Các cách nói về tương lai trong tiếng Anh: will, going to, hiện tại tiếp diễn và hiện tại đơn (Future Forms)
Talking About the Future: Which Form?
Trong trang này
Mục tiêu
Sau bài này, bạn có thể dùng thì hiện tại tiếp diễn cho các cuộc hẹn đã sắp xếp, thì hiện tại đơn cho thời gian biểu, be about to cho tương lai rất gần, và chọn giữa các dạng này với will và going to tùy theo tình huống.
Ý chính
Tiếng Anh không có một "thì tương lai" duy nhất. Thay vào đó, tiếng Anh có nhiều cách nói về tương lai, và mỗi cách cho người nghe biết tương lai đó đến từ đâu.
Hãy nghĩ đến bốn nguồn. Thời gian biểu: tương lai được cố định bởi một lịch trình, như chuyến tàu chạy lúc 7 giờ — hiện tại đơn. Cuộc hẹn đã sắp xếp: bạn đã thống nhất với người khác và đã ghi vào lịch — hiện tại tiếp diễn. Dự định: điều đã quyết trong đầu bạn, hoặc bạn thấy dấu hiệu — going to. Và chính lúc này: bạn quyết định, đề nghị giúp, hứa hoặc nêu ý kiến ngay khi nói — will.
Còn có một tương lai sắp xảy ra ngay, trong vài khoảnh khắc tới: The film is about to start.
Thường thì có hơn một dạng dùng được, và khác biệt rất nhỏ. Nhưng câu hỏi "Tương lai này đến từ đâu?" thường sẽ dẫn bạn đến lựa chọn tự nhiên nhất.
Tiếng Việt và tiếng Anh
Tiếng Việt nói về tương lai chủ yếu bằng từ chỉ thời gian (mai, thứ Sáu, tuần sau), và khi cần thì thêm sẽ, định hoặc sắp. Động từ không đổi. Tiếng Anh thì chọn hẳn một dạng động từ theo nguồn gốc của tương lai. Chữ "sắp" cũng cần chú ý: tiếng Việt dùng "sắp" cho cả vài phút nữa lẫn vài tuần nữa, còn be about to chỉ dùng cho vài khoảnh khắc tới.
| Tiếng Việt | Tiếng Anh | Nguồn của tương lai |
|---|---|---|
| Bảy giờ mười lăm tàu chạy. | The train leaves at seven fifteen. | thời gian biểu → hiện tại đơn |
| Sáu giờ tôi gặp Sam. | I'm meeting Sam at six. | đã hẹn với Sam → hiện tại tiếp diễn |
| Tôi định đi khám lưng. | I'm going to see a doctor about my back. | dự định trong đầu → going to |
| "Có người gõ cửa." "Để tôi ra." | "Someone's at the door." "I'll go." | quyết định ngay lúc nói → will |
| Phim sắp chiếu rồi! | The film is about to start! | vài khoảnh khắc nữa → be about to |
| Tháng sau tôi sắp chuyển nhà. | I'm moving house next month. | không phải "about to": một tháng nữa không phải là vài khoảnh khắc |
Hai dòng đầu cho thấy tiếng Việt chỉ cần từ chỉ thời gian, nhưng tiếng Anh lại phân biệt thời gian biểu (hiện tại đơn) với cuộc hẹn cá nhân (hiện tại tiếp diễn).
Cấu trúc
Hiện tại tiếp diễn chỉ tương lai — am/is/are + dạng -ing, thường có từ chỉ thời gian tương lai (hoặc nghĩa tương lai rõ ràng qua ngữ cảnh).
| Ví dụ | Vì sao |
|---|---|
| I'm meeting Sam at six. | đã hẹn với Sam |
| We're flying to Rome on Friday. | đã đặt vé |
| She isn't coming to the party. | cô ấy đã báo |
Hiện tại đơn chỉ tương lai — động từ nguyên mẫu / động từ + -s, dùng cho lịch trình chính thức.
| Ví dụ | Vì sao |
|---|---|
| The train leaves at seven fifteen. | thời gian biểu |
| The film starts at eight. | lịch chiếu phim |
| What time does the shop open tomorrow? | giờ mở cửa |
Be about to + động từ nguyên mẫu — việc gì đó sắp xảy ra ngay, trong vài khoảnh khắc tới.
| Ví dụ | Vì sao |
|---|---|
| The film is about to start. | một hai phút nữa |
| I'm about to go out. | tôi đang ở cửa |
So sánh các dạng
| Dạng | Tương lai đến từ đâu | Ví dụ |
|---|---|---|
| hiện tại đơn | thời gian biểu, lịch trình chính thức | The bus leaves at nine. |
| hiện tại tiếp diễn | cuộc hẹn với người khác, đã ghi vào lịch | I'm seeing the dentist on Tuesday. |
| going to | kế hoạch, dự định cá nhân; dấu hiệu bây giờ | I'm going to clean my room. / It's going to rain. |
| will | quyết định ngay lúc nói; đề nghị giúp; lời hứa; ý kiến | I'll get it! / I think you'll like it. |
| be about to | vài khoảnh khắc tới | Quick! The train is about to leave. |
Cách dùng
1Hiện tại tiếp diễn cho cuộc hẹn đã sắp xếp
Dùng thì hiện tại tiếp diễn cho kế hoạch tương lai đã được sắp xếp: bạn đã thống nhất giờ giấc, địa điểm với ai đó, đã đặt vé hoặc đã ghi vào lịch.
2Hiện tại đơn cho thời gian biểu và lịch trình
Dùng thì hiện tại đơn cho những sự kiện được cố định bởi thời gian biểu hoặc chương trình chính thức: phương tiện giao thông, phim, lớp học, cửa hàng, sự kiện.
3Một sự kiện, nhiều dạng khác nhau
Cùng một sự kiện tương lai có thể được nói bằng nhiều dạng, tùy điều người nói muốn diễn đạt.
4Ngữ cảnh quyết định
Có những lựa chọn rõ ràng là tốt hơn, vì dạng động từ khớp với nguồn của tương lai. Quyết định ngay lúc nói dùng will; quyết định từ trước dùng going to hoặc hiện tại tiếp diễn; dấu hiệu nhìn thấy được dùng going to; thời gian biểu dùng hiện tại đơn.
5Những việc không ai sắp xếp
Hiện tại tiếp diễn dùng cho những việc con người sắp xếp. Với thời tiết và những việc không ai sắp xếp, dùng will hoặc going to.
6Be about to — tương lai rất gần
Dùng be about to + động từ nguyên mẫu cho việc sẽ xảy ra trong vài khoảnh khắc tới. Thường không có từ chỉ thời gian, vì nghĩa đã là "rất sớm". (Dạng quá khứ was about to có ở B2-18.)
Lỗi thường gặp
Bẫy dành cho người Việt
1. Động từ trơn + từ chỉ thời gian cho cuộc hẹn cá nhân. Tiếng Việt nói Chiều mai tôi gặp khách hàng là đủ. Nhiều bạn dịch thành thì hiện tại đơn, nghe như một thời gian biểu cố định. Với cuộc hẹn của riêng mình, hãy dùng hiện tại tiếp diễn.
2. "Sắp" dịch thành be about to cho cả những việc còn xa. Tiếng Việt nói Tháng sau chị tôi sắp cưới. Nhưng be about to chỉ dùng cho việc sẽ xảy ra trong vài khoảnh khắc tới, và thường không đi với từ chỉ thời gian.
3. Hỏi giờ tàu xe mà không đảo trợ động từ. Mấy giờ phim bắt đầu? chỉ cần đặt từ để hỏi vào câu. Trong tiếng Anh, câu hỏi về thời gian biểu cần does / do + động từ nguyên mẫu.
4. Thấy "sẽ" là dùng will cho mọi kế hoạch. Tối nay tôi sẽ đi xem phim với Lan — nếu bạn đã hẹn với Lan và mua vé rồi, tiếng Anh dùng hiện tại tiếp diễn. Will hợp với quyết định ngay lúc nói, lời hứa hoặc ý kiến.
Đừng nhầm lẫn
going to và hiện tại tiếp diễn — Hai dạng này thường đều dùng được. Going to nhấn mạnh dự định trong đầu bạn; hiện tại tiếp diễn nhấn mạnh cuộc hẹn với người khác (giờ, nơi, người).
Hiện tại tiếp diễn chỉ bây giờ và chỉ tương lai — Cùng một dạng; từ chỉ thời gian tương lai (hoặc ngữ cảnh) cho thấy nghĩa tương lai. Xem A1-22.
Các dạng này và thì tương lai tiếp diễn — I'll be working at nine tomorrow (đang diễn ra vào một lúc trong tương lai) được học ở B1-05.
Chính tả và phát âm
- Giờ giấc: 7.15 (UK) / 7:15 (US). Đọc là seven fifteen hoặc a quarter past seven; xem A1-19.
- Khi nói về cuộc hẹn, trọng âm thường rơi vào động từ chính và thời gian: I'm meeting her at six. Đừng đặt thanh điệu tiếng Việt lên từng âm tiết; hãy để các từ không quan trọng (I'm, her, at) ngắn và nhẹ.
- going to có thể nghe như gonna khi nói nhanh, nhưng không bao giờ dùng với nơi chốn: I'm gonna call (đúng) / I'm going to Rome (không dùng gonna). Xem T-01.
- What are you doing…? khi nói nhanh thường nghe như "Whatcha doing…?" /ˈwɒtʃə ˈduːɪŋ/ (UK), /ˈwɑːtʃə ˈduːɪŋ/ (US).
- about to: about đọc nhẹ ở âm đầu /əˈbaʊt/, trọng âm ở âm tiết thứ hai; to đọc nhẹ /tə/. Âm /t/ cuối của about rất nhẹ, gần như chỉ chặn hơi.
- starts /stɑːts/ (UK), /stɑːrts/ (US) có cụm phụ âm ở cả đầu lẫn cuối từ. Tiếng Việt không có cụm phụ âm, nên đừng chèn nguyên âm vào giữa (xờ-tát) và đừng bỏ /s/ cuối — /s/ cuối là dấu hiệu của ngôi thứ ba.
Quy tắc vàng
Hãy hỏi tương lai đến từ đâu: thời gian biểu → hiện tại đơn, cuộc hẹn đã sắp xếp → hiện tại tiếp diễn, dự định hoặc dấu hiệu thấy được → going to, quyết định ngay, đề nghị giúp, lời hứa hoặc ý kiến → will, vài khoảnh khắc tới → be about to. Khi hai dạng đều dùng được, hãy chọn dạng khớp với điều bạn muốn nói.
Luyện tập
A. Hình thức
Chia động từ trong ngoặc ở dạng tương lai phù hợp nhất.
-
The bus (leave) at 5.30 tomorrow morning.leaves = most natural (timetable)
-
I (have) lunch with Maria on Friday. We booked a table.
-
"I've left my wallet at home." "Don't worry, I (pay)."
-
Look at that driver! He (crash).
-
The film (not start) until nine.
-
Hurry! The shop (be about to / close).
B. Ý nghĩa
Chọn đáp án đúng.
-
Chọn đáp án đúng: "Is that the doorbell?" "… see who it is."
-
Chọn đáp án đúng: I decided last week. I … start running every day.
-
Chọn đáp án đúng: "Are you free on Thursday?" "No, I … a client."
-
Chọn đáp án đúng: I think robots … do most housework one day.
-
Người nói muốn nói gì? "I'm about to leave."
C. Tìm lỗi sai
Sửa lỗi sai. Nếu câu đã đúng, hãy viết correct.
-
The concert will starts at eight.
-
When is the train leave?
-
I'm about to calling you.
-
We're having a party on Saturday. Can you come?
D. Trong ngữ cảnh
Điền từ thích hợp, hoặc chia động từ trong ngoặc, để hoàn thành đoạn hội thoại.
Jess: What 16 you doing this weekend?
Omar: My cousin's wedding! The ceremony 17 (start) at two on Saturday, and we 18 (drive) there in the morning.
Jess: Sounds great. What's the weather like there?
Omar: The forecast says it 19 (be) sunny. I can't wait!
Jess: Oh, my phone's battery 20 (be about to / die). I 21 (call) you tomorrow, OK?
E. Đến lượt bạn
Viết bằng tiếng Anh.
-
Viết hai cuộc hẹn bạn có trong tuần tới, kèm giờ hoặc ngày.
-
Viết một câu về thời gian biểu và một câu dự đoán về ngày mai.
F. Ôn tập tổng hợp
Ôn lại kiến thức của các bài trước.
-
A2-02 Phân biệt thì quá khứ đơn và quá khứ tiếp diễn: when và while (Past Simple vs Past Continuous) Chọn đáp án đúng: I was cooking … the phone rang.
-
A1-23 Phân biệt thì hiện tại đơn và hiện tại tiếp diễn (Present Simple vs Present Continuous) Chọn đáp án đúng: I … this word.
-
A2-04 Thì tương lai đơn với will: quyết định, lời hứa và dự đoán (Will Future) Chọn đáp án đúng: … I open the window?
Đáp án
A. Hình thức
- leaves / will leave / is leaving / is going to leave
- 'm having / am having / 'm going to have / am going to have
- 'll pay / will pay
- 's going to crash / is going to crash
- doesn't start / does not start / isn't starting / won't start / will not start
- is about to close / 's about to close
B. Ý nghĩa
- I'll
- am going to
- 'm meeting
- will
- in a few moments
C. Tìm lỗi sai
- The concert starts at eight. / The concert will start at eight.
- When does the train leave?
- I'm about to call you.
- ✓ We're having a party on Saturday. Can you come?
D. Trong ngữ cảnh
- are
- starts / 's starting / is starting / 'll start / will start
- 're driving / are driving / 're going to drive / are going to drive / 'll drive / will drive
- 's going to be / is going to be / 'll be / will be
- is about to die / 's about to die
- 'll call / will call / 'm going to call / am going to call
E. Đến lượt bạn
- I'm meeting my sister on Tuesday. I'm playing tennis on Friday at six.
- My first class starts at nine. I think it'll be a long day.
F. Ôn tập tổng hợp
- when
- don't understand
- Shall
