SlowingoGramatika
A1 14 / 32

Don't, Doesn't, Do at Does sa Ingles: Negatibo at Tanong sa Present Simple

Present Simple: Don't, Doesn't, Do, Does

Sa pahinang ito
  1. Layunin
  2. Ang Pangunahing Ideya
  3. Filipino at Ingles
  4. Anyo
  5. Gamit
  6. Karaniwang Mali
  7. Mga Bitag para sa mga Pilipino
  8. Huwag Ipagkamali
  9. Baybay at Bigkas
  10. Gintong Tuntunin
  11. Mga Pagsasanay

Layunin

Pagkatapos ng araling ito, kaya mo nang bumuo ng negatibong pangungusap gamit ang don't / doesn't, magtanong ng yes/no gamit ang Do…? / Does…?, sumagot nang maikli tulad ng Yes, I do, at magtanong gamit ang where, what at iba pa, tulad ng Where do you live?

Ang Pangunahing Ideya

Sa A1-03, nakita mong malakas ang be: kaya nitong bumuo ng negatibo at tanong nang mag-isa (She isn't here. Is she here?). Hindi ganoon ang karamihan ng pandiwa. Hindi puwedeng direktang lagyan ng not ang work, live at like, at hindi rin sila puwedeng ilipat sa unahan ng pangungusap. Kailangan nila ng tulong.

Ang tulong na iyon ay ang do — isang pantulong na pandiwa (auxiliary), na nagdadala ng gramatika para sa pangunahing pandiwa. Sa negatibo, si do ang nagdadala ng not: I don't work. Sa tanong, si do ang pumupunta sa unahan: Do you work?

Isipin mong porter sa hotel si do. Siya ang nagbubuhat ng mabibigat na bagahe — ang not, ang tanong, at kapag he / she / it, pati ang -s — kaya magaan ang biyahe ng pangunahing pandiwa, nasa base form lang. She works → She doesn't work → Does she work? Lumilipat ang -s mula sa pangunahing pandiwa papunta sa porter. Isang beses lang lumalabas ang -s ng pandiwa.

Filipino at Ingles

Sa Filipino, napakadali ng negatibo at tanong: idagdag lang ang hindi o ang ba, at hindi gumagalaw ang ibang salita. Walang pantulong na pandiwa. Sa Ingles, kailangan ang do / does sa negatibo, sa tanong na yes/no, at pati sa tanong na may where, what at iba pa.

FilipinoInglesAno ang pagkakaiba
Hindi ako kumakain ng karne.I don't eat meat.hindi lang sa Filipino; sa Ingles, don't + base form
Hindi siya nagtatrabaho tuwing Linggo.She doesn't work on Sundays.doesn't para sa he / she / it; walang -s ang work
Nagsasalita ka ba ng Ingles?Do you speak English?ba ang tanda ng tanong sa Filipino; sa Ingles, Do / Does sa unahan
Saan ka nagtatrabaho?Where do you work?walang pantulong sa Filipino; sa Ingles, kailangan ang do pagkatapos ng where
"Umiinom ka ba ng kape?" "Oo.""Do you drink coffee?" "Yes, I do."sapat ang Oo sa Filipino; sa Ingles, karaniwan ang buong maikling sagot
Wala kaming kotse.We don't have a car.wala = don't have
Gutom ka ba?Are you hungry?sa be, walang do

Kaya kapag nagtatanong ka o nagsasabi ng hindi sa Ingles, tanungin ang sarili: be ba ang pandiwa? Kung oo, kumikilos ito nang mag-isa. Kung hindi, tawagin ang porter: do / does.

Anyo

Negatibo

SimunoPantulong + notBase formHalimbawa
I / you / we / theydo not → don'tworkI don't work on Sundays.
he / she / itdoes not → doesn'tworkShe doesn't work on Sundays.

Tanong na yes/no at maikling sagot

PantulongSimunoBase formOoHindi
DoI / you / we / theylike it?Yes, I do.No, I don't.
Doeshe / she / itlike it?Yes, she does.No, she doesn't.

Sa positibong maikling sagot, malakas at may diin ang do / does: Yes, I do.

Tanong na may where, what, how…

Salitang pananongPantulongSimunoBase formIba pa
Wheredoyoulive?
Whatdoesshedo?(= Ano ang trabaho niya?)
What timedoesthe filmstart?
Howdoyougetto work?

Lumilipat ang -s sa pantulong

PositiboNegatiboTanong
He plays tennis.He doesn't play tennis.Does he play tennis?
She has a car.She doesn't have a car.Does she have a car?

Walang do ang be sa tanong at negatibo

Kasama ang beKasama ang ibang pandiwa
Are you tired?Do you work here?
She isn't at home.She doesn't live here.

Gamit

1Negatibong Pangungusap

Gamitin ang don't / doesn't + base form. Karaniwan ang contraction sa pagsasalita at sa impormal na pagsulat; mas pormal o mas mariin ang do not / does not.

I don't eat meat.
Hindi ako kumakain ng karne.
hindi → don't; walang pantulong sa Filipino
My boyfriend doesn't like horror films.
Ayaw ng boyfriend ko ng horror films.
isang tao → doesn't, at walang -s ang like
She doesn't work on Sundays.
Hindi siya nagtatrabaho tuwing Linggo.
babae ang siya → she doesn't
We don't have a car.
Wala kaming kotse.
wala = don't have
It doesn't matter.
Hindi bale. / Okay lang.
They don't live here any more.
Hindi na sila nakatira rito.
hindi na → not … any more; any more (UK), anymore (US)

2Tanong na Yes/No

Ilagay ang Do o Does bago ang simuno, saka ang base form.

Do you speak English?
Nagsasalita ka ba ng Ingles? / Marunong ka bang mag-Ingles?
ba → Do sa unahan
Does this bus go to the airport?
Papunta ba sa airport ang bus na ito?
isang bus → Does
Do your kids like school?
Gusto ba ng mga anak mo ang paaralan nila?
maramihan → Do
Does your phone take good photos?
Maganda bang kumuha ng litrato ang phone mo?
Do you know a good dentist?
May kilala ka bang magaling na dentista?

3Maikling Sagot

Sumagot gamit ang Yes / No + panghalip + do / does / don't / doesn't. Huwag nang ulitin ang pangunahing pandiwa.

"Do you drink coffee?" "Yes, I do."
"Umiinom ka ba ng kape?" "Oo."
sapat ang Oo sa Filipino; sa Ingles, Yes, I do
Does she work here?
Dito ba siya nagtatrabaho?
No, she doesn't.
Hindi.
sagot sa tanong sa itaas; sa Ingles, may she doesn't
"Do your parents live near you?" "Yes, they do."
"Malapit ba sa iyo nakatira ang mga magulang mo?" "Oo."
"Does the hotel have parking?" "No, it doesn't."
"May paradahan ba ang hotel?" "Wala."
may / wala → have, kaya Does … have at it doesn't

4Tanong na may Salitang Pananong

Ilagay muna ang salitang pananong, saka ang do / does, ang simuno at ang base form. Nasa A1-16 ang kumpletong listahan ng mga salitang pananong.

Where do you work?
Saan ka nagtatrabaho?
walang pantulong sa Filipino; sa Ingles: Where + do + you + work
What does your sister do?
Ano ang trabaho ng ate mo?
tanong tungkol sa trabaho niya
What time does the shop close?
Anong oras nagsasara ang tindahan?
How do you say this word in English?
Paano sabihin ang salitang ito sa Ingles?
What does this word mean?
Ano ang ibig sabihin ng salitang ito?
ayos: What + does + this word + mean

5Do bilang Pangunahing Pandiwa

Puwede ring pangunahing pandiwa ang do (do homework, do the shopping, do yoga). Kapag ganito, dalawang beses mo itong makikita sa negatibo at tanong: una ang pantulong, saka ang pangunahing pandiwa.

"What do you do?" "I'm a nurse."
"Ano ang trabaho mo?" "Nars ako."
= What is your job?
I don't do much sport.
Hindi ako masyadong nag-iisport.
sport (UK), sports (US)
Does he do the cooking at home?
Siya ba ang nagluluto sa bahay?
lalaki ang siya → he

6Walang Do ang Be

Ang be ang bumubuo ng sarili nitong negatibo at tanong (tingnan ang A1-03). Huwag kailanman pagsamahin ang do / does at ang am / is / are. (Iba ang utos: Don't be late! — tingnan ang A1-18.)

Are you hungry?
Gutom ka ba?
be: walang do
Is your brother a student?
Estudyante ba ang kuya mo?
ang brother ay puwedeng kuya o nakababatang kapatid na lalaki
She isn't at home today.
Wala siya sa bahay ngayon.
wala sa bahay = isn't at home

Karaniwang Mali

❌She don't like fish.
✅She doesn't like fish.
He / she / it → doesn't.
❌He doesn't works here.
✅He doesn't work here.
Lumilipat ang -s sa does; walang -s ang pangunahing pandiwa.
❌Does she lives in Paris?
✅Does she live in Paris?
Iisang -s lang: nasa does.
❌Where you live?
✅Where do you live?
Kailangan din ng pantulong ang tanong na may salitang pananong.
❌I not like it.
✅I don't like it.
Kailangan ng not ang pantulong na do.
❌Do you be hungry?
✅Are you hungry?
Walang do ang tanong na may be.
❌"Do you like jazz?" "Yes, I like."
✅"Yes, I do."
Pantulong ang gamit sa maikling sagot.
❌What does mean this word?
✅What does this word mean?
Pantulong + simuno + base form.
⚠️You like pizza?
✅Do you like pizza?
Sa relaks na pagsasalita, puwedeng magtanong gamit ang pangungusap na pataas ang tono para magpakita ng gulat o para tiyakin ang isang bagay, pero do ang gamit sa karaniwang tanong.

Mga Bitag para sa mga Pilipino

1. Tanong na walang do. Sa Filipino, walang pantulong ang Anong oras ka umuuwi? o Magkano ang bag na ito? Kapag isinalin nang diretso, nawawala ang do / does. Sa Ingles, pagkatapos ng salitang pananong, kailangan ang do / does bago ang simuno — maliban kung be ang pandiwa.

❌What time you go home?
✅What time do you go home?
❌How much this bag costs?
✅How much does this bag cost?
Lumilipat ang -s sa does.

2. Hindi = not? Ang hindi natin ay inilalagay lang bago ang pandiwa. Sa Ingles, hindi puwedeng mag-isa ang not bago ang pandiwang kilos: kailangan ng porter.

❌She not eat pork.
✅She doesn't eat pork.
❌My grandmother don't use Facebook.
✅My grandmother doesn't use Facebook.
Isang tao → doesn't. Karaniwan ito sa mabilis na pagsasalita, pero mali pa rin.

3. Tanong na walang ba at walang do. Sa Filipino, puwedeng magtanong sa tono lang: May kotse ka? Sa Ingles, gumagana rin ito sa relaks na usapan para magpakita ng gulat o para magtiyak, pero hindi ito ang karaniwang tanong.

⚠️You have a car?
✅Do you have a car?
Tama sa relaks na usapan, kung gulat ka o nagtitiyak; sa karaniwang tanong, may do.

4. Oo at hindi sa negatibong tanong. Sa Filipino, sinasang-ayunan ng oo ang tanong: "Hindi ka ba kumakain ng baboy?" "Oo." (= Oo, hindi ako kumakain). Sa Ingles, ang yes at no ay sumusunod sa sagot mismo: kung hindi ka kumakain, No, I don't. (Ang mga tanong na tulad ng Don't you…? ay pag-aaralan mo sa susunod na antas.)

⚠️"Don't you eat pork?" "Yes, I don't."
✅"No, I don't."
Nakalilito ang Yes, I don't: ang yes ay nangangahulugang kumakain ka.

Huwag Ipagkamali

Tanong na may be at tanong na may ibang pandiwa — Kumikilos nang mag-isa ang be; kailangan ng ibang pandiwa ang do / does. Tingnan ang A1-03.

Is she a teacher?
Guro ba siya?
be
Does she teach?
Nagtuturo ba siya?
ibang pandiwa: does

do (pantulong) at do (pangunahing pandiwa) — Gramatika lang ang dala ng pantulong; ang pangunahing pandiwang do ay nangangahulugang "gumawa ng isang gawain".

Do you like it?
Gusto mo ba?
pantulong lang
Do you do yoga?
Nag-yoyoga ka ba?
pantulong + pangunahing pandiwa

Who bilang layon at who bilang simuno — Kapag ang who o what ang mismong simuno ng tanong, walang do / does (Who lives here?). Itinuturo ito sa A2-33.

Who do you live with?
Sino ang kasama mo sa bahay?
ikaw ang nakatira kasama ng isang tao: do
Who lives in that house?
Sino ang nakatira sa bahay na iyon?
may isang taong nakatira roon: walang do

Baybay at Bigkas

  • Malakas ang does /dʌz/ (parang "duz") sa maikling sagot, pero madalas mahina, /dəz/, sa simula ng tanong: Does she…? Huwag itong bigkasin na "dooz" o "dos". May ugong ang /z/ sa dulo.
  • doesn't /ˈdʌznt/ — parang "duz-nt". Magkadikit ang /z/, /n/ at /t/; huwag magsingit ng patinig ("dasent").
  • don't /dəʊnt/ (UK), /doʊnt/ (US) — katugma ng won't, hindi ng want. Gumagalaw ang patinig (o papuntang u), hindi ito ang tuwid na o ng Filipino.
  • Sa mabilis na pagsasalita, madalas maging /djə/ o /dʒə/ ang do you — parang "d'ya" o "ja": Where d'you live?
  • Karaniwang may diin ang don't at doesn't sa negatibo: I don't know. Sa maikling sagot, malakas ang pantulong: Yes, I do.
  • Pinapalitan ng kudlit (') sa don't / doesn't ang o ng not.

Gintong Tuntunin

Sa mga pandiwang hindi be (at, sa mga susunod na aralin, hindi rin modal tulad ng can), gamitin ang do / does sa negatibo at tanong. Nasa pantulong ang not, ang tanong at ang -s; nananatili sa base form ang pangunahing pandiwa. Sa Filipino, sapat ang hindi at ba; sa Ingles, tawagin ang porter.

Mga Pagsasanay

A. Anyo

Gawing negatibo o tanong ang pangungusap, o ilagay ang tamang salita.

  1. Gawing negatibo: I like tea.
  2. Gawing negatibo: He plays football.
  3. Gawing tanong: You cook every day.
  4. Gawing tanong: She works on Saturdays.
  5. Where your parents live?
  6. What time the film start?

B. Kahulugan

Piliin ang tamang sagot.

  1. Piliin ang tamang sagot: … you tired?
  2. Piliin ang tamang sagot: … your brother speak French?
  3. Piliin ang tamang sagot sa "Does your flat have a balcony?": …
  4. Tungkol saan ang tanong na "What do you do?" …

C. Hanapin ang Mali

Itama ang mali. Kung tama na ang pangungusap, isulat ang correct.

  1. She doesn't goes to school.
  2. Do you are happy?
  3. Where you work?
  4. Does your sister live in Rome?

D. Sa Konteksto

Kumpletuhin ang usapan.

A new neighbour
Ella: Hi! 15 you live in this building?
Sam: Yes, I 16. I'm in flat 4. And you?
Ella: Flat 9. Where 17 you work?
Sam: In a hotel near the station. My wife 18 work — she's a student. What 19 you do?
Ella: I'm a teacher. But I 20 work on Fridays!

E. Ikaw Naman

Sumulat sa Ingles.

  1. Sumulat ng dalawang bagay na hindi mo ginagawa tuwing weekend.
  2. Sumulat ng tatlong tanong para sa bagong kaklase (isa gamit ang Where, isa gamit ang What, at isang tanong na yes/no).

F. Halo-halong Balik-aral

Balikan ang mga naunang aralin.

  1. A1-12 Present Simple sa Ingles (I Work, She Works): Kailan Nagdadagdag ng -s
    My father (watch) the news every evening.
  2. A1-03 To Be sa Negatibo at Tanong: Isn't, Aren't, Are You…? at Short Answers
    your brother at home now?
  3. A1-08 My, Your, His, Her at Possessive 's sa Ingles: Paano Sabihin Kung Kanino
    "What's (she) name?" "Lucy."
Mga sagot

A. Anyo

  1. I don't like tea. / I do not like tea.
  2. He doesn't play football. / He does not play football.
  3. Do you cook every day?
  4. Does she work on Saturdays?
  5. do
  6. does

B. Kahulugan

  1. Are
  2. Does
  3. Yes, it does.
  4. your job

C. Hanapin ang Mali

  1. She doesn't go to school.
  2. Are you happy?
  3. Where do you work?
  4. ✓ Does your sister live in Rome?

D. Sa Konteksto

  1. Do
  2. do
  3. do
  4. doesn't / does not
  5. do
  6. don't / do not

E. Ikaw Naman

  1. I don't get up early. I don't work.
  2. Where do you live? What do you do? Do you like music?

F. Halo-halong Balik-aral

  1. watches
  2. Is
  3. her
App para sa AndroidMatuto Kahit Saan Google Play