İngilizce Present Simple ve Present Continuous Farkı: I Work mü, I'm Working mi?
Present Simple or Present Continuous?
Bu sayfada
Hedef
Bu dersin sonunda present simple (I work) ile present continuous (I'm working) arasında doğru seçimi yapabilecek, her birine eşlik eden zaman kelimelerini tanıyabilecek ve know, like, want gibi state verbs (durum fiilleri) doğru kullanabileceksiniz. Think ve have fiillerinin iki ayrı anlamını da öğreneceksiniz.
Temel Fikir
İngilizcede iki şimdiki zaman vardır, çünkü "şimdi" iki farklı anlama gelebilir.
Yan yana iki ekran düşünün. Birinci ekranda A1-12'deki profil sayfanız var: hayatınızın genel resmi — alışkanlıklar, rutinler, gerçekler, kalıcı durumlar. Bu present simple'dır (geniş zaman): I work in a bank. She drinks coffee every morning. İkinci ekranda A1-22'den tanıdığınız canlı yayın var: şu anda ya da şimdinin çevresinde, sınırlı bir süre için devam eden bir şey. Bu present continuous'tır (şimdiki zaman): Today I'm working from home.
Aynı kişi iki ekranda birden olabilir: I usually drive to work (profil sayfası), but this week I'm taking the train (canlı yayın).
Bazı fiiller hiç eylem değildir; durum bildirirler: ne bildiğiniz, neyi sevdiğiniz, ne istediğiniz, neye inandığınız. Hiçbir şey hareket etmez, canlı yayında gösterilecek bir şey yoktur. Bu state verbs (durum fiilleri) normalde simple'da kalır: I'm knowing değil, I know. Work, eat, run gibi fiiller ise action verbs'tür (eylem fiilleri). (Bazı kitaplar bunlara "stative" ve "dynamic" fiiller der.)
Türkçe ve İngilizce Yan Yana
Türkçede günlük konuşmada -iyor eki hem şu anki eylemler hem de alışkanlıklar ve kalıcı durumlar için kullanılır: "Şu an çalışıyorum" da "Bankada çalışıyorum" da olur. -ir (geniş zaman) ise daha çok alışkanlıklar içindir. İngilizcede çizgi kesindir: alışkanlık ve kalıcı durum için simple, devam eden ve geçici durum için continuous.
| Türkçe | Ne anlatıyor? | İngilizce |
|---|---|---|
| Bankada çalış-ıyor-um. | kalıcı (meslek) | I work in a bank. |
| Bugün evden çalış-ıyor-um. | geçici | Today I'm working from home. |
| Ne iş yap-ıyor-sun? | meslek | What do you do? |
| Şu an ne yap-ıyor-sun? | şu an | What are you doing? |
| Cevabı bil-iyor-um. | durum | I know the answer. |
Türkçedeki -iyor ekine bakmayın; kendinize şunu sorun: Bu profil sayfası mı, canlı yayın mı? Bir de şunu unutmayın: "biliyorum, istiyorum, anlıyorum" Türkçede -iyor alır, ama İngilizcede simple kalır.
Yapı
Yan yana
| Present simple | Present continuous | |
|---|---|---|
| Olumlu | I work. / She works. | I'm working. / She's working. |
| Olumsuz | I don't work. / She doesn't work. | I'm not working. / She isn't working. |
| Soru | Do you work? / Does she work? | Are you working? / Is she working? |
| Kısa cevap | Yes, I do. / No, she doesn't. | Yes, I am. / No, she isn't. |
Her zamanın işaret kelimeleri
| Present simple (alışkanlık, genel olarak doğru) | Present continuous (şu an, bu sıralar) |
|---|---|
| always, usually, often, sometimes, never | now, right now, at the moment |
| every day / week, on Mondays | today, this week, this month |
| once a week, twice a year | these days, at present |
| in the morning(s), at the weekend | Look! Listen! |
Bu kelimeler güçlü ipuçlarıdır, ama son kararı anlam verir: I'm always tired these days doğrudur, çünkü these days durumu geçici yapar.
Sık kullanılan durum fiilleri (normalde continuous kullanılmaz)
| Grup | Fiiller |
|---|---|
| Sevmek, sevmemek | like, love, hate |
| İstemek, ihtiyaç | want, need |
| Akıl ve bilgi | know, believe, understand, mean |
| Diğerleri | belong, seem |
Kullanımlar
1Alışkanlık ya da kalıcı durum — şu an ya da geçici durum
Rutinler ve kalıcı durumlar için simple, şu an olanlar ve geçici durumlar için continuous kullanın.
2İşaret kelimeleri
Sıklık kelimeleri ve every… simple'ı; now, this week, these days continuous'ı gösterir.
3Durum fiilleri simple'da
Durum fiilleri eylemi değil; duyguları, istekleri, bilgiyi ve sahipliği anlatır. "Şu anda" demek istediğinizde bile simple kullanın — Türkçede "-iyor" kullansanız bile.
4Think ve have — iki anlam
Think = bir fikre sahip olmak, "bence" → durum (simple). Think = kafa yormak, düşünüp taşınmak → eylem (continuous olabilir). Have = sahip olmak, akrabalık → durum (simple). Have = yemek, içmek, almak, yaşamak → eylem (continuous olabilir). Ayrıca bkz. A1-14.
Sık Yapılan Hatalar
Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar
1. "Ne iş yapıyorsun?" sorusunu "What are you doing?" diye çevirmek. Türkçede meslek sorusu da -iyor ile sorulur. Ama What are you doing? "Şu an ne yapıyorsun?" demektir. Meslek için İngilizce present simple kullanır.
2. Mesleği ve kalıcı durumu "-iyor" gibi continuous ile söylemek. "Annem bir okulda öğretmenlik yapıyor", "İzmir'de oturuyorum" Türkçede kalıcı durumlardır. İngilizcede continuous bunları geçici gösterir.
3. Durum fiillerini "-iyor" yüzünden -ing ile kullanmak. "Biliyorum", "istiyorum", "anlıyorum", "seviyorum" Türkçede hep -iyor alır. İngilizcede bu fiiller normalde simple kalır.
4. "Bence" ya da "sanırım" için "I'm thinking" demek. "Düşünüyorum ki haklısın" gibi bir cümleyi kelime kelime çevirmek I'm thinking verir. Görüş bildirirken İngilizce I think der.
5. "Arabam var" için "I'm having a car" demek. Türkçede sahiplik fiilsiz, "var" ile söylenir; bu yüzden have fiilinin durum mu eylem mi olduğunu Türkçeden çıkaramayız. I'm having lunch gibi cümleleri gördükten sonra sahiplik için de continuous kullanmak kolaydır. Ama sahiplik bir durumdur.
Karıştırılmasın
What do you do? ve What are you doing? — Birincisi mesleğinizi, ikincisi şu anı sorar. Türkçede ikisi de "Ne yapıyorsun?" olabilir.
I live ve I'm living — I live = kalıcı evim; I'm living = geçici bir durum. Türkçede "oturuyorum" ile "şimdilik kalıyorum" farkı gibi.
İleride continuous'ta da görülen durum fiilleri — Bazı durum fiillerinin ikinci bir, eylem bildiren anlamı vardır: The chef is tasting the soup. You're being silly. Bunlar B1-34'te öğretilir. Günlük konuşmada ve reklamlarda o anki güçlü bir duygu için I'm loving it! de duyabilirsiniz; bu incelik C2-01'de. Şimdilik simple kullanın: I love this weather.
Yazım ve Telaffuz
- Konuşmada continuous neredeyse her zaman kısa halleri kullanır: I'm working, she's working, they're working. Fiilden önceki küçük 'm / 's / 're bir cümlenin continuous olduğunun en önemli ipucudur — buna kulak verin.
- Present simple'da be yoktur: I work /aɪ ˈwɜːk/ ("ay wörk") ama I'm working /aɪm ˈwɜːkɪŋ/ (UK) ("aym wörkiŋ"). Fazladan gelen -ing hecesini dinleyin.
- Hızlı ve samimi konuşmada What do you do? "wadıya du?", What are you doing? "waçı duiŋ?" gibi duyulur. Vurgu son kelimededir: do / doing.
- Simple'da üçüncü tekil -s: works /s/, plays /z/, watches /ɪz/ ("waçız") — bkz. A1-12.
- Bu sesletim ipuçlarında İngilizcedeki w harfini koruyoruz: dudaklarınızı "u" der gibi yuvarlayıp hemen açın. Türkçedeki "v" sesi değildir; alt dudak dişlere değmez.
Altın Kural
Profil sayfası mı, canlı yayın mı? Alışkanlıklar, rutinler, gerçekler ve kalıcı durumlar → present simple. Şu an, bu sıralar devam eden ya da geçici olanlar → present continuous. Durum fiilleri (know, like, want, need, believe, understand…) normalde simple'da kalır — Türkçede "-iyor" alsalar bile.
Alıştırmalar
A. Yapı
Fiili present simple ya da present continuous ile yazın.
-
I usually (walk) to work.
-
Look! The bus (come).
-
She (not / like) cold weather.
-
"What you (do)?" "I'm a teacher."
-
"What you (do)?" "I'm cooking dinner."
-
My brother (live) in Paris, but this month he (stay) with us.
B. Anlam
Anlama göre doğru seçeneği işaretleyin.
-
Doğru olanı seçin: I … the answer.
-
Doğru olanı seçin: We … dinner now. Call me later.
-
Doğru olanı seçin: I … it's a great film.
-
Doğru olanı seçin: Water … at 0 °C.
-
Doğru olanı seçin: … to me? I'm talking to you!
C. Hatayı Bul
Hatalı cümleyi düzeltin. Cümle doğruysa "correct" yazın.
-
He is needing help.
-
I'm understanding you.
-
Listen! Somebody knocks at the door.
-
I'm thinking about my exam.
D. Bağlam İçinde
Mesajı tamamlayın. Parantez içindeki fiilleri present simple ya da present continuous ile yazın.
Hi Sam! I 16 (write) this from a café in Tokyo. I 17 (stay) here for two weeks for work. Normally I 18 (work) in an office in Leeds, but this month I 19 (visit) our team here. I 20 (love) the food! I 21 (not / understand) much Japanese, but people are very kind. Right now it 22 (rain), so I 23 (have) a long coffee!
E. Sıra Sende
-
Normal rutininiz hakkında bir cümle, bu hafta farklı olan bir şey hakkında bir cümle yazın.
-
Think ile iki cümle yazın: biri görüş, biri düşünme süreci olsun.
F. Karışık Tekrar
-
A1-15 İngilizce Sıklık Zarfları (Adverbs of Frequency): Always, Usually, Never Kelimeleri sıraya koyun: late / is / never / she
-
A1-14 İngilizce Have ve Have Got Kullanımı: Sahiplik Bildirme (…-im Var) Kısa cevabı tamamlayın: "Have you got a car?" "No, I ."
-
A1-20 İngilizce Zaman Edatları At, On, In: Saat, Gün, Ay ve Yıllarla Kullanımı I'm busy the moment.
Cevap anahtarı
A. Yapı
- walk
- is coming / 's coming
- doesn't like / does not like
- do … do
- are … doing
- lives … is staying / lives … 's staying
B. Anlam
- know
- are having
- think
- freezes
- Are you listening
C. Hatayı Bul
- He needs help.
- I understand you.
- Listen! Somebody is knocking at the door. / Listen! Somebody's knocking at the door.
- ✓ I'm thinking about my exam.
D. Bağlam İçinde
- am writing / 'm writing
- am staying / 'm staying
- work
- am visiting / 'm visiting
- love
- don't understand / do not understand
- is raining / 's raining
- am having / 'm having
E. Sıra Sende
- I usually cook dinner at home. This week I'm eating at my parents' house.
- I think English is fun. I'm thinking about a new job.
F. Karışık Tekrar
- She is never late.
- haven't / have not
- at
