SlowingoGramatika
A1 25 / 32

Present Simple apo Present Continuous? Dallimi i shpjeguar në shqip

Present Simple or Present Continuous?

Në këtë faqe
  1. Qëllimi
  2. Ideja kryesore
  3. Shqipja dhe anglishtja
  4. Forma
  5. Përdorimi
  6. Gabime të shpeshta
  7. Kurthe për shqipfolësit
  8. Mos i ngatërroni
  9. Drejtshkrimi dhe shqiptimi
  10. Rregulli i artë
  11. Ushtrime

Qëllimi

Pas këtij mësimi do të dini të zgjidhni midis Present Simple (I work) dhe Present Continuous (I'm working), të njihni fjalët e kohës që shkojnë me secilën, dhe të përdorni saktë foljet e gjendjes (state verbs) si know, like dhe want, duke përfshirë dy kuptimet e think dhe have.

Ideja kryesore

Anglishtja ka dy kohë të tashme, sepse «tani» mund të ketë dy kuptime të ndryshme.

Përfytyroni dy ekrane krah për krah. Në ekranin e parë është faqja juaj e profilit nga A1-12: si është jeta në përgjithësi, zakonet, rutinat, faktet, situatat e përhershme. Ky është Present Simple (e tashmja e thjeshtë): I work in a bank. She drinks coffee every morning. Në ekranin e dytë është video live që e njihni nga A1-22: diçka në zhvillim tani, ose për një kohë të kufizuar rreth së tashmes. Ky është Present Continuous (e tashmja e vazhdueshme): Today I'm working from home.

I njëjti person mund të jetë në të dy ekranet: I usually drive to work (faqja e profilit), but this week I'm taking the train (video live).

Disa folje nuk janë fare veprime, por gjendje: çfarë dini, çfarë ju pëlqen, çfarë doni ose besoni. Asgjë nuk lëviz, prandaj nuk ka çfarë të tregojë video live. Këto folje gjendjeje zakonisht mbeten në formën e thjeshtë: I know, jo I'm knowing. Folje si work, eat dhe run janë folje veprimi (action verbs). (Disa libra i quajnë «stative» dhe «dynamic».)

Shqipja dhe anglishtja

Në shqip e tashmja e thjeshtë mbulon të dy ekranet: «Punoj në bankë» (gjithmonë) dhe «Sot punoj nga shtëpia» (vetëm sot). Për veprimin në zhvillim kemi edhe «po» («Po gatuaj»), por e përdorim kur të duam. Në anglisht zgjedhja është e detyrueshme: profili → Present Simple, video live → Present Continuous.

Ka edhe një kurth në drejtimin tjetër. Në shqip «po» shkon lirshëm edhe me foljet e gjendjes: «Tani po e kuptoj», «Po më pëlqen ky qytet». Në anglisht këto folje zakonisht nuk marrin -ing: Now I understand. Lajm i mirë: dy kuptimet e think dhe have i ka edhe shqipja: «mendoj se…» (mendim) dhe «po mendoj për…» (proces), «kam dy motra» dhe «po ha drekë».

ShqipAnglishtÇfarë ndryshon
Punoj në një bankë.I work in a bank.këtu është njësoj: zakon, punë e përhershme
Sot punoj nga shtëpia.Today I'm working from home.në shqip mjafton e tashmja e thjeshtë, në anglisht vetëm sot → -ing
Ç'bën? (tani)What are you doing?për këtë moment → Present Continuous
Ç'punë bën?What do you do?për punën → Present Simple
Tani po e kuptoj.Now I understand.«po» me folje gjendjeje → në anglisht pa -ing
Mendoj se është ide e mirë.I think it's a good idea.këtu është njësoj: mendim → forma e thjeshtë
Po mendoj për pushimet.I'm thinking about my holiday.këtu është njësoj: proces → «po» = -ing
Kam dy motra. / Po ha drekë.I have two sisters. / I'm having lunch.zotërim → have; ngrënie → having; shqipja përdor dy folje

Shkurt: shqipja e lë «po» në dorën tuaj, anglishtja jo. Pyesni veten «profil apo video live?» dhe mos u besoni foljeve shqipe: edhe kur thoni «po e kuptoj», në anglisht folja e gjendjes mbetet I understand.

Forma

Krah për krah

Present SimplePresent Continuous
PohoreI work. / She works.I'm working. / She's working.
MohoreI don't work. / She doesn't work.I'm not working. / She isn't working.
PyetjeDo you work? / Does she work?Are you working? / Is she working?
Përgjigje e shkurtërYes, I do. / No, she doesn't.Yes, I am. / No, she isn't.

Fjalët e kohës që sinjalizojnë secilën kohë

Present Simple (zakone, gjëra përgjithësisht të vërteta)Present Continuous (tani, rreth së tashmes)
always, usually, often, sometimes, nevernow, right now, at the moment
every day / week, on Mondaystoday, this week, this month
once a week, twice a yearthese days, at present
in the morning(s), at the weekendLook! Listen!

Këto fjalë janë sinjale të forta, por vendos kuptimi: I'm always tired these days është e saktë, sepse these days e bën situatën të përkohshme.

Foljet më të zakonshme të gjendjes (zakonisht nuk përdoren në formën e vazhdueshme)

GrupiFoljet
Pëlqime dhe mospëlqimelike, love, hate
Dëshira dhe nevojawant, need
Mendja dhe dijaknow, believe, understand, mean
Të tjerabelong, seem

Përdorimi

1Zakon ose e përhershme apo tani ose e përkohshme

Përdorni formën e thjeshtë për rutinat dhe situatat e përhershme. Përdorni formën e vazhdueshme për atë që po ndodh tani ose për një situatë të përkohshme.

I work in a bank, but today I'm working from home.
Punoj në një bankë, por sot po punoj nga shtëpia.
but: shih A1-29; «po» e tregon dallimin
She usually drives to work. This week she's taking the train.
Zakonisht shkon në punë me makinë. Këtë javë po merr trenin.
usually → forma e thjeshtë; this week → -ing
He plays the guitar. Listen — he's playing now.
Ai i bie kitarës. Dëgjo, po i bie tani.
në shqip «po» e bën dallimin; në anglisht forma e foljes
We live in Manchester, but we're staying with friends in London this month.
Jetojmë në Mançester, por këtë muaj po qëndrojmë te disa miq në Londër.
but: shih A1-29
Water boils at 100 degrees Celsius.
Uji vlon në 100 gradë Celsius.
fakt: forma e thjeshtë
The water is boiling. Can you turn it off?
Uji po vlon. Mund ta fikësh?
tani: forma e vazhdueshme

2Fjalët e kohës si sinjale

Fjalët e shpeshtësisë dhe every… tregojnë formën e thjeshtë; now, this week, these days tregojnë formën e vazhdueshme.

I go to the gym three times a week.
Shkoj në palestër tri herë në javë.
I'm not going to the gym this week. My knee hurts.
Këtë javë nuk shkoj në palestër. Më dhemb gjuri.
në shqip «nuk shkoj», në anglisht this week → I'm not going
My dad never watches TV in the afternoon.
Babai im nuk sheh kurrë televizor pasdite.
në shqip «nuk … kurrë», në anglisht vetëm never
Look! The kids are building a snowman.
Shiko! Fëmijët po bëjnë një burrë bore.
It rains a lot here in November.
Këtu në nëntor bie shumë shi.
në shqip kryefjala është «shi», në anglisht it

3Foljet e gjendjes në formën e thjeshtë

Foljet e gjendjes përshkruajnë ndjenja, dëshira, dije dhe zotërim, jo veprime. Përdorini në formën e thjeshtë, edhe kur keni parasysh «pikërisht tani».

I know the answer.
E di përgjigjen.
Do you understand this question?
E kupton këtë pyetje?
në shqip edhe «po e kupton?», në anglisht pa -ing
I need a coffee right now.
Më duhet një kafe tani.
tani, por prapë forma e thjeshtë
She seems tired today.
Sot duket e lodhur.
This bag belongs to Sara.
Kjo çantë është e Sarës.
në shqip «është e», në anglisht folja belong
What does this word mean?
Çfarë do të thotë kjo fjalë?
I don't believe you.
Nuk të besoj.
"Do you want some help?" "Yes, please."
«Do ndihmë?» «Po, të lutem.»
some: shih A1-24

4Think dhe have: dy kuptime

Think = kam një mendim → gjendje (forma e thjeshtë). Think = vras mendjen, mendoj për diçka → veprim (forma e vazhdueshme është e mundur). Have = zotëroj, kam, një marrëdhënie → gjendje (forma e thjeshtë). Have = ha, pi, marr, përjetoj → veprim (forma e vazhdueshme është e mundur). Shih edhe A1-14.

I think it's a good idea.
Mendoj se është ide e mirë.
mendim
I'm thinking about my holiday.
Po mendoj për pushimet.
proces në kokë; holiday (UK) = vacation (US)
"What do you think of my new haircut?" "I love it!"
«Si të duket prerja ime e re e flokëve?» «Më pëlqen shumë!»
mendim
I have two sisters.
Kam dy motra.
familje: gjendje
I'm having lunch. Can I call you later?
Po ha drekë. Të marr më vonë?
ngrënie: veprim
We're having a great time here.
Po kalojmë shumë mirë këtu.
përjetim: veprim

Gabime të shpeshta

❌I'm knowing her very well.
✅I know her very well.
Know është folje gjendjeje.
❌She is wanting a new phone.
✅She wants a new phone.
Want është folje gjendjeje.
❌This bag is belonging to Sara.
✅This bag belongs to Sara.
Belong është folje gjendjeje.
❌I'm having a car.
✅I have a car.
Have = zotërim → forma e thjeshtë.
⚠️Listen! She sings. (= right now)
✅Listen! She's singing.
Gramatikisht është e saktë, por kuptimi këtu është i gabuar: she sings = është zakoni i saj. Po ndodh tani → forma e vazhdueshme.
⚠️What do you do now? (= at this moment)
✅What are you doing now?
Gramatikisht është e saktë, por pyet për punën ose rutinën tuaj tani. Veprim në zhvillim → forma e vazhdueshme.
⚠️I'm thinking you're right.
✅I think you're right.
Për një mendim përdorni formën e thjeshtë. «I'm thinking…» dëgjohet në të folur jozyrtar për një ide të pasigurt, por nuk është forma normale.
⚠️I'm usually getting up at seven.
✅I usually get up at seven.
Për rutinën tuaj normale përdorni formën e thjeshtë; forma e vazhdueshme do të nënkuptonte një rutinë të përkohshme.

Kurthe për shqipfolësit

1. «Ç'pjek?» për këtë moment. Në shqip pyetja «Blerta, ç'pjek? E gjithë shkalla mban erë kanellë!» nuk ka nevojë për «po». Fjalë për fjalë del Present Simple. Në anglisht What do you bake? pyet çfarë piqni zakonisht; për atë që po ndodh në kuzhinë tani duhet be + -ing.

⚠️Blerta, what do you bake? The whole stairwell smells of cinnamon!
✅Blerta, what are you baking? The whole stairwell smells of cinnamon!
Gramatikisht është e saktë, por pyet për zakonin; për tani: are you baking

2. «Tani po e kuptoj» → I'm understanding. Në shqip «po» shkon lirshëm edhe me foljet e gjendjes: «Tani po e kuptoj orarin e autobusëve në Tiranë, s'është aq e vështirë!», «Tani po të besoj». Fjalë për fjalë del I'm understanding, I'm believing. Në anglisht understand, know, believe, want zakonisht mbeten në formën e thjeshtë, edhe kur kanë parasysh «pikërisht tani».

❌Now I'm understanding the bus timetable in Tirana. It isn't so hard!
✅Now I understand the bus timetable in Tirana. It isn't so hard!
understand është folje gjendjeje

3. «Ha drekë» pa -ing. «Mos e shqetëso Dritanin tani, ha drekë me disa klientë». Në shqip e tashmja e thjeshtë mjafton, sepse konteksti tregon «tani». Në anglisht He has lunch with some clients do të thotë që e bën zakonisht. Për veprimin që po ndodh: he's having lunch. Have këtu është veprim, prandaj merr -ing.

⚠️Don't disturb Dritan now. He has lunch with some clients.
✅Don't disturb Dritan now. He's having lunch with some clients.
Gramatikisht është e saktë, por tregon zakon; për këtë moment: he's having

4. «Po u pëlqen» → are liking. «Prindërve të mi po u pëlqen shumë apartamenti i ri në Durrës». Në shqip «po» + «pëlqen» është krejt normale. Në anglisht like zakonisht mbetet në formën e thjeshtë; I'm liking, they're liking dëgjohet ndonjëherë në të folur jozyrtar, por nuk është forma normale.

⚠️My parents are liking their new flat in Durres a lot.
✅My parents like their new flat in Durres a lot.
Gramatikisht është e saktë, por tingëllon shumë jozyrtare; like është folje gjendjeje, forma normale: they like

Mos i ngatërroni

What do you do? apo What are you doing? – E para pyet për punën; e dyta për këtë moment. Në shqip: «Ç'punë bën?» dhe «Ç'po bën?».

What do you do?
Ç'punë bën?
I'm a nurse.
Jam infermiere.
puna
What are you doing?
Ç'po bën?
I'm making a sandwich.
Po bëj një sanduiç.
tani

I live apo I'm living – I live = shtëpia ime e përhershme; I'm living = një situatë e përkohshme. Në shqip të dyja janë «jetoj».

I live in Dublin.
Jetoj në Dublin.
e përhershme
I'm living in a student flat this year.
Këtë vit jetoj në një apartament studentësh.
e përkohshme; flat (UK) = apartment (US)

Foljet e gjendjes në formën e vazhdueshme më vonë – Disa folje gjendjeje kanë edhe një kuptim të dytë, si veprim: The chef is tasting the soup. You're being silly. Këto mësohen te B1-34. Mund të dëgjoni edhe I'm loving it! në të folur jozyrtar dhe në reklama, për një ndjenjë të fortë tani; kjo nuancë është te C2-01. Për momentin përdorni formën e thjeshtë: I love this weather.

I love this weather.
Më pëlqen shumë ky mot.
në shqip edhe «po më pëlqen», në anglisht I love

Drejtshkrimi dhe shqiptimi

  • Në të folur forma e vazhdueshme përdor pothuajse gjithmonë format e shkurtra: I'm working, she's working, they're working. 'm / 's / 're e vogël para foljes është sinjali kryesor që fjalia është në formën e vazhdueshme: dëgjojeni me kujdes.
  • Present Simple nuk ka be: I work /aɪ ˈwɜːk/ apo I'm working /aɪm ˈwɜːkɪŋ/ (UK). Dëgjoni rrokjen shtesë -ing. Në fund të -ing nuk ka «g» të fortë.
  • What do you do? në të folur të shpejtë dhe jozyrtar shpesh bëhet «whaddaya do?»; What are you doing? bëhet «whatcha doing?». Theksi bie te fjala e fundit: do / doing.
  • -s e vetës së tretë në formën e thjeshtë: works /s/, plays /z/, watches /ɪz/; shih A1-12. Mos e lexoni sipas shkrimit: te plays tingulli është /z/, jo «s».

Rregulli i artë

Faqe profili apo video live? Zakone, rutina, fakte dhe situata të përhershme → Present Simple. Diçka në zhvillim tani, rreth së tashmes ose e përkohshme → Present Continuous. Foljet e gjendjes (know, like, want, need, believe, understand…) zakonisht mbeten në formën e thjeshtë, edhe kur në shqip thoni «po».

Ushtrime

A. Forma

Plotësoni me formën e duhur të foljes në kllapa.

  1. I usually (walk) to work.
  2. Look! The bus (come).
  3. She (not / like) cold weather.
  4. "What you (do)?" "I'm a teacher."
  5. "What you (do)?" "I'm cooking dinner."
  6. My brother (live) in Paris, but this month he (stay) with us.

B. Kuptimi

Zgjidhni përgjigjen e saktë.

  1. Zgjidhni përgjigjen e saktë: I … the answer.
  2. Zgjidhni përgjigjen e saktë: We … dinner now. Call me later.
  3. Zgjidhni përgjigjen e saktë: I … it's a great film.
  4. Zgjidhni përgjigjen e saktë: Water … at 0 °C.
  5. Zgjidhni përgjigjen e saktë: … to me? I'm talking to you!

C. Gjeni gabimin

Çdo fjali ka një gabim ose është e saktë. Shkruani fjalinë e korrigjuar ose shkruani correct.

  1. He is needing help.
  2. I'm wanting a new bike.
  3. Listen! Somebody knocks at the door.
  4. I'm thinking about my exam.

D. Në kontekst

Lexoni mesazhin dhe plotësoni fjalët që mungojnë. Vendosini foljet në kllapa në formën e duhur.

A message from Tokyo
Hi Sam! I 16 (write) this from a café in Tokyo. I 17 (stay) here for two weeks for work. Normally I 18 (work) in an office in Leeds, but this month I 19 (visit) our team here. I 20 (love) the food! I 21 (not / understand) much Japanese, but people are very kind. Right now it 22 (rain), so I 23 (have) a long coffee!

E. Radha juaj

Shkruani në anglisht.

  1. Shkruani një fjali për rutinën tuaj të zakonshme dhe një për diçka ndryshe këtë javë.
  2. Shkruani dy fjali me think: një mendim dhe një proces.

F. Përsëritje e përzier

Përsëritni mësimet e mëparshme.

  1. A1-15 Always, usually, never: ndajfoljet e shpeshtësisë në anglisht
    Vendosini fjalët në rendin e duhur: late / is / never / she
  2. A1-14 Have dhe Have Got në shqip: zotërimi, familja, pamja, sëmundjet
    "Have you got a car?" "No, I ."
  3. A1-20 At, on, in për kohën: parafjalët e kohës në anglisht
    I'm busy the moment.
Përgjigjet

A. Forma

  1. walk
  2. is coming / 's coming
  3. doesn't like / does not like
  4. do … do
  5. are … doing
  6. lives … is staying / lives … 's staying

B. Kuptimi

  1. know
  2. are having
  3. think
  4. freezes
  5. Are you listening

C. Gjeni gabimin

  1. He needs help.
  2. I want a new bike.
  3. Listen! Somebody is knocking at the door. / Listen! Somebody's knocking at the door.
  4. ✓ I'm thinking about my exam.

D. Në kontekst

  1. am writing / 'm writing
  2. am staying / 'm staying
  3. work
  4. am visiting / 'm visiting
  5. love
  6. don't understand / do not understand
  7. is raining / 's raining
  8. am having / 'm having

E. Radha juaj

  1. I usually cook dinner at home. This week I'm eating at my parents' house.
  2. I think English is fun. I'm thinking about a new job.

F. Përsëritje e përzier

  1. She is never late.
  2. haven't / have not
  3. at
Aplikacioni AndroidMësoni në Lëvizje Google Play