SlowingoGramatika
A1 24 / 32

Present Continuous në shqip: I'm working, shpjegim dhe ushtrime

Present Continuous: I'm Working

Në këtë faqe
  1. Qëllimi
  2. Ideja kryesore
  3. Shqipja dhe anglishtja
  4. Forma
  5. Përdorimi
  6. Gabime të shpeshta
  7. Kurthe për shqipfolësit
  8. Mos i ngatërroni
  9. Drejtshkrimi dhe shqiptimi
  10. Rregulli i artë
  11. Ushtrime

Qëllimi

Pas këtij mësimi do të dini të thoni çfarë po ndodh tani dhe këto ditë (këtë javë, këtë muaj), të përshkruani situata të përkohshme dhe situata që po ndryshojnë, dhe të ndërtoni fjali mohore dhe pyetje me am / is / are + formën -ing.

Ideja kryesore

Present Continuous (e tashmja e vazhdueshme) tregon një veprim në mes: ka filluar, nuk ka mbaruar, është në zhvillim. Mendoni për një video live: shtypni play dhe e shihni veprimin teksa ndodh. She's cooking. The kids are playing. It's raining.

Forma ka dy pjesë, dhe të parën e njihni tashmë: be (am / is / are) + folja me -ing, pra forma -ing. Be tregon kush e bën veprimin dhe që jemi në të tashmen; -ing tregon që veprimi është në zhvillim.

«Tani» mund të jetë i vogël ose i madh. Mund të jetë kjo sekondë (I'm talking to you) ose një periudhë më e gjatë rreth së tashmes që ende nuk ka mbaruar (I'm reading a great book this week, edhe nëse libri tani është mbi tavolinë). Ndjesia është gjithmonë e njëjta: në zhvillim, i përkohshëm, i pambaruar.

Shqipja dhe anglishtja

Lajm i mirë: edhe shqipja e ka këtë ide. Për veprimin që po ndodh themi «po gatuaj» ose «jam duke gatuar». Forma «jam duke gatuar» i ngjan shumë anglishtes: «jam» = am, «duke gatuar» = cooking.

Vështirësia është tjetër. Në shqip «po» shpesh nuk e vëmë, dhe e tashmja e thjeshtë mbulon edhe «tani», edhe «gjithmonë»: «Ç'bën?», «Ku shkon?», «Këtë muaj punoj nga shtëpia». Në anglisht zgjedhja është e detyrueshme: për atë që po ndodh tani ose për një situatë të përkohshme duhet be + -ing. What do you do? pyet për profesionin, jo për çfarë po bëni tani. Edhe për motin: «Po errësohet» nuk ka kryefjalë, kurse anglishtja do it.

ShqipAnglishtÇfarë ndryshon
Po gatuaj darkën. / Jam duke gatuar darkën.I'm cooking dinner.këtu është njësoj: «po» ose «jam duke» = am + -ing
Ç'bën?What are you doing?në shqip shpesh pa «po», në anglisht be + -ing; What do you do? = «Ç'punë bën?»
Gatuaj çdo ditë.I cook every day.zakon → Present Simple, pa -ing
Këtë muaj punon nga shtëpia.He's working from home this month.situatë e përkohshme → be + -ing
Po errësohet.It's getting dark.fjalia shqipe s'ka kryefjalë, në anglisht it
Po bie borë.It's snowing.në shqip kryefjala është «bora», në anglisht it + folja snow
A po fle?Is she sleeping?në shqip «a» ose intonacion, në anglisht be para kryefjalës, pa do

Shkurt: «po» dhe «jam duke» ju ndihmojnë, por në anglisht forma am / is / are + -ing nuk është zgjedhje stili: për atë që po ndodh tani, për këto ditë dhe për situatat e përkohshme ajo është e detyrueshme, edhe kur shqipja thotë thjesht «Ç'bën?».

Forma

Pohore (be + forma -ing)

Kryefjalabeforma -ingForma e shkurtër
IamworkingI'm working
you / we / theyareworkingyou're / we're / they're working
he / she / itisworkinghe's / she's / it's working

Mohore (be + not + forma -ing)

Kryefjalabe + notforma -ing
I'm not (am not)working.
you / we / theyaren't / 're not (are not)working.
he / she / itisn't / 's not (is not)working.

Pyetjet dhe përgjigjet e shkurtra – be kalon para kryefjalës, si në A1-03.

beKryefjalaforma -ingPërgjigje të shkurtra
AmIdoing this right?Yes, you are. / No, you aren't.
Areyouworking today?Yes, I am. / No, I'm not.
Isshesleeping?Yes, she is. / No, she isn't.

Pyetjet me fjalë pyetëse (Q-A-S-I, shih A1-16): What are you doing? Where is he going? Why are they laughing?

Drejtshkrimi i -ing

RregulliShembuj
Shumica e foljeve: + ingwork → working, eat → eating, play → playing
Folja mbaron me bashkëtingëllore + e: hiqet e, + ingmake → making, write → writing, come → coming
Por -ee, -ye dhe be: e mbetetsee → seeing, agree → agreeing, be → being
Një zanore e theksuar + një bashkëtingëllore në fund: dyfishohet bashkëtingëllorjasit → sitting, run → running, stop → stopping, begin → beginning
Pa dyfishim pas dy zanoreve, pas w / x / y, ose kur rrokja e fundit nuk theksohetrain → raining, fix → fixing, visit → visiting, open → opening
-ie → y + inglie → lying, die → dying, tie → tying
-l në fund pas një zanorejetravel → travelling (UK) / traveling (US)

Përdorimi

1Tani, në këtë moment

Veprime që po ndodhin teksa flasim. Shpesh dalin fjalë si now, right now, at the moment, Look! dhe Listen!.

I'm cooking dinner. Can I call you back?
Po gatuaj darkën. Të marr unë më vonë?
«po gatuaj» = I'm cooking
She's talking on the phone right now.
Ajo po flet në telefon tani.
Look! It's snowing.
Shiko! Po bie borë.
në shqip kryefjala është «bora», në anglisht it
What are you doing?
Ç'po bën?
edhe «Ç'bën?»; në anglisht patjetër are … doing
I'm looking for my keys.
Po kërkoj çelësat.
look for = kërkoj
Listen — the baby is crying.
Dëgjo, foshnja po qan.
"Are you listening to me?" "Yes, I am!"
«Po më dëgjon?» «Po, po të dëgjoj!»
përgjigjja e shkurtër: Yes, I am

2Rreth së tashmes

Veprime në zhvillim në një periudhë rreth së tashmes (today, this week, this month, these days), jo domosdoshmërisht pikërisht në këtë sekondë.

I'm reading a really good book at the moment.
Këto ditë po lexoj një libër shumë të mirë.
ndoshta jo pikërisht tani, por leximi nuk ka mbaruar
We're painting the kitchen this week.
Këtë javë po lyejmë kuzhinën.
Is your brother still looking for a job?
Vëllai yt ende po kërkon punë?
në shqip «po kërkon», në anglisht is … looking
She's learning Spanish these days.
Këto ditë ajo po mëson spanjisht.
Spanish me shkronjë të madhe

3Situata të përkohshme

Situata që janë të vërteta tani, por nuk do të zgjasin shumë. Në shqip këtu shpesh përdorim të tashmen e thjeshtë («Këtë muaj punoj nga shtëpia»); në anglisht duhet be + -ing.

I'm living with my parents at the moment.
Tani për tani jetoj me prindërit.
në shqip pa «po», në anglisht I'm living: është e përkohshme
He's working from home this month.
Këtë muaj ai punon nga shtëpia.
në shqip pa «po», në anglisht he's working
We're staying in a small hotel near the beach.
Po qëndrojmë në një hotel të vogël pranë plazhit.
My sister isn't eating meat this month.
Këtë muaj motra ime nuk ha mish.
në shqip «nuk ha», në anglisht isn't eating: vetëm këtë muaj
The kids aren't going to school this week. It's a holiday.
Këtë javë fëmijët nuk shkojnë në shkollë. Janë pushime.
situatë e përkohshme → aren't going

4Situata që ndryshojnë

Gjëra që ndryshojnë, rriten ose zhvillohen, shpesh me get (= bëhem), grow, go up, go down, change, improve.

It's getting dark.
Po errësohet.
fjalia shqipe s'ka kryefjalë, në anglisht it; get = bëhem
Prices are going up again.
Çmimet po rriten sërish.
My grandad is getting old.
Gjyshi im po plaket.
grandad (UK); granddad / grandpa (US)
The city is growing very fast.
Qyteti po rritet shumë shpejt.
Your English is improving!
Anglishtja jote po përmirësohet!

Gabime të shpeshta

❌I working now.
✅I'm working now. ose I am working now.
Para formës -ing duhet be (am / is / are).
❌She is work at the moment.
✅She is working at the moment.
Pas be, këtu vjen forma -ing.
❌Do you working today?
✅Are you working today?
Në pyetje lëviz be; pa do.
❌He's runing in the park.
✅He's running in the park.
Një zanore e theksuar + një bashkëtingëllore → dyfishohet.
❌I'm writeing an email.
✅I'm writing an email.
Para -ing hiqet e.
❌The cat is lieing on the sofa.
✅The cat is lying on the sofa.
-ie → y + ing.
❌Is raining.
✅It's raining.
Anglishtja do kryefjalën it.
❌I'm knowing the answer.
✅I know the answer.
Disa folje (know, like, want…) zakonisht nuk përdoren në formën e vazhdueshme: shih A1-23.

Kurthe për shqipfolësit

1. «Ku shkon?» për tani. Në shqip pyesim natyrshëm «Ardit, ku shkon me kallam peshkimi në gjashtë të mëngjesit?» ose «Ç'bën?», pa «po». Fjalë për fjalë del Present Simple. Në anglisht Where do you go? pyet ku shkoni zakonisht; për atë që po ndodh tani duhet be + -ing.

⚠️Ardit, where do you go with a fishing rod at six in the morning?
✅Ardit, where are you going with a fishing rod at six in the morning?
Gramatikisht është e saktë, por pyet për një zakon; për tani: are you going

2. Situata e përkohshme pa -ing. «Këtë verë Endriti shet akullore në plazhin e Durrësit». Në shqip e tashmja e thjeshtë mjafton. Në anglisht, kur situata është vetëm për një periudhë (this summer, this month, at the moment), forma e natyrshme është be + -ing.

⚠️This summer Endrit sells ice cream on the beach in Durres.
✅This summer Endrit is selling ice cream on the beach in Durres.
Gramatikisht është e saktë, por tingëllon si punë e përhershme; për një verë: is selling

3. «Po fillon të bjerë borë» → pa it. «Shiko nga dritarja! Në male po fillon të bjerë borë». Në shqip kryefjala është «bora» dhe vjen në fund (shpesh nuk thuhet fare: «Po bie!»), prandaj në anglisht fjalia nis lehtë me foljen. Në anglisht bora bëhet folje (snow) dhe për motin kryefjala është gjithmonë it.

❌Look out of the window! Is starting to snow on the mountains.
✅Look out of the window! It's starting to snow on the mountains.
për motin: it

4. «Vlon uji?» → folja në fillim. Në shqip pyetja mund të fillojë me foljen: «Vlon uji? Dua të bëj një çaj». Fjalë për fjalë del folja kryesore në fillim. Në anglisht në fillim vjen be, pastaj kryefjala, pastaj forma -ing.

❌Boils the water already? I want to make some tea.
✅Is the water boiling already? I want to make some tea.
be + kryefjala + -ing

Mos i ngatërroni

Present Continuous apo Present Simple – Present Continuous është video live e së tashmes; Present Simple (e tashmja e thjeshtë) është për rutinat dhe për gjërat që janë gjithmonë ose përgjithësisht të vërteta. Krahasimin e plotë e keni te A1-23.

She's working in the garden.
Ajo po punon në kopsht.
tani
She works in a hospital.
Ajo punon në një spital.
puna e saj, në përgjithësi

Present Continuous për të ardhmen – I'm meeting Sam tomorrow përdor të njëjtën formë, por flet për një plan të caktuar. Ky është një përdorim tjetër: shih A2-05.

I'm having lunch.
Po ha drekë.
tani
I'm having lunch with Sam on Friday.
Të premten ha drekë me Samin.
plan për të ardhmen: shih A2-05

be + mbiemër apo be + forma -ing – Të dyja fillojnë me be, por forma -ing tregon një veprim në zhvillim.

The children are quiet.
Fëmijët janë të qetë.
përshkrim
The children are sleeping.
Fëmijët po flenë.
veprim në zhvillim

Drejtshkrimi dhe shqiptimi

  • -ing shqiptohet /ɪŋ/. Tingulli /ŋ/ në fund nuk ekziston si tingull i veçantë në shqip: është «n», por e formuar prapa në gojë, aty ku formohet «g». Mos shtoni «g» të fortë pas tij: working /ˈwɜːkɪŋ/ (UK), /ˈwɝːkɪŋ/ (US).
  • Zanorja te work /ɜː/ nuk ekziston në shqip: nuk është as «ë», as «o». Gjuha rri në mes, buzët të relaksuara, dhe zanorja zgjatet.
  • Format e shkurtra janë normale në të folur: I'm, you're, she's, it's, we're, they're; isn't, aren't. Ka dy forma mohore: she isn't working = she's not working. Por për I vetëm I'm not.
  • Në pyetje are zakonisht shqiptohet dobët, me zanoren /ə/, që i ngjan «ë»-së shqipe: What are you doing?
  • Dyfishimi varet nga theksi: begin → beginning (theksi te rrokja e fundit), por visit → visiting (theksi te e para).
  • Anglishtja britanike e dyfishon l-në e fundit pas një zanoreje (travelling, cancelling); anglishtja amerikane zakonisht jo (traveling, canceling).

Rregulli i artë

am / is / are + forma -ing = një veprim në zhvillim: tani, këto ditë, i përkohshëm ose që po ndryshon. Mos e harroni kurrë be, kontrolloni drejtshkrimin e -ing dhe mbani mend: edhe kur shqipja thotë thjesht «Ç'bën?» ose «Këtë muaj punoj nga shtëpia», anglishtja do be + -ing.

Ushtrime

A. Forma

Plotësoni me formën e duhur të foljes në kllapa.

  1. I (watch) TV right now.
  2. She (not / work) today.
  3. they (sleep)?
  4. Shkruani formën -ing: swim
  5. Shkruani formën -ing: drive
  6. Shkruani formën -ing: lie
  7. Shkruani formën -ing: play

B. Kuptimi

Tani (now), rreth së tashmes (around now), e përkohshme (temporary) apo që ndryshon (changing)? Shkruani përgjigjen në anglisht.

  1. Now, around now, temporary or changing? "Prices are going up."
  2. Now, around now, temporary or changing? "Shh! The baby is sleeping."
  3. Now, around now, temporary or changing? "I'm staying with my aunt this month."
  4. "Is it raining?" "No, it ."

C. Gjeni gabimin

Çdo fjali ka një gabim ose është e saktë. Shkruani fjalinë e korrigjuar ose shkruani correct.

  1. He reading a book.
  2. Do you listening to me?
  3. We're siting in the garden.
  4. They're playing football in the park.

D. Në kontekst

Lexoni dialogun dhe plotësoni fjalët që mungojnë. Vendosini foljet në kllapa në formën e duhur.

A phone call
Mum: Hi, Lily! What 16 you doing?
Lily: I 17 (study) for my exam. And Dad 18 (cook) dinner.
Mum: Is your brother at home?
Lily: Yes, but he 19 (not / study). He 20 (play) computer games!
Mum: Typical! And how is the weather there?
Lily: Terrible. It 21 (rain) and it 22 (get) cold.

E. Radha juaj

Shkruani në anglisht.

  1. Shkruani tri fjali për atë që po bëjnë tani njerëzit rreth jush.
  2. Shkruani dy fjali për diçka të përkohshme në jetën tuaj këtë muaj.

F. Përsëritje e përzier

Përsëritni mësimet e mëparshme.

  1. A1-13 Present Simple: don't, doesn't, do, does – mohorja dhe pyetjet në shqip
    your father work at the weekend?
  2. A1-20 At, on, in për kohën: parafjalët e kohës në anglisht
    Zgjidhni përgjigjen e saktë: My course starts … Monday.
  3. A1-21 Parafjalët e vendit dhe të lëvizjes në anglisht: in, on, at, into, by bus
    Zgjidhni përgjigjen e saktë: Let's go … now.
Përgjigjet

A. Forma

  1. am watching / 'm watching
  2. isn't working / 's not working / is not working
  3. Are … sleeping
  4. swimming
  5. driving
  6. lying
  7. playing

B. Kuptimi

  1. changing
  2. now
  3. temporary / around now
  4. isn't / 's not

C. Gjeni gabimin

  1. He is reading a book. / He's reading a book.
  2. Are you listening to me?
  3. We're sitting in the garden.
  4. ✓ They're playing football in the park.

D. Në kontekst

  1. are
  2. 'm studying / am studying
  3. is cooking / 's cooking
  4. isn't studying / 's not studying / is not studying
  5. is playing / 's playing
  6. 's raining / is raining
  7. 's getting / is getting

E. Radha juaj

  1. My sister is watching TV. My dad is working in his room. The neighbours are talking outside.
  2. I'm doing a cooking course. I'm not drinking coffee this month.

F. Përsëritje e përzier

  1. Does
  2. on
  3. home
Aplikacioni AndroidMësoni në Lëvizje Google Play