Броиви и неброиви именки на англиски, some и any: објаснување и вежби
Countable, Uncountable, Some and Any
На оваа страница
Цел
По оваа лекција ќе знаете кои именки на англиски може да се бројат, а кои не, кога ви треба some, а кога any, како се прашува How much…? и How many…? и како се бројат работите што не може да се бројат: a glass of water, a piece of cake.
Главна идеја
Замислете две торби од пазар. Во првата има портокали: посебни работи што може да се бројат една по една – one orange, two oranges, three oranges. Таквите именки се броиви. Во втората има брашно: никој не вели „едно брашно, две брашна“. Таквите именки се неброиви: англискиот ги гледа како материја или целина без јасни посебни делови – water, rice, money, information. Не се вели „one water“ ни „two rices“.
Торбата ја одредува граматиката. Броивата именка може да има a / an и множина. Неброивата именка нема a / an, нема множина, а глаголот е во еднина: The information is useful.
Сакате да изброите нешто неброиво? Користете збор за сад или парче: a glass of water, a piece of advice, a kilo of flour. Сега ги броите чашите, парчињата или килограмите: two glasses of water.
Some и any значат „некое количество – не кажуваме точно колку“.
Македонски и англиски
И кај нас има броиви и неброиви именки: велиме „три јаболка“, но не „три брашна“. Тука е исто. Но двете торби не се делат секогаш исто. Некои зборови кај нас се броиви или во множина, а на англиски се неброиви: „совети“, „информации“, „вести“, „домашни задачи“ → advice, information, news, homework. А „леб“ кај нас често се брои („два леба“), а на англиски bread е неброиво: two loaves of bread. Нашето „колку“ оди и во двете торби („колку вода“, „колку луѓе“), а на англиски мора да изберете much или many. По садот кај нас нема предлог („чаша вода“, „парче торта“), а на англиски треба of. И најпосле: точен збор за some и any немаме – често не кажуваме ништо („Купив леб“, „Имате ли прашања?“).
| Македонски | Англиски | Што е различно? |
|---|---|---|
| три јаболка / брашно | three apples / flour | броиво и неброиво – тука е исто |
| колку вода? / колку луѓе? | how much water? / how many people? | кај нас еден збор; на англиски два |
| чаша вода / парче торта | a glass of water / a piece of cake | кај нас без предлог; на англиски of |
| вестите се / домашни задачи | the news is / homework | кај нас множина; на англиски неброиво, во еднина, без -s |
| два леба | two loaves of bread | „леб“ се брои; bread не: a loaf of |
| Купив леб. | I bought some bread. | кај нас без збор; на англиски често some |
| Имате ли прашања? | Do you have any questions? | во прашањето any |
| Немаме млеко. | We don't have any milk. | одречно + any |
Накратко: прашајте се дали нештото може да се брои едно по едно – броивото има a / an, множина и many, а неброивото еднина, much и збор за сад со of.
Форма
Броиви наспроти неброиви
| Броиви | Неброиви | |
|---|---|---|
| a / an | an apple, a chair | без a / an |
| множина | apples, chairs | нема множина |
| глагол | is (едно) / are (две или повеќе) | is |
| some / any | some apples, any chairs | some water, any furniture |
| прашање | How many apples? | How much water? |
Типични неброиви именки
| Група | Именки |
|---|---|
| Храна и пијалаци | water, milk, coffee, tea, bread, rice, cheese, meat, sugar, pasta |
| Материјали | paper, glass, wood, plastic |
| Идеи и активности | information, advice, news, help, music, work, homework, fun |
| Зборови за „група“ | money, furniture, luggage, traffic |
Некои од овие зборови изгледаат како група броиви работи (money = монети и банкноти; furniture = столици, маси, кревети), но самата именка е неброива.
Some и any
| Вид реченица | Вообичаен збор | Пример |
|---|---|---|
| Потврдна | some | There's some milk in the fridge. |
| Одречна | any | We don't have any eggs. |
| Прашање | any | Are there any tickets? |
| Понуда | some | Do you want some tea? |
| Молба | some | Can I have some water, please? |
Садови и парчиња
| Израз | Примери |
|---|---|
| a cup of / a glass of / a bottle of | a cup of tea, a glass of water, a bottle of oil |
| a can of / a packet of / a carton of | a can of cola, a packet of rice, a carton of milk |
| a piece of | a piece of cake, a piece of advice, a piece of furniture |
| a slice of | a slice of bread, a slice of pizza |
| a loaf of / a bar of / a kilo of | a loaf of bread, a bar of chocolate, a kilo of rice |
Употреба
1Броиви и неброиви именки
Броивата именка има a / an и множина. Неброивата нема a / an ни -s за множина, а глаголот е во еднина.
2Some во потврдни реченици, понуди и молби
Користете some со броиви именки во множина и со неброиви именки во потврдна реченица. Користете го и во понуди и молби кога очекувате „да“. Кај нас тука обично нема никаков збор.
3Any во одречни реченици и прашања
Користете any во повеќето одречни реченици и прашања, кога не знаеме дали нешто има или кога одговорот е „нула“.
4How much…? и How many…?
How many + броива именка во множина. How much + неброива именка. Нашето „колку“ оди за двете, англискиот не. Со How much…? се прашува и за цена – видете A1-04.
5Садови и парчиња
За да изброите нешто неброиво, ставете пред него збор за сад или парче и of. Во множина оди садот; неброивата именка не се менува. Кај нас по садот именката стои веднаш („чаша вода“), а на англиски треба of.
Чести грешки
Замки за говорителите на македонски
1. „Вестите се…“ → the news are. Кај нас „вестите“ се во множина: „Вестите се во осум“, „Какви се вестите?“. Англиското news завршува на -s, но е неброива именка и глаголот е во еднина: The news is… Една вест е a piece of news.
2. „Домашни задачи“ → homeworks. Во училиште кај нас добиваме „домашни задачи“ во множина. Англиското homework е неброиво: без -s, со some или a lot of, а за броење two pieces of homework или two exercises.
3. „Донесе два леба“ → two breads. Кај нас лебот се брои: „еден леб“, „два леба“. Англиското bread е неброиво; еден цел леб е a loaf of bread, повеќе се loaves of bread.
4. „Тегла ајвар“, „килограм брашно“ → a jar ajvar, a kilo flour. Кај нас по зборот за количество именката доаѓа веднаш: „тегла ајвар“, „килограм брашно“, „половина литар млеко“. На англиски меѓу садот или мерката и содржината стои of: a jar of ajvar, a kilo of flour, half a litre of milk.
Не мешајте
How much и How many – може ли да се брои едно по едно? → how many. Не може? → how much. Нашето „колку“ може да биде и едното и другото.
some во понуда и any во вистинско прашање – some кога нудите или барате нешто и очекувате „да“. Any во вистинско прашање, кога не го знаете одговорот.
Зборови во двете торби – некои именки се неброиви како материја, но броиви како една работа или порција. Повеќе зборови за количество (much, a few, a little) учите во A2-10; тешките именки во B2-22.
Правопис и изговор
- some пред именка обично е слабо: /səm/ – многу брзо и опуштено, без јасно „а“: some water. Силно /sʌm/ е кога е нагласено или само: Some people like it, and some don't. Неутралниот глас /ə/ го немаме во стандардниот македонски, па внимавајте да не го изговарате како „сам“.
- of е слабо /əv/, а во брз говор често само /ə/: a cup of tea. /v/ е звучно: долната усна ги допира горните заби и гласот трепери. На крајот не го обезвучувајте во „ф“.
- Зборовите за садови имаат обична множина: glass → glasses, slice → slices, loaf → loaves, packet → packets (видете A1-05). На крајот од glasses и slices има дополнителен слог /ɪz/ – со звучно z.
- luggage е вообичаено и во британскиот и во американскиот англиски; baggage е почесто во американскиот. И двете се неброиви: How much luggage…? How much baggage…?
Златно правило
Броива именка: a / an и множина. Неброива именка: без a / an, без множина, глагол во еднина. Some главно во потврдни реченици, понуди и молби, any главно во одречни реченици и прашања. How many + броиво; how much + неброиво – нашето „колку“ не кажува кое.
Вежби
A. Форма
Дополнете ги речениците или изберете го точниот одговор.
-
Броива (countable) или неброива (uncountable)? furniture
-
Броива (countable) или неброива (uncountable)? chair
-
Изберете го точниот одговор: a bar of …
-
Дополнете: two of water (glass)
-
Дополнете: three of bread (slice)
-
How chairs are there?
-
How rice do you want?
B. Значење
Изберете го точниот одговор.
-
Изберете го точниот одговор: We need … eggs for the cake.
-
Изберете го точниот одговор: There isn't … milk left.
-
Изберете го точниот одговор: "Do you want … cake?" "Yes, please!"
-
Изберете го точниот одговор: The news … good today.
-
Изберете го точниот одговор: a … of pizza
C. Најдете ја грешката
Во секоја реченица има една грешка или реченицата е точна. Напишете ја поправената реченица или напишете correct.
-
The informations are on the website.
-
How many money do you have?
-
I have two luggages.
-
Can I have a glass of water, please?
D. Во контекст
Дополнете ги зборовите што недостасуваат во разговорот. Користете ги зборовите: any, cartons, loaf, many, some.
Max: Is there 17 milk in the fridge?
Lea: No, there isn't 18 milk. We need two 19 of milk.
Max: OK. And how 20 eggs do we need?
Lea: Six. And can you buy 21 bread? A 22 of white bread, please.
E. Ваш ред е
Напишете на англиски за вашата кујна и за нарачка во кафуле.
-
Напишете две реченици за тоа што има денес во вашата кујна: една со some и една со any.
-
Напишете кратка молба во кафуле. Користете збор за сад или парче.
F. Мешано повторување
Повторете ги темите од претходните лекции.
-
A1-11 There is и there are на англиски: како се кажува „има“ (објаснување) Изберете го точниот одговор: There … some cheese on the table.
-
A1-06 Членови на англиски: a, an и the (articles) објаснети на македонски Изберете го точниот одговор: I want … orange and some water.
-
A1-13 Present Simple: don't, doesn't, do, does – одречни реченици и прашања на англиски Поправете ја грешката: How much money you have?
Одговори
A. Форма
- uncountable
- countable
- chocolate
- glasses
- slices
- many
- much
B. Значење
- some
- any
- some
- is
- slice
C. Најдете ја грешката
- The information is on the website.
- How much money do you have?
- I have two pieces of luggage. / I have two bags. / I have two suitcases.
- ✓ Can I have a glass of water, please?
D. Во контекст
- any / some
- any
- cartons
- many
- some
- loaf
E. Ваш ред е
- There's some rice in the cupboard. There isn't any coffee.
- Can I have a cup of tea and a piece of cake, please?
F. Мешано повторување
- is
- an
- How much money do you have?
