Тоолж болох ба тоолж болохгүй нэр үг, some ба any монголоор
Countable, Uncountable, Some and Any
Энэ хуудсанд
Зорилго
Энэ хичээлийн дараа та тоолж болох нэр үгийг (an egg, two eggs) тоолж болохгүй нэр үгээс (water, money, advice) ялгаж, some, any-г хэрэглэж, How much…?, How many…? гэж асууж, тоолж болохгүй зүйлийг a glass of, a piece of гэх мэт хэллэгээр тоолж чадна.
Гол санаа
Хоёр дэлгүүрийн уут төсөөлөөрэй. Эхний уутанд жүрж байна: нэг нэгээр нь тоолж болох тусдаа юмс – one orange, two oranges, three oranges. Ийм нэр үг тоолж болох (countable). Хоёр дахь уутанд гурил байна: хэн ч «нэг гурил, хоёр гурил» гэдэггүй. Ийм нэр үг тоолж болохгүй (uncountable): англи хэл тэднийг тодорхой нэгжгүй бодис эсвэл бүхэл зүйл гэж үздэг – water, rice, money, information. «One water», «two rices» гэдэггүй.
Уут дүрмийг шийднэ. Тоолж болох нэр үг a / an болон олон тоо авч болно. Тоолж болохгүй нэр үг a / an авахгүй, олон тоогүй, ганц тооны үйл үгтэй: The information is useful.
Тоолж болохгүй зүйлийг тоолмоор байна уу? Сав эсвэл хэсгийг заах үг хэрэглээрэй: a glass of water, a piece of advice, a kilo of flour. Одоо та аяга, хэсэг, килог тоолно: two glasses of water.
Some, any нь «тодорхой хэмжээ, гэхдээ яг хэд гэдгийг хэлэхгүй» гэсэн утгатай.
Монгол хэл ба англи хэл
Монголоор нэр үгийг тоолж болох, болохгүй гэж хатуу ялгадаггүй. «Хоёр зөвлөгөө», «олон мэдээ», «гэрийн даалгаврууд», «нэг мэдээлэл» гэж хэлэх нь бүрэн хэвийн. Англиар advice, news, homework, information, furniture, luggage тоолж болохгүй: a / an-гүй, -s-гүй. Мөн монголоор тооны дараа олон тоо хэрэглэдэггүй («хоёр аяга цай»), англиар савыг олон тоонд оруулна: two cups of tea.
Some / any-д монголоор ихэвчлэн тусгай үг байхгүй, эсвэл «жаахан», «хэдэн» гэдэг. Үгүйсгэлд «ямар ч … байхгүй» гэж «ч»-тэй хэлдэг бол англиар ганц үгүйсгэл: There isn't any… Энд адилхан зүйл ч бий: монголоор ч «нэг ус», «хоёр будаа» гэдэггүй, «нэг аяга ус», «хоёр уут будаа» гэдэг. Сав, хэмжээний үгийн санаа танд танил.
| Монголоор | Англиар | Юу өөр вэ |
|---|---|---|
| Надад хэдэн зөвлөгөө хэрэгтэй. | I need some advice. | монголоор тоолно; англиар advice олон тоогүй |
| Нэг сайн мэдээ байна. | I have some good news. | «нэг мэдээ» → a news биш |
| Хоёр аяга цай | two cups of tea | тооны дараа монголоор ганц тоо; англиар cups |
| Нэг аяга ус өгөөч. | Can I have a glass of water, please? | энд адилхан: сав + бодис |
| Хөргөгчинд сүү байна. | There's some milk in the fridge. | монголоор тусгай үггүй; англиар ихэвчлэн some |
| Ямар ч сүү байхгүй. | There isn't any milk. | «ч … -гүй» → not … any, давхар үгүйсгэлгүй |
| Хэдэн өндөг хэрэгтэй вэ? | How many eggs do we need? | энд адилхан: тоолж болох → how many |
| Хэр их гурил хэрэгтэй вэ? | How much flour do we need? | тоолж болохгүй → how much |
Товчхондоо: монголоор тоолдог зөвлөгөө, мэдээ, даалгавар, мэдээлэл, тавилга англиар тоолж болохгүй – a / an-гүй, -s-гүй; тооны дараа савыг олон тоонд оруулна; үгүйсгэлд any.
Бүтэц
Тоолж болох ба тоолж болохгүй
| Тоолж болох | Тоолж болохгүй | |
|---|---|---|
| a / an | an apple, a chair | a / an байхгүй |
| олон тоо | apples, chairs | олон тоогүй |
| үйл үг | is (нэг) / are (хоёр ба түүнээс олон) | is |
| some / any | some apples, any chairs | some water, any furniture |
| асуулт | How many apples? | How much water? |
Түгээмэл тоолж болохгүй нэр үг
| Бүлэг | Нэр үг |
|---|---|
| Хоол, ундаа | water, milk, coffee, tea, bread, rice, cheese, meat, sugar, pasta |
| Материал | paper, glass, wood, plastic |
| Санаа, үйл ажиллагаа | information, advice, news, help, music, work, homework, fun |
| «Бүлэг» үг | money, furniture, luggage, traffic |
Эдгээрийн зарим нь тоолж болох юмсын бүлэг мэт харагддаг (money = зоос, дэвсгэрт; furniture = сандал, ширээ, ор), гэхдээ нэр үг нь өөрөө тоолж болохгүй.
Some ба any
| Өгүүлбэрийн төрөл | Ердийн үг | Жишээ |
|---|---|---|
| Батлах | some | There's some milk in the fridge. |
| Үгүйсгэх | any | We don't have any eggs. |
| Асуулт | any | Are there any tickets? |
| Санал болгох | some | Do you want some tea? |
| Хүсэлт | some | Can I have some water, please? |
Сав ба хэсэг
| Хэллэг | Жишээ |
|---|---|
| a cup of / a glass of / a bottle of | a cup of tea, a glass of water, a bottle of oil |
| a can of / a packet of / a carton of | a can of cola, a packet of rice, a carton of milk |
| a piece of | a piece of cake, a piece of advice, a piece of furniture |
| a slice of | a slice of bread, a slice of pizza |
| a loaf of / a bar of / a kilo of | a loaf of bread, a bar of chocolate, a kilo of rice |
Хэрэглээ
1Тоолж болох ба тоолж болохгүй нэр үг
Тоолж болох нэр үг a / an, олон тоо авна. Тоолж болохгүй нэр үг a / an-гүй, олон тооны -s-гүй, ганц тооны үйл үгтэй.
2Батлах өгүүлбэр, санал, хүсэлтэд some
Батлах өгүүлбэрт олон тооны тоолж болох нэр үг, тоолж болохгүй нэр үгтэй some. «Тийм» гэсэн хариулт хүлээж байгаа санал болголт, хүсэлтэд ч some.
3Үгүйсгэл, асуултад any
Ихэнх үгүйсгэл, асуултад any хэрэглэнэ: тэр зүйл байгаа эсэхийг мэдэхгүй, эсвэл хариулт нь «огт байхгүй» үед.
4How much…? ба How many…?
How many + олон тооны тоолж болох нэр үг. How much + тоолж болохгүй нэр үг. How much…? үнийг ч асууна – A1-04-ийг үзнэ үү.
5Сав ба хэсэг
Тоолж болохгүй нэр үгийг тоолохдоо өмнө нь сав эсвэл хэсгийн үг тавина. Сав олон тоонд орно; тоолж болохгүй нэр үг өөрчлөгдөхгүй.
Түгээмэл алдаа
Монголчуудад тохиолддог урхи
1. «Гэрийн даалгаврууд», «тавилганууд» → homeworks, furnitures. Монголоор эдгээр үгийг олон тоонд оруулж, тоолж болно: «Туяа оройн хоолноос өмнө бүх гэрийн даалгавруудаа үргэлж хийж дуусгадаг», «Бид Дархан руу нүүж байгаа, бүх тавилгандаа том ачааны машин хэрэгтэй». Англиар homework, furniture хэзээ ч -s авахгүй, ганц тооны үйл үгтэй.
2. «Нэг сайхан мэдээ» → a great news. Монголоор «нэг»-ийг a шиг хэрэглэдэг: «Болд оо, өнөө өглөө радиогоор манай хөлбөмбөгийн багийн тухай нэг сайхан мэдээ сонслоо». Англиар news тоолж болохгүй тул a-гүй: some good news, great news.
3. «Гурван халбага чихэр» → three spoon of sugar. Монголоор тооны дараа нэр үг ганц тоотой: «Эмээ маань сүүтэй цайндаа гурван халбага элсэн чихэр хийдэг». Англиар савыг, хэмжээний үгийг олон тоонд оруулна: three spoons of, two cups of.
4. «Ямар ч … байхгүй» → there isn't no. Монголоор «ч» болон үгүйсгэлийг хамт хэрэглэдэг: «Уучлаарай, өнөөдөр манай дэлгүүрт ямар ч шинэ талх байхгүй». Үгчлэн орчуулбал давхар үгүйсгэл гарна. Англиар ганц үгүйсгэл: isn't any эсвэл is no.
Бүү андуураарай
How much эсвэл How many – Нэг нэгээр нь тоолж болох уу? → how many. Тоолж болохгүй зүйл үү? → how much. Монгол «хэдэн» → how many, «хэр их» → how much гэж санаарай.
Санал болголтын some эсвэл жинхэнэ асуултын any – Санал болгож эсвэл юм гуйж, «тийм» гэсэн хариулт хүлээж байвал some. Хариултыг мэдэхгүй жинхэнэ асуултад any.
Хоёр уутанд хоёуланд нь байдаг нэр үг – Зарим нэр үг бодис утгаараа тоолж болохгүй, харин нэг зүйл, нэг хэсэг утгаараа тоолж болно. Тоо хэмжээний бусад үг (much, a few, a little) A2-10-д, хэцүү нэр үгс B2-22-д бий.
Зөв бичих ба дуудлага
- Нэр үгийн өмнөх some ихэвчлэн сул: /səm/ – «sum»-ийг маш хурдан хэлэх шиг: some water. Онцолсон эсвэл ганцаараа байвал хүчтэй /sʌm/: Some people like it, and some don't. /ʌ/ монгол хэлэнд яг ийм байдлаар байхгүй: монгол «а»-тай ойролцоо ч амаа бага ангайж, хэлээ амны дунд сул байлгаарай.
- of сул /əv/, хурдан ярианд ихэвчлэн зөвхөн /ə/: a cup of tea «a cuppa tea» шиг сонсогдоно. of-ийн f нь /v/: доод уруулаа дээд шүдэндээ хүргээд дуугарна.
- Олон тооны сав ердийн олон тооны дүрмээр бичигдэнэ: glass → glasses, slice → slices, loaf → loaves, packet → packets (A1-05-ийг үзнэ үү).
- luggage UK, US англиар хоёуланд түгээмэл; baggage US англиар илүү түгээмэл. Хоёулаа тоолж болохгүй: How much luggage…? How much baggage…?
- Төгсгөлийн гийгүүлэгчийн давхцалд эгшиг бүү нэмээрэй: cups /kʌps/, slices /ˈslaɪsɪz/ – энд /ɪz/ бол жинхэнэ үе, харин cups-д нэмэлт үе байхгүй.
Алтан дүрэм
Тоолж болох нэр үг: a / an ба олон тоо. Тоолж болохгүй нэр үг: a / an-гүй, олон тоогүй, ганц тооны үйл үг – монголоор тоолдог advice, news, homework, information, furniture ч мөн адил. Some-г ихэвчлэн батлах өгүүлбэр, санал, хүсэлтэд, any-г ихэвчлэн үгүйсгэл, асуултад. How many + тоолж болох; how much + тоолж болохгүй.
Дасгал
A. Бүтэц
Даалгавар бүрийг гүйцэтгэнэ үү.
-
Тоолж болох уу, болохгүй юу? (countable / uncountable) furniture
-
Тоолж болох уу, болохгүй юу? (countable / uncountable) chair
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: a bar of …
-
Нөхөөрэй: two of water (glass)
-
Нөхөөрэй: three of bread (slice)
-
How chairs are there?
-
How rice do you want?
B. Утга
Зөв хариултыг сонгоно уу.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: We need … eggs for the cake.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: There isn't … milk left.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: "Do you want … cake?" "Yes, please!"
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: The news … good today.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: a … of pizza
C. Алдааг олоорой
Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Засварласан өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.
-
The informations are on the website.
-
How many money do you have?
-
I have two luggages.
-
Can I have a glass of water, please?
D. Нөхцөл байдалд
Харилцан яриаг уншаад хайрцган дахь үгсээр дутуу үгийг нөхөөрэй: any, cartons, loaf, many, some
Max: Is there 17 milk in the fridge?
Lea: No, there isn't 18 milk. We need two 19 of milk.
Max: OK. And how 20 eggs do we need?
Lea: Six. And can you buy 21 bread? A 22 of white bread, please.
E. Таны ээлж
Өөрийнхөө тухай англиар бичээрэй.
-
Өнөөдөр гал тогоонд тань юу байгаа тухай хоёр өгүүлбэр бичнэ үү: нэг нь some-той, нөгөө нь any-тай.
-
Кафед хэлэх богино хүсэлт бичнэ үү. Сав эсвэл хэсгийн үг хэрэглээрэй.
F. Холимог давталт
Өмнөх хичээлүүдээ давтаарай.
-
A1-11 There is / There are монголоор: «байна», «бий»-г англиар хэлэх Зөв хариултыг сонгоно уу: There … some cheese on the table.
-
A1-06 Артикль a, an, the монголоор: хэзээ ямрыг нь хэрэглэх вэ Зөв хариултыг сонгоно уу: I want … orange and some water.
-
A1-13 Present Simple: don't, doesn't, do, does – үгүйсгэл ба асуултыг монголоор Алдааг засна уу: How much money you have?
Хариулт
A. Бүтэц
- uncountable
- countable
- chocolate
- glasses
- slices
- many
- much
B. Утга
- some
- any
- some
- is
- slice
C. Алдааг олоорой
- The information is on the website.
- How much money do you have?
- I have two pieces of luggage. / I have two bags. / I have two suitcases.
- ✓ Can I have a glass of water, please?
D. Нөхцөл байдалд
- any / some
- any
- cartons
- many
- some
- loaf
E. Таны ээлж
- There's some rice in the cupboard. There isn't any coffee.
- Can I have a cup of tea and a piece of cake, please?
F. Холимог давталт
- is
- an
- How much money do you have?
