SlowingoGramatika
A1 19 / 32

Imperative, Let's at Suggestions sa Ingles: Paano Mag-utos, Magbabala at Magmungkahi

Imperatives, Let's and Suggestions

Sa pahinang ito
  1. Layunin
  2. Ang Pangunahing Ideya
  3. Filipino at Ingles
  4. Anyo
  5. Gamit
  6. Karaniwang Mali
  7. Mga Bitag para sa mga Pilipino
  8. Huwag Ipagkamali
  9. Baybay at Bigkas
  10. Gintong Tuntunin
  11. Mga Pagsasanay

Layunin

Pagkatapos ng araling ito, kaya mo nang magbigay ng mga instruksiyon, direksiyon at babala (Turn left. Don't touch that!), mag-imbita ng tao (Come in!), palambutin ang mga ito gamit ang please, at magmungkahi gamit ang Let's, How about…?, What about…? at Why don't we…?

Ang Pangunahing Ideya

Minsan, hindi mo gustong ilarawan ang mundo — gusto mo itong baguhin. Gusto mong may gawin ang isang tao: Sit down. Open the window. Be careful. Para rito, ginagamit ng Ingles ang imperative (pautos): ang base form ng pandiwa sa simula, walang simuno.

Bakit walang simuno? Dahil halata na: ikaw iyon, ang nakikinig. Isipin mo ang isang action button: isang button na may nakasulat na kilos — Stop. Wait. Go. Pinipindot mo ang button, at ginagawa ng nakikinig ang kilos.

Para sabihing "huwag mong gawin", ilagay ang Don't sa unahan: Don't go. Kapag gusto mong isama ang sarili mo — ikaw at ako, magkasama — gamitin ang Let's: Let's go. At para sa mas malambot na ideya, magtanong: How about a coffee? Why don't we go out?

Puwedeng diretso ang dating ng imperative, kaya malaki ang papel ng please, ng magiliw na boses at ng sitwasyon.

Filipino at Ingles

Sa Filipino, madalas may ka o kayo ang utos (Umupo ka, Umupo kayo), at pinalalambot natin ito gamit ang paki-, naman o nga. Sa Ingles, karaniwang walang simuno ang imperative, at please at ang tono ng boses ang nagpapalambot. Magandang balita: magkahawig ang huwag at don't, ang tayo at let's, at ang Bakit hindi tayo…? at Why don't we…?

FilipinoInglesAno ang pagkakaiba
Umupo ka. / Umupo kayo.Sit down.may ka / kayo sa Filipino; sa Ingles, walang simuno, at iisa ang anyo para sa isa o marami
Pakibukas naman ng bintana.Open the window, please.paki- at naman → please at magiliw na tono
Huwag mong hawakan iyan.Don't touch that.huwag → Don't + base form
Huwag kang mahuli.Don't be late.pang-uri ang late, kaya be
Huwag kang mag-alala.Don't worry.pandiwa ang worry, kaya walang be
Kumain tayo. / Tara, kain tayo.Let's eat.tayo / tara → Let's + base form
Huwag na tayong magtalo.Let's not argue.huwag … tayo → Let's not
Bakit hindi tayo mag-taxi?Why don't we take a taxi?pareho: tanong na mungkahi
Ano kaya kung maglakad-lakad tayo?How about a walk? / How about walking?How about + pangngalan o -ing form

Kaya kapag nag-uutos ka sa Ingles, alisin ang ka / kayo: magsimula agad sa pandiwa. At sa halip na paki- o naman, gamitin ang please at isang magiliw na boses.

Anyo

Imperative

PatternHalimbawa
Positibobase form + …Open the door.
NegatiboDon't + base form + …Don't open the door.
Kasama ang beBe / Don't be + pang-uriBe quiet. Don't be late.
Mas malambotPlease + imperative / imperative + pleasePlease sit down. / Sit down, please.
Always / neverAlways / Never + base formAlways say thank you. Never tell anyone.
  • Iisa ang anyo para sa isang tao o marami: Sit down, Tom. / Sit down, everyone.
  • Ang Do not ang buong anyo, ginagamit sa mga karatula at pormal na patakaran: Do not enter.

Let's (= let us)

PatternHalimbawa
MungkahiLet's + base formLet's eat out tonight.
NegatiboLet's not + base formLet's not wait.

Iba pang mungkahi

PatternHalimbawa
How about / What about + pangngalan?How about a coffee?
How about / What about + -ing form?What about going to the beach?
Why don't we + base form?Why don't we take a taxi?

Ang -ing form (going, taking) ay buong itinuturo sa A1-22; dito, tandaan lang na ito ang gamit pagkatapos ng How about / What about.

Pagsagot sa mungkahi

OoHindi
Good idea! / OK. / Sure. / Yes, let's. / Why not?Sorry, I can't. / I'm not sure. / Maybe another time.

Gamit

1Mga Instruksiyon

Gamitin ang imperative para sa sunod-sunod na instruksiyon: recipe, app, makina, exam, klase.

Open the app and tap "Settings".
Buksan ang app at i-tap ang "Settings".
Add the eggs and mix well.
Idagdag ang mga itlog at haluing mabuti.
Read the questions carefully.
Basahing mabuti ang mga tanong.
Turn off your phone, please.
Pakipatay ang phone ninyo.
patayin → turn off; paki- → please
Don't press this button.
Huwag pindutin ang button na ito.
huwag → don't

2Mga Direksiyon

Gamitin ang imperative para ituro sa tao kung paano pumunta sa isang lugar.

Go straight on and turn left at the bank.
Dumiretso ka at kumaliwa sa may bangko.
straight on (UK); straight ahead (US)
Take the next street on the right.
Pumasok ka sa susunod na kalye sa kanan.
Cross the road at the lights.
Tumawid ka sa may stoplight.
Get off the bus at the next stop.
Bumaba ka ng bus sa susunod na hintuan.
walang you sa Ingles

3Mga Babala at Payo

Gamitin ang imperative — madalas maikli at malakas — para magbabala. Ang Always / Never + imperative ay nagbibigay ng matatag na pangkalahatang payo.

Be careful! The floor is wet.
Mag-ingat ka! Basa ang sahig.
pang-uri ang careful, kaya be
Watch out! There's a step here.
Ingat! May baitang dito.
Don't touch that pan. It's very hot.
Huwag mong hawakan ang kawaling iyan. Napakainit niyan.
Never leave your bag on the train.
Huwag na huwag mong iiwan ang bag mo sa tren.
never + imperative = huwag kailanman
Always lock the door at night.
Laging i-lock ang pinto sa gabi.

4Imbitasyon at Alok

Kapag magiliw ang boses, mainit na pagtanggap ang dating ng imperative, hindi bastos.

Come in!
Tuloy ka! / Pasok!
Have a seat.
Maupo ka.
Please help yourself to coffee.
Kumuha ka lang ng kape, ha.
nakapirming parirala = kunin mo ang gusto mo: tingnan ang A2-14
Come to my place on Saturday.
Pumunta ka sa bahay sa Sabado.
Don't worry about the dishes.
Huwag mo nang alalahanin ang mga hugasin.
pandiwa ang worry, kaya walang be

5Let's at Let's Not

Gamitin ang Let's para magmungkahing gawin ang isang bagay nang magkasama (ikaw + ako). Ang Let's not ay mungkahing huwag itong gawin.

Let's take a break.
Magpahinga muna tayo.
tayo → let's
Let's order a pizza tonight.
Mag-order tayo ng pizza mamayang gabi.
"Let's meet at the café." "Good idea!"
"Magkita tayo sa café." "Sige, magandang ideya!"
Let's not argue about money.
Huwag na tayong magtalo tungkol sa pera.
huwag … tayo → let's not
It's late. Let's go home.
Gabi na. Umuwi na tayo.
go home: walang to

6How About…? What About…? Why Don't We…?

Pinalalambot at ginagawang mas bukas ng mga tanong na ito ang mungkahi. Pagkatapos ng How about / What about, gumamit ng pangngalan o -ing form. Pagkatapos ng Why don't we, gamitin ang base form.

How about a walk?
Lakad-lakad kaya tayo?
How about + pangngalan
What about Italian food tonight?
Italian food kaya mamayang gabi?
How about watching a film?
Ano kaya kung manood tayo ng pelikula?
watching: nakapirming anyo pagkatapos ng How about, tingnan ang A1-22
"Why don't we ask Sara?" "Yes, let's."
"Bakit hindi natin tanungin si Sara?" "Sige, tara."
mungkahi ito, hindi tunay na tanong
Why don't we meet at six?
Bakit hindi tayo magkita nang alas-sais?
Why don't we + base form

Karaniwang Mali

❌Not touch that!
✅Don't touch that!
Don't ang gamit sa negatibong imperative.
❌Don't to go.
✅Don't go.
Don't + base form, walang to.
❌Don't late!
✅Don't be late!
Pang-uri ang late, kaya kailangan nito ng be.
❌Please you sit down.
✅Please sit down.
Karaniwang walang simuno ang imperative.
❌Let's to go.
✅Let's go.
Let's + base form, walang to.
❌Let's going to the beach.
✅Let's go to the beach.
Let's + base form, hindi -ing.
❌How about go to the cinema?
✅How about going to the cinema?
How about + -ing form o pangngalan.
❌Why don't we to call him?
✅Why don't we call him?
Why don't we + base form.
⚠️Let's don't wait.
✅Let's not wait.
Naririnig ang Let's don't sa impormal na American English (at ang makalumang Don't let's sa British English), pero Let's not ang karaniwang anyo.

Mga Bitag para sa mga Pilipino

1. Utos na may you. Dahil may ka o kayo ang Pumasok ka at Maupo kayo, madalas tayong magdagdag ng you sa utos sa Ingles. Sa mariin o galit na pagsasalita, minsan ginagawa ito ng Ingles, pero hindi ito ang karaniwang pattern.

⚠️You come in, please.
✅Come in, please.
Tama ang gramatika, pero kapag may you, parang mariing utos ito, hindi magiliw na imbitasyon.

2. Huwag kang mag-alala = Don't be worry? Pandiwa ang worry, kaya Don't + base form lang. Don't be ay para lang sa pang-uri (Don't be late, Don't be shy).

❌Don't be worry.
✅Don't worry.
Karaniwan ito sa pagsasalita, pero mali.

3. Buksan at patayin ang ilaw o aircon. Sa Filipino, buksan / isara o patayin ang gamit natin sa mga appliance. Sa karaniwang Ingles, turn on / turn off ang gamit sa ilaw, TV at aircon; ang open / close ay para sa pinto at bintana.

⚠️Close the aircon before you leave.
✅Turn off the aircon before you leave.
Karaniwan ito sa Philippine English, pero hindi ito karaniwan sa ibang bansa.

4. Fall in line. Sa atin, fall in line ang karaniwang utos kapag pumipila. Sa ibang bansa, militar na utos ang dating nito; ang karaniwang Ingles ay line up o queue (UK).

⚠️Please fall in line here.
✅Please line up here. o Please queue here.
Karaniwan ito sa Philippine English, pero hindi ito karaniwan sa ibang bansa.

Huwag Ipagkamali

Imperative at Can you…? — Nag-uutos ang imperative; nakikiusap ang Can you…? Sa mga hindi mo kakilala, sa tindahan o sa trabaho, karaniwang mas magalang ang pakiusap. Tingnan ang A1-17 at A2-23.

Close the window.
Isara mo ang bintana.
diretso
Can you close the window, please?
Puwede mo bang isara ang bintana?
magalang na pakiusap

Let's at lets — Ang Let's (may kudlit) = let us, isang mungkahi. Ang lets (walang kudlit) ay ang pandiwang let + -s = pinapayagan. Tingnan ang B1-18.

Let's watch a film.
Manood tayo ng pelikula.
mungkahi
My mum lets me watch films at the weekend.
Pinapayagan ako ng nanay kong manood ng pelikula tuwing weekend.
lets = pinapayagan; Mum (UK), Mom (US)

Don't at Doesn't — Laging Don't (o Do not) ang negatibong imperative, kahit sa iisang tao. Ang doesn't ay para lang sa he / she / it sa Present Simple. Tingnan ang A1-13.

Don't run, Max!
Huwag kang tumakbo, Max!
imperative
Max doesn't run.
Hindi tumatakbo si Max.
Present Simple

Baybay at Bigkas

  • Let's = let us. Pinapalitan ng kudlit ang u: /lets/ — parang "lets". Huwag isulat ang Lets go.
  • Isang pantig lang ang Don't: /dəʊnt/ (UK), /doʊnt/ (US). Gumagalaw ang patinig (o papuntang u), hindi ito ang tuwid na o natin. Sa mabilis na pagsasalita, madalas hindi malinaw ang t: parang "doan worry" ang Don't worry.
  • Diinan ang pangunahing pandiwa, o ang maliit na salita sa mga pandiwang tulad ng sit down: Sit down. Don't touch it. Sa babala, diinan ang Don't: Don't touch it!
  • Binabago ng boses mo ang kahulugan. Ang patag at pababang boses ay puwedeng tunog utos; ang mas malambot na boses at ang please ay tunog magiliw. Walang naman o nga sa Ingles: ang tono ang gumagawa ng trabaho nila.
  • please /pliːz/: mahaba ang /iː/, at may ugong ang /z/ sa dulo — hindi "plis".
  • Kadalasang mas magiliw ang please sa dulo (Sit down, please) kaysa sa malakas na please sa simula, na puwedeng tunog naiinip.
  • Sa mariin o galit na pagsasalita, minsan may idinadagdag na simuno: You sit here! May espesyal na dating ito, hindi ito ang karaniwang pattern.

Gintong Tuntunin

Magsimula sa base form, karaniwang walang simuno: Sit down. Negatibo: Don't + base form. Para isama ang sarili mo, gamitin ang Let's / Let's not + base form. Para sa mas malambot na mungkahi, gamitin ang How about / What about + pangngalan o -ing form, o Why don't we + base form. Walang ka o kayo sa utos sa Ingles.

Mga Pagsasanay

A. Anyo

Piliin o isulat ang tamang anyo.

  1. ___ … your books, please.
  2. Gawing negatibo: Touch the screen.
  3. Gawing negatibo: Let's go out tonight.
  4. late for the meeting! (negative imperative of be)
  5. How about (have) lunch in the park?
  6. Ayusin ang mga salita: forget / never / your password

B. Kahulugan

Isulat kung instruction, warning o suggestion, o piliin ang tamang sagot.

  1. Instruction, warning o suggestion? "Watch out! The dog bites."
  2. Instruction, warning o suggestion? "Why don't we take the train?"
  3. "Let's go to the cinema." Piliin ang pinakamagandang sagot: …
  4. Piliin ang tamang sagot: … take a taxi.

C. Hanapin ang Mali

Itama ang mali. Kung tama na ang pangungusap, isulat ang correct.

  1. Not park here.
  2. Let's to have lunch.
  3. Please you wait here.
  4. What about a pizza?

D. Sa Konteksto

Kumpletuhin ang usapan. Gamitin ang mga pandiwang nasa panaklong kung mayroon.

Saturday plans
Mia: I'm bored. 15 do something!
Ben: OK. How about 16 (go) to the lake?
Mia: Hmm, it's cold today. Why 17 we go to the cinema?
Ben: Good idea. 18 (not / forget) your student card — it's cheaper.
Mia: Thanks! 19 (meet) at the station at three.

E. Ikaw Naman

Sumulat sa Ingles.

  1. Sumulat ng tatlong instruksiyon para sa isang bisita sa bahay mo.
  2. Naiinip ang kaibigan mo. Sumulat ng dalawang mungkahi sa magkaibang paraan.

F. Halo-halong Balik-aral

Balikan ang mga naunang aralin.

  1. A1-17 Can at Can't sa Ingles: Kakayahan, Pahintulot at Pakiusap
    you help me with my bags, please?
  2. A1-13 Don't, Doesn't, Do at Does sa Ingles: Negatibo at Tanong sa Present Simple
    My brother (not / eat) fish.
  3. A1-15 Always, Usually, Sometimes, Never sa Ingles: Adverbs of Frequency at Tamang Puwesto
    Ayusin ang mga salita: on Sundays / we / visit / always / our grandmother
Mga sagot

A. Anyo

  1. Open
  2. Don't touch the screen. / Do not touch the screen.
  3. Let's not go out tonight.
  4. Don't be / Do not be
  5. having
  6. Never forget your password.

B. Kahulugan

  1. warning
  2. suggestion
  3. Good idea!
  4. Let's

C. Hanapin ang Mali

  1. Don't park here. / Do not park here.
  2. Let's have lunch.
  3. Please wait here. / Wait here, please.
  4. ✓ What about a pizza?

D. Sa Konteksto

  1. Let's
  2. going
  3. don't
  4. Don't forget / Do not forget
  5. Let's meet / Meet

E. Ikaw Naman

  1. Take off your shoes, please. Don't sit on that chair — it's broken. Help yourself to tea.
  2. Let's go for a walk. Why don't we watch a film?

F. Halo-halong Balik-aral

  1. Can / Could / Will / Would
  2. doesn't eat / does not eat
  3. We always visit our grandmother on Sundays. / On Sundays we always visit our grandmother. / On Sundays, we always visit our grandmother.
App para sa AndroidMatuto Kahit Saan Google Play