SlowingoNgữ pháp
A1 24 / 32

Thì hiện tại tiếp diễn (Present Continuous): cấu trúc, cách dùng và cách thêm -ing

Present Continuous: I'm Working

Trong trang này
  1. Mục tiêu
  2. Ý chính
  3. Tiếng Việt và tiếng Anh
  4. Cấu trúc
  5. Cách dùng
  6. Lỗi thường gặp
  7. Bẫy dành cho người Việt
  8. Đừng nhầm lẫn
  9. Chính tả và phát âm
  10. Quy tắc vàng
  11. Luyện tập

Mục tiêu

Sau bài này, bạn có thể nói điều gì đang diễn ra bây giờ và khoảng thời gian này (tuần này, dạo này), miêu tả những tình huống tạm thời và đang thay đổi, và đặt câu phủ định, câu hỏi — bằng am / is / are + dạng -ing.

Ý chính

Present continuous (thì hiện tại tiếp diễn) cho thấy một hành động đang ở giữa chừng: nó đã bắt đầu, chưa kết thúc, đang diễn ra. Bạn hãy nghĩ đến một video phát trực tiếp (live): bạn bấm nút play và thấy hành động đang chuyển động. She's cooking. The kids are playing. It's raining.

Cấu trúc có hai phần, và bạn đã biết phần thứ nhất: be (am / is / are) + động từ thêm -ing — gọi là dạng -ing (-ing form). Be cho biết ai làm và đây là hiện tại; -ing cho biết hành động đang diễn ra.

"Bây giờ" có thể nhỏ hoặc lớn. Đó có thể là chính giây phút này (I'm talking to you), hoặc một khoảng thời gian dài hơn quanh hiện tại mà chưa kết thúc (I'm reading a great book this week — kể cả khi lúc này quyển sách đang nằm trên bàn). Cảm giác luôn giống nhau: đang diễn ra, tạm thời, chưa xong.

Tiếng Việt và tiếng Anh

Tiếng Việt có chữ đang để nói một việc đang diễn ra. Nhưng "đang" chỉ là một từ, và thường có thể bỏ đi khi ngữ cảnh đã rõ. Tiếng Anh thì cần hai phần cùng lúc — am / is / are và đuôi -ing — và không được bỏ phần nào.

Tiếng ViệtTiếng AnhKhác nhau ở đâu
Tôi đang nấu cơm.I'm cooking dinner."đang" ≈ am + -ing: cần cả hai
Trời đang mưa.It's raining.chủ ngữ it + is + -ing
Bây giờ tôi xem tivi.I'm watching TV now.tiếng Việt có thể bỏ "đang" vì đã có "bây giờ"; tiếng Anh vẫn phải dùng be + -ing
Dạo này tôi ở với bố mẹ.I'm living with my parents at the moment.việc tạm thời: tiếng Việt chỉ cần "dạo này", tiếng Anh dùng thì tiếp diễn
Trời tối dần. / Giá cả đang tăng.It's getting dark. / Prices are going up.đang thay đổi: "dần", "ngày càng", "đang" → be + -ing
Bạn đang làm gì thế?What are you doing?câu hỏi: are đứng trước you, không dùng do

Vì vậy, đừng coi am / is / are là "đang", rồi bỏ đuôi -ing; cũng đừng coi -ing là "đang", rồi bỏ be. Hai phần này luôn đi cùng nhau.

Cấu trúc

Câu khẳng định (be + dạng -ing)

Chủ ngữbedạng -ingDạng rút gọn
IamworkingI'm working
you / we / theyareworkingyou're / we're / they're working
he / she / itisworkinghe's / she's / it's working

Câu phủ định (be + not + dạng -ing)

Chủ ngữbe + notdạng -ing
I'm not (am not)working.
you / we / theyaren't / 're not (are not)working.
he / she / itisn't / 's not (is not)working.

Câu hỏi và câu trả lời ngắn — đưa be lên trước chủ ngữ, như ở A1-03.

beChủ ngữdạng -ingTrả lời ngắn
AmIdoing this right?Yes, you are. / No, you aren't.
Areyouworking today?Yes, I am. / No, I'm not.
Isshesleeping?Yes, she is. / No, she isn't.

Câu hỏi với từ để hỏi (xem A1-16): What are you doing? Where is he going? Why are they laughing?

Cách thêm -ing

Quy tắcVí dụ
Hầu hết động từ: + ingwork → working, eat → eating, play → playing
Động từ tận cùng bằng phụ âm + e: bỏ e, + ingmake → making, write → writing, come → coming
Nhưng -ee, -ye và be: giữ esee → seeing, agree → agreeing, be → being
Một nguyên âm được nhấn + một phụ âm ở cuối: gấp đôi phụ âmsit → sitting, run → running, stop → stopping, begin → beginning
Không gấp đôi sau hai nguyên âm, sau w / x / y, hoặc khi âm tiết cuối không được nhấnrain → raining, fix → fixing, visit → visiting, open → opening
-ie → y + inglie → lying, die → dying, tie → tying
-l cuối sau một nguyên âmtravel → travelling (UK) / traveling (US)

Cách dùng

1Ngay bây giờ

Hành động đang diễn ra lúc đang nói. Hay đi kèm những từ như now, right now, at the moment, Look! và Listen!

I'm cooking dinner. Can I call you back?
Mình đang nấu cơm. Lát nữa mình gọi lại cho bạn được không?
She's talking on the phone right now.
Bây giờ cô ấy đang nói chuyện điện thoại.
Look! It's snowing.
Nhìn kìa! Tuyết đang rơi.
chủ ngữ it
What are you doing?
Bạn đang làm gì thế?
I'm looking for my keys.
Mình đang tìm chìa khóa.
Listen — the baby is crying.
Nghe kìa, em bé đang khóc.
"Are you listening to me?" "Yes, I am!"
"Con có đang nghe mẹ nói không đấy?" "Có ạ!"
trả lời ngắn: Yes, I am

2Khoảng thời gian này

Hành động đang diễn ra trong một khoảng thời gian quanh hiện tại (today, this week, this month, these days) — không nhất thiết đúng vào giây phút này.

I'm reading a really good book at the moment.
Dạo này tôi đang đọc một quyển sách rất hay.
có thể lúc này không cầm sách
We're painting the kitchen this week.
Tuần này nhà tôi đang sơn lại bếp.
Is your brother still looking for a job?
Anh trai bạn vẫn đang tìm việc à?
She's learning Spanish these days.
Dạo này cô ấy đang học tiếng Tây Ban Nha.

3Tình huống tạm thời

Những tình huống đúng ở hiện tại nhưng sẽ không kéo dài lâu.

I'm living with my parents at the moment.
Hiện giờ tôi đang ở với bố mẹ.
tạm thời; tiếng Việt có thể bỏ "đang", tiếng Anh thì không bỏ được be + -ing
He's working from home this month.
Tháng này anh ấy làm việc ở nhà.
We're staying in a small hotel near the beach.
Chúng tôi đang ở một khách sạn nhỏ gần bãi biển.
My sister isn't eating meat this month.
Tháng này em gái tôi không ăn thịt.
The kids aren't going to school this week. It's a holiday.
Tuần này bọn trẻ không đi học. Đang được nghỉ lễ.

4Tình huống đang thay đổi

Những điều đang thay đổi, lớn lên hay phát triển — thường đi với get (= trở nên), grow, go up, go down, change, improve. Tiếng Việt hay dùng "dần", "ngày càng" hoặc "đang".

It's getting dark.
Trời đang tối dần.
get = trở nên
Prices are going up again.
Giá cả lại đang tăng.
My grandad is getting old.
Ông tôi ngày càng già đi.
grandad (UK), granddad / grandpa (US)
The city is growing very fast.
Thành phố đang phát triển rất nhanh.
Your English is improving!
Tiếng Anh của bạn tiến bộ rồi đấy!

Lỗi thường gặp

❌I working now.
✅I'm working now. hoặc I am working now.
Cần be (am / is / are) trước dạng -ing.
❌She is work at the moment.
✅She is working at the moment.
Sau be, ở đây phải dùng dạng -ing.
❌Do you working today?
✅Are you working today?
Câu hỏi: đảo be lên trước; không dùng do.
❌He's runing in the park.
✅He's running in the park.
Một nguyên âm được nhấn + một phụ âm → gấp đôi.
❌I'm writeing an email.
✅I'm writing an email.
Bỏ e trước -ing.
❌The cat is lieing on the sofa.
✅The cat is lying on the sofa.
-ie → y + ing.
❌Is raining.
✅It's raining.
Tiếng Anh cần chủ ngữ it.
❌I'm knowing the answer.
✅I know the answer.
Một số động từ (know, like, want…) thường không dùng ở thì tiếp diễn: xem A1-23.

Bẫy dành cho người Việt

1. Coi -ing là "đang" rồi bỏ be. Vì "Tôi đang đọc" chỉ có một chữ "đang", nhiều bạn chỉ thêm -ing mà quên am / is / are. Lỗi này càng dễ xảy ra khi nói nhanh, vì âm /m/, /z/ của I'm, she's rất nhỏ.

❌My mother cooking in the kitchen.
✅My mother is cooking in the kitchen.
❌We waiting for the bus.
✅We're waiting for the bus.

2. Coi am / is / are là "đang" rồi bỏ -ing. Ngược lại, có bạn nghĩ am = "đang", nên nói I am + động từ nguyên mẫu.

❌I am wait for you.
✅I am waiting for you.
❌My father is drive to work.
✅My father is driving to work.

3. Bỏ "đang" vì đã có "bây giờ". Tiếng Việt nói "Bây giờ tôi ăn cơm" là đủ rõ. Tiếng Anh thì từ now không thay được thì: hành động đang diễn ra vẫn cần be + -ing.

⚠️I eat lunch now.
✅I'm eating lunch now.
hiểu được, nhưng để nói việc đang diễn ra lúc này thì phải dùng thì tiếp diễn
⚠️Look! The kids play in the rain.
✅Look! The kids are playing in the rain.
"Look!" cho thấy việc đang diễn ra trước mắt

4. Thêm "do" vào câu hỏi. Vì đã học Do you…? ở thì hiện tại đơn, nhiều bạn dùng do cho mọi câu hỏi. Thì tiếp diễn dùng be để hỏi.

❌What do you doing?
✅What are you doing?
❌Does your brother working today?
✅Is your brother working today?

Đừng nhầm lẫn

Present continuous và present simple — Thì tiếp diễn là video trực tiếp của "bây giờ"; thì hiện tại đơn dùng cho thói quen và những điều luôn đúng hoặc nói chung là đúng. Tiếng Việt thường dùng "đang" và "thường", nhưng cũng hay bỏ cả hai. Xem A1-23 để so sánh đầy đủ.

She's working in the garden.
Cô ấy đang làm vườn.
bây giờ
She works in a hospital.
Cô ấy làm việc ở bệnh viện.
công việc của cô ấy, nói chung

Present continuous chỉ tương lai — I'm meeting Sam tomorrow dùng cùng cấu trúc nhưng nói về một kế hoạch đã định. Đó là một cách dùng khác: xem A2-05.

I'm having lunch.
Tôi đang ăn trưa.
bây giờ
I'm having lunch with Sam on Friday.
Thứ Sáu tôi sẽ ăn trưa với Sam.
kế hoạch tương lai: xem A2-05

be + tính từ và be + dạng -ing — Cả hai đều bắt đầu bằng be, nhưng dạng -ing cho thấy một hành động đang diễn ra.

The children are quiet.
Bọn trẻ rất yên lặng.
miêu tả
The children are sleeping.
Bọn trẻ đang ngủ.
hành động đang diễn ra

Chính tả và phát âm

  • -ing đọc là /ɪŋ/. Âm cuối /ŋ/ là một âm duy nhất, giống âm cuối "ng" trong tiếng Việt (sáng, trong). Tiếng Anh chuẩn không có âm /g/ bật ra sau nó: working /ˈwɜːkɪŋ/ (UK), /ˈwɝːkɪŋ/ (US). Đừng đọc -ing thành một âm tiết có dấu; nó nhẹ và không được nhấn.
  • Dạng rút gọn rất bình thường khi nói: I'm, you're, she's, it's, we're, they're; isn't, aren't. Có hai dạng phủ định: she isn't working = she's not working. Nhưng với I, chỉ có I'm not.
  • Âm cuối của I'm (/m/) và she's, he's (/z/) rất nhỏ, nhưng chính chúng là phần be. Hãy nối chúng sang từ phía sau: she's‿eating, I'm‿eating.
  • Trong câu hỏi, are thường đọc yếu: What are you doing? khi nói nhanh nghe như "whadda-ya doing".
  • Việc gấp đôi phụ âm phụ thuộc vào trọng âm: begin → beginning (trọng âm ở âm tiết cuối), nhưng visit → visiting (trọng âm ở âm tiết đầu).
  • Tiếng Anh Anh gấp đôi l cuối sau một nguyên âm (travelling, cancelling); tiếng Anh Mỹ thường không gấp đôi (traveling, canceling).

Quy tắc vàng

am / is / are + dạng -ing = một hành động đang diễn ra: bây giờ, khoảng thời gian này, tạm thời hoặc đang thay đổi. "Đang" của tiếng Việt là một từ, nhưng tiếng Anh cần hai phần: đừng bao giờ quên be, và hãy kiểm tra cách viết -ing.

Luyện tập

A. Hình thức

Điền dạng đúng của động từ trong ngoặc hoặc viết dạng -ing.

  1. I (watch) TV right now.
  2. She (not / work) today.
  3. they (sleep)?
  4. Viết dạng -ing: swim
  5. Viết dạng -ing: drive
  6. Viết dạng -ing: lie
  7. Viết dạng -ing: play

B. Ý nghĩa

Đọc câu và trả lời bằng tiếng Anh.

  1. Bây giờ, khoảng thời gian này, tạm thời hay đang thay đổi? Trả lời bằng now, around now, temporary hoặc changing: "Prices are going up."
  2. Bây giờ, khoảng thời gian này, tạm thời hay đang thay đổi? Trả lời bằng now, around now, temporary hoặc changing: "Shh! The baby is sleeping."
  3. Bây giờ, khoảng thời gian này, tạm thời hay đang thay đổi? Trả lời bằng now, around now, temporary hoặc changing: "I'm staying with my aunt this month."
  4. "Is it raining?" "No, it ."

C. Tìm lỗi sai

Sửa lỗi sai. Nếu câu đã đúng, hãy viết correct.

  1. He reading a book.
  2. Do you listening to me?
  3. We're siting in the garden.
  4. They're playing football in the park.

D. Trong ngữ cảnh

Điền vào cuộc gọi dạng đúng của động từ trong ngoặc.

A phone call
Mum: Hi, Lily! What 16 you doing?
Lily: I 17 (study) for my exam. And Dad 18 (cook) dinner.
Mum: Is your brother at home?
Lily: Yes, but he 19 (not / study). He 20 (play) computer games!
Mum: Typical! And how is the weather there?
Lily: Terrible. It 21 (rain) and it 22 (get) cold.

E. Đến lượt bạn

Viết bằng tiếng Anh về những gì đang diễn ra quanh bạn.

  1. Viết ba câu về việc những người ở gần bạn đang làm ngay lúc này.
  2. Viết hai câu về một việc tạm thời trong cuộc sống của bạn tháng này.

F. Ôn tập tổng hợp

Ôn lại kiến thức của các bài trước.

  1. A1-13 Thì hiện tại đơn: câu phủ định và câu hỏi với do, does, don't, doesn't
    your father work at the weekend?
  2. A1-20 Giới từ chỉ thời gian at, on, in: cách dùng và mẹo nhớ
    Chọn đáp án đúng: My course starts … Monday.
  3. A1-21 Giới từ chỉ nơi chốn và chuyển động trong tiếng Anh (in, on, at, into, across, through)
    Chọn đáp án đúng: Let's go … now.
Đáp án

A. Hình thức

  1. am watching / 'm watching
  2. isn't working / 's not working / is not working
  3. Are … sleeping
  4. swimming
  5. driving
  6. lying
  7. playing

B. Ý nghĩa

  1. changing
  2. now
  3. temporary / around now
  4. isn't / 's not

C. Tìm lỗi sai

  1. He is reading a book. / He's reading a book.
  2. Are you listening to me?
  3. We're sitting in the garden.
  4. ✓ They're playing football in the park.

D. Trong ngữ cảnh

  1. are
  2. 'm studying / am studying
  3. is cooking / 's cooking
  4. isn't studying / 's not studying / is not studying
  5. is playing / 's playing
  6. 's raining / is raining
  7. 's getting / is getting

E. Đến lượt bạn

  1. My sister is watching TV. My dad is working in his room. The neighbours are talking outside.
  2. I'm doing a cooking course. I'm not drinking coffee this month.

F. Ôn tập tổng hợp

  1. Does
  2. on
  3. home
Ứng dụng AndroidHọc mọi lúc mọi nơi Google Play