Thì hiện tại tiếp diễn (Present Continuous): cấu trúc, cách dùng và cách thêm -ing
Present Continuous: I'm Working
Trong trang này
Mục tiêu
Sau bài này, bạn có thể nói điều gì đang diễn ra bây giờ và khoảng thời gian này (tuần này, dạo này), miêu tả những tình huống tạm thời và đang thay đổi, và đặt câu phủ định, câu hỏi — bằng am / is / are + dạng -ing.
Ý chính
Present continuous (thì hiện tại tiếp diễn) cho thấy một hành động đang ở giữa chừng: nó đã bắt đầu, chưa kết thúc, đang diễn ra. Bạn hãy nghĩ đến một video phát trực tiếp (live): bạn bấm nút play và thấy hành động đang chuyển động. She's cooking. The kids are playing. It's raining.
Cấu trúc có hai phần, và bạn đã biết phần thứ nhất: be (am / is / are) + động từ thêm -ing — gọi là dạng -ing (-ing form). Be cho biết ai làm và đây là hiện tại; -ing cho biết hành động đang diễn ra.
"Bây giờ" có thể nhỏ hoặc lớn. Đó có thể là chính giây phút này (I'm talking to you), hoặc một khoảng thời gian dài hơn quanh hiện tại mà chưa kết thúc (I'm reading a great book this week — kể cả khi lúc này quyển sách đang nằm trên bàn). Cảm giác luôn giống nhau: đang diễn ra, tạm thời, chưa xong.
Tiếng Việt và tiếng Anh
Tiếng Việt có chữ đang để nói một việc đang diễn ra. Nhưng "đang" chỉ là một từ, và thường có thể bỏ đi khi ngữ cảnh đã rõ. Tiếng Anh thì cần hai phần cùng lúc — am / is / are và đuôi -ing — và không được bỏ phần nào.
| Tiếng Việt | Tiếng Anh | Khác nhau ở đâu |
|---|---|---|
| Tôi đang nấu cơm. | I'm cooking dinner. | "đang" ≈ am + -ing: cần cả hai |
| Trời đang mưa. | It's raining. | chủ ngữ it + is + -ing |
| Bây giờ tôi xem tivi. | I'm watching TV now. | tiếng Việt có thể bỏ "đang" vì đã có "bây giờ"; tiếng Anh vẫn phải dùng be + -ing |
| Dạo này tôi ở với bố mẹ. | I'm living with my parents at the moment. | việc tạm thời: tiếng Việt chỉ cần "dạo này", tiếng Anh dùng thì tiếp diễn |
| Trời tối dần. / Giá cả đang tăng. | It's getting dark. / Prices are going up. | đang thay đổi: "dần", "ngày càng", "đang" → be + -ing |
| Bạn đang làm gì thế? | What are you doing? | câu hỏi: are đứng trước you, không dùng do |
Vì vậy, đừng coi am / is / are là "đang", rồi bỏ đuôi -ing; cũng đừng coi -ing là "đang", rồi bỏ be. Hai phần này luôn đi cùng nhau.
Cấu trúc
Câu khẳng định (be + dạng -ing)
| Chủ ngữ | be | dạng -ing | Dạng rút gọn |
|---|---|---|---|
| I | am | working | I'm working |
| you / we / they | are | working | you're / we're / they're working |
| he / she / it | is | working | he's / she's / it's working |
Câu phủ định (be + not + dạng -ing)
| Chủ ngữ | be + not | dạng -ing |
|---|---|---|
| I | 'm not (am not) | working. |
| you / we / they | aren't / 're not (are not) | working. |
| he / she / it | isn't / 's not (is not) | working. |
Câu hỏi và câu trả lời ngắn — đưa be lên trước chủ ngữ, như ở A1-03.
| be | Chủ ngữ | dạng -ing | Trả lời ngắn |
|---|---|---|---|
| Am | I | doing this right? | Yes, you are. / No, you aren't. |
| Are | you | working today? | Yes, I am. / No, I'm not. |
| Is | she | sleeping? | Yes, she is. / No, she isn't. |
Câu hỏi với từ để hỏi (xem A1-16): What are you doing? Where is he going? Why are they laughing?
Cách thêm -ing
| Quy tắc | Ví dụ |
|---|---|
| Hầu hết động từ: + ing | work → working, eat → eating, play → playing |
| Động từ tận cùng bằng phụ âm + e: bỏ e, + ing | make → making, write → writing, come → coming |
| Nhưng -ee, -ye và be: giữ e | see → seeing, agree → agreeing, be → being |
| Một nguyên âm được nhấn + một phụ âm ở cuối: gấp đôi phụ âm | sit → sitting, run → running, stop → stopping, begin → beginning |
| Không gấp đôi sau hai nguyên âm, sau w / x / y, hoặc khi âm tiết cuối không được nhấn | rain → raining, fix → fixing, visit → visiting, open → opening |
| -ie → y + ing | lie → lying, die → dying, tie → tying |
| -l cuối sau một nguyên âm | travel → travelling (UK) / traveling (US) |
Cách dùng
1Ngay bây giờ
Hành động đang diễn ra lúc đang nói. Hay đi kèm những từ như now, right now, at the moment, Look! và Listen!
2Khoảng thời gian này
Hành động đang diễn ra trong một khoảng thời gian quanh hiện tại (today, this week, this month, these days) — không nhất thiết đúng vào giây phút này.
3Tình huống tạm thời
Những tình huống đúng ở hiện tại nhưng sẽ không kéo dài lâu.
4Tình huống đang thay đổi
Những điều đang thay đổi, lớn lên hay phát triển — thường đi với get (= trở nên), grow, go up, go down, change, improve. Tiếng Việt hay dùng "dần", "ngày càng" hoặc "đang".
Lỗi thường gặp
Bẫy dành cho người Việt
1. Coi -ing là "đang" rồi bỏ be. Vì "Tôi đang đọc" chỉ có một chữ "đang", nhiều bạn chỉ thêm -ing mà quên am / is / are. Lỗi này càng dễ xảy ra khi nói nhanh, vì âm /m/, /z/ của I'm, she's rất nhỏ.
2. Coi am / is / are là "đang" rồi bỏ -ing. Ngược lại, có bạn nghĩ am = "đang", nên nói I am + động từ nguyên mẫu.
3. Bỏ "đang" vì đã có "bây giờ". Tiếng Việt nói "Bây giờ tôi ăn cơm" là đủ rõ. Tiếng Anh thì từ now không thay được thì: hành động đang diễn ra vẫn cần be + -ing.
4. Thêm "do" vào câu hỏi. Vì đã học Do you…? ở thì hiện tại đơn, nhiều bạn dùng do cho mọi câu hỏi. Thì tiếp diễn dùng be để hỏi.
Đừng nhầm lẫn
Present continuous và present simple — Thì tiếp diễn là video trực tiếp của "bây giờ"; thì hiện tại đơn dùng cho thói quen và những điều luôn đúng hoặc nói chung là đúng. Tiếng Việt thường dùng "đang" và "thường", nhưng cũng hay bỏ cả hai. Xem A1-23 để so sánh đầy đủ.
Present continuous chỉ tương lai — I'm meeting Sam tomorrow dùng cùng cấu trúc nhưng nói về một kế hoạch đã định. Đó là một cách dùng khác: xem A2-05.
be + tính từ và be + dạng -ing — Cả hai đều bắt đầu bằng be, nhưng dạng -ing cho thấy một hành động đang diễn ra.
Chính tả và phát âm
- -ing đọc là /ɪŋ/. Âm cuối /ŋ/ là một âm duy nhất, giống âm cuối "ng" trong tiếng Việt (sáng, trong). Tiếng Anh chuẩn không có âm /g/ bật ra sau nó: working /ˈwɜːkɪŋ/ (UK), /ˈwɝːkɪŋ/ (US). Đừng đọc -ing thành một âm tiết có dấu; nó nhẹ và không được nhấn.
- Dạng rút gọn rất bình thường khi nói: I'm, you're, she's, it's, we're, they're; isn't, aren't. Có hai dạng phủ định: she isn't working = she's not working. Nhưng với I, chỉ có I'm not.
- Âm cuối của I'm (/m/) và she's, he's (/z/) rất nhỏ, nhưng chính chúng là phần be. Hãy nối chúng sang từ phía sau: she's‿eating, I'm‿eating.
- Trong câu hỏi, are thường đọc yếu: What are you doing? khi nói nhanh nghe như "whadda-ya doing".
- Việc gấp đôi phụ âm phụ thuộc vào trọng âm: begin → beginning (trọng âm ở âm tiết cuối), nhưng visit → visiting (trọng âm ở âm tiết đầu).
- Tiếng Anh Anh gấp đôi l cuối sau một nguyên âm (travelling, cancelling); tiếng Anh Mỹ thường không gấp đôi (traveling, canceling).
Quy tắc vàng
am / is / are + dạng -ing = một hành động đang diễn ra: bây giờ, khoảng thời gian này, tạm thời hoặc đang thay đổi. "Đang" của tiếng Việt là một từ, nhưng tiếng Anh cần hai phần: đừng bao giờ quên be, và hãy kiểm tra cách viết -ing.
Luyện tập
A. Hình thức
Điền dạng đúng của động từ trong ngoặc hoặc viết dạng -ing.
-
I (watch) TV right now.
-
She (not / work) today.
-
they (sleep)?
-
Viết dạng -ing: swim
-
Viết dạng -ing: drive
-
Viết dạng -ing: lie
-
Viết dạng -ing: play
B. Ý nghĩa
Đọc câu và trả lời bằng tiếng Anh.
-
Bây giờ, khoảng thời gian này, tạm thời hay đang thay đổi? Trả lời bằng now, around now, temporary hoặc changing: "Prices are going up."
-
Bây giờ, khoảng thời gian này, tạm thời hay đang thay đổi? Trả lời bằng now, around now, temporary hoặc changing: "Shh! The baby is sleeping."
-
Bây giờ, khoảng thời gian này, tạm thời hay đang thay đổi? Trả lời bằng now, around now, temporary hoặc changing: "I'm staying with my aunt this month."
-
"Is it raining?" "No, it ."
C. Tìm lỗi sai
Sửa lỗi sai. Nếu câu đã đúng, hãy viết correct.
-
He reading a book.
-
Do you listening to me?
-
We're siting in the garden.
-
They're playing football in the park.
D. Trong ngữ cảnh
Điền vào cuộc gọi dạng đúng của động từ trong ngoặc.
Mum: Hi, Lily! What 16 you doing?
Lily: I 17 (study) for my exam. And Dad 18 (cook) dinner.
Mum: Is your brother at home?
Lily: Yes, but he 19 (not / study). He 20 (play) computer games!
Mum: Typical! And how is the weather there?
Lily: Terrible. It 21 (rain) and it 22 (get) cold.
E. Đến lượt bạn
Viết bằng tiếng Anh về những gì đang diễn ra quanh bạn.
-
Viết ba câu về việc những người ở gần bạn đang làm ngay lúc này.
-
Viết hai câu về một việc tạm thời trong cuộc sống của bạn tháng này.
F. Ôn tập tổng hợp
Ôn lại kiến thức của các bài trước.
-
A1-13 Thì hiện tại đơn: câu phủ định và câu hỏi với do, does, don't, doesn't your father work at the weekend?
-
A1-20 Giới từ chỉ thời gian at, on, in: cách dùng và mẹo nhớ Chọn đáp án đúng: My course starts … Monday.
-
A1-21 Giới từ chỉ nơi chốn và chuyển động trong tiếng Anh (in, on, at, into, across, through) Chọn đáp án đúng: Let's go … now.
Đáp án
A. Hình thức
- am watching / 'm watching
- isn't working / 's not working / is not working
- Are … sleeping
- swimming
- driving
- lying
- playing
B. Ý nghĩa
- changing
- now
- temporary / around now
- isn't / 's not
C. Tìm lỗi sai
- He is reading a book. / He's reading a book.
- Are you listening to me?
- We're sitting in the garden.
- ✓ They're playing football in the park.
D. Trong ngữ cảnh
- are
- 'm studying / am studying
- is cooking / 's cooking
- isn't studying / 's not studying / is not studying
- is playing / 's playing
- 's raining / is raining
- 's getting / is getting
E. Đến lượt bạn
- My sister is watching TV. My dad is working in his room. The neighbours are talking outside.
- I'm doing a cooking course. I'm not drinking coffee this month.
F. Ôn tập tổng hợp
- Does
- on
- home
