Tense ภาษาอังกฤษทั้ง 12 แบบ เข้าใจง่ายด้วยแผนที่เดียว: time + aspect
The English Tense System: The Map
ในหน้านี้
เป้าหมาย
หลังจบบทเรียนนี้ คุณจะเห็น tense ภาษาอังกฤษทั้ง 12 แบบบนแผนที่เดียว สร้าง tense ไหนก็ได้จากการเลือกสองอย่าง (เวลา + aspect) และบอกได้ว่า aspect แต่ละแบบหมายถึงอะไร: simple, continuous, perfect และ perfect continuous
แนวคิดหลัก
รูปกริยาภาษาอังกฤษดูเหมือนรายการ tense แยกกัน 12 แบบที่ต้องท่องจำ แต่ความจริงไม่ใช่ ทุกรูปมาจากการเลือกแค่สองอย่าง
การเลือกที่ 1: เวลา (time) — เมื่อไร อดีต ปัจจุบัน หรืออนาคต ลองนึกภาพเส้นเวลาที่มีสามโซน: อดีต ตอนนี้ อนาคต
การเลือกที่ 2: aspect (มุมมอง) — ฉันมองการกระทำนี้อย่างไร
- Simple: มองเป็นข้อเท็จจริงทั้งก้อน หรือเหตุการณ์ที่ครบ
- Continuous: มองจากข้างใน กำลังดำเนินอยู่รอบ ๆ ช่วงเวลาหนึ่ง
- Perfect: ยืนอยู่ที่จุดหลัง แล้วมองย้อนไปที่สิ่งที่เกิดก่อนจุดนั้นและยังสำคัญอยู่
- Perfect continuous: ยืนอยู่ที่จุดหลัง แล้วมองย้อนไปที่กิจกรรมที่ดำเนินมาจนถึงจุดนั้น — เน้นว่านานเท่าไร หรือกิจกรรมที่เพิ่งหยุดและทิ้งผลที่มองเห็นได้
เอาสองอย่างมารวมกัน คุณจะได้แผนที่สามแถว (อดีต ปัจจุบัน อนาคต) และสี่คอลัมน์ ทุก tense มีที่อยู่ของตัวเอง: past + perfect = past perfect จำความหมายของสี่คอลัมน์ครั้งเดียว แล้วมันจะทำงานแบบเดียวกันในทุกโซนของเส้นเวลา เบื้องหลังระบบทั้งหมดมีความคิดเดียว ไม่ใช่สิบสองความคิด
ภาษาไทยกับภาษาอังกฤษ
กริยาไทยไม่เปลี่ยนรูปเลย เราบอกเวลาและมุมมองด้วยคำเสริมอย่าง กำลัง อยู่ แล้ว เคย จะ มา…แล้ว หรือคำบอกเวลาอย่าง เมื่อวาน และคำเหล่านี้ไม่บังคับ ถ้าบริบทชัด ก็ไม่ต้องใส่ แต่ภาษาอังกฤษต้องเลือกทั้งเวลาและ aspect ทุกครั้งที่ใช้กริยา และแสดงออกมาที่รูปกริยาเสมอ
| ภาษาไทย | ความหมาย | ภาษาอังกฤษ |
|---|---|---|
| น้องสาวทำงานที่โรงพยาบาล | ข้อเท็จจริงทั่วไป | My sister works in a hospital. |
| ฉันกำลังขับรถอยู่ | กำลังดำเนินอยู่ตอนนี้ | I'm driving. |
| ตอนเที่ยงคืนเรายังคุยกันอยู่ | กำลังดำเนินอยู่ในอดีต | We were still talking. |
| ฉันทำกุญแจหาย (แล้ว) | เกิดก่อนตอนนี้ ผลยังอยู่ | I've lost my keys. |
| ตอนเราไปถึง หนังเริ่มไปแล้ว | เกิดก่อนจุดในอดีต | the film had already started |
| เรารอมาสี่สิบนาทีแล้ว | ต่อเนื่องจนถึงตอนนี้ | We've been waiting for forty minutes. |
| พรุ่งนี้เวลานี้ฉันจะนอนเล่นอยู่บนชายหาด | กำลังดำเนินอยู่ในอนาคต | I'll be lying on a beach. |
| ภายในวันศุกร์ ฉันจะเขียนรายงานเสร็จแล้ว | เสร็จก่อนจุดในอนาคต | I'll have finished the report. |
ระวังว่าคำไทยไม่ได้ตรงกับคอลัมน์ภาษาอังกฤษแบบหนึ่งต่อหนึ่ง "แล้ว" อาจเป็น past simple (ฉันกินแล้ว = I ate เมื่อบอกเวลา) หรือ present perfect (I've eaten) ก็ได้ "จะ" ใช้กับอนาคตทุกแบบ และ "กำลัง" ตรงกับ continuous เฉพาะเวลาที่การกระทำกำลังดำเนินอยู่ ให้ถามคำถามของภาษาอังกฤษเสมอ: เวลาไหน และ มองการกระทำแบบไหน
โครงสร้าง
ชิ้นส่วนพื้นฐาน
| Aspect | กริยาช่วย + รูปกริยา | ตัวอย่าง (work) |
|---|---|---|
| simple | ไม่มีกริยาช่วยในประโยคบอกเล่าปัจจุบัน / อดีต | work / worked |
| continuous | be + รูป -ing | be working |
| perfect | have + past participle | have worked |
| perfect continuous | have been + รูป -ing | have been working |
Past participle (บางครั้งเรียกว่ากริยาช่องสาม หรือ V3) คือ worked, gone, written เวลาแสดงที่กริยาตัวแรก: am / was / will be, have / had / will have
แผนที่: 12 รูปของ work
| Simple | Continuous | Perfect | Perfect continuous | |
|---|---|---|---|---|
| Past | I worked | I was working | I had worked | I had been working |
| Present | I work | I am working | I have worked | I have been working |
| Future | I will work | I will be working | I will have worked | I will have been working |
สูตรและตัวอย่าง: 12 Tense ในตารางเดียว
S = ประธาน, V = กริยา, V2 = รูปอดีต (ran), V3 = past participle (run) ตัวอย่างมาจากเรื่องของแซมด้านล่าง
| Tense | สูตร | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| present simple | S + V (he/she/it: V-s) | Sam runs five kilometres every morning. |
| present continuous | S + am / is / are + V-ing | He's running along the river. |
| present perfect | S + have / has + V3 | He's run three marathons so far. |
| present perfect continuous | S + have / has been + V-ing | He's been running since six o'clock. |
| past simple | S + V2 | He ran his first marathon in 2021. |
| past continuous | S + was / were + V-ing | He was running through the park when he hurt his knee. |
| past perfect | S + had + V3 | He had never run more than twenty kilometres. |
| past perfect continuous | S + had been + V-ing | He had been running for four hours. |
| future simple | S + will + V | He'll run his fastest time next Sunday. |
| future continuous | S + will be + V-ing | He'll be running through the city centre. |
| future perfect | S + will have + V3 | He'll have run forty-two kilometres by lunchtime. |
| future perfect continuous | S + will have been + V-ing | He'll have been running for nearly four hours. |
ประโยคปฏิเสธและคำถาม: กริยาช่วยตัวแรกทำงานให้
| รูป | ปฏิเสธ | คำถาม |
|---|---|---|
| present / past simple | She doesn't work. / She didn't work. | Does she work? / Did she work? |
| รูปที่มีกริยาช่วย | She isn't working. / She hasn't worked. / She won't be working. | Is she working? / Has she worked? / Will she be working? |
| รูปที่มีกริยาช่วยสองหรือสามตัว | She hadn't been working. | Had she been working? |
วาง not หลังกริยาช่วยตัวแรก หรือย้ายกริยาช่วยตัวแรกไปไว้หน้าประธาน present simple และ past simple ไม่มีกริยาช่วย จึงยืม do / does / did มาใช้
aspect แต่ละแบบหมายถึงอะไร
| Aspect | ความหมายหลัก | ตอบคำถาม |
|---|---|---|
| simple | ข้อเท็จจริงหรือเหตุการณ์ทั้งก้อน | อะไรเกิดขึ้น / เกิดขึ้นแล้ว / จะเกิดขึ้น |
| continuous | กำลังดำเนินอยู่รอบ ๆ ช่วงเวลาหนึ่ง | ตอนนั้นกำลังมีอะไรเกิดขึ้นอยู่ |
| perfect | ก่อนจุดหนึ่ง และสำคัญ ณ จุดนั้น | ถึงตอนนั้นอะไรเสร็จไปแล้วบ้าง |
| perfect continuous | กิจกรรมที่ดำเนินมาจนถึงจุดหนึ่ง หรือเพิ่งหยุดและทิ้งผลที่มองเห็น | ถึงตอนนั้นทำมานานเท่าไรแล้ว ที่ผ่านมากำลังทำอะไรอยู่ |
หมายเหตุเกี่ยวกับแผนที่
- ถ้าพูดกันตามหลักจริง ๆ กริยาภาษาอังกฤษแสดงเวลาบนตัวกริยาเองได้แค่สองแบบ (ปัจจุบัน work อดีต worked) ส่วนอนาคตใช้ modal will "12 tense" เป็นแผนที่ที่ช่วยในการเรียน
- Will ไม่ใช่อนาคตแบบเดียว going to, present continuous และ present simple ก็พูดถึงอนาคตได้ ดู A2-05
- State verbs (know, like, want, believe) ปกติไม่ใช้ในคอลัมน์ continuous และ perfect continuous ดู A1-23 และ B1-34
- Future continuous เรียนใน B1-05 ส่วน future perfect และ future perfect continuous แค่ให้เห็นภาพที่นี่ เรียนจริงใน B2-01
การใช้
1เวลา — กริยาตัวแรกเป็นตัวบอก
เปลี่ยนแค่กริยาตัวแรก การกระทำทั้งหมดก็เลื่อนไปบนเส้นเวลา ส่วนที่เหลือของวลีกริยาเหมือนเดิม
2Simple — ข้อเท็จจริงทั้งก้อน
Simple มองการกระทำเป็นหน่วยที่ครบ หรือเป็นข้อเท็จจริงทั่วไป: นิสัย เหตุการณ์ที่จบแล้ว หรือการคาดการณ์ธรรมดา
3Continuous — กำลังดำเนินอยู่
Continuous พาคุณเข้าไปอยู่ข้างในการกระทำ ณ ช่วงเวลาหนึ่ง: มันเริ่มก่อนช่วงเวลานั้น และยังไม่จบ
4Perfect — เกิดก่อน และยังสำคัญอยู่
Perfect มองย้อนจากจุดหนึ่ง (ตอนนี้ จุดในอดีต หรือจุดในอนาคต) ไปที่สิ่งที่เกิดก่อนหน้าและยังสำคัญ ณ จุดนั้น
5Perfect continuous — นานเท่าไร จนถึงจุดหนึ่ง
Perfect continuous มองย้อนไปที่กิจกรรมที่ดำเนินมาจนถึงจุดหนึ่ง และมักบอกว่านานเท่าไร มันยังบรรยายกิจกรรมที่เพิ่งหยุดได้ด้วย เมื่อเราเห็นผลของมันตอนนี้ (ดูเพิ่มใน B1-01)
6เรื่องเดียว ครบทั้ง 12 รูป
ตามดูแซม นักวิ่งคนหนึ่ง ผ่านทั้ง 12 รูปของกริยาตัวเดียวกัน: run – ran – run สังเกตว่าภาษาไทยใช้ "วิ่ง" คำเดียวตลอด แต่ภาษาอังกฤษเปลี่ยนรูปทุกครั้ง
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
กับดักสำหรับคนไทย
1. มีคำบอกเวลาแล้ว เลยไม่เปลี่ยนกริยา ภาษาไทยพูดว่า สุดสัปดาห์ที่แล้วครอบครัวฉันไปหัวหิน คำว่า "ที่แล้ว" บอกเวลาครบแล้ว แต่ภาษาอังกฤษต้องเปลี่ยนกริยาด้วยเสมอ แม้จะมีคำบอกเวลาอยู่แล้ว
2. "กำลัง" แปลเป็นแค่ -ing คำว่า "กำลัง" ตรงกับ continuous แต่ continuous มีสองส่วน: be + -ing ถ้าลืม be ประโยคจะไม่มีกริยาที่แสดงเวลา
3. "มา…แล้ว" ใช้ present simple ฉันอยู่กรุงเทพฯ มาสิบปีแล้ว — สิ่งที่เริ่มในอดีตและยังต่อเนื่องถึงตอนนี้ ภาษาอังกฤษใช้คอลัมน์ perfect หรือ perfect continuous ไม่ใช่ present simple
4. "แล้ว" แปลเป็น already แทนการเปลี่ยนรูปกริยา กินแล้ว ไม่ได้แปลว่า eat already หน้าที่ของ "แล้ว" ภาษาอังกฤษทำด้วยรูปกริยา: past simple (ถ้าบอกเวลา) หรือ present perfect (ถ้าสนใจผลตอนนี้)
5. "จะ" แปลเป็น will ทุกครั้ง "จะ" ใช้กับอนาคตทุกแบบ แต่ภาษาอังกฤษมีหลายรูป ถ้าเป็นแผนที่นัดหมายหรือจองไว้แล้ว รูปที่เป็นธรรมชาติคือ present continuous หรือ going to ดู A2-05
อย่าสับสน
's = is หรือ has — ดูคำถัดไป: รูป -ing → is past participle → has
'd = had หรือ would — past participle หลัง 'd → had base form → would
aspect เดียวกัน เวลาต่างกัน — ความหมายของคอลัมน์ไม่เปลี่ยน มีแค่จุดบนเส้นเวลาที่เลื่อนไป
ความต่างหกคู่ที่ผู้เรียนสับสนมากที่สุด (present simple กับ continuous, past simple กับ present perfect, present perfect simple กับ continuous, past simple กับ past continuous, past simple กับ past perfect และรูปอนาคตต่าง ๆ) ฝึกใน B1-R4
การสะกดและการออกเสียง
- คำย่อเป็นเรื่องปกติในภาษาพูด: I'm, she's, they've, he'd, we'll, won't, hasn't, hadn't เสียงท้ายของคำย่อสำคัญมาก เพราะมันคือกริยาช่วยทั้งตัว: /v/ ใน they've (ฟันบนแตะริมฝีปากล่างแล้วเปล่งเสียง) /d/ ใน he'd /l/ ใน we'll ถ้าทิ้งเสียงท้าย I've been จะฟังเหมือน I been ซึ่งผิด
- been เป็นเสียงเบาในภาษาพูด: /bɪn/ — เหมือน "bin" สระสั้น: I've been waiting /aɪv bɪn ˈweɪtɪŋ/ ภาษาไทยมีสระสั้นและสระยาวอยู่แล้ว จึงแยก /bɪn/ (เบา) กับ /biːn/ (เน้น) ได้ไม่ยาก
- have หลัง modal เป็นเสียงเบา: I'll have finished ฟังคล้าย "I'll-uv finished" /aɪl əv ˈfɪnɪʃt/ เวลาเขียนต้องเขียน will have หรือ 'll have เสมอ ห้ามเขียน 'll of
- เสียงท้าย -ed: /t/ หลังเสียงไม่ก้อง (worked — "workt") /d/ หลังเสียงก้อง (played — "playd") /ɪd/ หลัง /t/ หรือ /d/ (waited — "wait-id") คนไทยมักทิ้งเสียงท้าย ทำให้ worked ฟังเหมือน work ผู้ฟังจึงไม่รู้ว่าเป็นอดีต ให้ตั้งใจออกเสียง /kt/ ท้ายคำให้ได้ยิน
กฎทอง
ทุก tense = เวลา (อดีต / ปัจจุบัน / อนาคต) + aspect: simple = ข้อเท็จจริงทั้งก้อน; continuous = กำลังดำเนินอยู่; perfect = ก่อนจุดหนึ่ง และยังสำคัญ; perfect continuous = นานเท่าไร จนถึงจุดหนึ่ง (หรือกิจกรรมที่เพิ่งจบและเห็นผล) เลือกเวลา เลือก aspect — แล้วให้กริยาช่วยตัวแรกรับหน้าที่บอกเวลา ปฏิเสธ และคำถาม
เมื่อเข้าใจแผนที่แล้ว ลองดูในระดับ C2 ว่า tense เดิมถูก 'เลื่อน' อย่างไรเพื่อให้ฟังสุภาพขึ้นหรือห่างเหินขึ้น: C2-01
แบบฝึกหัด
A. รูปแบบ
บอกชื่อ tense ผันกริยาตามที่กำหนด หรือเปลี่ยนรูปประโยค
-
บอกชื่อ tense: "She had been waiting."
-
บอกชื่อ tense: "They'll have finished."
-
Present perfect continuous: I (study) for three hours.
-
Past continuous: At 9 p.m. we (watch) a film.
-
Future continuous: This time tomorrow I (fly) to Lima.
-
เปลี่ยนเป็นประโยคคำถาม: They have been living here for a year.
-
เปลี่ยนเป็นประโยคปฏิเสธ: She was working yesterday.
B. ความหมาย
เลือกคำตอบที่เข้ากับความหมาย
-
aspect ไหนตอบคำถาม "นานเท่าไรแล้วจนถึงตอนนี้" …
-
aspect ไหนแสดงการกระทำที่กำลังดำเนินอยู่ ณ ช่วงเวลาหนึ่ง
-
เลือกคำตอบที่ถูกต้อง: Look! It ….
-
เลือกคำตอบที่ถูกต้อง: When we arrived, the concert …, so we missed the first song.
-
เลือกคำตอบที่ถูกต้อง: Her hands are dirty because she ….
C. หาข้อผิดพลาด
แก้ข้อผิดพลาด ถ้าประโยคถูกแล้ว ให้เขียนว่า correct
-
I know him since we were children.
-
Did you saw the match?
-
He's been running for an hour.
-
We was having dinner when you called.
D. ในบริบท
อ่านข้อความแล้วผันกริยาในวงเล็บให้เป็น tense ที่ถูกต้อง
Mia 17 (work) as a nurse. She 18 (start) her first job in 2015. Before that, she 19 (study) for four years. At the moment, she 20 (train) to be a midwife, and she 21 (do) the course for six months now. Next year, she 22 (move) to a bigger hospital.
E. ตาคุณแล้ว
เขียนเรื่องของคุณเองเป็นภาษาอังกฤษ
-
เขียนสามประโยคเกี่ยวกับตัวคุณ: ประโยคหนึ่งเป็น present continuous ประโยคหนึ่งเป็น present perfect และอีกประโยคเป็น past simple
-
เขียนหนึ่งประโยคเกี่ยวกับสิ่งที่คุณทำมานานแล้ว และบอกว่านานเท่าไร
F. ทบทวนรวม
ทบทวนบทเรียนก่อนหน้า
-
A2-19 Present Perfect กับ Past Simple ต่างกันอย่างไร อธิบายแบบเข้าใจง่าย I (lose) my keys yesterday, but I found them this morning.
-
B1-34 State verbs ใช้ -ing ได้ไหม think, have, see, taste ใน continuous และ be being + adjective I (think) about changing my job.
-
B1-03 Past Perfect คืออะไร ใช้อย่างไร had + V3 อธิบายแบบเข้าใจง่าย By the time I got to the party, most people (go) home.
เฉลย
A. รูปแบบ
- past perfect continuous
- future perfect
- have been studying
- were watching
- will be flying
- Have they been living here for a year?
- She wasn't working yesterday.
B. ความหมาย
- perfect continuous
- continuous
- 's snowing / is snowing
- had started
- has been gardening
C. หาข้อผิดพลาด
- I have known him since we were children.
- Did you see the match?
- ✓ He's been running for an hour.
- We were having dinner when you called.
D. ในบริบท
- works / is working
- started
- had studied / had been studying / studied
- is training
- has been doing
- will move / is moving / is going to move / will be moving
E. ตาคุณแล้ว
- I'm reading a great book at the moment. I've been to Morocco twice. I went there last in 2022.
- I've been playing the piano for eight years.
F. ทบทวนรวม
- lost
- am thinking
- had gone
