SlowingoNgữ pháp
A1 25 / 32

Phân biệt thì hiện tại đơn và hiện tại tiếp diễn (Present Simple vs Present Continuous)

Present Simple or Present Continuous?

Trong trang này
  1. Mục tiêu
  2. Ý chính
  3. Tiếng Việt và tiếng Anh
  4. Cấu trúc
  5. Cách dùng
  6. Lỗi thường gặp
  7. Bẫy dành cho người Việt
  8. Đừng nhầm lẫn
  9. Chính tả và phát âm
  10. Quy tắc vàng
  11. Luyện tập

Mục tiêu

Sau bài này, bạn có thể chọn giữa present simple (thì hiện tại đơn: I work) và present continuous (thì hiện tại tiếp diễn: I'm working), nhận ra những từ chỉ thời gian đi với mỗi thì, và dùng đúng động từ chỉ trạng thái (state verbs) như know, like và want — kể cả hai nghĩa của think và have.

Ý chính

Tiếng Anh có hai thì hiện tại, vì "bây giờ" có thể mang hai ý nghĩa khác nhau.

Bạn hãy tưởng tượng hai màn hình đặt cạnh nhau. Màn hình thứ nhất là trang hồ sơ cá nhân (profile page) của bạn từ bài A1-12: cuộc sống của bạn nói chung thế nào — thói quen, sinh hoạt hằng ngày, sự thật, những tình huống lâu dài. Đó là thì hiện tại đơn: I work in a bank. She drinks coffee every morning. Màn hình thứ hai là video trực tiếp bạn đã biết từ bài A1-22: một việc đang diễn ra lúc này, hoặc trong một thời gian có hạn quanh hiện tại. Đó là thì hiện tại tiếp diễn: Today I'm working from home.

Cùng một người có thể xuất hiện trên cả hai màn hình: I usually drive to work (trang hồ sơ), but this week I'm taking the train (video trực tiếp).

Có những động từ hoàn toàn không phải hành động — chúng là trạng thái: điều bạn biết, thích, muốn hay tin. Không có gì chuyển động, nên chẳng có gì để quay trên video trực tiếp. Những động từ chỉ trạng thái (state verbs) này thường giữ ở thì đơn: I know, không nói I'm knowing. Những động từ như work, eat và run là động từ chỉ hành động (action verbs). (Một số sách gọi chúng là "stative" và "dynamic".)

Tiếng Việt và tiếng Anh

Động từ tiếng Việt không đổi dạng, và các từ đang hay thường thường có thể bỏ đi. Tiếng Anh thì bắt buộc chọn một trong hai thì. Điều bất ngờ hơn: tiếng Việt dùng "đang" rất tự nhiên với những động từ mà tiếng Anh coi là trạng thái ("đang cần", "đang có", "đang sống").

Tiếng ViệtTiếng AnhKhác nhau ở đâu
Tôi thường đi làm bằng ô tô.I usually drive to work.thói quen → thì đơn
Tuần này tôi đi tàu.This week I'm taking the train.tạm thời: tiếng Việt không cần "đang", tiếng Anh phải dùng thì tiếp diễn
Tôi đang cần một ly cà phê.I need a coffee right now."đang cần" rất tự nhiên trong tiếng Việt; need là động từ trạng thái → thì đơn
Em đang có bạn trai.I have a boyfriend.sở hữu, quan hệ: have ở thì đơn, không dùng I'm having
Tôi đang sống ở Hà Nội.I live in Hanoi.nơi ở lâu dài: thì đơn; I'm living chỉ dùng cho việc tạm thời
Bạn làm nghề gì? / Bạn đang làm gì thế?What do you do? / What are you doing?tiếng Việt cũng phân biệt hai câu này: nghề nghiệp và việc đang làm

Mẹo: đừng dịch "đang" sang tiếng Anh một cách máy móc. Hãy tự hỏi: đây là một hành động có thể quay video, hay chỉ là một trạng thái?

Cấu trúc

So sánh song song

Thì hiện tại đơnThì hiện tại tiếp diễn
Khẳng địnhI work. / She works.I'm working. / She's working.
Phủ địnhI don't work. / She doesn't work.I'm not working. / She isn't working.
Câu hỏiDo you work? / Does she work?Are you working? / Is she working?
Trả lời ngắnYes, I do. / No, she doesn't.Yes, I am. / No, she isn't.

Từ chỉ thời gian báo hiệu mỗi thì

Thì hiện tại đơn (thói quen, nói chung là đúng)Thì hiện tại tiếp diễn (bây giờ, khoảng thời gian này)
always, usually, often, sometimes, nevernow, right now, at the moment
every day / week, on Mondaystoday, this week, this month
once a week, twice a yearthese days, at present
in the morning(s), at the weekendLook! Listen!

Những từ này là dấu hiệu mạnh, nhưng ý nghĩa mới là thứ quyết định: I'm always tired these days vẫn đúng, vì these days làm cho nó trở thành tạm thời.

Các động từ chỉ trạng thái thường gặp (thường không dùng ở thì tiếp diễn)

NhómĐộng từ
Thích và ghétlike, love, hate
Muốn và cầnwant, need
Suy nghĩ và hiểu biếtknow, believe, understand, mean
Khácbelong, seem

Cách dùng

1Thói quen hoặc lâu dài và bây giờ hoặc tạm thời

Dùng thì đơn cho thói quen và những tình huống lâu dài. Dùng thì tiếp diễn cho việc đang diễn ra bây giờ hoặc một tình huống tạm thời.

I work in a bank, but today I'm working from home.
Tôi làm việc ở ngân hàng, nhưng hôm nay tôi làm ở nhà.
công việc lâu dài và hôm nay; but: xem A1-29
She usually drives to work. This week she's taking the train.
Cô ấy thường lái xe đi làm. Tuần này cô ấy đi tàu.
He plays the guitar. Listen — he's playing now.
Anh ấy có chơi ghi-ta. Nghe kìa, anh ấy đang chơi đấy.
plays: anh ấy có chơi (sở thích); is playing: ngay lúc này
We live in Manchester, but we're staying with friends in London this month.
Chúng tôi sống ở Manchester, nhưng tháng này chúng tôi ở nhờ nhà bạn ở London.
but: xem A1-29
Water boils at 100 degrees Celsius.
Nước sôi ở 100 độ C.
sự thật: thì đơn
The water is boiling. Can you turn it off?
Nước đang sôi kìa. Bạn tắt bếp giúp mình được không?
bây giờ: thì tiếp diễn

2Từ chỉ thời gian là dấu hiệu

Từ chỉ tần suất và every… hướng tới thì đơn; now, this week, these days hướng tới thì tiếp diễn.

I go to the gym three times a week.
Một tuần tôi đi tập gym ba lần.
I'm not going to the gym this week. My knee hurts.
Tuần này tôi không đi tập gym. Đầu gối tôi bị đau.
My dad never watches TV in the afternoon.
Bố tôi không bao giờ xem tivi vào buổi chiều.
Look! The kids are building a snowman.
Nhìn kìa! Bọn trẻ đang đắp người tuyết.
It rains a lot here in November.
Ở đây tháng Mười Một mưa nhiều lắm.
nói chung: thì đơn

3Động từ chỉ trạng thái dùng ở thì đơn

Động từ chỉ trạng thái nói về cảm xúc, mong muốn, hiểu biết và sở hữu, không phải hành động. Hãy dùng chúng ở thì đơn, kể cả khi bạn muốn nói "ngay lúc này".

I know the answer.
Tôi biết câu trả lời.
Do you understand this question?
Bạn có hiểu câu hỏi này không?
I need a coffee right now.
Giờ tôi đang cần một ly cà phê.
tiếng Việt nói "đang cần", nhưng tiếng Anh vẫn dùng thì đơn
She seems tired today.
Hôm nay trông cô ấy có vẻ mệt.
This bag belongs to Sara.
Cái túi này là của Sara.
What does this word mean?
Từ này nghĩa là gì?
I don't believe you.
Tôi không tin bạn đâu.
"Do you want some help?" "Yes, please."
"Bạn có cần mình giúp không?" "Có, cảm ơn bạn."
some: xem A1-24

4Think và have — hai nghĩa

Think = có ý kiến ("nghĩ là", "thấy là") → trạng thái (thì đơn). Think = suy nghĩ, cân nhắc ("đang nghĩ về") → hành động (có thể dùng thì tiếp diễn). Have = sở hữu, có, một mối quan hệ → trạng thái (thì đơn). Have = ăn, uống, trải qua → hành động (có thể dùng thì tiếp diễn). Xem thêm A1-14.

I think it's a good idea.
Tôi thấy đó là một ý hay.
ý kiến
I'm thinking about my holiday.
Tôi đang nghĩ về kỳ nghỉ của mình.
quá trình suy nghĩ; holiday (UK) = vacation (US)
"What do you think of my new haircut?" "I love it!"
"Bạn thấy kiểu tóc mới của mình thế nào?" "Mình thích lắm!"
ý kiến
I have two sisters.
Tôi có hai chị em gái.
gia đình: trạng thái
I'm having lunch. Can I call you later?
Mình đang ăn trưa. Lát nữa mình gọi lại nhé?
ăn: hành động
We're having a great time here.
Ở đây chúng tôi đang chơi rất vui.
trải qua: hành động

Lỗi thường gặp

❌I'm knowing her very well.
✅I know her very well.
Know là động từ chỉ trạng thái.
❌She is wanting a new phone.
✅She wants a new phone.
Want là động từ chỉ trạng thái.
❌This bag is belonging to Sara.
✅This bag belongs to Sara.
Belong là động từ chỉ trạng thái.
❌I'm having a car.
✅I have a car.
Have = sở hữu → thì đơn.
⚠️Listen! She sings. (= right now)
✅Listen! She's singing.
Đúng ngữ pháp, nhưng sai nghĩa ở đây: she sings = đó là thói quen của cô ấy. Đang diễn ra → thì tiếp diễn.
⚠️What do you do now? (= at this moment)
✅What are you doing now?
Đúng ngữ pháp, nhưng câu này hỏi về công việc hoặc nếp sinh hoạt hiện nay. Hành động đang diễn ra → thì tiếp diễn.
⚠️I'm thinking you're right.
✅I think you're right.
Khi nêu ý kiến, dùng thì đơn. "I'm thinking…" đôi khi nghe thấy trong văn nói thân mật cho một ý còn đang phân vân, nhưng đó không phải dạng bình thường.
⚠️I'm usually getting up at seven.
✅I usually get up at seven.
Với nếp sinh hoạt bình thường, dùng thì đơn; thì tiếp diễn gợi ý đây là nếp sinh hoạt tạm thời.

Bẫy dành cho người Việt

1. "Đang cần", "đang muốn" thành thì tiếp diễn. Trong tiếng Việt, "Tôi đang cần tiền", "Mình đang muốn mua nhà" nghe rất tự nhiên. Nhưng need và want là động từ chỉ trạng thái, nên tiếng Anh dùng thì đơn.

❌We're needing a bigger flat.
✅We need a bigger flat.
❌My son is wanting to learn the guitar.
✅My son wants to learn the guitar.

2. "Đang có" thành "I'm having". "Em đang có bạn trai", "Nhà tôi đang có hai con mèo" là tiếng Việt bình thường. Khi have nghĩa là có, sở hữu, hay chỉ quan hệ, tiếng Anh dùng thì đơn.

❌She's having a boyfriend.
✅She has a boyfriend. hoặc She's got a boyfriend.
❌We're having two cats.
✅We have two cats. hoặc We've got two cats.

3. "Tôi đang làm việc tại…" khi giới thiệu bản thân. Người Việt hay nói "Tôi đang làm việc tại một ngân hàng", "Tôi đang sống ở Đà Nẵng" để nói về công việc và nơi ở hiện nay. Trong tiếng Anh, thì tiếp diễn khiến người nghe hiểu đó là việc tạm thời.

⚠️I'm working for an IT company.
✅I work for an IT company.
đúng ngữ pháp, nhưng nghe như công việc tạm thời; với công việc lâu dài, dùng thì đơn
⚠️My family is living in Da Nang.
✅My family lives in Da Nang.
đúng ngữ pháp, nhưng gợi ý gia đình bạn chỉ ở đó một thời gian

4. "Tôi đang nghĩ là…" để nêu ý kiến. Tiếng Việt có thể nói "Tôi đang nghĩ là bạn nói đúng". Khi think nghĩa là có ý kiến, tiếng Anh dùng thì đơn.

⚠️I'm thinking this restaurant is too expensive.
✅I think this restaurant is too expensive.
nêu ý kiến → thì đơn; thì tiếp diễn chỉ dùng khi bạn đang cân nhắc, suy nghĩ về điều gì

Đừng nhầm lẫn

What do you do? và What are you doing? — Câu thứ nhất hỏi về nghề nghiệp; câu thứ hai hỏi về lúc này. Tiếng Việt cũng phân biệt: "Bạn làm nghề gì?" và "Bạn đang làm gì thế?"

What do you do?
Bạn làm nghề gì?
I'm a nurse.
Tôi là y tá.
nghề nghiệp
What are you doing?
Bạn đang làm gì thế?
I'm making a sandwich.
Mình đang làm bánh mì kẹp.
bây giờ

I live và I'm living — I live = nơi ở lâu dài; I'm living = tình huống tạm thời. Tiếng Việt "Tôi đang sống ở…" có thể dùng cho cả hai, nhưng tiếng Anh thì không.

I live in Dublin.
Tôi sống ở Dublin.
lâu dài
I'm living in a student flat this year.
Năm nay tôi ở căn hộ dành cho sinh viên.
tạm thời; flat (UK) = apartment (US)

Động từ chỉ trạng thái ở thì tiếp diễn (học sau) — Một số động từ chỉ trạng thái có thêm nghĩa hành động: The chef is tasting the soup. You're being silly. Những trường hợp này được dạy ở B1-34. Bạn cũng có thể nghe I'm loving it! trong văn nói thân mật và quảng cáo, để diễn tả cảm xúc mạnh ngay lúc này; sắc thái đó nằm ở C2-01. Bây giờ, hãy dùng thì đơn: I love this weather.

I love this weather.
Tôi rất thích thời tiết thế này.

Chính tả và phát âm

  • Khi nói, thì tiếp diễn gần như luôn dùng dạng rút gọn: I'm working, she's working, they're working. Âm nhỏ 'm / 's / 're trước động từ là dấu hiệu chính cho biết câu ở thì tiếp diễn — hãy lắng nghe nó. Người Việt hay nuốt âm cuối, nên khi nói, bạn hãy giữ âm /m/ của I'm và /z/ của she's.
  • Thì hiện tại đơn không có be: I work /aɪ ˈwɜːk/ và I'm working /aɪm ˈwɜːkɪŋ/ (UK). Hãy nghe âm tiết thêm vào: -ing.
  • What do you do? khi nói nhanh, thân mật thường nghe như "whaddaya do?"; What are you doing? nghe như "whatcha doing?". Trọng âm rơi vào từ cuối: do / doing.
  • Đuôi -s ngôi thứ ba ở thì đơn: works /s/, plays /z/, watches /ɪz/ — xem A1-12. Tiếng Việt không có âm /s/, /z/ ở cuối từ, nên bạn đừng bỏ âm này: thiếu /s/, she works nghe như she work.

Quy tắc vàng

Trang hồ sơ hay video trực tiếp? Thói quen, nếp sinh hoạt, sự thật và tình huống lâu dài → thì hiện tại đơn. Đang diễn ra bây giờ, khoảng thời gian này hoặc tạm thời → thì hiện tại tiếp diễn. Động từ chỉ trạng thái (know, like, want, need, believe, understand…) thường giữ ở thì đơn — kể cả khi tiếng Việt nói "đang".

Luyện tập

A. Hình thức

Điền dạng đúng của động từ trong ngoặc.

  1. I usually (walk) to work.
  2. Look! The bus (come).
  3. She (not / like) cold weather.
  4. "What you (do)?" "I'm a teacher."
  5. "What you (do)?" "I'm cooking dinner."
  6. My brother (live) in Paris, but this month he (stay) with us.

B. Ý nghĩa

Chọn đáp án đúng.

  1. Chọn đáp án đúng: I … the answer.
  2. Chọn đáp án đúng: We … dinner now. Call me later.
  3. Chọn đáp án đúng: I … it's a great film.
  4. Chọn đáp án đúng: Water … at 0 °C.
  5. Chọn đáp án đúng: … to me? I'm talking to you!

C. Tìm lỗi sai

Sửa lỗi sai. Nếu câu đã đúng, hãy viết correct.

  1. He is needing help.
  2. I'm wanting a new bike.
  3. Listen! Somebody knocks at the door.
  4. I'm thinking about my exam.

D. Trong ngữ cảnh

Điền vào tin nhắn dạng đúng của động từ trong ngoặc.

A message from Tokyo
Hi Sam! I 16 (write) this from a café in Tokyo. I 17 (stay) here for two weeks for work. Normally I 18 (work) in an office in Leeds, but this month I 19 (visit) our team here. I 20 (love) the food! I 21 (not / understand) much Japanese, but people are very kind. Right now it 22 (rain), so I 23 (have) a long coffee!

E. Đến lượt bạn

Viết bằng tiếng Anh về cuộc sống của bạn.

  1. Viết một câu về nếp sinh hoạt bình thường của bạn và một câu về điều gì đó khác đi trong tuần này.
  2. Viết hai câu với think: một câu nêu ý kiến và một câu nói về quá trình suy nghĩ.

F. Ôn tập tổng hợp

Ôn lại kiến thức của các bài trước.

  1. A1-15 Trạng từ chỉ tần suất (always, usually, never): vị trí và cách dùng
    Sắp xếp các từ thành câu: late / is / never / she
  2. A1-14 Cách dùng have và have got trong tiếng Anh: sở hữu, gia đình, ngoại hình, bệnh tật
    "Have you got a car?" "No, I ."
  3. A1-20 Giới từ chỉ thời gian at, on, in: cách dùng và mẹo nhớ
    I'm busy the moment.
Đáp án

A. Hình thức

  1. walk
  2. is coming / 's coming
  3. doesn't like / does not like
  4. do … do
  5. are … doing
  6. lives … is staying / lives … 's staying

B. Ý nghĩa

  1. know
  2. are having
  3. think
  4. freezes
  5. Are you listening

C. Tìm lỗi sai

  1. He needs help.
  2. I want a new bike.
  3. Listen! Somebody is knocking at the door. / Listen! Somebody's knocking at the door.
  4. ✓ I'm thinking about my exam.

D. Trong ngữ cảnh

  1. am writing / 'm writing
  2. am staying / 'm staying
  3. work
  4. am visiting / 'm visiting
  5. love
  6. don't understand / do not understand
  7. is raining / 's raining
  8. am having / 'm having

E. Đến lượt bạn

  1. I usually cook dinner at home. This week I'm eating at my parents' house.
  2. I think English is fun. I'm thinking about a new job.

F. Ôn tập tổng hợp

  1. She is never late.
  2. haven't / have not
  3. at
Ứng dụng AndroidHọc mọi lúc mọi nơi Google Play