SlowingoGramatyka
A1 26 / 32

Rzeczowniki policzalne i niepoliczalne, some i any po angielsku

Countable, Uncountable, Some and Any

Na tej stronie
  1. Cel lekcji
  2. Główna idea
  3. Polski a angielski
  4. Budowa
  5. Użycie
  6. Częste błędy
  7. Pułapki dla Polaków
  8. Nie myl
  9. Pisownia i wymowa
  10. Złota zasada
  11. Ćwiczenia

Cel lekcji

Po tej lekcji odróżnisz rzeczowniki policzalne (countable nouns: an egg, two eggs) od niepoliczalnych (uncountable nouns: water, money, advice), użyjesz some i any, zapytasz How much…? i How many…? i policzysz rzeczy niepoliczalne za pomocą zwrotów takich jak a glass of i a piece of.

Główna idea

Wyobraź sobie dwie siatki z zakupami. W pierwszej są pomarańcze: osobne rzeczy, które da się liczyć po kolei — one orange, two oranges, three oranges. Takie rzeczowniki są policzalne. W drugiej siatce jest mąka: nikt nie mówi „jedna mąka, dwie mąki”. Takie rzeczowniki są niepoliczalne: angielski widzi w nich substancję albo całość, bez wyraźnych pojedynczych sztuk — water, rice, money, information. Nie mówisz „one water” ani „two rices”.

To siatka decyduje o gramatyce. Rzeczowniki policzalne mogą mieć a/an i liczbę mnogą. Rzeczowniki niepoliczalne nie mają a/an, nie mają liczby mnogiej i łączą się z czasownikiem w liczbie pojedynczej: The information is useful.

Chcesz policzyć coś niepoliczalnego? Użyj pojemnika albo słowa „kawałek”: a glass of water, a piece of advice, a kilo of flour. Teraz liczysz szklanki, kawałki albo kilogramy: two glasses of water.

Some i any znaczą „pewna ilość — nie mówimy dokładnie, ile”.

Uwaga: polski też ma rzeczowniki niepoliczalne (woda, mąka, cukier), ale granica nie zawsze przebiega tak samo. Po polsku mówimy „informacje”, „rady”, „meble”, „włosy” i „pieniądze” w liczbie mnogiej. Po angielsku information, advice, furniture, hair i money są niepoliczalne.

Polski a angielski

Polski nie ma przedimków, więc nie widać w nim granicy między a/an a „bez przedimka”. Ma za to liczbę mnogą tam, gdzie angielski jej nie ma: wiele polskich rzeczowników w liczbie mnogiej to po angielsku rzeczowniki niepoliczalne z czasownikiem w liczbie pojedynczej. Polskie „ile” to raz how many, raz how much. A polskie „żaden / żadnych” z obowiązkowym „nie” to po angielsku not … any (jedno przeczenie).

PolskiAngielskiCo się zmienia
Te informacje są przydatne.This information is useful.po polsku l.mn., po angielsku niepoliczalne + is
Potrzebuję rady. / kilku rad.I need some advice.bez a, bez -s
Nowe meblenew furniturebez -s
Pieniądze to nie wszystko.Money isn't everything.po polsku l.mn., po angielsku is
Ma długie włosy.She has long hair.hair (na głowie) = niepoliczalne
Wiadomości są o dziewiątej.The news is on at nine.news kończy się na -s, ale to l.poj.
Ile jajek? / Ile mąki?How many eggs? / How much flour?jedno „ile” → dwa angielskie pytania
Nie mam żadnych pieniędzy.I don't have any money.dwa polskie przeczenia → jedno not + any
Szklanka wody, kromka chlebaa glass of water, a slice of breadpolski dopełniacz („wody”) → of

Budowa

Policzalne i niepoliczalne

PoliczalneNiepoliczalne
a / anan apple, a chairbez a/an
liczba mnogaapples, chairsbrak liczby mnogiej
czasownikis (jedna rzecz) / are (dwie i więcej)is
some / anysome apples, any chairssome water, any furniture
pytanieHow many apples?How much water?

Typowe rzeczowniki niepoliczalne

GrupaRzeczowniki
Jedzenie i piciewater, milk, coffee, tea, bread, rice, cheese, meat, sugar, pasta
Materiałypaper, glass, wood, plastic
Pojęcia i czynnościinformation, advice, news, help, music, work, homework, fun
Słowa „zbiorcze”money, furniture, luggage, traffic

Niektóre z nich wyglądają jak grupy rzeczy policzalnych (money = monety i banknoty; furniture = krzesła, stoły, łóżka), ale sam rzeczownik jest niepoliczalny.

Some i any

Typ zdaniaZwyklePrzykład
TwierdzącesomeThere's some milk in the fridge.
PrzecząceanyWe don't have any eggs.
PytanieanyAre there any tickets?
PropozycjasomeDo you want some tea?
ProśbasomeCan I have some water, please?

Pojemniki i kawałki

ZwrotPrzykłady
a cup of / a glass of / a bottle ofa cup of tea, a glass of water, a bottle of oil
a can of / a packet of / a carton ofa can of cola, a packet of rice, a carton of milk
a piece ofa piece of cake, a piece of advice, a piece of furniture
a slice ofa slice of bread, a slice of pizza
a loaf of / a bar of / a kilo ofa loaf of bread, a bar of chocolate, a kilo of rice

Użycie

1Rzeczowniki policzalne i niepoliczalne

Rzeczowniki policzalne mają a/an i liczbę mnogą. Niepoliczalne nie mają a/an ani końcówki -s i łączą się z czasownikiem w liczbie pojedynczej.

I need an apple and two bananas.
Potrzebuję jednego jabłka i dwóch bananów.
Money isn't everything.
Pieniądze to nie wszystko.
„pieniądze” to l.mn., money — l.poj.: isn't
This information is really useful.
Te informacje są naprawdę przydatne.
po polsku „te … są”, po angielsku this … is
We need new furniture for the living room.
Potrzebujemy nowych mebli do salonu.
furniture bez -s
The news is on at nine.
Wiadomości są o dziewiątej.
news kończy się na -s, ale jest niepoliczalne i w l.poj.

2Some w zdaniach twierdzących, propozycjach i prośbach

Some stawiasz przed rzeczownikami policzalnymi w liczbie mnogiej i przed niepoliczalnymi w zdaniach twierdzących. Także w propozycjach i prośbach, kiedy spodziewasz się odpowiedzi yes. Po polsku często nie mówimy nic albo „trochę”, „kilka”.

There are some letters for you on the table.
Na stole leży kilka listów do ciebie.
I need some advice about my new job.
Potrzebuję rady w sprawie nowej pracy.
advice: bez a, bez -s
Do you want some cake?
Chcesz ciasta?
propozycja: some
Can I have some more coffee, please?
Mogę prosić jeszcze trochę kawy?
prośba: some
Would you like some tea?
Napijesz się herbaty?
propozycja; stały zwrot: zob. A1-25

3Any w przeczeniach i pytaniach

Any stawiasz w większości przeczeń i pytań — kiedy nie wiemy, czy coś w ogóle jest, albo kiedy odpowiedź brzmi „zero”.

I don't have any money with me.
Nie mam przy sobie żadnych pieniędzy.
„nie … żadnych” → don't … any
There aren't any buses after midnight.
Po północy nie ma żadnych autobusów.
Do you have any questions?
Macie jakieś pytania?
„jakieś” w pytaniu → any
Is there any sugar in this tea?
Czy w tej herbacie jest cukier?

4How much…? i How many…?

How many + policzalny rzeczownik w liczbie mnogiej. How much + rzeczownik niepoliczalny. How much…? pyta też o cenę — zob. A1-04.

How many people do you know here?
Ile osób tu znasz?
osoby można policzyć: many
How much time do we have?
Ile mamy czasu?
czasu nie liczymy po sztuce: much
How many bags do you have?
Ile masz toreb?
How much luggage can I take on the plane?
Ile bagażu mogę zabrać do samolotu?
luggage: niepoliczalne

5Pojemniki i kawałki

Żeby policzyć rzeczownik niepoliczalny, postaw przed nim pojemnik albo słowo „kawałek”. W liczbie mnogiej jest pojemnik; rzeczownik niepoliczalny się nie zmienia. Polski robi to samo z dopełniaczem („szklanka wody”); angielski — z of.

Can I have a glass of water, please?
Mogę prosić szklankę wody?
I eat two slices of toast every morning.
Codziennie rano jem dwie kromki chleba tostowego.
slices w l.mn., toast bez zmian
My grandad always has a piece of advice for me.
Dziadek zawsze ma dla mnie jakąś radę.
„jedna rada” → a piece of advice
We need a bottle of olive oil and three packets of pasta.
Potrzebujemy butelki oliwy i trzech paczek makaronu.
Let's buy a loaf of bread on the way home.
Kupmy bochenek chleba w drodze do domu.

Częste błędy

❌Can you give me an information?
✅Can you give me some information?
Information jest niepoliczalne: bez a/an.
❌I need some advices.
✅I need some advice.
Rzeczowniki niepoliczalne nie mają liczby mnogiej.
❌How many money do you need?
✅How much money do you need?
Money jest niepoliczalne → how much.
❌The furnitures are new.
✅The furniture is new.
Bez -s i z czasownikiem w l.poj.
❌There are some bread on the table.
✅There is some bread on the table.
Niepoliczalne → there is.
❌I have two waters of glass.
✅I have two glasses of water.
W l.mn. jest pojemnik; rzeczownik się nie zmienia.
❌I have homeworks tonight.
✅I have homework tonight.
Homework jest niepoliczalne.
⚠️We don't have some milk.
✅We don't have any milk.
Dla „zero mleka” używasz any. (Not some … jest możliwe tylko w specjalnym znaczeniu, np. „część, nie wszystko”.)

Pułapki dla Polaków

1. „Pieniądze”, „włosy” w liczbie mnogiej. Po polsku pieniądze i włosy to liczba mnoga, więc czasownik też idzie w liczbie mnogiej. Po angielsku money i hair (włosy na głowie) są niepoliczalne: bez -s i z is.

❌My money are in the bank.
✅My money is in the bank.
⚠️Her hairs are very long.
✅Her hair is very long.
hairs to pojedyncze włosy (a hair = jeden włos, np. w zupie); o fryzurze mówimy hair + is.

2. „Rady”, „informacje”, „meble” z -s. Po polsku dajemy komuś „dobre rady” i szukamy „informacji o hotelach”. Po angielsku advice, information, furniture nie mają liczby mnogiej. Jedną sztukę liczysz przez a piece of.

❌My mum always gives me good advices.
✅My mum always gives me good advice.
❌We need informations about hotels in Rome.
✅We need information about hotels in Rome.

3. Jedno „ile” → zawsze how many. Polskie „ile” pasuje do wszystkiego: „ile jabłek”, „ile cukru”. Po angielsku przed rzeczownikiem niepoliczalnym jest how much.

❌How many sugar do you take in your coffee?
✅How much sugar do you take in your coffee?
❌How many traffic is there in the morning?
✅How much traffic is there in the morning?

4. „Nie mam żadnych…” → podwójne przeczenie. Po polsku dwa przeczenia są obowiązkowe: „Nie mamy żadnego chleba”. Po angielsku przeczenie jest jedno: not … any albo samo no.

❌We don't have no bread at home.
✅We don't have any bread at home.
albo: We have no bread at home.

Nie myl

How much i How many — Da się liczyć po sztuce? → how many. Nie da się? → how much. Po polsku w obu przypadkach: „ile”.

How many eggs do we need?
Ile jajek potrzebujemy?
policzalne
How much flour do we need?
Ile mąki potrzebujemy?
niepoliczalne

Some w propozycji i any w prawdziwym pytaniu — some, gdy coś proponujesz albo o coś prosisz i spodziewasz się yes. Any w prawdziwym pytaniu, gdy nie znasz odpowiedzi.

Do you want some biscuits?
Chcesz herbatników?
propozycja
Do we have any biscuits?
Mamy jakieś herbatniki?
prawdziwe pytanie

Rzeczowniki z obu siatek — niektóre rzeczowniki są niepoliczalne jako substancja, ale policzalne jako jedna rzecz albo porcja. Tak jest też po polsku: „kurczak” to mięso albo zwierzę. Więcej słów ilości (much, a few, a little) w A2-10; trudne rzeczowniki w B2-22.

I don't drink coffee.
Nie piję kawy.
napój ogólnie
Two coffees, please.
Poproszę dwie kawy.
dwie filiżanki kawy
There's chicken in this soup.
W tej zupie jest kurczak.
mięso
They have three chickens in the garden.
Mają w ogrodzie trzy kury.
zwierzęta

Pisownia i wymowa

  • some przed rzeczownikiem jest zwykle słabe: /səm/ — krótko, z samogłoską ze środka ust, bez polskiego „o” ani „a”: some water. Mocne /sʌm/ jest tylko pod akcentem albo bez rzeczownika: Some people like it, and some don't.
  • of jest słabe /əv/, a w szybkiej mowie często tylko /ə/: a cup of tea brzmi jak jedno słowo. W /əv/ górne zęby lekko dotykają dolnej wargi, a głos brzmi — to dźwięczne /v/, nie bezdźwięczne /f/. Polskie ubezdźwięcznianie na końcu wyrazu łatwo zamienia tu /v/ w /f/ — tego unikaj.
  • Pojemniki w liczbie mnogiej mają zwykłą pisownię liczby mnogiej: glass → glasses, slice → slices, loaf → loaves, packet → packets (zob. A1-05). W glasses i slices słychać dodatkową sylabę /ɪz/.
  • water /ˈwɔːtə/ (UK) zaczyna się od /w/: zaokrąglij usta jak przy polskim „ł”, a nie jak przy „w”.
  • luggage jest popularne w brytyjskim i amerykańskim angielskim; baggage częściej w amerykańskim. Oba są niepoliczalne: How much luggage…? How much baggage…?

Złota zasada

Rzeczowniki policzalne: a/an i liczba mnoga. Niepoliczalne: bez a/an, bez liczby mnogiej, czasownik w l.poj. — także money, hair, information, advice, furniture, choć po polsku są w liczbie mnogiej. Some głównie w zdaniach twierdzących, propozycjach i prośbach, any głównie w przeczeniach i pytaniach. How many + policzalne; how much + niepoliczalne.

Ćwiczenia

A. Forma

Rozpoznaj rodzaj rzeczownika i uzupełnij zwroty.

  1. Policzalny czy niepoliczalny? Odpowiedz po angielsku (countable / uncountable): furniture
  2. Policzalny czy niepoliczalny? Odpowiedz po angielsku (countable / uncountable): chair
  3. Wybierz poprawną odpowiedź: a bar of …
  4. Uzupełnij: two of water (glass)
  5. Uzupełnij: three of bread (slice)
  6. How chairs are there?
  7. How rice do you want?

B. Znaczenie

Wybierz poprawną odpowiedź.

  1. Wybierz poprawną odpowiedź: We need … eggs for the cake.
  2. Wybierz poprawną odpowiedź: There isn't … milk left.
  3. Wybierz poprawną odpowiedź: "Do you want … cake?" "Yes, please!"
  4. Wybierz poprawną odpowiedź: The news … good today.
  5. Wybierz poprawną odpowiedź: a … of pizza

C. Znajdź błąd

Popraw błąd. Jeśli zdanie jest poprawne, napisz correct.

  1. The informations are on the website.
  2. How many money do you have?
  3. I have two luggages.
  4. Can I have a glass of water, please?

D. W kontekście

Uzupełnij rozmowę słowami z ramki: any, cartons, loaf, many, some

Shopping list
Max: Is there 17 milk in the fridge?
Lea: No, there isn't 18 milk. We need two 19 of milk.
Max: OK. And how 20 eggs do we need?
Lea: Six. And can you buy 21 bread? A 22 of white bread, please.

E. Twoja kolej

Napisz po angielsku.

  1. Napisz dwa zdania o tym, co dziś jest w twojej kuchni: jedno z some i jedno z any.
  2. Napisz krótkie zamówienie w kawiarni. Użyj pojemnika albo słowa typu a piece of.

F. Powtórka mieszana

Powtórz materiał z poprzednich lekcji.

  1. A1-11 There is i there are po angielsku: jak powiedzieć, że coś gdzieś jest
    Wybierz poprawną odpowiedź: There … some cheese on the table.
  2. A1-06 Przedimki a, an i the po angielsku: kiedy którego używać (articles)
    Wybierz poprawną odpowiedź: I want … orange and some water.
  3. A1-13 Present simple: przeczenia i pytania z don't, doesn't, do, does
    Popraw błąd: How much money you have?
Odpowiedzi

A. Forma

  1. uncountable
  2. countable
  3. chocolate
  4. glasses
  5. slices
  6. many
  7. much

B. Znaczenie

  1. some
  2. any
  3. some
  4. is
  5. slice

C. Znajdź błąd

  1. The information is on the website.
  2. How much money do you have?
  3. I have two pieces of luggage. / I have two bags. / I have two suitcases.
  4. ✓ Can I have a glass of water, please?

D. W kontekście

  1. any / some
  2. any
  3. cartons
  4. many
  5. some
  6. loaf

E. Twoja kolej

  1. There's some rice in the cupboard. There isn't any coffee.
  2. Can I have a cup of tea and a piece of cake, please?

F. Powtórka mieszana

  1. is
  2. an
  3. How much money do you have?
Aplikacja AndroidUcz się w drodze Google Play