Present Simple: άρνηση και ερώτηση με don't, doesn't, do, does — απλή εξήγηση
Present Simple: Don't, Doesn't, Do, Does
Σε αυτή τη σελίδα
Στόχος
Μετά από αυτό το μάθημα θα μπορείτε να κάνετε αρνητικές προτάσεις με don't / doesn't, να κάνετε ερωτήσεις «ναι ή όχι» με Do…? / Does…?, να δίνετε σύντομες απαντήσεις όπως Yes, I do, και να ρωτάτε με ερωτηματικές λέξεις, όπως Where do you live?
Η βασική ιδέα
Στο A1-03 είδατε ότι το be είναι δυνατό ρήμα: κάνει άρνηση και ερώτηση μόνο του (She isn't here. Is she here?). Τα περισσότερα ρήματα δεν είναι έτσι. Τα work, live και like δεν μπορούν να πάρουν not ούτε να πάνε στην αρχή της πρότασης. Χρειάζονται βοήθεια.
Αυτή τη βοήθεια τη δίνει το do, ένα βοηθητικό ρήμα (auxiliary), δηλαδή ένα ρήμα που κουβαλάει τη γραμματική για το κύριο ρήμα. Στην άρνηση το do κουβαλάει το not: I don't work. Στην ερώτηση το do πηγαίνει μπροστά: Do you work?
Φανταστείτε το do σαν τον αχθοφόρο ενός ξενοδοχείου. Ο αχθοφόρος κουβαλάει τις βαριές βαλίτσες: το not, την ερώτηση και, με τα he / she / it, και το -s. Έτσι το κύριο ρήμα ταξιδεύει ελαφρύ, στη βασική του μορφή. She works → She doesn't work → Does she work? Το -s περνάει από το κύριο ρήμα στον αχθοφόρο. Το -s του ρήματος εμφανίζεται μόνο μία φορά.
Ελληνικά και αγγλικά
Στα ελληνικά η άρνηση είναι εύκολη: βάζουμε δεν μπροστά από το ρήμα. Η ερώτηση είναι ακόμη πιο εύκολη: αλλάζουμε μόνο τον τόνο της φωνής (και στο γραπτό βάζουμε ;), και η σειρά των λέξεων είναι ελεύθερη: «Πού δουλεύει η αδερφή σας;». Στα αγγλικά τίποτα από αυτά δεν αρκεί: χρειάζεται το do / does, και η σειρά είναι σταθερή.
| Ελληνικά | Αγγλικά | Τι αλλάζει |
|---|---|---|
| Δεν τρώω κρέας. | I don't eat meat. | «δεν» + ρήμα → don't + βασική μορφή |
| Δεν δουλεύει τις Κυριακές. | She doesn't work on Sundays. | το -s πηγαίνει στο doesn't· το work μένει χωρίς -s |
| Μιλάτε αγγλικά; | Do you speak English? | στα ελληνικά αρκεί ο τόνος της φωνής· στα αγγλικά μπαίνει Do μπροστά |
| Πού δουλεύει η αδερφή σας; | Where does your sister work? | στα ελληνικά το ρήμα πριν από το υποκείμενο· στα αγγλικά does + υποκείμενο + ρήμα |
| Τι σημαίνει αυτή η λέξη; | What does this word mean? | όχι What means…? |
| «Πίνετε καφέ;» «Ναι, πίνω.» | "Do you drink coffee?" "Yes, I do." | στα ελληνικά επαναλαμβάνουμε το ρήμα· στα αγγλικά το βοηθητικό |
| Δεν ξέρω κανέναν εδώ. | I don't know anybody here. | στα ελληνικά δύο αρνητικές λέξεις· στα αγγλικά μία |
Με λίγα λόγια: όταν στα ελληνικά λέτε «δεν» ή κάνετε ερώτηση με ρήμα που δεν είναι το be, στα αγγλικά καλέστε τον αχθοφόρο: do ή does.
Δομή
Άρνηση
| Υποκείμενο | Βοηθητικό + not | Βασική μορφή | Παράδειγμα |
|---|---|---|---|
| I / you / we / they | do not → don't | work | I don't work on Sundays. |
| he / she / it | does not → doesn't | work | She doesn't work on Sundays. |
Ερωτήσεις «ναι ή όχι» και σύντομες απαντήσεις
| Βοηθητικό | Υποκείμενο | Βασική μορφή | Ναι | Όχι |
|---|---|---|---|---|
| Do | I / you / we / they | like it? | Yes, I do. | No, I don't. |
| Does | he / she / it | like it? | Yes, she does. | No, she doesn't. |
Στις καταφατικές σύντομες απαντήσεις το do / does είναι δυνατό και τονισμένο: Yes, I do.
Ερωτήσεις με ερωτηματική λέξη (wh- questions)
| Ερωτηματική λέξη | Βοηθητικό | Υποκείμενο | Βασική μορφή | Υπόλοιπο |
|---|---|---|---|---|
| Where | do | you | live? | |
| What | does | she | do? | (= Τι δουλειά κάνει;) |
| What time | does | the film | start? | |
| How | do | you | get | to work? |
Το -s πηγαίνει στο βοηθητικό
| Κατάφαση | Άρνηση | Ερώτηση |
|---|---|---|
| He plays tennis. | He doesn't play tennis. | Does he play tennis? |
| She has a car. | She doesn't have a car. | Does she have a car? |
Το be δεν χρησιμοποιεί do στην ερώτηση και στην άρνηση
| Με be | Με άλλα ρήματα |
|---|---|
| Are you tired? | Do you work here? |
| She isn't at home. | She doesn't live here. |
Χρήση
1Αρνητικές προτάσεις
Χρησιμοποιήστε don't / doesn't + βασική μορφή. Οι σύντομες μορφές είναι κανονικές στον προφορικό λόγο και στο ανεπίσημο γράψιμο· τα do not / does not είναι πιο επίσημα ή πιο έντονα.
2Ερωτήσεις «ναι ή όχι»
Βάλτε Do ή Does πριν από το υποκείμενο, μετά τη βασική μορφή.
3Σύντομες απαντήσεις
Απαντήστε με Yes / No + αντωνυμία + do / does / don't / doesn't. Μην επαναλαμβάνετε το κύριο ρήμα.
4Ερωτήσεις με ερωτηματική λέξη
Βάλτε πρώτα την ερωτηματική λέξη, μετά do / does, το υποκείμενο και τη βασική μορφή. Όλες οι ερωτηματικές λέξεις είναι στο A1-16.
5Το do ως κύριο ρήμα
Το do μπορεί να είναι και κύριο ρήμα (do homework, do the shopping, do yoga). Τότε στην άρνηση και στην ερώτηση το βλέπετε δύο φορές: πρώτα το βοηθητικό, μετά το κύριο ρήμα.
6Το be δεν χρησιμοποιεί do
Το be κάνει μόνο του την άρνηση και την ερώτηση (δείτε A1-03). Ποτέ μη βάζετε do / does μαζί με am / is / are. (Η προστακτική είναι διαφορετική: Don't be late!, δείτε A1-18.)
Συχνά λάθη
Παγίδες για όσους μιλούν ελληνικά
1. Ερώτηση μόνο με τον τόνο της φωνής. Στα ελληνικά η ερώτηση «Ο αδερφός σας μένει στην Αθήνα;» έχει την ίδια σειρά με την καταφατική πρόταση· αλλάζει μόνο ο τόνος. Στα αγγλικά αυτό ακούγεται σαν έκπληξη ή σαν επιβεβαίωση. Η κανονική ερώτηση θέλει do / does, και με ερωτηματική λέξη το βοηθητικό είναι υποχρεωτικό.
2. Το ρήμα πριν από το υποκείμενο. Στα ελληνικά λέμε συχνά «Πού δουλεύει ο πατέρας σας;», «Τι σημαίνει "καλημέρα";», με το ρήμα πριν από το υποκείμενο. Στα αγγλικά η σειρά είναι σταθερή: ερωτηματική λέξη + do / does + υποκείμενο + ρήμα.
3. Δύο αρνήσεις. Στα ελληνικά λέμε «Δεν ξέρω κανέναν», «Δεν τρώει τίποτα», με δύο αρνητικές λέξεις. Στα αγγλικά, μετά το don't / doesn't χρησιμοποιούμε anybody / anything, όχι nobody / nothing.
4. Σύντομη απάντηση με το κύριο ρήμα. Στα ελληνικά απαντάμε «Ναι, παίζω», «Όχι, δεν μένω». Στα αγγλικά η σύντομη απάντηση επαναλαμβάνει το βοηθητικό, όχι το κύριο ρήμα.
5. Ερώτηση χωρίς υποκείμενο. Στα ελληνικά λέμε «Μιλάει ελληνικά;» για μια καινούργια συνάδελφο, χωρίς υποκείμενο. Στα αγγλικά μετά το Does χρειάζεται πάντα υποκείμενο.
Μην τα μπερδεύετε
Ερωτήσεις με be και ερωτήσεις με άλλα ρήματα — Το be μετακινείται μόνο του· τα άλλα ρήματα χρειάζονται do / does. Δείτε A1-03.
do (βοηθητικό) και do (κύριο ρήμα) — Το βοηθητικό κουβαλάει μόνο γραμματική· το κύριο ρήμα do σημαίνει «κάνω μια δραστηριότητα».
Who ως αντικείμενο και who ως υποκείμενο — Όταν το who ή το what είναι το υποκείμενο της ερώτησης, δεν μπαίνει do / does (Who lives here?). Αυτό το μαθαίνουμε στο A2-33.
Ορθογραφία και προφορά
- Το does είναι δυνατό /dʌz/ στις σύντομες απαντήσεις, αλλά συχνά αδύναμο /dəz/ στην αρχή της ερώτησης: Does she…? Το /ʌ/ είναι σύντομο, με το στόμα χαλαρό και μισάνοιχτο, κοντά στο ελληνικό α· όχι «ου». Και στο τέλος /z/, όχι σ.
- doesn't /ˈdʌznt/: δύο συλλαβές, η δεύτερη χωρίς φωνήεν. don't /dəʊnt/ (UK), /doʊnt/ (US): είναι δίφθογγος, ένα φωνήεν που γλιστράει προς το «ου», όχι καθαρό ελληνικό ο. Ομοιοκαταληκτεί με το won't, όχι με το want.
- Το αρχικό /d/ στα do, does, don't είναι καθαρό. Προσέξτε να μη βάλετε ένρινο ήχο πριν από αυτό, όπως όταν διαβάζουμε το ελληνικό «ντ».
- Στον γρήγορο λόγο το do you γίνεται συχνά /djə/ ή /dʒə/: Where d'you live? Ο ήχος /dʒ/ δεν υπάρχει στα ελληνικά και δεν είναι το ελληνικό «τζ»: σπρώξτε τα χείλη λίγο μπροστά και στρογγυλά και πάρτε τη γλώσσα λίγο πιο πίσω.
- Τα don't και doesn't συνήθως τονίζονται στην άρνηση: I don't know. Στις σύντομες απαντήσεις το βοηθητικό είναι δυνατό: Yes, I do.
- Η απόστροφος στα don't / doesn't μπαίνει στη θέση του o του not.
- Η αγγλική ερώτηση έχει αγγλικό ερωτηματικό: Do you speak English? Το ελληνικό ; μένει για τις ελληνικές προτάσεις.
Χρυσός κανόνας
Με ρήματα που δεν είναι το be (ούτε, όπως θα δούμε αργότερα, τροπικά ρήματα σαν το can), χρησιμοποιήστε do / does για άρνηση και ερώτηση. Το not, η ερώτηση και το -s πηγαίνουν στο βοηθητικό· το κύριο ρήμα μένει στη βασική μορφή. Και η σειρά δεν αλλάζει: (ερωτηματική λέξη) + do / does + υποκείμενο + ρήμα.
Ασκήσεις
A. Δομή
Αλλάξτε τις προτάσεις ή συμπληρώστε τη σωστή λέξη.
-
Κάντε την πρόταση αρνητική: I like tea.
-
Κάντε την πρόταση αρνητική: He plays football.
-
Κάντε ερώτηση: You cook every day.
-
Κάντε ερώτηση: She works on Saturdays.
-
Where your parents live?
-
What time the film start?
B. Σημασία
Διαλέξτε τη σωστή απάντηση.
-
Διαλέξτε: … you tired?
-
Διαλέξτε: … your brother speak French?
-
Διαλέξτε την απάντηση στο «Does your flat have a balcony?»: …flat (UK), apartment (US)
-
Το «What do you do?» ρωτάει για… …
C. Βρείτε το λάθος
Κάθε πρόταση έχει ένα λάθος ή είναι σωστή. Γράψτε τη διορθωμένη πρόταση ή γράψτε correct.
-
She doesn't goes to school.
-
Do you are happy?
-
Where you work?
-
Does your sister live in Rome?
D. Μέσα σε κείμενο
Συμπληρώστε τον διάλογο.
Ella: Hi! 15 you live in this building?
Sam: Yes, I 16. I'm in flat 4. And you?
Ella: Flat 9. Where 17 you work?
Sam: In a hotel near the station. My wife 18 work — she's a student. What 19 you do?
Ella: I'm a teacher. But I 20 work on Fridays!
E. Σειρά σας
Γράψτε στα αγγλικά.
-
Γράψτε δύο πράγματα που δεν κάνετε το Σαββατοκύριακο.
-
Γράψτε τρεις ερωτήσεις για έναν καινούργιο συμμαθητή ή μια καινούργια συμμαθήτρια (μία με Where, μία με What και μία ερώτηση «ναι ή όχι»).
F. Μικτή επανάληψη
Επαναλάβετε προηγούμενα μαθήματα.
-
A1-12 Present Simple (I work, she works): πότε τον χρησιμοποιούμε και το -s στο he, she, it My father (watch) the news every evening.
-
A1-03 To Be: άρνηση, ερωτήσεις και σύντομες απαντήσεις (isn't, aren't, Are you…? Yes, I am) your brother at home now?
-
A1-08 Κτητικά στα αγγλικά: my, your, his, her και η κτητική 's (Possessive 's) "What's (she) name?" "Lucy."
Λύσεις
A. Δομή
- I don't like tea. / I do not like tea.
- He doesn't play football. / He does not play football.
- Do you cook every day?
- Does she work on Saturdays?
- do
- does
B. Σημασία
- Are
- Does
- Yes, it does.
- your job
C. Βρείτε το λάθος
- She doesn't go to school.
- Are you happy?
- Where do you work?
- ✓ Does your sister live in Rome?
D. Μέσα σε κείμενο
- Do
- do
- do
- doesn't / does not
- do
- don't / do not
E. Σειρά σας
- I don't get up early. I don't work.
- Where do you live? What do you do? Do you like music?
F. Μικτή επανάληψη
- watches
- Is
- her
