Броеви на англиски: возраст, цени и телефонски броеви (numbers)
Numbers, Ages, Prices and Phone Numbers
На оваа страница
Цел
По оваа лекција ќе знаете да ги кажувате броевите од нула до милион, ќе ја слушате разликата меѓу thirteen и thirty, ќе знаете да прашате и да кажете колку години има некој, да прашате и да кажете цена и да го кажете вашиот телефонски број.
Главна идеја
Англиските броеви се изградени од коцки. Има неколку мали коцки (one до nineteen), десетки (twenty, thirty, forty…) и три големи коцки: hundred, thousand и million. Бројот се гради од најголемата коцка кон најмалата: 3,406 = three thousand + four hundred + and six.
По бројот големите коцки не се менуваат: hundred, thousand и million се без наставка -s: two hundred, five thousand.
Некои броеви се кажуваат поинаку. Цените често се кажуваат во два дела: £4.50 = four fifty. Телефонските броеви обично се кажуваат цифра по цифра: oh seven seven…. Во децималните броеви стои зборот point: 1.5 = one point five.
И еден мал глас прави голема разлика: thirteen и thirty. Слушајте го крајот – долго -teen или кратко -ty. Во продавница тоа е разлика меѓу 13 и 30!
Македонски и англиски
Добра вест: и кај нас „тринаесет“ и „триесет“ имаат различен крај, и кај нас цената е во множина („пет евра“, „дваесет денари“) – како five euros. Тука е исто.
Разликите се другаде. Кај нас „илјада“ и „милион“ по бројот одат во множина: „две илјади“, „три милиони“. На англиски thousand и million по бројот остануваат без -s: two thousand, three million. Кај нас „и“ стои пред последниот дел од бројот, па велиме „илјада и петстотини“. Британскиот англиски става and само пред десетките и единиците: one thousand five hundred, но a hundred and five. Цената ја прашуваме со глагол („Колку чини?“, „Колку кошта?“), а на англиски е доволен be: How much is it? „Стотици луѓе“ кај нас е без предлог, а на англиски треба of: hundreds of people. Во децималниот број велиме „запирка“, а на англиски point. И телефонските броеви ги читаме во парови или групи („седумдесет, дваесет и три…“), а на англиски цифра по цифра.
| Македонски | Англиски | Што е различно? |
|---|---|---|
| тринаесет / триесет | thirteen / thirty | крајот ја покажува разликата – тука е исто |
| пет евра | five euros | по бројот множина – тука е исто |
| две илјади луѓе | two thousand people | кај нас множина; на англиски без -s |
| илјада и петстотини | one thousand five hundred | кај нас „и“ пред последниот дел; на англиски and само пред десетките и единиците |
| сто и пет метри | a hundred and five metres | пред сто: a / one; тука and стои, како нашето „и“ |
| Колку чини оваа маица? | How much is this T-shirt? | кај нас „чини“ или „кошта“; на англиски доволно е is / are |
| стотици луѓе | hundreds of people | на англиски треба of |
| еден запирка пет | one point five | „запирка“ → point |
| Има осум години. | He's eight. / He's eight years old. | возраст: be + број (+ years old) |
Накратко: по бројот hundred / thousand / million без -s и без „и“ меѓу илјадите и стотките, цената прашувајте ја со How much is / are…?, кажувајте hundreds of, во децималниот број point, а телефонскиот број цифра по цифра.
Форма
0–20
| 0 zero | 1 one | 2 two | 3 three |
| 4 four | 5 five | 6 six | 7 seven |
| 8 eight | 9 nine | 10 ten | 11 eleven |
| 12 twelve | 13 thirteen | 14 fourteen | 15 fifteen |
| 16 sixteen | 17 seventeen | 18 eighteen | 19 nineteen |
-teen и -ty
| -teen | -ty |
|---|---|
| 13 thirteen | 30 thirty |
| 14 fourteen | 40 forty (без буквата u) |
| 15 fifteen | 50 fifty |
| 16 sixteen | 60 sixty |
| 17 seventeen | 70 seventy |
| 18 eighteen | 80 eighty |
| 19 nineteen | 90 ninety |
- 21–99: десетки + цртичка + еден до девет: twenty-one, forty-five, ninety-nine. Кај нас меѓу нив стои „и“ („дваесет и еден“), на англиски не.
Големи броеви
| Број | UK | US |
|---|---|---|
| 100 | a hundred / one hundred | a hundred / one hundred |
| 105 | a hundred and five | a hundred and five / a hundred five |
| 350 | three hundred and fifty | three hundred fifty / three hundred and fifty |
| 1,000 | a thousand / one thousand | a thousand / one thousand |
| 2,500 | two thousand five hundred | two thousand five hundred |
| 3,406 | three thousand four hundred and six | three thousand four hundred six |
| 1,000,000 | a million / one million | a million / one million |
- По бројот без наставка -s: two hundred, ten thousand, three million. Но hundreds of / thousands of + именка значи „многу“, не точен број.
- and (UK): ставете and пред последниот дел (десетките и единиците): two hundred and five, one thousand and twenty. Не меѓу thousand и hundred: one thousand five hundred. Во американскиот англиски and често се испушта.
- Во големите броеви англискиот пишува запирка: 1,000, 25,000 (кај нас точка или празно место: „1.000“, „25 000“). Во децималниот број англискиот пишува точка: 1.5 (кај нас запирка: „1,5“).
Возраст и цени
| Прашање | Одговор |
|---|---|
| How old are you? | I'm twenty-four. / I'm twenty-four years old. |
| How old is she? | She's eight. |
| How much is this bag? | It's thirty pounds. |
| How much are these shoes? | They're fifty dollars. |
Како се кажуваат цените
| Напишано | Целосно | Кратко (во секојдневниот говор) |
|---|---|---|
| £4.50 | four pounds fifty | four fifty |
| $2.99 | two dollars (and) ninety-nine (cents) | two ninety-nine |
| €12.00 | twelve euros | twelve |
| 80p | eighty pence | eighty p (UK, неформално) |
Во англискиот текст знакот за валута се пишува пред бројот, а децималите со точка: €4.50. Кај нас пишуваме „4,50 €“ или „250 денари“.
Половина, четвртина, децимали и проценти
| Напишано | Се кажува |
|---|---|
| ½ / 2½ | a half, half / two and a half |
| ¼ | a quarter |
| 1.5 / 2.75 | one point five / two point seven five |
| 20% | twenty percent (UK и: per cent) |
Употреба
1Мали броеви и -teen / -ty
Броевите од 13 до 19 завршуваат на -teen, а десетките од 20 до 90 на -ty. Кажувајте го крајот јасно.
2Големи броеви
Градете го бројот од најголемата коцка кон најмалата. По бројот нема наставка -s.
3Возраст
Прашајте How old…? Одговорете со be + број или be + број + years old. Никогаш со have (видете A1-02).
4Цени
Прашајте How much is…? за едно нешто и How much are…? за две или повеќе. Одговорете со It's… или They're…. Во секојдневниот говор зборовите pounds, dollars, pence и cents често се испуштаат. Кај нас прашуваме „Колку чини?“, а на англиски е доволен глаголот be.
5Телефонски броеви
Кажувајте ја секоја цифра посебно, во мали групи, со кратка пауза меѓу групите. 0 обично е oh (и zero, особено во американскиот англиски). Во британскиот англиски две исти цифри една по друга често се кажуваат со double: 44 = double four. Кај нас бројот често го читаме во парови или групи („нула седумдесет, сто дваесет и три…“) – на англиски така не се прави.
6About и around
Кога бројот не е точен, ставете пред него about или around („околу“, „отприлика“). Значат исто.
7Половина, четвртина, децимали и проценти
½ кажете го a half или half, а ¼ a quarter. По цел број кажете and a half. Во децималниот број кажете point, а потоа секоја цифра посебно. Кај процентите кажете број + percent.
Чести грешки
Замки за говорителите на македонски
1. „Четири милиони“, „две илјади“ → millions, thousands по бројот. Кај нас „илјада“ и „милион“ по бројот одат во множина: „две илјади тркачи“, „четири милиони евра“. На англиски thousand и million по бројот секогаш остануваат без -s.
2. „Илјада и осумстотини“ → and меѓу илјадите и стотките. Кај нас „и“ стои пред последниот дел од бројот, па велиме „илјада и осумстотини“, „две илјади и триста“. Британскиот англиски става and само пред десетките и единиците (a hundred and five), а меѓу thousand и hundred нема ништо.
3. „Колку чини еден килограм?“ → How much costs…? Кај нас цената ја прашуваме со глагол, а глаголот стои веднаш по „колку“: „Колку чини килото пиперки?“ Ако се преведе збор по збор, излегува прашање без помошен глагол. Најлесно е со be: How much is…? / How much are…? Ако сакате cost, во прашањето треба does или do.
4. „Илјадници посетители“ → thousands visitors. Кај нас велиме „илјадници посетители“, „стотици луѓе“ без предлог. Кога на англиски мислиме „многу“, а не точен број, по hundreds и thousands мора да стои of.
5. „Три запирка четири килограми“ → comma во децималниот број. Кај нас децималниот број се пишува со запирка и се чита „запирка“: „3,4 килограми“. На англиски се пишува точка и се кажува point.
Не мешајте
-teen и -ty – слушајте го крајот. -teen е долго и завршува на n; -ty е кратко. Кога бројот стои сам, thirteen има акцент на крајот, а thirty на почетокот (видете „Правопис и изговор“).
two hundred и hundreds of – по точен број hundred е без -s и без of. Без број hundreds of значи „многу“.
How old…? и How much…? – How old прашува за возраст, How much за цена.
Правопис и изговор
- Замки во пишувањето: four → fourteen, но forty (без u); five → fifteen, fifty; eight → eighteen (едно t), eighty; nine → nineteen, ninety (e останува).
- 21–99 се пишуваат со цртичка: thirty-two, sixty-seven.
- thirteen /ˌθɜːˈtiːn/ (UK), /ˌθɝːˈtiːn/ (US) – на крајот долго „teen“. thirty /ˈθɜːti/ (UK), /ˈθɝːti/ (US) – на крајот кратко „-ty“. Во американскиот англиски t во thirty, forty често звучи како меко d.
- Кај нас двосложните зборови имаат акцент на првиот слог, па лесно се нагласува и почетокот на thirteen. Кога бројот стои сам, нагласете го крајот -teen и држете го долго.
- Кога броите (thirteen, fourteen, fifteen) или кога по бројот следува именка (thirteen people), акцентот во овие броеви често се префрла напред. Тогаш најдобар знак е крајот: долго „-teen“ со n или кратко „-ty“.
- /θ/ во three, thirteen, thousand го немаме: ставете го врвот на јазикот лесно меѓу горните и долните заби и дувнете воздух. Тоа не е ни „т“ ни „с“.
- /ɜː/ во thirteen, thirty е глас што го немаме: усните се опуштени, не заоблени, а јазикот е во средината на устата.
- Во големите броеви and е слабо: two hundred and five – and звучи како кратко n.
- hundred /ˈhʌndrəd/; thousand /ˈθaʊznd/. /ʌ/ е кратко и отворено, блиску до нашето „а“, но покусо; во thousand гласот /z/ е звучен, како „з“.
- percent /pəˈsent/ (UK), /pərˈsent/ (US) – акцентот е на вториот слог: per-SENT, не како нашето „ПРО-цент“. Во децималниот број кажувајте ја секоја цифра: 2.75 = two point seven five (не seventy-five).
Златно правило
Градете ги броевите од најголемата коцка кон најмалата (thousand, hundred, па остатокот); по бројот hundred / thousand / million се без наставка -s, а меѓу илјадите и стотките нема and. Возраст: be + број. Цена: How much is…? / How much are…? – не How much costs…?
Вежби
A. Форма
Напишете ги броевите со зборови, кажете ги цените и дополнете.
-
Напишете со зборови (UK): 350
-
Напишете со зборови: 47
-
Напишете со зборови: 2,000
-
Напишете со зборови: 1,500
-
Кажете ја цената: £7.20
-
Кажете ја цената: $3.99
-
Кажете го британскиот телефонски број: 01632 448
-
Дополнете: "How old your children?" "They're six and nine."
B. Значење
Изберете го точниот одговор.
-
Вашата пријателка има 13 години. Изберете го точниот одговор: She's ….
-
Изберете го точниот одговор: How much … the tickets?
-
Изберете го точниот одговор: … people are here.
-
Не ја знаете точната цена. Изберете го точниот одговор: It's … ten euros.
-
Сакате да ја дознаете цената. Изберете го точниот одговор: … is this lamp?
-
Како се кажува 2.5? …
C. Најдете ја грешката
Во секоја реченица има една грешка или реченицата е точна. Напишете ја поправената реченица или напишете correct.
-
Three thousands people are here.
-
The ticket is fourty dollars.
-
I'm twenty years.
-
How much is these apples?
-
Hundreds of people are at the station.
D. Во контекст
Дополнете ги зборовите што недостасуваат во разговорот.
Customer: Excuse me, how much 20 this bag?
Seller: It's 21 (£25).
Customer: And how much 22 these sunglasses?
Seller: 23 (they + be) twelve fifty.
Customer: Twelve or twenty?
Seller: Twelve! And here's my number for the shop: oh one six one, four nine six, 24 (77) two one.
E. Ваш ред е
Напишете на англиски за возрасти и цени.
-
Напишете колку години имате вие и колку години имаат двајца членови од вашето семејство.mum (UK), mom (US)
-
Напишете со зборови колку чинат две работи што ви се близу.
F. Мешано повторување
Повторете ги темите од претходните лекции.
-
A1-03 To be во одречни реченици и прашања: isn't, aren't и кратки одговори "Is your sister eighteen?" "Yes, ."
-
A1-02 Глаголот to be (am, is, are) на англиски: објаснување и вежби Поправете ја реченицата: I have twenty-five years.
-
A1-03 To be во одречни реченици и прашања: isn't, aren't и кратки одговори Подредете ги зборовите: old / your / how / is / brother
Одговори
A. Форма
- three hundred and fifty
- forty-seven
- two thousand
- one thousand five hundred / a thousand five hundred / fifteen hundred
- seven pounds twenty / seven pounds twenty pence / seven twenty
- three dollars ninety-nine / three dollars and ninety-nine / three dollars ninety-nine cents / three dollars and ninety-nine cents / three ninety-nine
- oh one six three two, double four eight / oh one six three two, four four eight / zero one six three two, double four eight / zero one six three two, four four eight
- are
B. Значење
- thirteen
- are
- Two hundred
- about
- How much
- two point five
C. Најдете ја грешката
- Three thousand people are here. / Thousands of people are here.
- The ticket is forty dollars.
- I'm twenty. / I'm twenty years old. / I am twenty. / I am twenty years old.
- How much are these apples?
- ✓ Hundreds of people are at the station.
D. Во контекст
- is
- twenty-five pounds / twenty-five
- are
- They're / They are
- double seven / seven seven
E. Ваш ред е
- I'm thirty-two. My brother is twenty-eight, and my mum is about sixty.
- My coffee is three pounds twenty. My headphones are about fifty dollars.
F. Мешано повторување
- she is
- I'm twenty-five. / I am twenty-five. / I'm twenty-five years old. / I am twenty-five years old.
- How old is your brother?
