Present Simple: Don't, Doesn't, Do, Does – వ్యతిరేక వాక్యాలు, ప్రశ్నలు తెలుగులో
Present Simple: Don't, Doesn't, Do, Does
ఈ పేజీలో
లక్ష్యం
ఈ పాఠం తర్వాత మీరు don't / doesn't తో వ్యతిరేక వాక్యాలు చేయగలరు, Do…? / Does…? తో అవును / కాదు ప్రశ్నలు అడగగలరు, Yes, I do లాంటి సంక్షిప్త సమాధానాలు ఇవ్వగలరు, Where do you live? లాంటి ప్రశ్న పదంతో ప్రశ్నలు అడగగలరు.
ముఖ్యమైన ఆలోచన
A1-03 పాఠంలో మీరు చూశారు: be బలమైన క్రియ. అది వ్యతిరేకాన్నీ ప్రశ్ననూ తనే చేసుకుంటుంది (She isn't here. Is she here?). చాలా క్రియలు అలా కావు. Work, live, like తమ తర్వాత not ని తీసుకోలేవు, వాక్యం మొదటికి కదలలేవు. వాటికి ఒక సహాయం కావాలి.
ఆ సహాయం do – ఒక సహాయక క్రియ (ముఖ్య క్రియ తరఫున వ్యాకరణాన్ని మోసే క్రియ). వ్యతిరేకంలో do not ని మోస్తుంది: I don't work. ప్రశ్నలో do వాక్యం మొదటికి వస్తుంది: Do you work?
do ని రైల్వే స్టేషన్లోని కూలీలా ఊహించుకోండి. కూలీ బరువైన సామాను మోస్తాడు – not, ప్రశ్న, he / she / it అయితే -s కూడా – అందుకే ముఖ్య క్రియ తేలికగా, తన మూల రూపంలో ప్రయాణిస్తుంది. She works → She doesn't work → Does she work? -s ముఖ్య క్రియ నుంచి కూలీకి వెళ్తుంది. వాక్యంలో క్రియ -s ఒక్కసారే వస్తుంది.
తెలుగు, ఇంగ్లీష్ పోలిక
తెలుగులో వ్యతిరేకం క్రియలోనే ఉంటుంది: “ఆమె పని చేస్తుంది” → “ఆమె పని చేయదు”. ప్రశ్నకు క్రియ చివర “-ఆ” చేరుస్తాం: “మీరు పని చేస్తారా?” – పద క్రమం మారదు, వేరే సహాయక పదం రాదు. ఇంగ్లీషులో రెండిటికీ సహాయక క్రియ do / does కావాలి, అది కర్తను బట్టి మారుతుంది: don't లేదా doesn't. ప్రశ్నలో Do / Does కర్త కంటే ముందు వస్తుంది.
ప్రశ్న పదంతో ప్రశ్నలో తెలుగులో ప్రశ్న పదం (“ఎక్కడ”, “ఏం”, “ఎప్పుడు”) వాక్యం మధ్యలో తన చోటులోనే ఉంటుంది: “మీరు ఎక్కడ పని చేస్తారు?”. ఇంగ్లీషులో ప్రశ్న పదం మొదట, తర్వాత do / does, కర్త, క్రియ: Where do you work? సంక్షిప్త సమాధానంలో తెలుగులో క్రియనే మళ్ళీ చెబుతాం (“అవును, తాగుతాను”); ఇంగ్లీషులో సహాయక క్రియ: Yes, I do.
మంచి వార్త: తెలుగు వ్యతిరేక రూపంలో కూడా ముఖ్య క్రియ “చేస్తుంది” లా ఉండదు, మారిపోతుంది (“చేయదు”). ఇంగ్లీషులోనూ ముఖ్య క్రియ తన -s ని కోల్పోతుంది: works → doesn't work.
| తెలుగు | ఇంగ్లీష్ | తేడా ఏమిటి? |
|---|---|---|
| ఆమె పని చేస్తుంది. → ఆమె పని చేయదు. | She works. → She doesn't work. | తెలుగులో వ్యతిరేకం క్రియలోనే; ఇంగ్లీషులో doesn't + మూల రూపం, -s doesn't కి వెళ్తుంది |
| నేను పని చేయను. / అతను పని చేయడు. | I don't work. / He doesn't work. | తెలుగులో ప్రతి కర్తకూ వేరే ముగింపు; ఇంగ్లీషులో don't లేదా doesn't |
| మీరు పని చేస్తారా? | Do you work? | తెలుగులో “-ఆ”, పద క్రమం మారదు; ఇంగ్లీషులో Do / Does + కర్త + మూల రూపం |
| మీరు ఎక్కడ పని చేస్తారు? | Where do you work? | తెలుగులో ప్రశ్న పదం మధ్యలో; ఇంగ్లీషులో ప్రశ్న పదం + do + కర్త + క్రియ |
| షాపు ఎన్ని గంటలకు మూస్తారు? | What time does the shop close? | ఇంగ్లీషులో does కర్త (the shop) కంటే ముందు |
| “కాఫీ తాగుతారా?” “అవును, తాగుతాను.” | "Do you drink coffee?" "Yes, I do." | తెలుగులో క్రియనే మళ్ళీ చెబుతాం; ఇంగ్లీషులో సహాయక క్రియ |
| మీకు ఆకలిగా ఉందా? | Are you hungry? | be తో do రాదు |
క్లుప్తంగా: తెలుగులో వ్యతిరేకం, ప్రశ్న క్రియ చివరి ప్రత్యయంతోనే వస్తాయి; ఇంగ్లీషులో do / does సహాయం చేస్తుంది. not, ప్రశ్న, -s సహాయక క్రియ మీద; ముఖ్య క్రియ మూల రూపంలో.
రూపం
వ్యతిరేక వాక్యం
| కర్త | సహాయక క్రియ + not | మూల రూపం | ఉదాహరణ |
|---|---|---|---|
| I / you / we / they | do not → don't | work | I don't work on Sundays. |
| he / she / it | does not → doesn't | work | She doesn't work on Sundays. |
అవును / కాదు ప్రశ్నలు, సంక్షిప్త సమాధానాలు
| సహాయక క్రియ | కర్త | మూల రూపం | అవును | కాదు |
|---|---|---|---|---|
| Do | I / you / we / they | like it? | Yes, I do. | No, I don't. |
| Does | he / she / it | like it? | Yes, she does. | No, she doesn't. |
అవును అనే సంక్షిప్త సమాధానంలో do / does బలంగా, ఒత్తిడితో వస్తుంది: Yes, I do.
ప్రశ్న పదంతో ప్రశ్నలు
| ప్రశ్న పదం | సహాయక క్రియ | కర్త | మూల రూపం | మిగతాది |
|---|---|---|---|---|
| Where | do | you | live? | |
| What | does | she | do? | (= ఆమె ఏం ఉద్యోగం చేస్తుంది?) |
| What time | does | the film | start? | |
| How | do | you | get | to work? |
-s సహాయక క్రియకు వెళ్తుంది
| సాధారణ వాక్యం | వ్యతిరేక వాక్యం | ప్రశ్న |
|---|---|---|
| He plays tennis. | He doesn't play tennis. | Does he play tennis? |
| She has a car. | She doesn't have a car. | Does she have a car? |
be వ్యతిరేకంలో, ప్రశ్నలో do వాడదు
| be తో | మిగతా క్రియలతో |
|---|---|
| Are you tired? | Do you work here? |
| She isn't at home. | She doesn't live here. |
వాడుక
1వ్యతిరేక వాక్యాలు
don't / doesn't + మూల రూపం వాడండి. సంక్షిప్త రూపాలు మాటల్లో, అనధికారిక రాతలో మామూలు; do not / does not అధికారికంగా లేదా ఒత్తి చెప్పడానికి.
2అవును / కాదు ప్రశ్నలు
కర్త కంటే ముందు Do లేదా Does, తర్వాత మూల రూపం. తెలుగు “-ఆ” ఎప్పుడూ ఒకటే; ఇంగ్లీషులో కర్తను బట్టి Do లేదా Does ఎంచుకోండి.
3సంక్షిప్త సమాధానాలు
Yes / No + సర్వనామం + do / does / don't / doesn't తో సమాధానం ఇవ్వండి. ముఖ్య క్రియను మళ్ళీ చెప్పకండి. తెలుగులో క్రియనే మళ్ళీ చెబుతాం (“అవును, తాగుతాను”), అందుకే ఇది కొత్తగా అనిపిస్తుంది.
4ప్రశ్న పదంతో ప్రశ్నలు
ముందు ప్రశ్న పదం, తర్వాత do / does, కర్త, మూల రూపం. అన్ని ప్రశ్న పదాలు A1-16 పాఠంలో ఉన్నాయి.
5ముఖ్య క్రియగా do
Do ముఖ్య క్రియ కూడా కావచ్చు (do homework, do the shopping, do yoga). అప్పుడు వ్యతిరేకంలో, ప్రశ్నలో అది రెండుసార్లు కనిపిస్తుంది: ముందు సహాయక క్రియ, తర్వాత ముఖ్య క్రియ.
6be తో do రాదు
Be వ్యతిరేకాన్నీ ప్రశ్ననూ తనే చేసుకుంటుంది (చూడండి A1-03). am / is / are తో do / does ఎప్పుడూ పెట్టకండి. (ఆజ్ఞార్థంలో వేరు: Don't be late! – చూడండి A1-18.)
సాధారణ తప్పులు
తెలుగు మాట్లాడేవారికి ఉచ్చులు
1. “నువ్వు గచ్చిబౌలికి ఎలా వెళ్తావు?” → how you go…? తెలుగులో ప్రశ్న పదం (“ఎలా”, “ఏం”, “ఎక్కడ”) వాక్యం మధ్యలో ఉంటుంది, కర్త, క్రియల క్రమం మారదు. అందుకే చాలామంది ఇంగ్లీషులోనూ ప్రశ్న పదం తర్వాత నేరుగా కర్త, క్రియ పెడతారు. ఇంగ్లీషులో ప్రశ్న పదం + do / does + కర్త + మూల రూపం.
2. “ఈ ఆటో బెంజ్ సర్కిల్కి వెళ్తుందా?” → do లేని ప్రశ్న. తెలుగులో అవును / కాదు ప్రశ్నకు క్రియ చివర “-ఆ” చేర్చితే చాలు: “ఈ ఆటో బెంజ్ సర్కిల్కి వెళ్తుందా?”. పద క్రమం మారదు. అందుకే ఇంగ్లీషులోనూ సాధారణ వాక్యాన్నే ప్రశ్న స్వరంతో అడుగుతారు. ఆశ్చర్యం చూపడానికి మాటల్లో అది సరే, కానీ మామూలు ప్రశ్నకు Do / Does ముందు పెట్టండి.
3. “అవును, చూస్తారు” → Yes, they watch. తెలుగులో సంక్షిప్త సమాధానంలో క్రియనే మళ్ళీ చెబుతాం: “అవును, చూస్తారు”, “లేదు, తినను”. ఇంగ్లీషులో క్రియ మళ్ళీ రాదు; Yes / No + సర్వనామం + do / does / don't / doesn't.
4. “పాలు తాగడు” → doesn't drinks. తెలుగులో వ్యతిరేకం క్రియలోనే, కర్తకు తగ్గ ముగింపుతో వస్తుంది (“తాగడు”, “తాగదు”). అందుకే చాలామంది doesn't చేర్చినా ముఖ్య క్రియ చివర -s ని కూడా ఉంచేస్తారు. -s ఒక్కసారే: does లో ఉంటే ముఖ్య క్రియ మూల రూపం.
కలపకండి
be తో, మిగతా క్రియలతో ప్రశ్నలు – Be తనే కదులుతుంది; మిగతా క్రియలకు do / does కావాలి. చూడండి A1-03.
సహాయక క్రియ do, ముఖ్య క్రియ do – సహాయక క్రియ వ్యాకరణాన్ని మాత్రమే మోస్తుంది; ముఖ్య క్రియ do అంటే “చేయడం”.
who కర్మగా, who కర్తగా – who లేదా what ప్రశ్నకు కర్త అయితే do / does రాదు (Who lives here?). ఇది A2-33 పాఠంలో ఉంది.
స్పెల్లింగ్, ఉచ్చారణ
- does సంక్షిప్త సమాధానంలో బలంగా /dʌz/, కానీ ప్రశ్న మొదట్లో తరచుగా బలహీనంగా /dəz/: Does she…? /ʌ/ చిన్న, వదులైన “అ” లాంటి శబ్దం, పెదవులు గుండ్రంగా కావు; దీన్ని “డజ్” లో “జ” తో ముగించకండి – చివర నాదం ఉన్న /z/, గాలి ఆగకుండా.
- doesn't /ˈdʌznt/: /z/ తర్వాత వెంటనే n, మధ్యలో అచ్చు లేకుండా. చాలామంది “డజెంట్” అని మధ్యలో అచ్చు కలుపుతారు – ఇలా అనకండి.
- don't /dəʊnt/ (UK), /doʊnt/ (US) won't తో ప్రాస కలుస్తుంది, want తో కాదు. ఇది స్థిరమైన తెలుగు “ఓ” కాదు, “ఓ” నుంచి “ఉ” వైపు జారే శబ్దం.
- ఇంగ్లీష్ /d/ (do, does) తెలుగు “డ” కాదు, “ద” కూడా కాదు: నాలుక కొన పై పళ్ళ వెనక ఉన్న గట్టి చిగురుకు తగులుతుంది – “డ” లా వెనక్కి మడవకండి, “ద” లా పళ్ళకు తగిలించకండి.
- వేగంగా మాట్లాడేటప్పుడు do you తరచుగా /djə/ లేదా /dʒə/ అవుతుంది: Where d'you live? దీన్ని వినగానే గుర్తుపట్టండి; మీరు పూర్తిగా చెప్పవచ్చు.
- వ్యతిరేకంలో don't, doesn't మామూలుగా ఒత్తిడితో వస్తాయి: I don't know. సంక్షిప్త సమాధానంలో సహాయక క్రియ బలంగా: Yes, I do.
- don't / doesn't లో apostrophe not లోని o స్థానంలో వస్తుంది.
బంగారు సూత్రం
be తప్ప మిగతా క్రియలతో (తర్వాత can లాంటి modal verbs తప్ప) వ్యతిరేకంలో, ప్రశ్నలో do / does వాడండి. not, ప్రశ్న, -s సహాయక క్రియ మీద ఉంటాయి; ముఖ్య క్రియ మూల రూపంలో. తెలుగు “-ఆ” ప్రశ్న ఇంగ్లీషులో Do / Does + కర్త + క్రియ; ప్రశ్న పదం ఉంటే ప్రశ్న పదం + do / does + కర్త + క్రియ.
అభ్యాసం
A. రూపం
వ్యతిరేక వాక్యాలు, ప్రశ్నలు తయారు చేయండి, లేదా ఖాళీలు నింపండి.
-
వ్యతిరేక వాక్యం తయారు చేయండి: I like tea.
-
వ్యతిరేక వాక్యం తయారు చేయండి: He plays football.
-
ప్రశ్న తయారు చేయండి: You cook every day.
-
ప్రశ్న తయారు చేయండి: She works on Saturdays.
-
Where your parents live?
-
What time the film start?
B. అర్థం
సరైన దాన్ని ఎంచుకోండి.
-
సరైన దాన్ని ఎంచుకోండి: … you tired?
-
సరైన దాన్ని ఎంచుకోండి: … your brother speak French?
-
"Does your flat have a balcony?" అనే ప్రశ్నకు సమాధానం ఎంచుకోండి: …flat (UK), apartment (US)
-
"What do you do?" దేని గురించి అడుగుతుంది? …
C. తప్పును కనుక్కోండి
ప్రతి వాక్యంలో ఒక తప్పు ఉంది లేదా వాక్యం సరైనదే. సరిచేసిన వాక్యం రాయండి లేదా correct అని రాయండి.
-
She doesn't goes to school.
-
Do you are happy?
-
Where you work?
-
Does your sister live in Rome?
D. సందర్భంలో
సంభాషణలోని ఖాళీలను నింపండి.
Ella: Hi! 15 you live in this building?
Sam: Yes, I 16. I'm in flat 4. And you?
Ella: Flat 9. Where 17 you work?
Sam: In a hotel near the station. My wife 18 work — she's a student. What 19 you do?
Ella: I'm a teacher. But I 20 work on Fridays!
E. మీ సొంత వాక్యాలు
మీ గురించి, ఒక కొత్త సహవిద్యార్థి గురించి ఇంగ్లీషులో రాయండి.
-
వారాంతంలో మీరు చేయని రెండు పనుల గురించి రాయండి.
-
ఒక కొత్త సహవిద్యార్థిని అడగడానికి మూడు ప్రశ్నలు రాయండి (ఒకటి Where తో, ఒకటి What తో, ఒక అవును / కాదు ప్రశ్న).
F. కలగలుపు పునశ్చరణ
ముందు పాఠాల్లో నేర్చుకున్నది మళ్ళీ సాధన చేయండి.
-
A1-12 Present Simple తెలుగులో: I work, she works – సులభమైన వివరణ, అభ్యాసం My father (watch) the news every evening.
-
A1-03 To Be వ్యతిరేక వాక్యాలు, ప్రశ్నలు, సంక్షిప్త సమాధానాలు (isn't, aren't, Are you…?) తెలుగులో your brother at home now?
-
A1-08 My, Your, His, Her, Its, 's (possessives) తెలుగులో: ఇది ఎవరిది? "What's (she) name?" "Lucy."
సమాధానాలు
A. రూపం
- I don't like tea. / I do not like tea.
- He doesn't play football. / He does not play football.
- Do you cook every day?
- Does she work on Saturdays?
- do
- does
B. అర్థం
- Are
- Does
- Yes, it does.
- your job
C. తప్పును కనుక్కోండి
- She doesn't go to school.
- Are you happy?
- Where do you work?
- ✓ Does your sister live in Rome?
D. సందర్భంలో
- Do
- do
- do
- doesn't / does not
- do
- don't / do not
E. మీ సొంత వాక్యాలు
- I don't get up early. I don't work.
- Where do you live? What do you do? Do you like music?
F. కలగలుపు పునశ్చరణ
- watches
- Is
- her
