SlowingoДүрэм
B2 6 / 30

Must Have, Can't Have, Might Have: өнгөрсний тухай англиар таамаглах

Must Have, Can't Have, Might Have: Past Deduction

Энэ хуудсанд
  1. Зорилго
  2. Гол санаа
  3. Монгол хэл ба англи хэл
  4. Бүтэц
  5. Хэрэглээ
  6. Түгээмэл алдаа
  7. Монголчуудад тохиолддог урхи
  8. Бүү андуураарай
  9. Зөв бичих ба дуудлага
  10. Алтан дүрэм
  11. Дасгал

Зорилго

Энэ хичээлийн дараа та өнгөрсөнд юу болсон тухай логик таамаг дэвшүүлж чадна: must have (бараг итгэлтэй), can't / couldn't have (бараг итгэлтэй: болоогүй), might / may / could have (боломжтой), might not / may not have (болоогүй байж магадгүй), мөн үргэлжилсэн хэлбэр must have been doing.

Гол санаа

Та өглөө хаалгаа нээгээд шинэ цасан дээр мөр харлаа. Мөр хашааны хаалганаас таны үүд хүртэл ирээд буцсан байна. Та хэнийг ч хараагүй, гэхдээ ойлгож болно: Someone must have come to the door during the night.

Өнгөрсний тухай таамаглал бол таны хараагүй өнгөрсөн үйл явдлын тухай баримт дээр тулгуурлан одоо хэр итгэлтэй байгаа тухай. B1-16 хичээлд та одоогийн тухай таамагласан: She must be at home. Таамгаа өнгөрсөн рүү шилжүүлэхийн тулд модаль үйл үгээ хэвээр үлдээгээд have + past participle нэмнэ.

Хоёр хэсэг хоёр өөр үүрэгтэй. Модаль үйл үг «Би одоо хэр итгэлтэй вэ?» гэдэгт хариулна. Have + past participle нь «Хэзээ?» гэдэгт хариулна – одооноос өмнө. Ингээд өнгөрсний итгэлийн шатлал гарна:

must have (бараг итгэлтэй: тийм) → might / may / could have (магадгүй) → might not / may not have (магадгүй үгүй) → can't / couldn't have (бараг итгэлтэй: үгүй).

Монгол хэл ба англи хэл

Монголоор өнгөрсний таамгийг «-сан байх», «-сан байх ёстой», «-сан байж магадгүй», «-сан байх аргагүй» гэж хэлдэг. Өнгөрсөн цаг үндсэн үйл үг дээр («явсан»), итгэлийн зэрэг нь төгсгөлд («байх ёстой», «байж магадгүй») ирнэ. Англиар дараалал эсрэгээрээ: эхлээд итгэлийн зэрэг (must, might, can't), дараа нь have + past participle. Модаль үйл үг хэзээ ч өнгөрсөн хэлбэр авдаггүй: өнгөрсөн цагийг have + гурав дахь хэлбэр харуулна.

Мөн «-х ёстой» англиар хоёр утгатай: «Тэр орой ажилласан байх ёстой» (таамаг → must have worked) ба «Тэр орой ажиллах ёстой байсан» (үүрэг → had to work эсвэл should have worked). Монгол үгийн дарааллыг анхааралтай хараарай.

МонголоорАнглиарЮу өөр вэ
Гэрэл нь унтарсан байна. Тэд унтсан байх.They must have gone to bed.«-сан байх» → must have + V3
Түрийвчээ таксинд мартсан байх ёстой.I must have left it in the taxi.өнгөрсөн цаг: монголоор «-сан», англиар have + V3
Тэр мөнгийг хулгайлсан байх аргагүй.He can't have stolen the money.«-сан байх аргагүй» → can't have
Имэйл спам хавтас руу орсон байж магадгүй.The email may have gone into your spam folder.«байж магадгүй» → may / might have
Нүд чинь улаан байна. Уйлж байсан байх.You must have been crying.энд адилхан: «-ж байсан» = have been + -ing
Тэр орой ажиллах ёстой байсан.She had to work late.таамаг биш, үүрэг → had to

Товчхондоо: «-сан байх (ёстой)» = must have + V3; «-сан байж магадгүй» = might / may have + V3; «-сан байх аргагүй» = can't have + V3. Англиар итгэлийн үг эхэнд, өнгөрсөн цаг нь have + гурав дахь хэлбэрт.

Бүтэц

Үндсэн загвар

ӨгүүлэгдэхүүнМодальhavePast participle
Shemusthaveforgottenour meeting.
Theycan'thaveseenus.
Hemighthavemissedthe bus.

Have хэзээ ч өөрчлөгдөхгүй: модаль үйл үгийн дараа ирдэг тул үргэлж have, хэзээ ч has, had биш.

Итгэлийн шатлал

ИтгэлХэлбэрЖишээ
бараг итгэлтэй: тиймmust have + past participleHe must have left early.
боломжтой: тиймmight / may / could have + past participleHe might have left early.
боломжтой: үгүйmight not / may not have + past participleHe might not have heard the phone.
бараг итгэлтэй: үгүйcan't / couldn't have + past participleHe can't have left — his coat is here.

Үргэлжилсэн ба үйлдэгдэхүүн хэв

ХэлбэрЗагварЖишээ
үргэлжилсэнмодаль + have been + -ingShe must have been sleeping.
үйлдэгдэхүүн хэвмодаль + have been + past participleThe window might have been broken by the wind.

Асуулт – could эсвэл might, эсвэл do you think-тэй хэллэг хэрэглэнэ:

  • Could they have got lost? (US мөн: gotten)
  • Where do you think she might have gone?

Хэрэглээ

1Must have – бараг итгэлтэй: болсон

Баримт таныг ямар нэг зүйл болсон гэдэгт бараг итгүүлж байвал must have хэрэглэнэ.

The lights are off. They must have gone to bed.
Гэрэл нь унтарсан байна. Тэд унтсан байх.
«-сан байх» → must have gone
I can't find my wallet. I must have left it in the taxi.
Түрийвчээ олохгүй байна. Таксинд мартсан байх ёстой.
left биш, have left
The ground is white. It must have snowed all night.
Газар цав цагаан байна. Шөнөжин цас орсон байх.
it-тэй ч have
She looks exhausted — she must have had a long day.
Тэр их ядарсан харагдаж байна. Өдөржин завгүй байсан байх.
had (have-ийн V3)
You must have been so proud when your daughter graduated.
Охиноо төгсөхөд та их бахархсан байх даа.
сэтгэл хөдлөлийн тухай эелдэг таамаг

2Can't have / couldn't have – бараг итгэлтэй: болоогүй

Баримт ямар нэг зүйлийг боломжгүй мэт харагдуулж байвал can't have эсвэл couldn't have хэрэглэнэ. Хоёулаа түгээмэл; бүх түүх өнгөрсөнд өрнөж байвал couldn't have илүү элбэг.

He can't have stolen the money — he was with me all evening.
Тэр мөнгийг хулгайлсан байх аргагүй. Орой турш надтай хамт байсан.
«байх аргагүй» → can't have
You can't have finished already! You only started ten minutes ago.
Чи аль хэдийн дуусгачихсан байх аргагүй! Арав хан минутын өмнө л эхэлсэн.
гайхшрал
She couldn't have known about the surprise; nobody had told her.
Тэр гэнэтийн бэлгийн тухай мэдсэн байх боломжгүй. Хэн ч түүнд хэлээгүй байсан.
бүх түүх өнгөрсөнд → couldn't have
That can't have been Tom you saw. He's in Australia.
Чиний харсан хүн Том байх аргагүй. Тэр Австралид байгаа.
be-ийн V3: been

3Might / may / could have – болсон байж магадгүй

Ямар нэг зүйл боломжтой ч та итгэлтэй биш бол might have, may have, could have хэрэглэнэ. May арай албан. Үгүйсгэлд might not have эсвэл may not have (couldn't have биш, энэ нь «боломжгүй» гэсэн утгатай).

I'm not sure where Jo is. She might have gone to the gym.
Жо хаана байгааг сайн мэдэхгүй байна. Фитнес явсан байж магадгүй.
«байж магадгүй» → might have
The email may have gone into your spam folder.
Имэйл спам хавтас руу чинь орсон байж магадгүй.
may: арай албан
Someone could have taken your umbrella by mistake.
Хэн нэгэн шүхрийг чинь андуураад авсан байж болох юм.
could have: боломж
Could the parcel have been delivered to a neighbour?
Илгээмжийг хөршид хүргэсэн байж болох уу?
асуулт + үйлдэгдэхүүн хэв
They might not have received our message.
Тэд манай мессежийг аваагүй байж магадгүй.
магадгүй үгүй

4Үргэлжилсэн хэлбэр – must have been doing

Өнгөрсөн нэг агшинд үргэлжилж байсан үйлдлийн тухай, эсвэл одоо харж буй зүйлийг тайлбарлах удаан үйл ажиллагааны тухай таамагт модаль + have been + -ing хэрэглэнэ. Монголоор «-ж байсан байх» – энд адилхан.

Your eyes are red. You must have been crying.
Нүд чинь улаан байна. Уйлж байсан байх.
«-ж байсан» → have been + -ing
He didn't answer my call. He might have been driving.
Тэр утсаа аваагүй. Машин барьж явсан байж магадгүй.
тэр агшинд үргэлжилж байсан
She can't have been listening — she asked the same question twice.
Тэр сонсож байсан байх аргагүй. Нэг асуултыг хоёр удаа асуусан.
сөрөг таамаг + -ing
The neighbours must have been having a party; there's rubbish everywhere.
Хөршүүд үдэшлэг хийж байсан байх. Хаа сайгүй хог байна.
rubbish (UK) = trash, garbage (US)

Түгээмэл алдаа

❌He must went home.
✅He must have gone home.
Өнгөрсний таамаг: модаль + have + past participle.
❌It must had rained.
✅It must have rained.
Модаль үйл үгийн дараа үргэлж have, хэзээ ч had биш.
❌You must have be tired.
✅You must have been tired.
be-ийн past participle нь been.
❌He can have forgotten.
✅He may have forgotten. эсвэл He could have forgotten.
Батлах өнгөрсний таамагт can have хэрэглэдэггүй.
❌Somebody must have stole it.
✅Somebody must have stolen it.
Past Simple биш, past participle хэрэглэнэ.
⚠️She mustn't have seen the message.
✅She can't have seen the message.
Дүрмийн хувьд зөв (must not have америк англид хэрэглэгддэг), гэхдээ британи англид mustn't have ховор, can't have-ийг илүүд үздэг; can't have хаа сайгүй зөв.
⚠️They couldn't have been here. (meaning: maybe they weren't)
✅They might not have been here.
Дүрмийн хувьд зөв, гэхдээ couldn't have = бараг итгэлтэй: үгүй; «магадгүй үгүй» бол might not have.

Монголчуудад тохиолддог урхи

1. «-сан байх ёстой» → must + Past Simple. Монголоор өнгөрсөн цаг үндсэн үйл үг дээр («явсан байх ёстой») байдаг тул англиар ч өнгөрсөн хэлбэрийг үйл үг дээр тавиад have-ийг орхих нь элбэг: «Гаражид машин алга. Аав машинаа ажилдаа унаад явсан байх ёстой». Англиар өнгөрсөн цагийг have + past participle харуулна.

❌The car isn't in the garage. Dad must took it to work.
✅The car isn't in the garage. Dad must have taken it to work.
must-ийн дараа V2 биш, have + V3

2. «байх ёстой» → should have. «-х ёстой» нь монголоор must, should хоёулаа болдог тул таамгийг should have-ээр хэлэх нь бий: «Замын цас бүгд арилчихсан байна. Хотынхон шөнөжин цэвэрлэсэн байх ёстой». Англи should have «хийх ёстой байсан (гэвч хийгээгүй байж магадгүй)» эсвэл «хүлээлт» гэсэн утгатай; баримтад тулгуурласан таамаг бол must have.

⚠️There's no snow left on the roads. The city workers should have cleared it overnight.
✅There's no snow left on the roads. The city workers must have cleared it overnight.
Дүрмийн хувьд зөв, гэхдээ should have = зөв алхам эсвэл хүлээлт; баримтаас гарсан таамаг бол must have

3. «байсан байх» → must be + өнгөрсөн цагийн үг. «Гэрэл өнгөрсөн ням гарагт марафоноо дуусгахдаа их ядарсан байх» гэдгийг must be («байх ёстой»)-ээр шууд орчуулж, last Sunday нэмэхэд л хангалттай гэж бодох нь бий. Цагийн үг англи хэлбэрийг солихгүй: өнгөрсний тухай бол must have been.

❌Gerel must be exhausted when she finished the marathon last Sunday.
✅Gerel must have been exhausted when she finished the marathon last Sunday.
last Sunday → must have been

4. «Яаж орсон байж болох вэ?» → асуултын үгийн дараалал. Монголоор асуулт төгсгөлийн сул үгээр (вэ, бэ) илэрдэг, үгийн дараалал өөрчлөгддөггүй: «Хулгайч нар байр руу яаж орсон байж болох вэ?». Англиар модаль үйл үг өгүүлэгдэхүүний өмнө ирнэ: How could they have…? Эсвэл do you think-тэй.

❌How the thieves could have got into the building?
✅How could the thieves have got into the building? эсвэл How do you think the thieves got into the building?
асуултад: could + өгүүлэгдэхүүн + have

Бүү андуураарай

must have done эсвэл had to do – must have бол өнгөрсний тухай таамаг; had to бол өнгөрсөн үүрэг. A2-20-ийг үзнэ үү. Монголоор «-сан байх ёстой» ба «-х ёстой байсан» – үгийн дарааллыг хараарай.

She must have worked late.
Тэр орой болтол ажилласан байх ёстой.
би тэгж бодож байна
She had to work late.
Тэр орой болтол ажиллах ёстой байсан.
шаардлагатай байсан

might not have эсвэл can't have – хүч нь чухал.

He might not have got my text.
Тэр миний мессежийг аваагүй байж магадгүй.
магадгүй үгүй
He can't have got my text — his phone was off.
Тэр миний мессежийг авсан байх аргагүй. Утас нь унтраатай байсан.
лавтай үгүй

could have: таамаг эсвэл болоогүй зүйл – could have, might have нь бидний мэдэж байгаа, болоогүй боломжийг эсвэл шүүмжлэлийг ч хэлж болно. B1-09-ийг үзнэ үү.

The keys could have fallen out of your bag.
Түлхүүр цүнхнээс чинь унасан байж болох юм.
таамаг: магадгүй тэгсэн
You could have been hurt!
Чи бэртэж болох байсан шүү!
боломжтой байсан, гэхдээ бэртээгүй
You could have told me you were coming!
Ирэх гэж байгаагаа хэлж болох л байсан шүү дээ!
шүүмжлэл: чи хэлээгүй

одоогийн эсвэл өнгөрсний таамаг – одоо: модаль + үндсэн хэлбэр (B1-16); өнгөрсөн: модаль + have + past participle.

She must be at work.
Тэр ажил дээрээ байгаа байх.
одоо
She must have been at work.
Тэр ажил дээрээ байсан байх.
өмнө

Зөв бичих ба дуудлага

  • Эдгээр бүтцэд have сул дуудагдана: /əv/. must have → /ˈmʌstəv/; might have → /ˈmaɪtəv/; could have → /ˈkʊdəv/; can't have → /ˈkɑːntəv/ (UK), /ˈkæntəv/ (US). Сул эгшиг /ə/-г тод «а» эсвэл «э» болгохгүй, богино, тайван хэлээрэй.
  • must дэх /ʌ/ шинэ эгшиг: амаа дунд зэрэг ангайж, уруулаа дугуйлахгүй – монгол «а»-аас богино, хэл нь арай дээш, амны төвд байна.
  • Хурдан ярианд must've дэх t ихэвчлэн алга болно: /ˈmʌsəv/.
  • must've, might've, could've-ийг зөвхөн албан бус бичвэрт бичнэ. must of, might of, could of гэж хэзээ ч бүү бичээрэй: дуудлага ижил ч буруу.
  • /v/ дээр доод уруулаа дээд шүдэндээ хөнгөн хүргэж хоолойгоо дуугаргаарай – хоёр уруулаар «в» хэлэхээс өөр.
  • Эдгээр бүтцэд been сул: /bɪn/ – must have been хурдан ярианд нэг бүхэл хэсэг шиг сонсогдоно.

Алтан дүрэм

Өнгөрсний тухай таамаг = модаль + have + past participle. Хэр итгэлтэй байгаагаар модаль үйл үгээ сонгоорой: must (бараг итгэлтэй: тийм), might / may / could (магадгүй), might not / may not (магадгүй үгүй), can't / couldn't (бараг итгэлтэй: үгүй). Мөн санаарай: монгол «-сан» англиар үйл үг дээр биш, have + V3 дээр очно.

Дасгал

A. Бүтэц

Хаалтанд байгаа үгсийг зөв хэлбэрт оруулна уу.

  1. The door's open. Someone (must forget) to lock it.
  2. She (can't see) me — I was hiding behind the tree.
  3. I'm not sure. He (might miss) the train.
  4. You're covered in paint! You (must decorate) all day.
  5. may have-ээр дахин бичнэ үү: Perhaps the meeting was cancelled.
  6. couldn't have-ээр дахин бичнэ үү: It's impossible that she drove — she doesn't have a car.

B. Утга

Нөхцөл байдалд тохирох хувилбарыг сонгоно уу.

  1. Зөв хариултыг сонгоно уу: He passed the exam easily. He … have studied a lot.
  2. Зөв хариултыг сонгоно уу: She speaks no English. She … have written this letter in perfect English.
  3. Зөв хариултыг сонгоно уу: I don't know why Leo is late. He … have overslept.
  4. Кейт тэмдгийг хараагүй байж магадгүй. Зөв хариултыг сонгоно уу: Kate … have seen the sign.
  5. Аль өгүүлбэр нь таамаг биш, үүргийн тухай вэ?

C. Алдааг олоорой

Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Засварласан өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.

  1. They must had a great time at the wedding.
  2. Somebody might have took my seat.
  3. He can have forgotten our appointment.
  4. The thief must have come in through the window.

D. Нөхцөл байдалд

Харилцан яриаг уншаад хаалтанд байгаа үгсийг зөв хэлбэрт оруулна уу.

The empty fridge
Dad: Who ate all the cheese? It was here this morning.
Eva: Don't look at me! I 16 (can't / eat) it — I was at school all day.
Dad: Then your brother 17 (must / take) it. He came home at lunchtime.
Eva: Or the cat 18 (might / get) into the fridge again.
Dad: The cat can't open the fridge, Eva!
Eva: Well, you 19 (might not / close) it properly this morning.
Dad: Hmm. And who 20 (could / leave) these crumbs everywhere?

E. Таны ээлж

Өөрийнхөө үгээр англиар бичээрэй.

  1. Найз тань таны үдэшлэгт ирээгүй, залгаагүй. Хоёр таамаг бичнэ үү: нэгийг might have-тэй, нөгөөг must have-тэй.
  2. Гэртээ ирэхэд гал тогооны цонх хагарсан байна. Нэг таамгийг can't have-тэй, нөгөөг must have been + -ing-тэй бичнэ үү.

F. Холимог давталт

Өмнөх хичээлүүдээ давтаарай.

  1. B1-16 Must be, can't be, might be: одоогийн талаар дүгнэлт хийх (Present Deduction)
    Her car isn't outside. She ___ … be at home.
  2. B1-09 Should have, could have, might have: өнгөрсний харамсал, шүүмжлэлийг монголоор тайлбарлав
    I failed the test. I (study) harder.
  3. B2-04 I Wish I Had…, If Only, Regret: өнгөрсөн үйлдэлдээ харамсахыг англиар илэрхийлэх
    I wish I (not eat) that last piece of cake.
  4. B2-05 Would Rather, Had Better, Prefer: англиар илүүд үзэх, сэрэмжлүүлэх
    It's going to rain. You'd better (take) an umbrella.
Хариулт

A. Бүтэц

  1. must have forgotten
  2. can't have seen / cannot have seen
  3. might have missed
  4. must have been decorating
  5. The meeting may have been cancelled.
  6. She couldn't have driven — she doesn't have a car. / She couldn't have driven because she doesn't have a car. / She couldn't have driven; she doesn't have a car. / She couldn't have driven. She doesn't have a car. / She couldn't have driven, because she doesn't have a car.

B. Утга

  1. must
  2. can't
  3. might
  4. might not
  5. She had to leave early.

C. Алдааг олоорой

  1. They must have had a great time at the wedding.
  2. Somebody might have taken my seat.
  3. He may have forgotten our appointment. / He might have forgotten our appointment. / He could have forgotten our appointment. / He must have forgotten our appointment. / He can't have forgotten our appointment.
  4. ✓ The thief must have come in through the window.

D. Нөхцөл байдалд

  1. can't have eaten / couldn't have eaten
  2. must have taken
  3. might have got / might have gotten
  4. might not have closed
  5. could have left

E. Таны ээлж

  1. She might have forgotten the date. She must have been very busy at work.
  2. It can't have been the wind — there was no wind last night. The kids next door must have been playing football again.

F. Холимог давталт

  1. can't
  2. should have studied / ought to have studied
  3. hadn't eaten
  4. take
Android аппЯвж байхдаа суралц Google Play