offer a shuttle from the station. We are coming for my parents' fortieth wedding anniversary, and (22) we plan to arrive at around four. (23) My father told us, "I can't manage stairs", so a room on the ground floor would be ideal for him. Finally, (24) we want you to give us a small discount for a group booking.
Kind regards,
Lena Marsh
-
ทำให้ (19) ห่างและสุภาพขึ้น โดยใช้ "wonder"
-
เขียน (20) ใหม่ด้วย past perfect เพื่อแสดงว่าแผนไม่สำเร็จ
-
เขียน (21) ใหม่โดยใช้ "I understand"
-
เขียน (22) ใหม่ด้วย past continuous ให้แผนฟังไม่หนักแน่น
-
รายงาน (23) โดยไม่ใช้เครื่องหมายคำพูด และคง tense ไว้เพื่อแสดงว่ายังจริงอยู่
-
เขียน (24) ใหม่เป็นคำขอที่นุ่มนวลโดยใช้ "hoping"
E. ตาคุณแล้ว
เขียนเป็นภาษาอังกฤษตามคำสั่ง
-
เขียน 2–3 ประโยคถึงเพื่อนร่วมงานอาวุโสเพื่อขอเลื่อนการประชุม ใช้เทคนิคสร้างระยะห่างอย่างน้อยสองอย่าง (past tense, continuous, just) ที่หมายถึงตอนนี้ และห้ามใช้ I want ตรง ๆ
-
เขียน 2–3 ประโยคเกี่ยวกับแผนที่ไม่เป็นไปตามคาด ใช้ had hoped หรือ had intended + to-infinitive แล้วบอกด้วย past simple ว่าเกิดอะไรขึ้นแทน
-
เล่าตอนต้นของเรื่องตลกสามประโยค ใช้ present continuous วาดฉากเบื้องหลัง และ present simple สำหรับเหตุการณ์หลัก
F. ทบทวนรวม
ทบทวนบทเรียนก่อนหน้า
-
B1-34 State verbs ใช้ -ing ได้ไหม think, have, see, taste ใน continuous และ be being + adjective เขียนใหม่ให้แสดงว่าเป็นพฤติกรรมของใครบางคน ณ ตอนนี้ ไม่ใช่นิสัย: You are very rude.
-
B2-26 Likely to, bound to, sure to ใช้อย่างไร บอกความน่าจะเป็นในภาษาอังกฤษ (likely กับ probably) เขียนใหม่โดยใช้ "likely": Traffic will probably be heavy over the holiday weekend.
-
C1-14 Modal verb ระดับสูง: will และ would แบบคาดเดา นิสัย และการไม่ยอม, may well กับ may as well เขียนใหม่เป็นการคาดเดาอย่างมั่นใจโดยใช้ "will": I'm sure she's asleep now, because it's midnight in Tokyo.
เฉลย
A. รูปแบบ
- I was wondering if you could extend the deadline. / I was wondering whether you could extend the deadline.
- We had intended to stay a week, but we left after three days.
- I'm standing at the bus stop when a woman comes up and asks me for directions.
- National team wins World Cup after dramatic final.
- Mia told me she's allergic to nuts. / Mia told me that she's allergic to nuts.
- I hear you're moving to Lisbon. / I hear that you're moving to Lisbon.
- Did you want a receipt?
B. ความหมาย
- I've cut my finger. Have you got a plaster?
- Did you see the exhibition at the city gallery?
- I was wondering if you might be able to write me a reference.
- Wait, are you being serious, or is this a joke?
- I'm hearing that our main supplier may close.
- In the novel, the narrator returns to her hometown and discovers a family secret.
C. หาข้อผิดพลาด
- I know exactly what you mean, but I still think we should wait until the figures are confirmed.
- I met her at a conference in Berlin in 2019, and we have stayed in touch ever since.
- I was wondering if you could send me the latest version of the contract before Friday's meeting. / I was wondering whether you could send me the latest version of the contract before Friday's meeting.
- ✓ I gather the trains aren't running today because of the strike, so we'll have to take the coach.
- We had hoped to be able to finish the extension before the winter, but the builders kept finding new problems. / We had hoped to finish the extension before the winter, but the builders kept finding new problems.
D. ในบริบท
- I was wondering if you had two double rooms free on the weekend of 14 June. / I was wondering if you have two double rooms free on the weekend of 14 June. / I was wondering whether you had two double rooms free on the weekend of 14 June.
- We had hoped to book online, but the website was down all morning.
- I understand you now offer a shuttle from the station. / I understand that you now offer a shuttle from the station.
- we were thinking of arriving at around four / we were planning to arrive at around four
- My father told us he can't manage stairs, so a room on the ground floor would be ideal for him.
- we were hoping you might be able to give us a small discount for a group booking / we were hoping you could give us a small discount for a group booking
E. ตาคุณแล้ว
- I just wanted to check whether Thursday's meeting is still on. I was wondering if we could move it to Friday morning, as I'm hoping to have the budget figures ready by then.
- I had hoped to run a marathon this year. Unfortunately, I hurt my knee in March, so I took up swimming instead.
- So I'm sitting on the train, reading my book, and a man gets on with a cat on his shoulder. He sits down right next to me. Then the cat climbs onto my head.
F. ทบทวนรวม
- You're being very rude.
- Traffic is likely to be heavy over the holiday weekend.
- She'll be asleep now, because it's midnight in Tokyo.
