Reported Speech. անուղղակի խոսք անգլերենում հայերենով
Reported Speech: Statements
Այս էջում
Նպատակ
Այս դասից հետո կկարողանաք փոխանցել, թե ինչ է ասել մեկը՝ She said (that) she was tired, ճիշտ փոխելով ժամանակաձևերը, դերանունները և ժամանակի բառերը, և կիմանաք, թե երբ ժամանակաձևը փոխել պետք չէ։
Հիմնական գաղափար
Երբ փոխանցում եք մեկի խոսքերը, ձայնագրություն չեք միացնում։ Դուք հաղորդագրություն եք փոխանցում՝ ձեր դիրքից. ձեր ժամանակից, ձեր տեղից, ձեր տեսանկյունից։
Պատկերացրեք՝ Մարիան երկուշաբթի ասել է. "I'm tired. I'll call you tomorrow." Ուրբաթ օրը դուք պատմում եք այդ մասին ընկերոջը։ Երկուշաբթին այժմ անցյալում է, ուստի զրույցը ժամանակի մեջ մեկ քայլ հետ է գնում. Maria said she was tired and would call me the next day. Այս քայլը հետ կոչվում է backshift (ժամանակաձևի հետ տեղաշարժ)։
Մնացած ամեն ինչն էլ անցնում է ձեր տեսանկյունին։ Նրա I-ը դառնում է she, նրա you-ն՝ me, նրա tomorrow-ն՝ the next day, որովհետև երկուշաբթիից նայած «վաղը» ուրբաթից նայած «վաղը» չէ։
Բայց backshift-ը մեքենայական կանոն չէ։ Եթե նրա ասածը դեռ ճիշտ է, կամ փոխանցում եք մի բան, որ ասվել է հենց նոր, կարող եք պահել սկզբնական ժամանակաձևը։ Միշտ հարցրեք. ինչպե՞ս է սա երևում այնտեղից, որտեղ ես հիմա եմ։
Հայերեն և անգլերեն
Հայերենում անուղղակի խոսքի մեջ ժամանակաձևը չի փոխվում. «Ասաց, որ հոգնած է», «Ասաց, որ վաղը կզանգի»։ Ժամանակը պահվում է այնպես, ինչպես ասել է խոսողը։ Անգլերենում, երբ փոխանցող բայը անցյալում է (said), ժամանակաձևը սովորաբար մեկ քայլ հետ է գնում. was, would։ Սա հայախոսների համար ամենագլխավոր դժվարությունն է։
Երկրորդ. խոսակցական հայերենում հաճախ փոխանցում ենք խոսքը առաջին դեմքով՝ «Ասաց, թե ուշանում եմ», «Ասաց՝ բոլորիդ կարոտել եմ»։ Անգլերենում դերանունները պետք է փոխել ձեր տեսանկյունից. she said she missed us։ Երրորդ. հայերենում ասում ենք «ինձ ասաց», իսկ անգլերենում say-ից հետո մարդ չի դրվում. She told me… կամ She said…։ Չորրորդ. «առաջ»-ը հայերենում և՛ ago է, և՛ before։ Անուղղակի խոսքում, երբ ժամանակը փոխվել է, ago-ն դառնում է before։
| Հայերեն | Անգլերեն | Ինչն է տարբեր |
|---|---|---|
| Ասաց, որ հոգնած է։ | She said she was tired. | հայերենում ներկա, անգլերենում backshift → was |
| Ասաց, որ կզանգի։ | He said he would call. | will → would |
| Ասաց, որ գնացքից ուշացել է։ | She said she had missed the train. | անցյալ → had + V3 (կամ missed) |
| Ասաց, որ պետք է սաղավարտ կրենք։ | The instructor said we had to wear a helmet. | must → had to |
| Ինձ ասաց, որ հիվանդ է։ | He told me he was ill. | «ինձ ասաց» → told me, ոչ թե said me |
| Ասաց, որ երկու տարի առաջ է սկսել։ | He said he had started two years before. | ժամանակը փոխվել է → before, ոչ թե ago |
| Ասաց, որ Գլազգոյում է ապրում։ | She said she lives in Glasgow. | այստեղ նույնն է. դեռ ճիշտ է → կարելի է չփոխել |
Կարճ ասած՝ հայերենում «ասաց, որ…»-ից հետո ժամանակը չի փոխվում, իսկ անգլերենում said-ից հետո սովորաբար մեկ քայլ հետ է գնում՝ is → was, will → would, has done → had done։
Կառուցվածք
Հիմնական կաղապար
| Փոխանցող բայ | (that) | փոխանցվող նախադասություն |
|---|---|---|
| She said | (that) | she was hungry. |
| He told me | (that) | he had lost his keys. |
That-ը պարտադիր չէ և խոսքում հաճախ բաց է թողնվում։ Say-ը և tell-ը տարբեր կաղապարներ ունեն. տե՛ս B1-13։
Backshift. ժամանակաձևի փոփոխություն անցյալի փոխանցող բայից հետո
| Ուղղակի խոսք | Անուղղակի խոսք |
|---|---|
| Present Simple. "I work in a bank." | Past Simple. She said she worked in a bank. |
| Present Continuous. "I'm leaving." | Past Continuous. He said he was leaving. |
| Present Perfect. "I've finished." | Past Perfect. She said she had finished. |
| Past Simple. "I saw it." | Past Perfect. He said he had seen it. (saw-ն էլ է հնարավոր) |
| will. "I'll help." | would. She said she would help. |
| can. "I can swim." | could. He said he could swim. |
| may. "It may rain." | might. She said it might rain. |
| must (պարտականություն). "I must go." | had to. He said he had to go. (must-ն էլ է հնարավոր) |
| am / is / are going to. "We're going to move." | was / were going to. They said they were going to move. |
Չեն փոխվում. would, could, should, might, ought to և Past Perfect-ը։
Դերանուններ և ստացական ձևեր. փոխեք դրանք փոխանցողի տեսանկյունից։
| Ուղղակի | Անուղղակի |
|---|---|
| "I love my job." (Թոմը) | Tom said he loved his job. |
| "We'll meet you at our house." (ձեր ծնողները՝ ձեզ) | They said they would meet me at their house. |
Ժամանակի և տեղի բառեր (երբ ժամանակը կամ տեղը հիմա այլ է)
| Ուղղակի | Անուղղակի |
|---|---|
| now | then, at that time |
| today / tonight | that day / that night |
| yesterday | the day before, the previous day |
| tomorrow | the next day, the following day |
| last week | the week before, the previous week |
| next month | the following month |
| … ago | … before, … earlier |
| here | there |
| this / these | that / those (կամ the) |
Գործածություն
1Backshift said-ից հետո
Երբ փոխանցող բայը անցյալում է (said, told), ժամանակաձևը մեկ քայլ հետ տարեք։ Հայերենում ժամանակը չենք փոխում, այնպես որ սա պետք է գիտակցաբար անել։
2Եղանակավորող բայերն անուղղակի խոսքում
Will → would, can → could, may → might, իսկ must-ը (պարտականություն) → had to։ Would, could, should, might և ought to չեն փոխվում։
3Դերանունների և ստացական ձևերի փոփոխություն
Փոխանցեք ձեր տեսանկյունից։ Հարցրեք. ո՞վ է հիմա խոսում, և ո՞վ է լսում։
4Ժամանակի և տեղի բառերի փոփոխություն
Եթե փոխանցելիս ժամանակը կամ տեղը այլ է, փոխեք today, tomorrow, ago, here բառերը։
5Առանց backshift-ի. դեռ ճիշտ է կամ հենց նոր է ասվել
Եթե տեղեկությունը հիմա էլ ճիշտ է, կարող եք պահել սկզբնական ժամանակաձևը։ Խոսքում սա շատ տարածված է։ Backshift-ն էլ է ճիշտ։ Այստեղ անգլերենը հայերենին մոտ է։
6Ներկայի փոխանցող բայ. առանց backshift-ի
Եթե փոխանցող բայը ներկայում է (says, has said), ժամանակաձևերը չեն փոխվում։ Սա տարածված է հաղորդագրությունների և գրությունների համար։
Հաճախակի սխալներ
Թակարդներ հայախոսների համար
1. «Ասաց, որ կաշխատի» → told us … will work. Հայերենում անուղղակի խոսքում ժամանակը չի փոխվում. «Տանտերը մեզ ասաց, որ ջեռուցումը մինչև ուրբաթ նորից կաշխատի, բայց ամբողջ հանգստյան օրերը վերարկուներով անցկացրինք»։ Անգլերենում, երբ այդ «ապագան» արդեն անցել է, will-ը դառնում է would։
2. «Ասաց՝ կարոտել եմ» → said that I miss you. Խոսակցական հայերենում հաճախ խոսքը փոխանցում ենք առաջին դեմքով. «Տատիկը զանգեց և ասաց, թե բոլորիդ շատ եմ կարոտել»։ Անգլերենում said that-ից հետո դերանունները փոխում ենք մեր տեսանկյունից։ Հակառակ դեպքում ստացվում է, որ կարոտողը դուք եք։
3. «Ծնողներին ասաց» → said her parents. Հայերենում «ասել»-ը մարդ է ստանում. «Լիլիթը ծնողներին ասաց, որ Դիլիջանում աշխատանք է գտել»։ Անգլերենում say-ից հետո մարդ չի դրվում. մարդու հետ օգտագործեք tell։
Մի՛ շփոթեք
Ուղղակի, թե անուղղակի խոսք – Ուղղակի խոսքը կրկնում է ճշգրիտ բառերը չակերտներում, անուղղակին պատմում է դրանք փոփոխություններով։
Backshift, թե առանց backshift-ի – Երկուսն էլ կարող են ճիշտ լինել։ Backshift-ը պարզապես փոխանցում է, իսկ առանց backshift-ի ցույց եք տալիս, որ դա հիմա էլ ճիշտ եք համարում։
must (պարտականություն), թե must (ենթադրություն) – Պարտականության must-ը հաճախ դառնում է had to։ Ենթադրության must-ը B1-16 մնում է must։
Ուղղագրություն և արտասանություն
- Անուղղակի խոսքում ոչ չակերտներ կան, ոչ ստորակետ. She said she was tired.
- Ուղղակի խոսքում չակերտներից առաջ ստորակետ դրեք, իսկ վերջակետը դրեք չակերտների ներսում. She said, "I'm tired." Անգլերենում չակերտները "…" են, ոչ թե «…»։
- said-ը արտասանվում է /sed/, ինչպես bed-ը, ոչ թե «սեյդ»։ Մի՛ կարդացեք այն այնպես, ինչպես գրված է։
- that-ը, երբ օգտագործվում է, թույլ է՝ /ðət/. She said that he'd left. /ð/ հնչյունը հայերենում չկա. լեզվի ծայրը դրեք ատամների միջև և ձայն տվեք, մի՛ ասեք «դ» կամ «զ»։
- 'd-ը կարող է լինել would կամ had. She said she'd help (would) / She said she'd helped (had)։ Նայեք դրանից հետո եկող բային։
Ոսկե կանոն
Փոխանցեք ձեր ժամանակից և տեղից. անցյալի փոխանցող բայից հետո սովորաբար ժամանակաձևը տարեք մեկ քայլ հետ, իսկ դերանուններն ու ժամանակի բառերը փոխեք համապատասխանաբար։ Եթե դա դեռ ճիշտ է, կամ փոխանցող բայը ներկայում է, կարող եք պահել սկզբնական ժամանակաձևը։ Հիշեք. «ասաց, որ հոգնած է»-ն սովորաբար she said she was tired է, իսկ «ինձ ասաց»-ը՝ she told me։
Վարժություններ
A. Կառուցվածք
1–6 առաջադրանքներում օգտագործեք backshift։
-
"I'm cold." → She said she cold.
-
"We've finished the project." → They said they the project.
-
"I'll text you." → He said he me.
-
"I can't find my keys." → She said she her keys.
-
"I may be late." → He said he late.
-
"I'm watching a film." → She said she a film.
-
Փոխանցեք said-ով: "I love my new job." (your sister)
B. Իմաստ
Լրացրեք կամ ընտրեք ճիշտ տարբերակը։
-
Երկուշաբթի Թոմն ասաց. "I'll do it tomorrow." Հիմա ուրբաթ է։ Լրացրեք: Tom said he would do it .
-
Ընկերուհին սա ասաց հինգ րոպե առաջ. "The film starts at eight." Լրացրեք: She said the film at eight.
-
"I'm a vegetarian," said Sam last year, and he still is. Ո՞ր փոխանցումն է ճիշտ:
-
"You must be tired," the nurse said to me. Փոխանցեք: The nurse said I tired.
C. Գտեք սխալը
Յուրաքանչյուր նախադասության մեջ կա մեկ սխալ, կամ նախադասությունը ճիշտ է։ Գրեք ուղղված նախադասությունը կամ գրեք correct։
-
He said me that he was ill.
-
She said she will come, but she didn't.
-
They said they must to go home.
-
The forecast says it will rain tomorrow.
D. Համատեքստում
Կարդացեք պատմությունը։ Բոլոր բացերում օգտագործեք backshift։
I had lunch with Clara yesterday. She said she 16 (be) really happy at her new company. She told me she 17 (just / get) a promotion! She said they 18 (send) her to New York the following month, and that she 19 (can) take her family with her. She also said she 20 (call) me when she got there.
E. Ձեր հերթն է
Գրեք անգլերենով։
-
Մտածեք մի բանի մասին, որ ընկերն ասել է ձեզ անցյալ շաբաթ։ Փոխանցեք այն said-ով։
-
Փոխանցեք այսօրվա մի հաղորդագրություն says-ով։
F. Խառը կրկնություն
Կրկնեք նախորդ դասերը։
-
B1-03 Past Perfect. անցյալ վաղակատարը հայերենով՝ I Had Already Left When I got to the station, the train (already / leave).
-
A2-33 Who Called You, թե Who Did You Call. ենթակայի և խնդրի հարցերը հայերենով Who (you / call) last night?
-
B1-10 Passive Voice. կրավորական սեռը Present Simple-ում և Past Simple-ում This house (build) in 1920.
-
B1-06 Second Conditional. If I had…, I would… հայերենով If I (be) you, I'd say sorry.
Պատասխաններ
A. Կառուցվածք
- was
- had finished / 'd finished
- would text / 'd text
- couldn't find / could not find
- might be
- was watching
- My sister said she loved her new job. / My sister said that she loved her new job. / My sister said she loves her new job. / My sister said that she loves her new job.
B. Իմաստ
- the next day / the following day / on Tuesday
- starts / started
- both
- must be
C. Գտեք սխալը
- He told me that he was ill. / He said that he was ill. / He told me he was ill. / He said he was ill.
- She said she would come, but she didn't. / She said she'd come, but she didn't.
- They said they had to go home. / They said they must go home.
- ✓ The forecast says it will rain tomorrow.
D. Համատեքստում
- was
- had just got / had just gotten / 'd just got / 'd just gotten
- were sending / were going to send / would send
- could
- would call / 'd call
E. Ձեր հերթն է
- My friend Leo said he was going to move to Madrid.
- My brother says he can't come to dinner tonight.
F. Խառը կրկնություն
- had already left / 'd already left
- did you call
- was built
- were
