Subject-Verb Agreement: news is, police are – үйл үгийг өгүүлэгдэхүүнтэй зөв тохируулах
Subject-Verb Agreement: Tricky Nouns
Энэ хуудсанд
Зорилго
Энэ хичээлийн дараа та хэцүү өгүүлэгдэхүүний дараа ганц эсвэл олон тооны үйл үгийг зөв сонгож чадна: news, advice зэрэг тоолж болохгүй нэр үг, police, clothes зэрэг олон тооны нэр үг, team зэрэг хамтын нэр үг, everyone, each гэх мэт үгс, neither… nor, one of the…, ten dollars гэх мэт хэмжээ.
Гол санаа
Үндсэн дүрэм энгийн: ганц тооны өгүүлэгдэхүүн ганц тооны үйл үгтэй (The car is), олон тооны өгүүлэгдэхүүн олон тооны үйл үгтэй (The cars are). Асуудал нь нэр үгийн хэлбэрт үргэлж итгэж болдоггүйд байна.
News -s-ээр төгсдөг ч ганц тоо. Police -s-гүй ч олон тоо. Ten kilometres олон тоо шиг харагддаг ч бид үүнийг нэг зай гэж ойлгодог.
Үйл үг хүн тоолж байна гэж төсөөлөөрэй. Тэр өгүүлэгдэхүүний бичлэгийг хардаггүй. Ганцхан асуулт асуудаг: англи хэл үүнийг нэг зүйл гэж үздэг үү, олон зүйл гэж үздэг үү? Энэ хичээлийн бүлгүүдийг сурвал хариулт нь тодорхой болно. Хэрэглээ хуваагддаг газарт (жишээ нь британи, америк англи хэлний хамтын нэр үг) хоёр хувилбарыг хоёуланг нь сурна.
Монгол хэл ба англи хэл
Монгол үйл үг өгүүлэгдэхүүнээрээ огт хувирдаггүй: «Мэдээ зургаан цагт эхэлнэ», «Цагдаа хоёр эрэгтэйг хайж байна», «Хүүхдүүд тус бүр өрөөтэй». Нэг хүн ч, олон хүн ч үйл үг ижил. Тиймээс монгол хэлээр бодоход «ганц уу, олон уу?» гэсэн асуулт огт гардаггүй. Англиар энэ асуултад өдөр бүр хариулах ёстой бөгөөд хариулт нь нэр үгийн утгаас хамаарна.
Хоёр дахь ялгаа: монголоор зөвлөгөө, мэдээлэл, тавилга, тоног төхөөрөмж, ачаа зэргийг тоолж, «-ууд»-аар олон тоо болгож болдог («олон зөвлөгөө», «мэдээллүүд»). Англиар эдгээр нь тоолж болохгүй: -s-гүй, үйл үг нь ганц тоогоор. Эсрэгээрээ, «цагдаа», «хувцас», «мал» монголоор ганц хэлбэртэй ч англи police, clothes, cattle үргэлж олон тоо. Мөн монголоор тооны дараа олон тоо хэрэглэдэггүй («миний нэг найз», «гурван оюутан»), харин англиар one of + олон тооны нэр үг.
| Монголоор | Англиар | Юу өөр вэ |
|---|---|---|
| Мэдээ зургаан цагт эхэлнэ. | The news is on at six. | монгол үйл үг хувирдаггүй; news ганц тоо |
| Таны зөвлөгөөнүүд их тус болсон. | Your advice was really helpful. | монголоор олон тоо болно; advice -s-гүй |
| Цагдаа хоёр эрэгтэйг хайж байна. | The police are looking for two men. | «цагдаа» ганц хэлбэр; police олон тоо |
| Миний хувцас нойтон хэвээр байна. | My clothes are still wet. | «хувцас» ганц; clothes олон тоо |
| Миний нэг хамт ажилладаг хүн таван хэл мэддэг. | One of my colleagues speaks five languages. | «нэг хүн» → one of + олон тоо + ганц үйл үг |
| Бүгд оролцож болно. | Everyone is welcome to join. | «бүгд» олон мэт; everyone ганц тоо |
| Өрөө бүр угаалгын өрөөтэй. | Each room has its own bathroom. | энд адилхан: «бүр», each хоёулаа ганц нэр үгтэй |
| Сэндвичэнд арван доллар их мөнгө. | Ten dollars is a lot for a sandwich. | энд адилхан: нэг нийт дүн гэж ойлгоно |
Товчхондоо: монгол үйл үг хэзээ ч тоогоор хувирдаггүй тул англиар өөрөө шийдэх ёстой: news / advice / information = ганц, police / clothes / people = олон, everyone / each = ганц, one of + олон тоо + ганц үйл үг.
Бүтэц
| Өгүүлэгдэхүүний төрөл | Үйл үг | Жишээ |
|---|---|---|
| тоолж болохгүй нэр үг (-s-тэй ч, тоолж болох мэт харагдсан ч) | ганц тоо | news, information, advice, furniture, luggage, equipment, research, homework, progress |
| үргэлж олон тооны нэр үг | олон тоо | police, cattle, clothes, goods, belongings, trousers, scissors, glasses (= нүдний шил), surroundings |
| хамтын нэр үг (бүлэг) | ганц (UK, US) эсвэл олон (ихэвчлэн UK) | family, team, government, staff, company, audience, committee, class |
| everyone, everybody, someone, nobody, each, every + нэр үг | ганц тоо | Everyone is… Each student has… |
| neither… nor / either… or | ойр байгаа өгүүлэгдэхүүнтэй тохирно | Neither the manager nor the workers are… |
| one of the + олон тооны нэр үг | ганц тоо (one-тэй тохирно) | One of my friends lives in Rome. |
| мөнгө, хугацаа, зай, жингийн нэг нийт дүн | ганц тоо | Ten dollars is enough. Two hours is a long time. |
Ганц тооны they (singular they)
| Өгүүлэгдэхүүн | Төлөөний үг | Үйл үг |
|---|---|---|
| everyone, someone, nobody; хүйс нь тодорхойгүй эсвэл чухал биш хүн | they / their / them | they-тэй олон тооны хэлбэр: Someone left their umbrella. Tell them they're welcome. |
Монгол «тэр» эрэгтэй, эмэгтэйг ялгадаггүй тул they-ийн энэ хэрэглээ танд ойлгомжтой байх болно.
Хэрэглээ
1Тоолж болохгүй нэр үг – ганц тооны үйл үг
Зарим нэр үг -s-ээр төгсдөг, эсвэл тоолж болох юм шиг харагддаг ч англиар тоолж болохгүй A1-24. Ганц тооны үйл үгтэй, a / an-гүй, олон тооны хэлбэргүй. Тоолохдоо a piece of / an item of хэрэглэнэ. -ics-ээр төгсдөг хичээлийн нэр ч ганц тоо: Physics was my favourite subject. Maths (UK) / math (US) мөн ганц тоо.
2Үргэлж олон тооны нэр үг
Зарим нэр үг үргэлж олон тоо. Police, cattle -s-гүй ч олон тооны үйл үгтэй. Clothes, goods, belongings, мөн хоёр хэсэгтэй trousers, scissors, glasses (= нүдний шил) олон тоо (гэхдээ a pair of glasses is). People бол person-ы жигд бус олон тоо тул олон тооны үйл үгтэй.
3Хамтын нэр үг – ганц эсвэл олон
Хамтын нэр үг бүлгийг нэрлэдэг. Америк англиар ихэвчлэн ганц тооны үйл үгтэй. Британи англиар ганц (бүлгийг нэг нэгж гэж үзвэл) эсвэл олон (гишүүдийг тус тусад нь бодвол) тооны үйл үгтэй байж болно. Нэг өгүүлбэр дотор нэгийг нь барина уу (The team is proud of its… / The team are proud of their…).
4Everyone, each, every – ганц тоо; ганц тооны they
Everyone, everybody, someone, nobody, each, every + нэр үг олон хүнийг хэлж байсан ч ганц тооны үйл үгтэй. Тэдгээрийг буцаан заахдаа ихэвчлэн they / their / them хэрэглэнэ. They нэг хүнийг хэлж байсан ч үргэлж олон тооны хэлбэртэй (they are). Each олон тооны өгүүлэгдэхүүний дараа ирвэл үйл үг олон тоо: They each have a key. Монголоор «бүгд» олон мэт сонсогддог ч англи everyone ганц тоо гэдгийг санаарай.
5Neither… nor / either… or; one of the…
Neither… nor, either… or-той бол үйл үг ойр байгаа өгүүлэгдэхүүнтэйгээ тохирно. (Албан бус ярианд хоёр өгүүлэгдэхүүн ганц тоо байсан ч олон тооны үйл үг түгээмэл: Neither Anna nor Leo are coming.) One of the + олон тооны нэр үг-тэй бол үйл үг one-тэй тохирох тул ганц тоо.
6Хэмжээг нэг нийт дүн гэж үзэх
Мөнгө, хугацаа, зай, жингийн хэмжээг нэг нийт дүн гэж үзвэл ганц тооны үйл үг хэрэглэнэ.
Түгээмэл алдаа
Монголчуудад тохиолддог урхи
1. «Тоног төхөөрөмжүүд» → equipments. Монголоор «Хотоос манай сургуульд өгсөн спортын шинэ тоног төхөөрөмжүүд маш сайн» гэж олон тоо хэрэглэх нь хэвийн. Англи equipment (мөн information, advice, luggage) тоолж болохгүй: -s-гүй, үйл үг нь ганц тоо.
2. «Бүгд» → everyone + олон тооны үйл үг. Монгол «бүгд», «хүн бүр» хоёулаа олон хүнийг хэлдэг, үйл үг хувирдаггүй: «Манай байрны бүх оюутан нэг гал тогоо хуваалцдаг». Англиар everyone / everybody утгаараа олон хүн ч дүрмээрээ ганц тоо.
3. «Цагдаа» → police is. Монголоор «Цагдаа шөнөжин манай байрны гадаа байсан» гэхэд «цагдаа» ганц хэлбэртэй, нэг цагдааг ч, байгууллагыг ч хэлдэг. Англи police үргэлж олон тоо; нэг хүнийг a police officer гэнэ.
4. «Нэг найз маань» → one of + ганц тоо. Монголоор «нэг», тооны дараа нэр үг ганц тоогоор ирдэг: «Манай группын нэг оюутан зочид буудалд ажилладаг». Англиар one of + олон тооны нэр үг, үйл үг нь one-тэй тохирох тул ганц тоо.
5. «Хувцас» → clothes is. Монгол «хувцас» ганц хэлбэртэй: «Хүүгийн маань сургуулийн хувцас зуны дараа жижигхэн болчихсон байсан». Англи clothes үргэлж олон тоо, a clothes гэж байдаггүй. Нэг зүйлийг a piece of clothing эсвэл нэрээр нь (a shirt) хэлнэ.
Бүү андуураарай
a number of эсвэл the number of – олон тооны эсвэл ганц тооны үйл үг. B2-19-ийг үзнэ үү.
people, persons эсвэл peoples – People бол person-ы ердийн олон тоо. Persons их албан, хуулийн үг. A people / peoples бол ард түмэн, үндэстэн.
both… and эсвэл neither… nor – Both… and үргэлж олон тооны үйл үгтэй; neither… nor ойр өгүүлэгдэхүүнийг дагана. B1-30-ийг үзнэ үү.
none of + олон тооны нэр үг – ганц ч, олон ч тооны үйл үг болно; B1-30-ийг үзнэ үү. The majority, one in five, a total of-ийн тохирлыг C2-07-гоос үзнэ үү.
Зөв бичих ба дуудлага
- news /njuːz/ (UK), /nuːz/ (US): төгсгөлийн авиа /z/ ч олон тооны төгсгөл биш. /z/ монгол «з»-ээс өөр: «с» хэлэх байрлалаас хоолойгоо дуугаргаарай, зөгий дүнгэнэх шиг.
- clothes /kləʊðz/ (UK), /kloʊðz/ (US): /ð/ монгол хэлэнд байхгүй – хэлний үзүүрийг шүдний хооронд зөөлөн тавиад хоолойгоо дуугаргана. Хурдан ярианд close /kləʊz/ шиг сонсогддог. «клотес» гэж бичигдсэнээр нь бүү уншаарай.
- police /pəˈliːs/: өргөлт хоёр дахь үе дээр, «puh-LEECE». Монгол заншлаар эхний үеийг бүү онцлоорой. l нь монгол «л» шиг шуугиан гаргахгүй – хэлний үзүүр зөвхөн буйланд хүрнэ.
- Бичихэд: luggage, equipment, furniture, advice, information хэзээ ч -s авахгүй.
Алтан дүрэм
Үйл үг бичлэгийг биш, утгыг дагана: нэг зүйл → ганц тоо, олон зүйл → олон тоо. Хэцүү бүлгүүдийг цээжлээрэй: news / advice (ганц), police / clothes (олон), team / family (ганц, британи англиар олон ч болно), everyone / each (ганц), нэг нийт дүн (ганц). Монгол үйл үг хувирдаггүй тул энэ сонголтыг англиар заавал өөрөө хийнэ.
Дасгал
A. Бүтэц
Хаалтанд байгаа үгсээс сонгох эсвэл үйл үгийг зөв хэлбэрт оруулна уу.
-
The information you sent ___ … very useful.
-
The police ___ … closed the road.
-
Everybody (know) the answer.
-
One of the windows (be) broken.
-
Two hours (be) too long to wait.
-
Someone has left coat in the hall. (Хэн болохыг мэдэхгүй.)
B. Утга
Нөхцөл байдалд тохирох хувилбарыг сонгоно уу.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: Neither the teacher nor the students … ready.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: Either my parents or my aunt … coming to the concert.
-
Аль өгүүлбэр багийг тус тусдаа тоглогчид гэж үзэж байна вэ (британи англи)?
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: Economics … my favourite subject.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: Each of the rooms … a balcony.
C. Алдааг олоорой
Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Засварласан өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.
-
We bought some new furnitures for the flat.flat (UK) = apartment (US)
-
My trousers is too short.
-
The news were shocking.
-
My family lives in a small town.
D. Нөхцөл байдалд
Мессежийг уншаад хаалтанд байгаа үйл үгийг зөв хэлбэрт оруулна уу.
Hi Sam, moving day was chaos! All our furniture 16 (be) still in boxes, and our luggage 17 (not / arrive) yet. The neighbours 18 (be) friendly, though — everyone 19 (have) offered to help. One of them 20 (work) as a builder! The bad news 21 (be) that the internet doesn't work. Neither the router nor the cables 22 (seem) to be the problem.
E. Таны ээлж
Өөрийнхөө тухай англиар бичээрэй.
-
Гэр бүл эсвэл таньдаг нэг багийнхаа тухай хоёр өгүүлбэр бичнэ үү: нэг нь ганц тооны, нөгөө нь олон тооны үйл үгтэй.
-
Мөнгөний дүн эсвэл хугацааны тухай ганц тооны үйл үгтэй нэг өгүүлбэр бичнэ үү.
F. Холимог давталт
Өмнөх хичээлүүдээ давтаарай.
-
B2-19 Few эсвэл A Few? Англи хэлний тоо хэмжээний үгс (quantifiers) гүнзгий A number of students ___ … complained.
-
B1-30 Both, either, neither, all, none, each, every – «хоёулаа», «аль нь ч», «бүр»-ийг англиар Both Anna and Leo ___ … coming.
-
A1-24 Тоолж болох ба тоолж болохгүй нэр үг, some ба any монголоор Can you give me some ___ … about the course?
Хариулт
A. Бүтэц
- was
- have
- knows
- is / was
- is
- their / his or her
B. Утга
- were
- is
- The team are arguing about who should be captain.
- is
- has
C. Алдааг олоорой
- We bought some new furniture for the flat. / We bought some new pieces of furniture for the flat.
- My trousers are too short.
- The news was shocking.
- ✓ My family lives in a small town.
D. Нөхцөл байдалд
- is / was
- hasn't arrived / has not arrived / hadn't arrived / had not arrived
- are / were
- has / had
- works / worked
- is / was
- seem / seemed
E. Таны ээлж
- My family lives in the north. My family are all very tall.
- Twenty minutes is enough for a quick lunch.
F. Холимог давталт
- have
- are
- information
