SlowingoDilbilgisi
A1 24 / 32

İngilizce Present Continuous (Şimdiki Zaman) Kullanımı: I'm Working

Present Continuous: I'm Working

Bu sayfada
  1. Hedef
  2. Temel Fikir
  3. Türkçe ve İngilizce Yan Yana
  4. Yapı
  5. Kullanımlar
  6. Sık Yapılan Hatalar
  7. Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar
  8. Karıştırılmasın
  9. Yazım ve Telaffuz
  10. Altın Kural
  11. Alıştırmalar

Hedef

Bu dersin sonunda am / is / are + -ing hali ile şu anda ve bu sıralar (bu hafta, bu günlerde) olan şeyleri söyleyebilecek, geçici ve değişen durumları anlatabilecek, olumsuz cümle ve soru kurabileceksiniz.

Temel Fikir

Present continuous (şimdiki zaman) bir eylemi tam ortasında gösterir: başlamıştır, bitmemiştir, devam etmektedir. Bir canlı yayın düşünün: oynat tuşuna basarsınız ve eylemi hareket halinde görürsünüz. She's cooking. The kids are playing. It's raining.

Yapının iki parçası vardır ve birincisini zaten biliyorsunuz: be (am / is / are) + sonuna -ing eklenmiş fiil, yani fiilin -ing hali. Be kimin yaptığını ve zamanın şimdi olduğunu söyler; -ing ise eylemin devam ettiğini söyler.

"Şimdi" küçük de olabilir, büyük de. Tam bu saniye olabilir (I'm talking to you), ya da şimdinin çevresinde, henüz bitmemiş daha uzun bir dönem olabilir (I'm reading a great book this week — kitap şu an masanın üstünde dursa bile). Duygu hep aynıdır: devam ediyor, geçici, bitmedi.

Türkçe ve İngilizce Yan Yana

Türkçede şimdiki zamanı tek bir ekle kurarız: -iyor. İngilizcede ise iki parça gerekir: be (am / is / are) ve fiilin -ing hali. İkisinden biri eksikse cümle eksiktir.

Türkçeİngilizce
çalış-ıyor-umI am working.
yemek pişir-iyorShe is cooking.
kar yağ-ıyorIt is snowing.
çalış-mı-yorShe isn't working.
ne yap-ıyor-sun?What are you doing?

Bir fark daha var: Türkçedeki -iyor eki İngilizcedeki present continuous'tan daha geniş kullanılır. "İstanbul'da yaşıyorum", "Bankada çalışıyor", "Biliyorum" gibi kalıcı durumları da -iyor ile söyleriz. İngilizcede bunlar çoğu zaman present simple (geniş zaman) ister: bkz. A1-23.

Yapı

Olumlu (be + -ing hali)

Öznebe-ing haliKısa hali
IamworkingI'm working
you / we / theyareworkingyou're / we're / they're working
he / she / itisworkinghe's / she's / it's working

Olumsuz (be + not + -ing hali)

Öznebe + not-ing hali
I'm not (am not)working.
you / we / theyaren't / 're not (are not)working.
he / she / itisn't / 's not (is not)working.

Sorular ve kısa cevaplar — A1-03'teki gibi be öznenin önüne geçer.

beÖzne-ing haliKısa cevaplar
AmIdoing this right?Yes, you are. / No, you aren't.
Areyouworking today?Yes, I am. / No, I'm not.
Isshesleeping?Yes, she is. / No, she isn't.

Soru kelimeli sorular (Q-A-S-I, bkz. A1-16): What are you doing? Where is he going? Why are they laughing?

-ing yazımı

KuralÖrnekler
Çoğu fiil: + ingwork → working, eat → eating, play → playing
Ünsüz + e ile biten fiil: e düşer, + ingmake → making, write → writing, come → coming
Ama -ee, -ye ve be: e kalırsee → seeing, agree → agreeing, be → being
Sonda vurgulu tek sesli + tek ünsüz: ünsüz ikilenirsit → sitting, run → running, stop → stopping, begin → beginning
İki sesliden sonra, w / x / y'den sonra ya da son hece vurgusuzsa ikilenmezrain → raining, fix → fixing, visit → visiting, open → opening
-ie → y + inglie → lying, die → dying, tie → tying
Tek sesliden sonra gelen son -ltravel → travelling (UK) / traveling (US)

Kullanımlar

1Tam şu anda

Konuştuğumuz anda olan eylemler. now, right now, at the moment, Look! ve Listen! gibi kelimeler sık kullanılır.

I'm cooking dinner. Can I call you back?
Yemek yapıyorum. Seni sonra arayabilir miyim?
She's talking on the phone right now.
Şu an telefonla konuşuyor.
Look! It's snowing.
Bak! Kar yağıyor.
What are you doing?
Ne yapıyorsun?
I'm looking for my keys.
Anahtarlarımı arıyorum.
Listen — the baby is crying.
Dinle, bebek ağlıyor.
"Are you listening to me?" "Yes, I am!"
"Beni dinliyor musun?" "Evet, dinliyorum!"

2Bu sıralar

Şimdinin çevresindeki bir dönemde (today, this week, this month, these days) devam eden eylemler — tam bu saniyede olmaları gerekmez.

I'm reading a really good book at the moment.
Şu sıralar çok güzel bir kitap okuyorum.
şu an elimde olmasa bile
We're painting the kitchen this week.
Bu hafta mutfağı boyuyoruz.
Is your brother still looking for a job?
Kardeşin hâlâ iş arıyor mu?

3Geçici durumlar

Şu an doğru olan, ama uzun sürmeyecek durumlar.

I'm living with my parents at the moment.
Şu sıralar annemle babamın yanında kalıyorum.
geçici
He's working from home this month.
Bu ay evden çalışıyor.
We're staying in a small hotel near the beach.
Plajın yakınında küçük bir otelde kalıyoruz.
My sister isn't eating meat this month.
Kız kardeşim bu ay et yemiyor.
The kids aren't going to school this week. It's a holiday.
Çocuklar bu hafta okula gitmiyor. Tatil.

4Değişen durumlar

Değişen, büyüyen ya da gelişen şeyler — çoğu zaman get (= olmak, hale gelmek), grow, go up, go down, change, improve ile.

It's getting dark.
Hava kararıyor.
get = hale gelmek
Prices are going up again.
Fiyatlar yine artıyor.
My grandad is getting old.
Dedem yaşlanıyor.
The city is growing very fast.
Şehir çok hızlı büyüyor.
Your English is improving!
İngilizcen gelişiyor!

Sık Yapılan Hatalar

❌I working now.
✅I'm working now. ya da I am working now.
-ing halinden önce be (am / is / are) gerekir.
❌She is work at the moment.
✅She is working at the moment.
Burada be'den sonra -ing hali gelir.
❌Do you working today?
✅Are you working today?
Soruda be öne geçer; do kullanılmaz.
❌He's runing in the park.
✅He's running in the park.
Vurgulu tek sesli + tek ünsüz → ünsüz ikilenir.
❌I'm writeing an email.
✅I'm writing an email.
-ing'den önce e düşer.
❌The cat is lieing on the sofa.
✅The cat is lying on the sofa.
-ie → y + ing.
❌Is raining.
✅It's raining.
İngilizcede "it" öznesi gerekir.
❌I'm knowing the answer.
✅I know the answer.
Bazı fiiller (know, like, want…) normalde continuous kullanılmaz: bkz. A1-23.

Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar

1. Be fiilini unutmak. Türkçede "-iyorum" tek bir ektir; hem zamanı hem kişiyi söyler. İngilizcede ise -ing yalnızca eylemin devam ettiğini söyler; kişiyi ve zamanı am / is / are söyler. Biri eksikse cümle olmaz.

❌I working now.
✅I'm working now.
❌My friends waiting outside.
✅My friends are waiting outside.

2. "Biliyorum, istiyorum, anlıyorum" cümlelerini -ing ile kurmak. Türkçede bu fiiller doğal olarak "-iyor" alır. İngilizcede ise know, want, understand, like gibi durum bildiren fiiller normalde continuous kullanılmaz. Ayrıntılar A1-23'te.

❌I'm knowing the answer.
✅I know the answer.
❌I'm wanting a coffee.
✅I want a coffee.

3. Kalıcı durumlar için de present continuous kullanmak. "İstanbul'da yaşıyorum" ya da "Hastanede çalışıyor" derken Türkçede -iyor kullanırız, ama bunlar kalıcı durumlardır. İngilizcede present continuous bunları geçici gösterir. Kalıcı durumlar için present simple (geniş zaman) kullanın.

⚠️I'm living in Istanbul. (kalıcı olarak)
✅I live in Istanbul.
Dilbilgisi doğru, ama "şimdilik burada kalıyorum" anlamı verir.
⚠️She's working in a hospital. (mesleği)
✅She works in a hospital.

4. Soruyu "do" ile kurmak. Present simple sorularındaki do alışkanlığıyla "Kardeşin şu an tenis mi oynuyor?" sorusunu Does your brother playing…? diye kurmak kolaydır. Present continuous'ta soru be ile kurulur.

❌Does your brother playing tennis now?
✅Is your brother playing tennis now?

Karıştırılmasın

Present continuous ve present simple — Continuous şimdinin canlı yayınıdır; simple ise alışkanlıklar ve her zaman ya da genel olarak doğru olan şeyler içindir. Türkçede ikisi de çoğu zaman "-iyor" ile çevrilir; farkı İngilizce zaman gösterir. Ayrıntılı karşılaştırma için bkz. A1-23.

She's working in the garden.
Bahçede çalışıyor.
şu anda
She works in a hospital.
Hastanede çalışıyor.
mesleği, genel olarak doğru

Gelecek için present continuous — I'm meeting Sam tomorrow aynı yapıyı kullanır, ama kesinleşmiş bir planı anlatır. Bu farklı bir kullanımdır: bkz. A2-05.

I'm having lunch.
Öğle yemeği yiyorum.
şu anda
I'm having lunch with Sam on Friday.
Cuma günü Sam'le öğle yemeği yiyeceğim.
gelecek plan: bkz. A2-05

be + sıfat ve be + -ing hali — İkisi de be ile başlar, ama -ing hali devam eden bir eylemi gösterir.

The children are quiet.
Çocuklar sessiz.
tanımlama
The children are sleeping.
Çocuklar uyuyor.
devam eden eylem

Yazım ve Telaffuz

  • -ing /ɪŋ/ diye okunur. Sondaki /ŋ/ tek bir sestir, sing kelimesindeki gibi genizden gelen bir "n"; standart İngilizcede arkasından ayrıca sert bir "g" söylenmez: working /ˈwɜːkɪŋ/ (UK), /ˈwɝːkɪŋ/ (US) — "wörking-g" değil, genizden biten "wörkiŋ".
  • Konuşmada kısa haller normaldir: I'm, you're, she's, it's, we're, they're; isn't, aren't. İki olumsuz biçim vardır: she isn't working = she's not working. Ama I için yalnızca I'm not kullanılır.
  • Sorularda are genellikle zayıf okunur: What are you doing? hızlı konuşmada "wadıya duiŋ" gibi duyulur.
  • İkilenme vurguya bağlıdır: begin → beginning (vurgu son hecede), ama visit → visiting (vurgu ilk hecede).
  • İngiliz İngilizcesi tek sesliden sonra gelen son l harfini ikiler (travelling, cancelling); Amerikan İngilizcesi genellikle ikilemez (traveling, canceling).
  • Bu sesletim ipuçlarında İngilizcedeki w harfini koruyoruz: dudaklarınızı "u" der gibi yuvarlayıp hemen açın. Türkçedeki "v" sesi değildir; alt dudak dişlere değmez.

Altın Kural

am / is / are + -ing hali = devam eden bir eylem: şu anda, bu sıralar, geçici ya da değişen. Be fiilini asla unutmayın ve -ing yazımını kontrol edin. Türkçedeki her "-iyor" bir present continuous değildir: kalıcı bir durumsa present simple gerekir.

Alıştırmalar

A. Yapı

Fiili present continuous ile yazın.

  1. I (watch) TV right now.
  2. She (not / work) today.
  3. they (sleep)?
  4. -ing halini yazın: swim
  5. -ing halini yazın: drive
  6. -ing halini yazın: lie
  7. -ing halini yazın: play

B. Anlam

Cümle şu anı (now), bu sıraları (around now), geçici bir durumu (temporary) mu, yoksa değişen bir durumu (changing) mu anlatıyor? Cevabı İngilizce yazın.

  1. "Prices are going up."
  2. "Shh! The baby is sleeping."
  3. "I'm staying with my aunt this month."
  4. Kısa cevabı tamamlayın: "Is it raining?" "No, it ."

C. Hatayı Bul

Hatalı cümleyi düzeltin. Cümle doğruysa "correct" yazın.

  1. He reading a book.
  2. Do you listening to me?
  3. We're siting in the garden.
  4. They're playing football in the park.

D. Bağlam İçinde

Diyaloğu tamamlayın. Parantez içindeki fiilleri present continuous ile yazın.

Bir telefon konuşması
Mum: Hi, Lily! What 16 you doing?
Lily: I 17 (study) for my exam. And Dad 18 (cook) dinner.
Mum: Is your brother at home?
Lily: Yes, but he 19 (not / study). He 20 (play) computer games!
Mum: Typical! And how is the weather there?
Lily: Terrible. It 21 (rain) and it 22 (get) cold.

E. Sıra Sende

  1. Çevrenizdeki insanların şu anda ne yaptığını anlatan üç cümle yazın.
  2. Bu ay hayatınızdaki geçici bir durum hakkında iki cümle yazın.

F. Karışık Tekrar

  1. A1-13 İngilizce Present Simple Olumsuz ve Soru Cümleleri: Don't, Doesn't, Do, Does
    your father work at the weekend?
  2. A1-20 İngilizce Zaman Edatları At, On, In: Saat, Gün, Ay ve Yıllarla Kullanımı
    Doğru olanı seçin: My course starts … Monday.
  3. A1-21 İngilizce Yer ve Yön Edatları (Prepositions of Place): In, On, At, To, Into
    Doğru olanı seçin: Let's go … now.
Cevap anahtarı

A. Yapı

  1. am watching / 'm watching
  2. isn't working / 's not working / is not working
  3. Are … sleeping
  4. swimming
  5. driving
  6. lying
  7. playing

B. Anlam

  1. changing
  2. now
  3. temporary / around now
  4. isn't / 's not

C. Hatayı Bul

  1. He is reading a book. / He's reading a book.
  2. Are you listening to me?
  3. We're sitting in the garden.
  4. ✓ They're playing football in the park.

D. Bağlam İçinde

  1. are
  2. 'm studying / am studying
  3. is cooking / 's cooking
  4. isn't studying / 's not studying / is not studying
  5. is playing / 's playing
  6. 's raining / is raining
  7. 's getting / is getting

E. Sıra Sende

  1. My sister is watching TV. My dad is working in his room. The neighbours are talking outside.
  2. I'm doing a cooking course. I'm not drinking coffee this month.

F. Karışık Tekrar

  1. Does
  2. on
  3. home
Android UygulamaHareket Halinde Öğren Google Play