Be To, Be Due To, Be Set To, On the Verge Of՝ պաշտոնական և լրագրային ապառնի
Be To, Be Due To, Be Set To, On the Verge Of
Այս էջում
Նպատակ
Այս դասից հետո կկարողանաք օգտագործել be to-ն պաշտոնական պայմանավորվածությունների և հրահանգների համար (The President is to visit Rome. You are to report at 9.), was to-ն և was to have done-ը՝ անցյալից դիտված ապագայի համար, be due to-ն՝ ժամանակացույցերի, be set to-ն՝ լրատվական կանխատեսումների, իսկ be on the point / verge / brink of-ը՝ այն բաների համար, որոնք շատ մոտ են տեղի ունենալուն։
Հիմնական գաղափար
Will-ը և going to-ն ասում են, որ ինչ-որ բան ապագայում է։ Բայց չեն ասում, թե ինչպես է այն ապագայում։ Ժամանակացույցո՞ւմ է։ Կառավարությո՞ւնն է հայտարարել։ Լրագրողնե՞րն են սպասում։ Թե՞ հենց հիմա է տեղի ունենալու։
Պատկերացրեք օդանավակայանի մեկնումների ցուցատախտակը։ Ամեն չվերթ իր նշումն ունի՝ Scheduled, Confirmed, Expected, Boarding։ Անգլերենն ունի be-ով արտահայտությունների մի ընտանիք, որոնք աշխատում են այդ նշումների պես. be due to (ըստ ժամանակացույցի), be to (պաշտոնապես հաստատված), be set to (սպասվում է. այդպես են ասում լուրերը), be on the point / verge / brink of (գրեթե տեղի է ունենում)։
Քերականությունը պարզ է. be-ն փոխեք ըստ ենթակայի և ժամանակի (is to, was due to), հետո ավելացրեք բայի հիմնական ձևը, իսկ on the point / verge / brink of-ից հետո՝ -ing ձև կամ գոյական։ Իսկական հմտությունը ճիշտ նշումն ընտրելն է՝ ըստ աղբյուրի և ոճի. լուրերը, հայտարարություններն ու պաշտոնական փաստաթղթերը այս արտահայտությունները շատ ավելի հաճախ են օգտագործում, քան առօրյա խոսակցությունը։
Հայերեն և անգլերեն
Հայերեն լրատվական լեզուն էլ ունի իր «նշումները»՝ «նախատեսվում է», «սպասվում է», «ըստ ժամանակացույցի», «սնանկացման եզրին է»։ Իսկ «-լու էր» ձևը («դառնալու էր», «հանդիպելու էին») հրաշալի համապատասխանում է was to-ին. այստեղ նույնն է։ Դժվարությունը «պետք է»-ն է։ Հայերենում «պետք է»-ով ենք ասում և՛ պաշտոնական հրահանգը («Այցելուները պետք է ներկայանան ընդունարան» = are to report), և՛ սպասվողը («Վաղը պետք է անձրև գա»), և՛ չիրականացած ծրագիրը («Մարզադաշտը պետք է բացվեր 2024-ին»)։ Անգլերենում սրանք երեք տարբեր բան են. be to-ն միայն մարդկանց որոշումների ու հրահանգների համար է, եղանակի համար՝ be supposed to / be going to, իսկ չիրականացած ծրագրի համար՝ was to have + past participle, ոչ թե had to։
| Հայերեն | Անգլերեն | Ինչն է տարբեր |
|---|---|---|
| Նախագահը հաջորդ ամիս այցելելու է երեք երկիր։ | The President is to visit three countries. | պաշտոնական որոշում → be to |
| Այցելուները պետք է ներկայանան ընդունարան։ | All visitors are to report to reception. | պաշտոնական հրահանգ → be to |
| Նա դառնալու էր իր սերնդի մեծագույն նկարիչներից մեկը։ | He was to become one of the greatest painters… | այստեղ նույնն է. հետագայում եղավ |
| Մարզադաշտը պետք է բացվեր 2024-ին, բայց… | The stadium was to have opened in 2024, but… | չիրականացավ → was to have + V3, ոչ թե had to |
| Գնացքը, ըստ ժամանակացույցի, մեկնում է տասը րոպեից։ | The next train is due to leave in ten minutes. | due to + բայ |
| Սպասվում է, որ գործազրկությունը կնվազի։ | Unemployment is set to fall. | լուրեր, կանխատեսում → set to |
| Բանկը սնանկացման եզրին էր։ | The bank was on the brink of collapse. | այստեղ նույնն է. + գոյական |
| Քիչ էր մնում հանձնվեինք։ | We were on the point of giving up. | of + -ing, ոչ թե to + բայ |
Կարճ ասած՝ «պետք է»-ն թարգմանելուց առաջ մտածեք. պաշտոնական որոշո՞ւմ է (be to), ժամանակացո՞ւյց (be due to), լրատվական սպասո՞ւմ (be set to), թե՞ չիրականացած ծրագիր (was to have + V3)։ Իսկ «եզրին»-ից ու «քիչ էր մնում»-ից հետո՝ of + -ing կամ գոյական։
Կառուցվածք
Be + to-infinitive արտահայտություններ
| Արտահայտություն | Իմաստ | Օրինակ |
|---|---|---|
| be to + բայի հիմնական ձև | պաշտոնական պայմանավորվածություն կամ հրահանգ | The President is to visit Rome. |
| be not to + բայի հիմնական ձև | պաշտոնական արգելք | Patients are not to leave the ward. |
| was / were to + բայի հիմնական ձև | (ա) նախատեսված էր, (բ) հետագայում եղավ | They were to meet in May. / He was to become famous. |
| was / were to have + past participle | նախատեսված էր, բայց չեղավ | The bridge was to have opened in May. |
| be due to + բայի հիմնական ձև | ըստ ժամանակացույցի | The train is due to arrive at 6.15. |
| be set to + բայի հիմնական ձև | սպասվում է (լրատվական ոճ) | Fuel prices are set to rise. |
Շատ մոտ է տեղի ունենալուն
| Արտահայտություն | Որից հետո գալիս է | Օրինակ |
|---|---|---|
| be on the point of | -ing (երբեմն գոյական. on the point of collapse) | She was on the point of leaving. |
| be on the verge of | գոյական / -ing | He was on the verge of tears. |
| be on the brink of | գոյական / -ing (մեծ իրադարձություններ, հաճախ աղետներ) | The company is on the brink of collapse. |
Վերնագրերում be-ն բաց է թողնվում
| Վերնագիր | Ամբողջական նախադասություն |
|---|---|
| PM to visit Kenya | The Prime Minister is to visit Kenya. |
| Prices set to rise | Prices are set to rise. |
| Firm on brink of collapse | The firm is on the brink of collapse. |
Գործածություն
1Be to՝ պաշտոնական պայմանավորվածությունների համար
Be to + բայի հիմնական ձև հաղորդում է պաշտոնական պայմանավորվածության մասին, որը որոշել է կառավարությունը, կազմակերպությունը կամ իշխանություն ունեցող մեկը։ Տարածված է լուրերում և պաշտոնական հայտարարություններում, իսկ առօրյա զրույցում հազվադեպ է։ Սովորաբար չի օգտագործվում այն բաների համար, որոնք ոչ ոք չի կառավարում, օրինակ՝ եղանակի։ Հայերենում ասում ենք «այցելելու է», «նախատեսվում է»։
2Be to՝ հրահանգների և արգելքների համար
Be to-ն նաև հրահանգ է տալիս իշխանություն ունեցողի անունից՝ ղեկավարի, ծնողի, հայտարարության։ Be not to-ն արգելում է։ If + be to նշանակում է «եթե ուզում ենք, որ…», «եթե դա պետք է տեղի ունենա»։ Հայտարարություններում not to be + past participle-ը կայուն բանաձև է։ Հայերենում այստեղ սովորաբար «պետք է» և «չպետք է» ենք ասում։
3Was to և was to have done
Was / were to + բայի հիմնական ձև ապագային նայում է անցյալից (B2-18)։ Կարող է նկարագրել ծրագիր կամ ասել, թե ինչ եղավ հետագայում. դա մի տեսակ «ճակատագիր» է, որը հաճախ օգտագործվում է կենսագրություններում։ Հայերենում «-լու էր» ձևը ճիշտ նույն գործն է անում։ Was / were to have + past participle ասում է, որ ծրագիրը չիրականացավ։ Հայերենում այստեղ ասում ենք «պետք է բացվեր», բայց անգլերենում դա had to չէ։
4Be due to՝ ժամանակացույցերի համար
Be due to + բայի հիմնական ձև ասում է, որ ինչ-որ բան նախատեսված կամ սպասվում է որոշակի ժամի՝ չվացուցակներ, ծրագրեր, վերջնաժամկետներ։ Be due + ժամանակի արտահայտություն կառույցը տարածված է վճարումների, երեխայի ծննդի, տնային աշխատանքի և ժամանումների համար, իսկ be due for + գոյական նշանակում է «դրա ժամանակն է»։
5Be set to լուրերում
Be set to + բայի հիմնական ձև ասում է, որ ինչ-որ բան սպասվում կամ նախատեսվում է՝ սովորաբար հաղորդումների կամ կանխատեսումների հիման վրա։ Բնորոշ է լրագրությանը և գործնական զեկույցներին։ Ինչպես be to-ն, վերնագրերում հաճախ կորցնում է be-ն։ Հայերենում ասում ենք «սպասվում է, որ…»։
6On the point of, on the verge of, on the brink of
Այս արտահայտությունները նկարագրում են մի բան, որը շատ մոտ է տեղի ունենալուն։ On the point of + -ing-ը չեզոքից պաշտոնական է. դրանից հետո կարող են գալ նաև որոշ գոյականներ (on the point of collapse / exhaustion)։ On the verge of + գոյական կամ -ing հաճախ նկարագրում է մեծ փոփոխություն կամ ուժեղ զգացմունք։ On the brink of + գոյական կամ -ing օգտագործվում է դրամատիկ իրադարձությունների, շատ հաճախ՝ աղետների համար։ Be about to-ի համար տե՛ս A2-05։ Հայերենում ասում ենք «քիչ էր մնում», «…-ի եզրին էր», բայց անգլերենում of-ից հետո ոչ թե to, այլ -ing ձև է։
Հաճախակի սխալներ
Թակարդներ հայախոսների համար
1. «Պետք է ձյուն գա» → is to snow. Հայերենում կանխատեսումն էլ ենք «պետք է»-ով ասում. «Շղթաները վերցրու. այս գիշեր Սևանի լեռնանցքում պետք է ուժեղ ձյուն գա»։ «Պետք է»-ն թարգմանելով be to՝ ստացվում է պաշտոնական հրահանգ եղանակին։ Եղանակը ոչ ոք չի որոշում, ուստի be to չի համապատասխանում։
2. «Պետք է թռչեր» → had to fly. Չիրականացած ծրագիրը հայերենում «պետք է + -եր» ձևով ենք ասում. «Դավիթը երկուշաբթի պետք է Փարիզ թռչեր համաժողովի, բայց չվերթը չեղարկվեց»։ Had to նշանակում է «ստիպված էր, պարտավոր էր», ոչ թե «նախատեսված էր»։
3. «Քիչ էր մնում նետեր» / «…-ելու եզրին» → on the verge to + բայ. Հայերենում «եզրին»-ից կամ «քիչ էր մնում»-ից հետո բայն է գալիս, և անգլերենում to + բայ է ստացվում. «Երբ տպիչը հինգերորդ անգամ թուղթը խցանեց, Նարեն քիչ էր մնում այն պատուհանից դուրս նետեր»։ Այս արտահայտություններում of նախդիր է, ուստի դրանից հետո՝ -ing ձև կամ գոյական։
Մի՛ շփոթեք
be due to + բայի հիմնական ձև (ապագա), թե due to + գոյական (պատճառ) – Be due to + բայը ժամանակացույցի մասին է։ Due to + գոյականը նշանակում է because of՝ «-ի պատճառով» (B1-27)։
was to + բայի հիմնական ձև, թե was to have + past participle – Առաջինը ծրագիր է (կամ այն, ինչ հետագայում իսկապես եղավ), երկրորդը՝ չիրականացած ծրագիր։
be to, թե be supposed to – Be to-ն պաշտոնական հրահանգ է։ Be supposed to-ն ասում է, թե ինչ է սպասվում, և հաճախ ակնարկում, որ դա չի արվում (B2-07)։ Հայերենում երկուսն էլ կարող են «պետք է» լինել։
Ուղղագրություն և արտասանություն
- Բանավոր խոսքում այս արտահայտություններում to-ն թույլ է՝ /tə/. is to visit /ɪz tə ˈvɪzɪt/։ Թույլ /ə/-ն մոտ է հայերեն «ը»-ին։
- Due՝ /djuː/ կամ /dʒuː/ (UK) և /duː/ (US)։ /dʒ/-ն նույնն է, ինչ հայերեն «ջ»-ն։
- Verge /vɜːdʒ/ (UK), /vɝːdʒ/ (US) և brink /brɪŋk/ բառերը շեշտված են, իսկ on the… of-ը՝ թույլ։ /ɜː/-ն հայերենում չկա. շուրթերը չեզոք պահեք, լեզուն՝ մեջտեղում։ brink-ի /ŋk/-ում «ն»-ից հետո «գ» մի՛ ավելացրեք. լեզվի հետնամասը բարձրանում է «կ»-ի տեղը։ brink-ի սկզբում «բ»-ի և «ր»-ի միջև «ը» մի՛ ավելացրեք։
- Was to have-ը հաճախ կրճատվում է՝ /wəz tə həv/։
- Վերնագրերը բաց են թողնում be-ն և հոդերը. Minister to resign = The minister is to resign։
Ոսկե կանոն
Ընտրեք ձեր աղբյուրին համապատասխան նշումը. be to = պաշտոնապես որոշված կամ հրամայված, be due to = ըստ ժամանակացույցի, be set to = սպասվում է (լուրեր), on the point / verge / brink of = գրեթե տեղի է ունենում։ Մեծ մասից հետո գալիս է բայի հիմնական ձևը, իսկ on the point / verge / brink of-ից հետո՝ -ing ձև կամ գոյական։ Եվ «պետք է»-ն միշտ be to չէ. չիրականացած ծրագիրը was to have + V3 է, եղանակը՝ be supposed to / be going to։
Վարժություններ
A. Կառուցվածք
Վերաշարադրեք յուրաքանչյուր նախադասություն տրված արտահայտությամբ։ Պահպանեք իմաստը։
-
Վերնագիրը վերաշարադրեք որպես ամբողջական նախադասություն: "Mayor to open new hospital".
-
Օգտագործեք "be to": The government has officially announced that it will close the coal mine next year.
-
Օգտագործեք "was to have": The new airport was planned to open in 2020, but it didn't.
-
Օգտագործեք "be due to": According to the timetable, the train arrives at 6.15.
-
Օգտագործեք "be set to": Analysts expect fuel prices to rise again this winter.
-
Օգտագործեք "on the point of": We had almost decided to give up when we finally found the address.
-
Վերաշարադրեք որպես պաշտոնական հրահանգ "be not to"-ով: Students must not use their phones during the exam.
-
Սկսեք "If we are to"-ով: We'll need more staff if we want to finish on time.
B. Իմաստ
Կարդացեք իրավիճակը և ընտրեք ավելի հարմար նախադասությունը։
-
Գործնական զեկույց՝ վերլուծաբանների կանխատեսումների հիման վրա։ Ո՞ր նախադասությունն է հարմար:set to = սպասվում է՝ ըստ հաղորդումների և կանխատեսումների. due to = ըստ ժամանակացույցի
-
Կենսագրություն։ Ո՞ր նախադասությունն է ասում, որ նա իսկապես դարձավ վարչապետ:was to + բայի հիմնական ձև = հետագայում եղավ. was to have + past participle = չեղավ
-
Հաղորդագրություն ընկերոջը ձեր երեկոյի մասին։ Ո՞րն է բնական:ոճ. be to-ն պաշտոնական հրամանի պես է հնչում
-
Լրատվական հաղորդում խորը ճգնաժամի մեջ գտնվող բանկի մասին։ Ո՞ր նախադասությունն է հարմար:on the brink of = աղետին շատ մոտ. due to = ըստ ժամանակացույցի
-
Շինհրապարակի հայտարարություն։ Ո՞ր նախադասությունն է պաշտոնական կանոն:be to = պաշտոնական հրահանգ. be supposed to = սպասվում է, բայց հաճախ չի արվում
C. Գտեք սխալը
Յուրաքանչյուր նախադասության մեջ կա մեկ սխալ, կամ նախադասությունը ճիշտ է։ Գրեք ուղղված նախադասությունը կամ գրեք correct։
-
After months of difficult negotiations, the union leader was on the point to resign when the company finally made a new offer.
-
The final match of the tournament is set starting at three o'clock, so fans should arrive at the stadium by two.
-
The open-air concert was to have took place in the park in June, but it was cancelled because of the storms.
-
The city museum is due to reopen in the autumn after a long and very expensive renovation of its main hall.
-
All visitors to the factory are to reporting at reception and collect a safety badge before entering the site.
D. Համատեքստում
Կարդացեք հոդվածը և համարակալված նախադասությունները վերաշարադրեք լրատվական ոճով։
(19) Everyone expects that the city's oldest cinema will close next month, after 90 years in business. The Rialto, which opened in 1934, was the first cinema in the region to show colour films. Its owners blame rising energy costs and falling ticket sales. (20) The building was going to be renovated in 2020, but the work never started. (21) Last year the business almost collapsed. (22) The council has officially announced that it will build a new arts centre on the site. (23) According to the official timetable, the arts centre will open in 2028. (24) Many residents have almost lost hope, but a group of students has started a campaign to save the old screen.
-
Վերաշարադրեք (19)-ը "be set to"-ով։
-
Վերաշարադրեք (20)-ը "was to have"-ով։
-
Վերաշարադրեք (21)-ը "on the brink of" + գոյական կառույցով։
-
Վերաշարադրեք (22)-ը "be to"-ի կրավորական ձևով։
-
Վերաշարադրեք (23)-ը "be due to"-ով։
-
Վերաշարադրեք (24)-ը "on the verge of"-ով։
E. Ձեր հերթն է
Գրեք անգլերենով։
-
Գրեք կարճ լրատվական հաղորդում (2–3 նախադասություն) ձեր քաղաքի մասին։ Օգտագործեք be set to, be due to և on the point of, on the verge of կամ on the brink of արտահայտություններից մեկը։
-
Գրեք 2–3 պաշտոնական հրահանգ ձեր աշխատավայրի կամ դպրոցի այցելուների համար։ Մեկ անգամ օգտագործեք are to և մեկ անգամ՝ are not to։
-
Գրեք երկու նախադասություն ձեր անցյալի մասին. մի ծրագիր, որը չիրականացավ (was to have + past participle), և մի բան, որը հետագայում իսկապես եղավ (was to + բայի հիմնական ձև)։
F. Խառը կրկնություն
Կրկնեք նախորդ դասերը։
-
A2-05 Ապառնին անգլերենում. will, going to, Present Continuous, թե Present Simple Օգտագործեք "about to": The film will start in a moment, so hurry up!
-
B2-18 The Future in the Past. was going to, would, was about to՝ ապառնին անցյալի տեսանկյունից, հայերենով Օգտագործեք "was / were going to": We planned to drive to the coast, but the car broke down.
-
C1-14 Advanced Modal Meanings. will have, won't, may well, may as well՝ եղանակավորող բայերի նուրբ իմաստները Վերաշարադրեք որպես վստահ ենթադրություն "will have"-ով: I'm sure the kids have gone to sleep by now.
Պատասխաններ
A. Կառուցվածք
- The mayor is to open a new hospital.
- The government is to close the coal mine next year. / The coal mine is to be closed next year.
- The new airport was to have opened in 2020, but it didn't.
- The train is due to arrive at 6.15.
- Fuel prices are set to rise again this winter.
- We were on the point of giving up when we finally found the address.
- Students are not to use their phones during the exam.
- If we are to finish on time, we'll need more staff.
B. Իմաստ
- Petrol prices are set to rise next month.
- Twenty years later, he was to become prime minister.
- I'm meeting Sara for dinner tonight.
- By 2008, the bank was on the brink of collapse.
- You are to wear a helmet on site at all times.
C. Գտեք սխալը
- After months of difficult negotiations, the union leader was on the point of resigning when the company finally made a new offer.
- The final match of the tournament is set to start at three o'clock, so fans should arrive at the stadium by two. / The final match of the tournament is due to start at three o'clock, so fans should arrive at the stadium by two.
- The open-air concert was to have taken place in the park in June, but it was cancelled because of the storms.
- ✓ The city museum is due to reopen in the autumn after a long and very expensive renovation of its main hall.
- All visitors to the factory are to report at reception and collect a safety badge before entering the site.
D. Համատեքստում
- The city's oldest cinema is set to close next month, after 90 years in business.
- The building was to have been renovated in 2020, but the work never started.
- Last year the business was on the brink of collapse.
- A new arts centre is to be built on the site.
- The arts centre is due to open in 2028.
- Many residents are on the verge of losing hope, but a group of students has started a campaign to save the old screen.
E. Ձեր հերթն է
- A new tram line is set to transform the city centre. The first section is due to open next March. Meanwhile, the old bus company is on the brink of closing.
- Visitors are to sign in at reception and wear their badge at all times. They are not to enter the laboratories without a member of staff.
- I was to have started a new job in March, but the company closed before I joined. That autumn I met the woman who was to become my business partner.
F. Խառը կրկնություն
- The film is about to start, so hurry up!
- We were going to drive to the coast, but the car broke down.
- The kids will have gone to sleep by now.
