İngilizce Present Continuous (Şimdiki Zaman) Kullanımı: I'm Working
Present Continuous: I'm Working
Bu sayfada
Hedef
Bu dersin sonunda am / is / are + -ing hali ile şu anda ve bu sıralar (bu hafta, bu günlerde) olan şeyleri söyleyebilecek, geçici ve değişen durumları anlatabilecek, olumsuz cümle ve soru kurabileceksiniz.
Temel Fikir
Present continuous (şimdiki zaman) bir eylemi tam ortasında gösterir: başlamıştır, bitmemiştir, devam etmektedir. Bir canlı yayın düşünün: oynat tuşuna basarsınız ve eylemi hareket halinde görürsünüz. She's cooking. The kids are playing. It's raining.
Yapının iki parçası vardır ve birincisini zaten biliyorsunuz: be (am / is / are) + sonuna -ing eklenmiş fiil, yani fiilin -ing hali. Be kimin yaptığını ve zamanın şimdi olduğunu söyler; -ing ise eylemin devam ettiğini söyler.
"Şimdi" küçük de olabilir, büyük de. Tam bu saniye olabilir (I'm talking to you), ya da şimdinin çevresinde, henüz bitmemiş daha uzun bir dönem olabilir (I'm reading a great book this week — kitap şu an masanın üstünde dursa bile). Duygu hep aynıdır: devam ediyor, geçici, bitmedi.
Türkçe ve İngilizce Yan Yana
Türkçede şimdiki zamanı tek bir ekle kurarız: -iyor. İngilizcede ise iki parça gerekir: be (am / is / are) ve fiilin -ing hali. İkisinden biri eksikse cümle eksiktir.
| Türkçe | İngilizce |
|---|---|
| çalış-ıyor-um | I am working. |
| yemek pişir-iyor | She is cooking. |
| kar yağ-ıyor | It is snowing. |
| çalış-mı-yor | She isn't working. |
| ne yap-ıyor-sun? | What are you doing? |
Bir fark daha var: Türkçedeki -iyor eki İngilizcedeki present continuous'tan daha geniş kullanılır. "İstanbul'da yaşıyorum", "Bankada çalışıyor", "Biliyorum" gibi kalıcı durumları da -iyor ile söyleriz. İngilizcede bunlar çoğu zaman present simple (geniş zaman) ister: bkz. A1-23.
Yapı
Olumlu (be + -ing hali)
| Özne | be | -ing hali | Kısa hali |
|---|---|---|---|
| I | am | working | I'm working |
| you / we / they | are | working | you're / we're / they're working |
| he / she / it | is | working | he's / she's / it's working |
Olumsuz (be + not + -ing hali)
| Özne | be + not | -ing hali |
|---|---|---|
| I | 'm not (am not) | working. |
| you / we / they | aren't / 're not (are not) | working. |
| he / she / it | isn't / 's not (is not) | working. |
Sorular ve kısa cevaplar — A1-03'teki gibi be öznenin önüne geçer.
| be | Özne | -ing hali | Kısa cevaplar |
|---|---|---|---|
| Am | I | doing this right? | Yes, you are. / No, you aren't. |
| Are | you | working today? | Yes, I am. / No, I'm not. |
| Is | she | sleeping? | Yes, she is. / No, she isn't. |
Soru kelimeli sorular (Q-A-S-I, bkz. A1-16): What are you doing? Where is he going? Why are they laughing?
-ing yazımı
| Kural | Örnekler |
|---|---|
| Çoğu fiil: + ing | work → working, eat → eating, play → playing |
| Ünsüz + e ile biten fiil: e düşer, + ing | make → making, write → writing, come → coming |
| Ama -ee, -ye ve be: e kalır | see → seeing, agree → agreeing, be → being |
| Sonda vurgulu tek sesli + tek ünsüz: ünsüz ikilenir | sit → sitting, run → running, stop → stopping, begin → beginning |
| İki sesliden sonra, w / x / y'den sonra ya da son hece vurgusuzsa ikilenmez | rain → raining, fix → fixing, visit → visiting, open → opening |
| -ie → y + ing | lie → lying, die → dying, tie → tying |
| Tek sesliden sonra gelen son -l | travel → travelling (UK) / traveling (US) |
Kullanımlar
1Tam şu anda
Konuştuğumuz anda olan eylemler. now, right now, at the moment, Look! ve Listen! gibi kelimeler sık kullanılır.
2Bu sıralar
Şimdinin çevresindeki bir dönemde (today, this week, this month, these days) devam eden eylemler — tam bu saniyede olmaları gerekmez.
3Geçici durumlar
Şu an doğru olan, ama uzun sürmeyecek durumlar.
4Değişen durumlar
Değişen, büyüyen ya da gelişen şeyler — çoğu zaman get (= olmak, hale gelmek), grow, go up, go down, change, improve ile.
Sık Yapılan Hatalar
Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar
1. Be fiilini unutmak. Türkçede "-iyorum" tek bir ektir; hem zamanı hem kişiyi söyler. İngilizcede ise -ing yalnızca eylemin devam ettiğini söyler; kişiyi ve zamanı am / is / are söyler. Biri eksikse cümle olmaz.
2. "Biliyorum, istiyorum, anlıyorum" cümlelerini -ing ile kurmak. Türkçede bu fiiller doğal olarak "-iyor" alır. İngilizcede ise know, want, understand, like gibi durum bildiren fiiller normalde continuous kullanılmaz. Ayrıntılar A1-23'te.
3. Kalıcı durumlar için de present continuous kullanmak. "İstanbul'da yaşıyorum" ya da "Hastanede çalışıyor" derken Türkçede -iyor kullanırız, ama bunlar kalıcı durumlardır. İngilizcede present continuous bunları geçici gösterir. Kalıcı durumlar için present simple (geniş zaman) kullanın.
4. Soruyu "do" ile kurmak. Present simple sorularındaki do alışkanlığıyla "Kardeşin şu an tenis mi oynuyor?" sorusunu Does your brother playing…? diye kurmak kolaydır. Present continuous'ta soru be ile kurulur.
Karıştırılmasın
Present continuous ve present simple — Continuous şimdinin canlı yayınıdır; simple ise alışkanlıklar ve her zaman ya da genel olarak doğru olan şeyler içindir. Türkçede ikisi de çoğu zaman "-iyor" ile çevrilir; farkı İngilizce zaman gösterir. Ayrıntılı karşılaştırma için bkz. A1-23.
Gelecek için present continuous — I'm meeting Sam tomorrow aynı yapıyı kullanır, ama kesinleşmiş bir planı anlatır. Bu farklı bir kullanımdır: bkz. A2-05.
be + sıfat ve be + -ing hali — İkisi de be ile başlar, ama -ing hali devam eden bir eylemi gösterir.
Yazım ve Telaffuz
- -ing /ɪŋ/ diye okunur. Sondaki /ŋ/ tek bir sestir, sing kelimesindeki gibi genizden gelen bir "n"; standart İngilizcede arkasından ayrıca sert bir "g" söylenmez: working /ˈwɜːkɪŋ/ (UK), /ˈwɝːkɪŋ/ (US) — "wörking-g" değil, genizden biten "wörkiŋ".
- Konuşmada kısa haller normaldir: I'm, you're, she's, it's, we're, they're; isn't, aren't. İki olumsuz biçim vardır: she isn't working = she's not working. Ama I için yalnızca I'm not kullanılır.
- Sorularda are genellikle zayıf okunur: What are you doing? hızlı konuşmada "wadıya duiŋ" gibi duyulur.
- İkilenme vurguya bağlıdır: begin → beginning (vurgu son hecede), ama visit → visiting (vurgu ilk hecede).
- İngiliz İngilizcesi tek sesliden sonra gelen son l harfini ikiler (travelling, cancelling); Amerikan İngilizcesi genellikle ikilemez (traveling, canceling).
- Bu sesletim ipuçlarında İngilizcedeki w harfini koruyoruz: dudaklarınızı "u" der gibi yuvarlayıp hemen açın. Türkçedeki "v" sesi değildir; alt dudak dişlere değmez.
Altın Kural
am / is / are + -ing hali = devam eden bir eylem: şu anda, bu sıralar, geçici ya da değişen. Be fiilini asla unutmayın ve -ing yazımını kontrol edin. Türkçedeki her "-iyor" bir present continuous değildir: kalıcı bir durumsa present simple gerekir.
Alıştırmalar
A. Yapı
Fiili present continuous ile yazın.
-
I (watch) TV right now.
-
She (not / work) today.
-
they (sleep)?
-
-ing halini yazın: swim
-
-ing halini yazın: drive
-
-ing halini yazın: lie
-
-ing halini yazın: play
B. Anlam
Cümle şu anı (now), bu sıraları (around now), geçici bir durumu (temporary) mu, yoksa değişen bir durumu (changing) mu anlatıyor? Cevabı İngilizce yazın.
-
"Prices are going up."
-
"Shh! The baby is sleeping."
-
"I'm staying with my aunt this month."
-
Kısa cevabı tamamlayın: "Is it raining?" "No, it ."
C. Hatayı Bul
Hatalı cümleyi düzeltin. Cümle doğruysa "correct" yazın.
-
He reading a book.
-
Do you listening to me?
-
We're siting in the garden.
-
They're playing football in the park.
D. Bağlam İçinde
Diyaloğu tamamlayın. Parantez içindeki fiilleri present continuous ile yazın.
Mum: Hi, Lily! What 16 you doing?
Lily: I 17 (study) for my exam. And Dad 18 (cook) dinner.
Mum: Is your brother at home?
Lily: Yes, but he 19 (not / study). He 20 (play) computer games!
Mum: Typical! And how is the weather there?
Lily: Terrible. It 21 (rain) and it 22 (get) cold.
E. Sıra Sende
-
Çevrenizdeki insanların şu anda ne yaptığını anlatan üç cümle yazın.
-
Bu ay hayatınızdaki geçici bir durum hakkında iki cümle yazın.
F. Karışık Tekrar
-
A1-13 İngilizce Present Simple Olumsuz ve Soru Cümleleri: Don't, Doesn't, Do, Does your father work at the weekend?
-
A1-20 İngilizce Zaman Edatları At, On, In: Saat, Gün, Ay ve Yıllarla Kullanımı Doğru olanı seçin: My course starts … Monday.
-
A1-21 İngilizce Yer ve Yön Edatları (Prepositions of Place): In, On, At, To, Into Doğru olanı seçin: Let's go … now.
Cevap anahtarı
A. Yapı
- am watching / 'm watching
- isn't working / 's not working / is not working
- Are … sleeping
- swimming
- driving
- lying
- playing
B. Anlam
- changing
- now
- temporary / around now
- isn't / 's not
C. Hatayı Bul
- He is reading a book. / He's reading a book.
- Are you listening to me?
- We're sitting in the garden.
- ✓ They're playing football in the park.
D. Bağlam İçinde
- are
- 'm studying / am studying
- is cooking / 's cooking
- isn't studying / 's not studying / is not studying
- is playing / 's playing
- 's raining / is raining
- 's getting / is getting
E. Sıra Sende
- My sister is watching TV. My dad is working in his room. The neighbours are talking outside.
- I'm doing a cooking course. I'm not drinking coffee this month.
F. Karışık Tekrar
- Does
- on
- home
