Przedimki a, an i the po angielsku: kiedy którego używać (articles)
A, An and The
Na tej stronie
Cel lekcji
Po tej lekcji wybierzesz w codziennych zdaniach a, an, the albo brak przedimka: dla jednej rzeczy spośród wielu, przy zawodach, dla czegoś, co obie strony znają, i w zdaniach o rzeczach w ogóle.
Główna idea
A, an i the to przedimki (articles). Należą do tzw. określników (determiners): to małe słowa, które stoją przed rzeczownikiem i mówią słuchaczowi, o który chodzi albo ile ich jest. Przedimki odpowiadają na jedno proste pytanie: czy słuchacz wie, o który chodzi?
Mówisz: „I have a dog”. Dla twojego znajomego to nowy pies — jeden z milionów. Następnego dnia mówisz: „The dog is sick”. Teraz znajomy wie dokładnie, o którego psa chodzi. Pomyśl o twarzach na imprezie: a/an to nowa twarz — „jakiś, ktoś nowy”. The to znajoma twarz — ktoś, kogo znacie oboje.
Gdy mówisz o rzeczach w ogóle — o psach, o muzyce, o kawie jako napoju — nie chodzi ci o żadną konkretną twarz, nową ani znajomą, więc zwykle nie używasz żadnego przedimka: Dogs are friendly. Music is fun.
Polski nie ma przedimków, dlatego to jedna z najtrudniejszych rzeczy dla Polaków. Ale polski też umie pokazać różnicę między „nowym” a „znanym” — tylko robi to inaczej: kolejnością wyrazów („Na stole leży klucz” — nowy, „Klucz leży na stole” — znany) albo słówkami „jakiś” i „ten”. Po angielsku tę informację trzeba podać przy każdym rzeczowniku.
Wybór między a i an zależy tylko od dźwięku: an przed samogłoską w wymowie, a przed spółgłoską w wymowie. Słuchaj uszami, nie patrz oczami.
Polski a angielski
Po polsku rzeczownik może stać sam: „Mam psa”, „Pies jest chory”, „Psy są wierne”. Po angielsku te trzy zdania dostają trzy różne rozwiązania: a, the i brak przedimka. Polskie „jakiś” i „ten” czasem pokazują to samo co a i the, ale używamy ich dużo rzadziej, niż angielski używa przedimków.
| Polski | Angielski | Co się zmienia |
|---|---|---|
| Mam psa i kota. | I have a dog and a cat. | nowe, jedno z wielu → a |
| Na stole leży klucz. | There's a key on the table. | po polsku nowa informacja na końcu zdania → a |
| Klucz leży na stole. | The key is on the table. | po polsku znana rzecz na początku → the |
| Gdzie jest łazienka? | Where's the bathroom? | sytuacja jasno pokazuje, o którą chodzi → the |
| Słońce mocno świeci. | The sun is very strong. | jedyne na świecie → the |
| Psy są wierne. / Lubię muzykę. | Dogs are loyal. / I like music. | ogólnie → bez przedimka |
| Jest lekarką. | She's a doctor. | zawód jednej osoby → a/an |
| jakiś człowiek / ten człowiek | a man / the man | „jakiś” i „ten” bywają podpowiedzią, ale nie zawsze się pojawiają |
| Mam jeden pomysł. | I have an idea. | po polsku „jeden” bywa jak a; po angielsku one mocno podkreśla liczbę |
Budowa
Trzy możliwości
| Przedimek | Z czym | Znaczenie | Przykład |
|---|---|---|---|
| a / an | jedna policzalna rzecz (liczba pojedyncza) | jedno z wielu; nowa informacja | I have a car. |
| the | rzeczowniki w liczbie pojedynczej, mnogiej i niepoliczalne | ta konkretna rzecz (te konkretne), którą znamy oboje | The car is outside. |
| brak przedimka | liczba mnoga i rzeczowniki niepoliczalne | rzeczy w ogóle | Cars are expensive. |
Rzeczowniki niepoliczalne (uncountable) to takie, których nie da się policzyć: water, music. Zob. A1-24.
A czy an? Słuchaj pierwszego dźwięku
| a + spółgłoska w wymowie | an + samogłoska w wymowie |
|---|---|
| a book, a car | an apple, an egg |
| a university — zaczyna się od dźwięku „j” | an hour — h jest nieme |
| a uniform — zaczyna się od dźwięku „j” | an umbrella |
| a one-way ticket — zaczyna się od dźwięku /w/ | an X-ray — zaczyna się od dźwięku „e” („eks”) |
| a house | an old house — decyduje następne słowo |
Kiedy the
| Powód | Przykład |
|---|---|
| druga wzmianka | I have a lamp. The lamp is blue. |
| sytuacja jasno pokazuje, o co chodzi | Where's the bathroom? |
| istnieje tylko jedno | the sun, the moon, the internet |
Bez przedimka
| Przypadek | Przykład |
|---|---|
| rzeczowniki w liczbie mnogiej, ogólnie | Cats are cute. |
| rzeczowniki niepoliczalne, ogólnie | Water is important. |
| większość imion, miast i krajów | Maria is in Lisbon. |
Użycie
1A/an dla jednego z wielu albo czegoś nowego
Używaj a/an z jedną policzalną rzeczą, gdy jest jednym z przykładów swojego rodzaju albo gdy wspominasz o niej pierwszy raz. Po polsku nie ma tu żadnego słówka — po angielsku musi być.
2A/an przy zawodach
Gdy mówisz, czym zajmuje się jedna osoba, użyj a/an. Przy zawodach w liczbie mnogiej przedimka nie ma.
3The dla czegoś konkretnego, co znają obie strony
Używaj the, gdy słuchacz wie dokładnie, o co chodzi: bo ta rzecz już padła w rozmowie, albo bo sytuacja to jasno pokazuje.
4The dla rzeczy jedynych w swoim rodzaju
Używaj the dla rzeczy, które w naszym świecie są tylko jedne.
5Bez przedimka: znaczenie ogólne i nazwy własne
Przy rzeczownikach w liczbie mnogiej i niepoliczalnych w znaczeniu ogólnym nie ma przedimka. Większość imion, miast i krajów też go nie ma. (Niektóre nazwy mają the: zob. B1-23.)
6A czy an? Słuchaj dźwięku
Wybierz a albo an według pierwszego dźwięku następnego słowa, a nie według pierwszej litery.
Częste błędy
Pułapki dla Polaków
1. Rzeczownik w liczbie pojedynczej „na gołego”. Po polsku mówisz „Mamy duży ogród”, „To dobry pomysł”. Po angielsku policzalny rzeczownik w liczbie pojedynczej prawie nigdy nie stoi sam: potrzebuje a/an, the, my, this albo czegoś podobnego.
2. Brak the przy rzeczach, które znają obie strony. Po polsku „Zamknij okno” jest jasne bez żadnego słówka. Po angielsku, gdy słuchacz wie, o które okno chodzi, potrzebne jest the.
3. A czy an według pisowni. Po polsku czytamy tak, jak piszemy, więc kusi, żeby wybierać a/an według litery. Decyduje jednak dźwięk: useful zaczyna się od „j”, a w honest nie słychać h.
4. „Jeden” zamiast a/an. W potocznej polszczyźnie „jeden” bywa jak przedimek: „Jeden kolega mi mówił…”, „Mam jeden pomysł”. Po angielsku one zawsze podkreśla liczbę — „jeden, nie dwa”. Gdy liczba nie jest ważna, mów a/an.
Nie myl
a i the — a wprowadza coś nowego; the wskazuje na to, co już znamy.
Ogólnie i konkretnie — bez przedimka = wszystkie, ogólnie; the = te konkretne.
a/an i one — a/an znaczy po prostu „jeden z wielu”. One mówisz wtedy, gdy liczba jest ważna (liczby: zob. A1-04).
Pisownia i wymowa
- a jest zwykle słabe: /ə/, krótki, neutralny dźwięk przy rozluźnionych ustach — a book /ə bʊk/. Nie wymawiaj go jak pełnego polskiego „a”. an to zwykle /ən/ i łączy się z następnym słowem: an egg brzmi jak jedno słowo, „anegg”.
- the to /ðə/ przed spółgłoską w wymowie (the car) i często /ði/ przed samogłoską w wymowie (the apple). Wiele osób mówi /ðə/ wszędzie — obie wersje są poprawne.
- /ð/ w the: czubek języka lekko między zębami, włączasz głos. To nie jest polskie „d” ani „z”, choć te dźwięki często słychać u Polaków.
- Mocne the /ðiː/ (z długim „i”) słychać głównie wtedy, gdy coś podkreślamy: This is the place for pizza. (= najlepsze, to słynne miejsce)
- Nieme h: hour, honest, honour → an. Słyszalne h: house, hotel, holiday → a. Słyszalne h jest lekkie, jak chuchnięcie — nie jak polskie „ch”.
Złota zasada
Coś nowego albo jedno z wielu → a/an (wybierasz według dźwięku). To, co znają obie strony rozmowy, albo jedyne w swoim rodzaju → the. Liczba mnoga albo rzeczownik niepoliczalny w znaczeniu ogólnym → zwykle bez przedimka. A policzalny rzeczownik w liczbie pojedynczej prawie nigdy nie stoi sam.
Ćwiczenia
A. Forma
Wybierz a albo an.
-
___ student …
-
___ hour …
-
___ university …
-
___ X-ray …
-
___ old house …
-
___ umbrella …
-
___ uniform …
B. Znaczenie
Wybierz poprawną odpowiedź.
-
I have a son and a daughter. Wybierz: … son is five.
-
Wybierz poprawną odpowiedź: … moon is beautiful tonight.
-
Ogólnie: … are independent animals.
-
Ogólnie: … is sweet.
-
W twoim pokoju jest jedno okno. Wybierz: … window is open.
-
Wybierz poprawną odpowiedź: My parents are ….
C. Znajdź błąd
Popraw błąd. Jeśli zdanie jest poprawne, napisz correct.
-
My brother is engineer.
-
She is in the Madrid.
-
It's a hour from here.
-
They are a teachers.
-
The sun is very hot today.
D. W kontekście
Ta kawiarnia jest dla Any nowa. Wpisz a, an, the albo no article.
Hi Ana! I'm in 19 new café near the station. 20 café is great, and 21 coffee here is really good. My friend Leo is here too. He's 22 artist. Oh, and 23 dogs are welcome here. 24 dogs are my favourite animals!
E. Twoja kolej
Napisz po angielsku kilka zdań z przedimkami.
-
Napisz o swoim zawodzie albo o zawodach osób z twojej rodziny. Użyj a/an.
-
Napisz dwa zdania o rzeczach w ogóle. Nie używaj przedimka.
F. Powtórka mieszana
Powtórz materiał z poprzednich lekcji.
-
A1-05 Liczba mnoga rzeczowników po angielsku (plural nouns): -s, -es i wyjątki one child, two
-
A1-03 To be: przeczenia, pytania i krótkie odpowiedzi (isn't, aren't, Yes, I am) "Is your sister a nurse?" "No, ."
Odpowiedzi
A. Forma
- a
- an
- a
- an
- an
- an
- a
B. Znaczenie
- The
- The
- Cats
- Chocolate
- The
- doctors
C. Znajdź błąd
- My brother is an engineer.
- She is in Madrid.
- It's an hour from here.
- They are teachers. / They are the teachers.
- ✓ The sun is very hot today.
D. W kontekście
- a
- The
- the
- an
E. Twoja kolej
- I'm a student. My father is an electrician, and my mother is a teacher.
- Music is important to me. Cats are great pets.
F. Powtórka mieszana
- children
- she isn't / she's not
