Slowingoგრამატიკა
B1 9 / 39

Should Have, Could Have, Might Have ქართულად: „უნდა გეთქვა“ და „შეგეძლო დაგერეკა“ ინგლისურად

Should Have, Could Have, Might Have

ამ გვერდზე
  1. მიზანი
  2. მთავარი იდეა
  3. ქართული და ინგლისური
  4. ფორმა
  5. გამოყენება
  6. ხშირი შეცდომები
  7. მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის
  8. არ აგერიოთ
  9. მართლწერა და გამოთქმა
  10. ოქროს წესი
  11. სავარჯიშოები

მიზანი

ამ გაკვეთილის შემდეგ შეძლებთ ილაპარაკოთ წარსულ სინანულსა და შეცდომებზე (I should have left earlier), ხელიდან გაშვებულ შანსებზე (We could have won), გაუწიოთ კრიტიკა სხვებს (You could have told me!) და თქვათ, რის გაკეთებასაც აპირებდით (I would have helped, but…).

მთავარი იდეა

ფეხბურთის მატჩის შემდეგ მოთამაშეები ჩანაწერს უყურებენ. ვიდეოს აჩერებენ და ამბობენ: „Here I should have passed the ball.“ „Here we could have scored.“ მატჩი დამთავრდა. ვერაფერს შეცვლიან. მაგრამ ისინი ადარებენ იმას, რაც მოხდა, იმას, რაც სწორი იყო, ან რაც შესაძლებელი იყო.

ამას აკეთებს მოდალური ზმნა + have + past participle. ის წარსულს უკან უყურებს და სხვა ვერსიას ადარებს – ჩვეულებრივ ისეთს, რომელიც არ მომხდარა:

  • You should have called. → დარეკვა სწორი იყო. არ დარეკე.
  • You could have called. → დარეკვა შესაძლებელი იყო. არ დარეკე.
  • I would have called, but… → მზად ვიყავი. რაღაცამ ხელი შემიშალა.

ფორმა ყოველთვის ერთნაირია. მოდალური ზმნა გეუბნებათ, როგორ შეფასებას აკეთებთ: სწორი რამ, შესაძლებელი რამ თუ რამ, რისი გაკეთებაც გინდოდათ. I-სთან ეს წინადადებები ხშირად სინანულია, you-სთან – საყვედური.

ქართული და ინგლისური

ქართულად ამ ყველაფერს „უნდა“ და „შემეძლო“ + ზმნის წარსულის ფორმა გამოხატავს: „ტელეფონი უნდა დამეტენა“, „შეგეძლო დაგერეკა!“. წარსული ქართულად მეორე ზმნაზე ჩანს („დამეტენა“, „დაგერეკა“), ინგლისურში კი should და could არ იცვლება – წარსულს have + მესამე ფორმა აჩვენებს: should have charged. ამიტომ ქართველები ხშირად ამბობენ should called ან could tell (წარსულზე).

კიდევ ერთი რამ: „უნდა“ ინგლისურად should-იც არის და must-იც. „უნდა გეთქვა“ (კრიტიკა) არის should have told, must have told კი სულ სხვა რამეს ნიშნავს – „ალბათ მითხარი“ (ეს ვარაუდია: იხ. B2-06). „მოვიდოდი, მაგრამ…“ კი, როგორც B1-07-ში, წარსულზე would have come-ა და არა would come.

ქართულიინგლისურირაშია განსხვავება?
ტელეფონი უნდა დამეტენა.I should have charged my phone.ქართულად წარსული ზმნაზე ჩანს; ინგლისურში should have + მესამე ფორმა
ჩემი მანქანის წაყვანამდე უნდა გეკითხა.You should have asked me before you took my car.კრიტიკა: „უნდა“ → should have, არა must have
შეგეძლო დაგერეკა!You could have called me!„შეგეძლო“ → could have + მესამე ფორმა, არა could call
წვეულებაზე მოვიდოდი, მაგრამ სამსახურში ვიყავი გაჭედილი.I would have come to your party, but I was stuck at work.„მოვიდოდი“ წარსულზე → would have come
ეს არ უნდა მეთქვა.I shouldn't have said that.აქ ერთნაირია: უარყოფა მოდალურ სიტყვასთან, მოქმედება კი მოხდა
უარესიც შეიძლებოდა ყოფილიყო.It could have been much worse.ქართულად ქვემდებარე გამოტოვებულია; ინგლისურს სჭირდება it

მოკლედ: „უნდა + წარსული“ → should have + მესამე ფორმა; „შეგეძლო + წარსული“ → could have + მესამე ფორმა; should და could თავად არ იცვლება.

ფორმა

მოდალური ზმნა + have + past participle

ფორმამნიშვნელობარა მოხდა სინამდვილეშიმაგალითი
should have / ought to haveეს სწორი იყოჩვეულებრივ: არ მოხდაYou should have warned me.
shouldn't have / ought not to haveეს არასწორი იყომოხდაI shouldn't have eaten so much.
could haveეს შესაძლებელი იყოჩვეულებრივ: არ მოხდაWe could have won.
might have (საყვედური)კარგი / თავაზიანი იქნებოდაარ მოხდაYou might have said thank you!
would haveმზად ვიყავიარ მოხდაI would have helped, but I was away.

უარყოფა და კითხვა

მაგალითი
უარყოფითიYou shouldn't have said that. / We couldn't have done more.
კითხვაShould I have told her? / What could we have done?
მოკლე პასუხებიShould I have called? — Yes, you should (have). / No, you shouldn't (have).

შემოკლებული და სუსტი ფორმები (მეტყველებაში)

წერილობითროგორ ჟღერს ხშირად
should have / should've/ˈʃʊdəv/
could have / could've/ˈkʊdəv/
would have / would've/ˈwʊdəv/
shouldn't have/ˈʃʊdntəv/

გამოყენება

1Should have – სინანული და საყვედური

should have გამოიყენეთ სწორი რამისთვის, რომელიც არ მოხდა, shouldn't have – არასწორი რამისთვის, რომელიც მოხდა. I-სთან ან we-სთან ეს სინანულია; you-სთან ან სხვებთან – საყვედური. Ought to have იგივეს ნიშნავს, მაგრამ უფრო იშვიათი და ფორმალურია. ქართულად – „უნდა“ / „არ უნდა“ + წარსული.

I should have charged my phone last night.
წუხელ ტელეფონი უნდა დამეტენა.
არ დავტენე; „უნდა დამეტენა“ → should have charged
You should have asked me before you took my car.
ჩემი მანქანის წაყვანამდე ჯერ მე უნდა გეკითხა.
საყვედური
We shouldn't have stayed up so late before the exam.
გამოცდის წინ ასე გვიანობამდე ფხიზლად არ უნდა ვყოფილიყავით.
გვიანობამდე ვიყავით ფხიზლად; შეცდომა იყო
He shouldn't have shouted at the waiter.
მიმტანისთვის არ უნდა ეყვირა.
The council ought to have repaired the road years ago.
მერიას ეს გზა წლების წინ უნდა შეეკეთებინა.
ought to have = should have, უფრო ფორმალური

2Could have – შესაძლებლობა, რომელიც არ გამოვიყენეთ

could have გამოიყენეთ იმისთვის, რაც შესაძლებელი იყო, მაგრამ არ მოხდა: ხელიდან გაშვებული შანსი ან საფრთხე, რომელიც არ ახდა. ქართულად – „შეგვეძლო…“, „შეიძლებოდა…“.

We could have taken the motorway, but we chose the coast road.
ავტომაგისტრალით შეგვეძლო წასვლა, მაგრამ სანაპირო გზა ავირჩიეთ.
motorway (UK) = highway (US)
She could have been a professional tennis player.
შეეძლო პროფესიონალი ჩოგბურთელი გამხდარიყო.
ნიჭი ჰქონდა, მაგრამ არ გახდა
It could have been much worse — at least nobody was hurt.
უარესიც შეიძლებოდა ყოფილიყო. ყოველ შემთხვევაში, არავინ დაშავებულა.
ქართულად ქვემდებარე გამოტოვებულია; ინგლისურში it
I couldn't have done it without your help.
შენი დახმარების გარეშე ამას ვერ გავაკეთებდი.
დამეხმარე; უშენოდ შეუძლებელი იქნებოდა

3Could have და might have – გაღიზიანებული საყვედური

you-სთან could have ხშირად ნიშნავს: „შანსი გქონდა და არ გამოიყენე“. Might have ასევე გამოიყენება, განსაკუთრებით ბრიტანულ ინგლისურში, როცა ვინმემ რაღაც თავაზიანი ან კეთილი არ გააკეთა. მახვილი მოდალურ ზმნაზე დასვით.

You could have called me!
შეგეძლო დაგერეკა!
„შეგეძლო“ → could have called, არა could call
They could have cleaned the kitchen before they left.
წასვლამდე სამზარეულოს დალაგება შეეძლოთ.
You might have warned me about the dog!
ძაღლზე გაფრთხილება მაინც შეგეძლო!
ძირითადად UK
He might have said thank you, at least.
მადლობა მაინც შეეძლო ეთქვა.

4Would have – მზად ვიყავი, მაგრამ რაღაცამ ხელი შეუშალა

would have გამოიყენეთ, როცა რაღაცის გაკეთება გინდოდათ ან გეგმავდით, მაგრამ რაღაცამ ხელი შეგიშალათ. ხშირად but-თან ან if-ნაწილთან ერთად დგას B1-07. ქართულად „მოვიდოდი, მაგრამ…“ – წარსულზე ინგლისურში have აუცილებელია.

I would have come to your party, but I was stuck at work.
შენს წვეულებაზე მოვიდოდი, მაგრამ სამსახურში ვიყავი გაჭედილი.
„მოვიდოდი“ წარსულზე → would have come
She would have lent you the money — why didn't you ask her?
ფულს გასესხებდა. რატომ არ სთხოვე?
We would have stayed longer, but the hotel was full.
უფრო დიდხანს დავრჩებოდით, მაგრამ სასტუმრო სავსე იყო.
I'd have called you if I'd had your number.
შენი ნომერი რომ მქონოდა, დაგირეკავდი.
I'd have = I would have; if I'd had = if I had had

5კითხვები წარსულ არჩევანზე

Should I have…? და What could I have…? გამოიყენეთ, როცა სწორ არჩევანზე ან სხვა შესაძლებლობებზე კითხულობთ.

Should I have told her the truth?
სიმართლე უნდა მეთქვა?
Should I have + მესამე ფორმა
What else could we have done?
კიდევ რა შეგვეძლო გაგვეკეთებინა?
Do you think I should have accepted the offer?
როგორ ფიქრობ, შეთავაზებას უნდა დავთანხმებოდი?

ხშირი შეცდომები

❌You should called me.
✅You should have called me.
წარსული: should + have + past participle.
❌I should have went to bed earlier.
✅I should have gone to bed earlier.
past participle (gone) და არა Past Simple (went).
❌I should of known.
✅I should have known.
should've ჟღერს როგორც „should of“, მაგრამ სიტყვა have-ია.
❌You shouldn't have tell him.
✅You shouldn't have told him.
have + past participle.
❌We could to have won.
✅We could have won.
could + have + past participle, to-ს გარეშე.
⚠️You could tell me! (წარსულ სიტუაციაზე)
✅You could have told me!
„You could tell me“ გრამატიკულად სწორია, მაგრამ ნიშნავს „ახლა შეგიძლია მითხრა“. წარსულში ხელიდან გაშვებული შანსისთვის – could have.

მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის

1. „უნდა წასულიყო“ → should + Past Simple. ქართულად „უნდა“ არ იცვლება და წარსული მეორე ზმნაზე ჩანს („უნდა წასულიყო“). ამიტომ ქართველები წარსულის ფორმას პირდაპირ should-ის შემდეგ სვამენ. ინგლისურში საჭიროა should have + მესამე ფორმა.

❌Davit should took the earlier train.
✅Davit should have taken the earlier train.
should + have + taken

2. „უნდა შეგეხსენებინა“ → must have. „უნდა“ = must-იც, ამიტომ წარსულ საყვედურში ხშირად must have ისმის. Must have ინგლისურში ვარაუდია („ალბათ შემახსენე“), საყვედური კი should have-ია.

⚠️You must have reminded me about Ana's birthday! Now she's upset.
✅You should have reminded me about Ana's birthday! Now she's upset.
გრამატიკულად სწორია, მაგრამ must have ნიშნავს „ალბათ შემახსენე“; საყვედური → should have

3. „მაშინ შეგვეძლო გვეყიდა“ → could + საწყისი ფორმა. ქართული „შეგვეძლო“ წარსულია, ამიტომ could + საწყისი ფორმა საკმარისი გვგონია. წარსულში ხელიდან გაშვებულ შანსზე საჭიროა could have + მესამე ფორმა.

⚠️The tickets were cheaper last week. We could buy them then, but we waited.
✅The tickets were cheaper last week. We could have bought them then, but we waited.
გრამატიკულად სწორია, მაგრამ could buy ზოგად შესაძლებლობას ჰგავს; კონკრეტული, ხელიდან გაშვებული შანსი → could have bought

4. „შემოგვიერთდებოდა, მაგრამ…“ → would + საწყისი ფორმა. ქართული „-დი“ ფორმა ახლანდელზეც და წარსულზეც ერთნაირია. წარსულზე ინგლისურს would have + მესამე ფორმა სჭირდება.

❌Salome would join us in Batumi last summer, but she had exams.
✅Salome would have joined us in Batumi last summer, but she had exams.
last summer → would have joined

არ აგერიოთ

should have თუ should – should + საწყისი ფორმა რჩევას იძლევა ახლანდელზე ან მომავალზე A2-21; should have + past participle უკან იყურება. ქართულადაც: „დაურეკე“ – „უნდა დაგერეკა“.

You should call her.
უნდა დაურეკო.
რჩევა ახლა
You should have called her.
უნდა დაგერეკა.
უკვე გვიანია: არ დაურეკე

should have საყვედურისთვის თუ should have მოლოდინისთვის – Should have ასევე შეიძლება ნიშნავდეს „ეს მოსალოდნელი იყო და ალბათ უკვე მოხდა (ან მიკვირს, რომ არ მომხდარა)“. კონტექსტი წყვეტს.

You should have checked the dates.
თარიღები უნდა შეგემოწმებინა.
საყვედური: არ შეამოწმე
The parcel should have arrived by now.
ამანათი უკვე უნდა მოსულიყო.
მოლოდინი: მგონი, მოვიდა, ან მიკვირს, რომ არ მოსულა

could have (ხელიდან გაშვებული შანსი) თუ could have (ვარაუდი წარსულზე) – could have და might have ასევე შეიძლება გამოთქვამდეს ვარაუდს იმაზე, რა მოხდა შესაძლოა. ეს B2-06-შია.

You could have died!
შეიძლებოდა მომკვდარიყავი!
შესაძლებელი იყო, მაგრამ არ მოხდა
He could have taken the bus — I don't know how he got here.
შეიძლება ავტობუსით მოვიდა; არ ვიცი, როგორ მოვიდა.
ვარაუდი: იხ. B2-06

I should have… თუ I wish I had… – ორივე სინანულს გამოხატავს. I wish I had… B2-04-შია.

I should have saved more money.
მეტი ფული უნდა დამეზოგა.
ეს სწორი იყო
I wish I had saved more money.
ნეტავ მეტი ფული დამეზოგა.
ვნანობ, რომ არ დავზოგე: იხ. B2-04

მართლწერა და გამოთქმა

  • ყველა ამ ფორმაში have ჩვეულებრივ სუსტია: should have /ˈʃʊdəv/, could have /ˈkʊdəv/, would have /ˈwʊdəv/, might have /ˈmaɪtəv/. ნეიტრალური /ə/ ქართულში არ არის: მოკლე, მოდუნებული ხმოვანია. have-ს სრული „ჰევ“-ით ნუ წარმოთქვამთ.
  • should, could, would-ში l არ ისმის – ქართულად ისე ვკითხულობთ, როგორც იწერება, აქ კი ეს ჩვევა გვატყუებს.
  • shouldn't have /ˈʃʊdntəv/: სწრაფ მეტყველებაში t ხშირად ბოლომდე არ ისმის.
  • არასოდეს დაწეროთ should of, could of, would of, might of. დაწერეთ should have ან should've.
  • საყვედურისას მახვილი მოდალურ ზმნაზე დასვით: You COULD have told me! You SHOULD have asked. could-ის /k/ ქართული ქ-ს ჰგავს – ჰაერის ნაკადით; ნუ იტყვით კ-ს.

ოქროს წესი

should / could / might / would + have + past participle უკან იყურება და ნამდვილ წარსულს სხვა ვერსიას ადარებს: სწორ რამეს (should), შესაძლებელს (could), თავაზიანს (might) ან იმას, რისი გაკეთებაც გინდოდათ (would). ჩვეულებრივ ის სხვა ვერსია არ მომხდარა; shouldn't have-ის შემთხვევაში კი არასწორი რამ მოხდა. ქართულად წარსული ზმნაზე ჩანს – ინგლისურში მას have აჩვენებს.

სავარჯიშოები

A. ფორმა

ფრჩხილებში მოცემული სიტყვებით ჩასვით სწორი ფორმა, ან გადაწერეთ წინადადება.

  1. I failed the test. I (should / study) more.
  2. You (could / tell) me the meeting was cancelled!
  3. I (would / help) you, but I was abroad.
  4. My head hurts. I (shouldn't / drink) so much coffee.
  5. გადაწერეთ shouldn't have-ით: It was a mistake to eat that third piece of cake.
  6. გადაწერეთ should have-ით: It was a mistake not to bring a coat.

B. მნიშვნელობა

უპასუხეთ კითხვას ან აირჩიეთ სწორი პასუხი.

  1. "We could have won." მოიგეს?
  2. "I shouldn't have said that." მოლაპარაკემ ეს თქვა?
  3. ძალიან გინდოდათ იქ ყოფნა. აირჩიეთ სწორი პასუხი: I … come to your wedding, but I was in hospital.
  4. აირჩიეთ სწორი პასუხი: You … see a doctor about that cough — go today.

C. იპოვეთ შეცდომა

ყოველ წინადადებაში ერთი შეცდომაა, ან წინადადება სწორია. დაწერეთ გასწორებული წინადადება ან დაწერეთ correct.

  1. You should have went to the meeting.
  2. She should of asked for directions.
  3. It could have been much worse.
  4. I would have call you, but my phone was dead.

D. კონტექსტში

ფრჩხილებში მოცემული სიტყვებით ჩასვით სწორი ფორმა.

After the party
Jo: The party was a disaster. I 15 (shouldn't / invite) so many people. The flat was too small.
Max: Yes, and you 16 (should / buy) more food. It finished in an hour!
Jo: I know. And Tim was so rude. He 17 (might / say) thank you, at least.
Max: True. And you 18 (could / ask) me for help! I 19 (would / come) early.

E. თქვენი ჯერი

დაწერეთ ინგლისურად.

  1. დაწერეთ ერთ რამეზე, რასაც გასული კვირიდან ნანობთ, should have-ით ან shouldn't have-ით.
  2. მეგობარმა შესანიშნავ კონცერტზე არ გითხრათ. დაწერეთ საყვედური could have-ით.
  3. დაწერეთ წინადადება იმაზე, რისი გაკეთებაც გინდოდათ, მაგრამ ვერ შეძელით.

F. შერეული გამეორება

გაიმეორეთ წინა გაკვეთილები.

  1. B1-07 Third Conditional ქართულად: If I Had Known…, I Would Have… – წარმოსახვითი წარსული
    If I (know) about the traffic, I would have taken the train.
  2. A2-21 Should და Ought To: როგორ მივცეთ რჩევა ინგლისურად
    I think you ___ talk to your boss about it. …
  3. A2-16 Present Perfect: Have you ever…? ცხოვრებისეული გამოცდილება ინგლისურად
    Have you ever (break) a bone?
  4. B1-08 I Wish და If Only ქართულად: „ნეტავ“ ინგლისურად – wish თუ hope?
    I wish I (can) speak Japanese.
პასუხები

A. ფორმა

  1. should have studied / should've studied
  2. could have told / could've told
  3. would have helped / 'd have helped / would've helped
  4. shouldn't have drunk / should not have drunk
  5. I shouldn't have eaten that third piece of cake.
  6. I should have brought a coat. / We should have brought a coat.

B. მნიშვნელობა

  1. No
  2. Yes
  3. would have
  4. should

C. იპოვეთ შეცდომა

  1. You should have gone to the meeting.
  2. She should have asked for directions. / She should've asked for directions.
  3. ✓ It could have been much worse.
  4. I would have called you, but my phone was dead. / I'd have called you, but my phone was dead.

D. კონტექსტში

  1. shouldn't have invited
  2. should have bought / should've bought
  3. might have said / might've said
  4. could have asked / could've asked
  5. would have come / 'd have come / would've come

E. თქვენი ჯერი

  1. I shouldn't have stayed up so late on Sunday. I should have gone to bed at ten.
  2. You could have told me about the concert! I would have loved to go.
  3. I would have helped you move, but I was working all weekend.

F. შერეული გამეორება

  1. had known / 'd known
  2. should
  3. broken
  4. could
Android აპლიკაციაისწავლეთ ყველგან Google Play