Must have, can't have, might have: hamendësimet për të kaluarën në anglisht
Must Have, Can't Have, Might Have: Past Deduction
Në këtë faqe
Qëllimi
Pas këtij mësimi do të dini të bëni hamendësime logjike për atë që ndodhi në të kaluarën – must have (pothuajse e sigurt), can't / couldn't have (pothuajse e sigurt që jo), might / may / could have (e mundur), might not / may not have (ndoshta jo) – dhe të përdorni formën e vazhdueshme must have been doing.
Ideja kryesore
Në mëngjes hapni derën dhe shihni gjurmë në borën e freskët: nga porta deri te dera juaj dhe prapa. Nuk patë njeri, por e nxirrni vetë: Someone must have come to the door during the night.
Hamendësimi për të kaluarën ka të bëjë me sa të sigurt jeni tani, në bazë të provave, për diçka që nuk e patë të ndodhte. Te B1-16 bëtë hamendësime për të tashmen: She must be at home. Për ta çuar hamendësimin në të kaluarën, mbani foljen modale dhe shtoni have + past participle.
Dy pjesët bëjnë dy punë të ndryshme. Folja modale i përgjigjet pyetjes «Sa i sigurt jam tani?». Have + past participle i përgjigjet pyetjes «Kur?» – para tani. Kështu merrni një shkallë sigurie për të kaluarën:
must have (pothuajse e sigurt: po) → might / may / could have (ndoshta) → might not / may not have (ndoshta jo) → can't / couldn't have (pothuajse e sigurt: jo).
Shqipja dhe anglishtja
Këtu shqipja punon shumë ngjashëm. Edhe ne hamendësojmë për të kaluarën me një folje modale dhe një formë të kryer: duhet të ketë ikur = must have gone, mund të ketë harruar = might have forgotten, nuk mund ta ketë vjedhur = can't have stolen. Pjesa «të ketë + pjesore» është pikërisht have + past participle.
Kurthet janë te detajet. E para: «të ketë» ndryshon sipas vetës («të kem», «të kesh», «të ketë»), prandaj shumë veta thonë must has ose must had. Pas një foljeje modale anglishtja do gjithmonë have. E dyta: «mund» = can, por can have nuk përdoret për një hamendësim pohor; duhet might / may / could have. E treta: vendi i «nuk». «Mund të mos e ketë marrë» (ndoshta jo) = might not have; «nuk mund ta ketë marrë» (e pamundur) = can't have. Dhe «nuk duhet ta ketë parë» nuk kthehet mirë me mustn't have.
| Shqip | Kuptimi | Anglisht |
|---|---|---|
| Duhet të kenë shkuar të flenë. | pothuajse e sigurt: po | They must have gone to bed. – këtu është njësoj |
| Mund të ketë shkuar në palestër. | ndoshta | She might have gone to the gym. |
| Mund të mos e kenë marrë mesazhin. | ndoshta jo | They might not have received our message. |
| Nuk mund t'i ketë vjedhur paratë. | pothuajse e sigurt: jo | He can't have stolen the money. |
| Ai duhet të ketë harruar. | «ketë» nuk ndryshon në anglisht | He must have forgotten. (jo has) |
| Duhet të ketë qenë duke qarë. | veprim në zhvillim | You must have been crying. |
| I duhej të punonte deri vonë. | detyrim, jo hamendësim | She had to work late. |
Shkurt: «duhet të ketë + pjesore» = must have + past participle; «mund të ketë» = might / may / could have (jo can have); «nuk mund të ketë» = can't have; «mund të mos ketë» = might not have; pas modales gjithmonë have.
Forma
Modeli bazë
| Kryefjala | Folja modale | have | Past participle | |
|---|---|---|---|---|
| She | must | have | forgotten | our meeting. |
| They | can't | have | seen | us. |
| He | might | have | missed | the bus. |
Have nuk ndryshon kurrë: është gjithmonë have, kurrë has ose had, sepse vjen pas një foljeje modale.
Shkalla e sigurisë
| Siguria | Forma | Shembull |
|---|---|---|
| pothuajse e sigurt: po | must have + past participle | He must have left early. |
| e mundur: po | might / may / could have + past participle | He might have left early. |
| e mundur: jo | might not / may not have + past participle | He might not have heard the phone. |
| pothuajse e sigurt: jo | can't / couldn't have + past participle | He can't have left — his coat is here. |
E vazhdueshme dhe pësore
| Forma | Modeli | Shembull |
|---|---|---|
| e vazhdueshme | modale + have been + -ing | She must have been sleeping. |
| pësore | modale + have been + past participle | The window might have been broken by the wind. |
Pyetjet – përdorni could ose might, ose një shprehje me do you think:
- Could they have got lost? (US edhe: gotten)
- Where do you think she might have gone?
Përdorimi
1Must have – pothuajse me siguri ndodhi
Përdorni must have kur provat ju bëjnë pothuajse të sigurt që diçka ndodhi. Në shqip: «duhet të ketë…».
2Can't have / couldn't have – pothuajse me siguri nuk ndodhi
Përdorni can't have ose couldn't have kur provat e bëjnë diçka të duket e pamundur. Të dyja janë të zakonshme; couldn't have është më e zakonshme kur e gjithë historia është në të kaluarën. Në shqip: «nuk mund të ketë…», «s'ka mundësi të ketë…».
3Might / may / could have – ndoshta ndodhi
Përdorni might have, may have ose could have kur diçka është e mundur, por nuk jeni të sigurt. May është pak më zyrtare. Për mohoren përdorni might not have ose may not have (jo couldn't have, që do të thotë «e pamundur»). Në shqip: «mund të ketë…», «mund të mos ketë…».
4E vazhdueshmja – must have been doing
Përdorni modale + have been + -ing për një hamendësim për një veprim në zhvillim në një moment të kaluar, ose për një veprim të gjatë që shpjegon atë që shihni tani.
Gabime të shpeshta
Kurthe për shqipfolësit
1. «Duhet të ketë…» → must has. Në shqip «të ketë» ndryshon sipas vetës: «Dritani duhet t'i ketë lënë çelësat në palestër». Prandaj del must has left. Pas çdo foljeje modale anglishtja do formën bazë have, për çdo vetë.
2. «Mund të ketë…» → can have. «Arbeni është nxirë shumë. Mund të ketë qenë në plazh». «Mund» = can, prandaj del can have. Për një hamendësim pohor për të kaluarën anglishtja do might / may / could have.
3. «Mund të mos» → couldn't have. «Pyete prapë Blertën, mund të mos të ketë dëgjuar nga muzika» (ndoshta nuk dëgjoi) dhe «nuk mund të të ketë dëgjuar» (e pamundur) ndryshojnë vetëm nga vendi i «nuk». Kur «nuk» zhvendoset, del couldn't have për një «ndoshta jo».
4. «Nuk duhet ta ketë…» → mustn't have. «Dyqani nuk duhet të ketë hapur sot, qepenat janë ende ulur». «Nuk duhet» kthehet automatikisht në mustn't. Në anglishten britanike mustn't have është e rrallë; forma që punon kudo është can't have.
Mos i ngatërroni
must have done apo had to do – must have është hamendësim për të kaluarën; had to është detyrim i kaluar. Shih A2-20. Në shqip: «duhet të ketë punuar» apo «iu desh të punonte».
might not have apo can't have – forca ka rëndësi; në shqip vendi i «nuk».
could have: hamendësim apo diçka që nuk ndodhi – could have dhe might have mund të tregojnë edhe një mundësi që e dimë se nuk ndodhi, ose një qortim. Shih B1-09.
hamendësim për të tashmen apo për të kaluarën – e tashmja: modale + forma bazë B1-16; e kaluara: modale + have + past participle.
Drejtshkrimi dhe shqiptimi
- have në këto struktura është e dobët: /əv/. must have → /ˈmʌstəv/; might have → /ˈmaɪtəv/; could have → /ˈkʊdəv/; can't have → /ˈkɑːntəv/ (UK), /ˈkæntəv/ (US). /ə/ është shumë afër «ë»-së shqipe, prandaj forma e dobët ju vjen lehtë.
- Në të folur të shpejtë t-ja te must've shpesh zhduket: /ˈmʌsəv/.
- Shkruani must've, might've, could've vetëm në shkrim jozyrtar. Mos shkruani kurrë must of, might of, could of: tingëllojnë njësoj, por janë gabim.
- been në këto struktura është e dobët: /bɪn/ – must have been tingëllon /ˈmʌstəvbɪn/.
- /ʌ/ te must nuk është as «a», as «ë» e shqipes: është një zanore e shkurtër mes tyre, me gojë gjysmë të hapur. Në can't amerikane /æ/ hapni gojën më shumë se për «e».
Rregulli i artë
Hamendësim për të kaluarën = modale + have + past participle (have për çdo vetë, edhe kur shqipja thotë «të ketë»). Zgjidhni modalen sipas sigurisë: must (pothuajse e sigurt: po), might / may / could (ndoshta), might not / may not (ndoshta jo), can't / couldn't (pothuajse e sigurt: jo).
Ushtrime
A. Forma
Vendosini foljet në kllapa në formën e duhur.
-
The door's open. Someone (must forget) to lock it.
-
She (can't see) me — I was hiding behind the tree.
-
I'm not sure. He (might miss) the train.
-
You're covered in paint! You (must decorate) all day.
-
Rishkruani me may have: Perhaps the meeting was cancelled.
-
Rishkruani me couldn't have: It's impossible that she drove — she doesn't have a car.
B. Kuptimi
Zgjidhni përgjigjen e saktë.
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: He passed the exam easily. He … have studied a lot.
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: She speaks no English. She … have written this letter in perfect English.
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: I don't know why Leo is late. He … have overslept.
-
Maybe Kate didn't see the sign. Zgjidhni përgjigjen e saktë: Kate … have seen the sign.
-
Cila fjali flet për një detyrim, jo për një hamendësim?
C. Gjeni gabimin
Çdo fjali ka një gabim ose është e saktë. Shkruani fjalinë e korrigjuar ose shkruani correct.
-
They must had a great time at the wedding.
-
Somebody might have took my seat.
-
He can have forgotten our appointment.
-
The thief must have come in through the window.
D. Në kontekst
Lexoni dialogun dhe plotësoni fjalët që mungojnë. Përdorni foljet modale dhe foljet në kllapa.
Dad: Who ate all the cheese? It was here this morning.
Eva: Don't look at me! I 16 (can't / eat) it — I was at school all day.
Dad: Then your brother 17 (must / take) it. He came home at lunchtime.
Eva: Or the cat 18 (might / get) into the fridge again.
Dad: The cat can't open the fridge, Eva!
Eva: Well, you 19 (might not / close) it properly this morning.
Dad: Hmm. And who 20 (could / leave) these crumbs everywhere?
E. Radha juaj
Shkruani në anglisht.
-
Shoqja juaj nuk erdhi në festën tuaj dhe nuk ju mori në telefon. Shkruani dy hamendësime: njërin me might have dhe tjetrin me must have.
-
Vini në shtëpi dhe dritarja e kuzhinës është e thyer. Shkruani një hamendësim me can't have dhe një me must have been + -ing.
F. Përsëritje e përzier
Përsëritni mësimet e mëparshme.
-
B1-16 Must be, can't be, might be: hamendësimi logjik në anglisht («duhet të jetë», «nuk mund të jetë») Her car isn't outside. She ___ … be at home.
-
B1-09 Should have, could have, might have në anglisht: «duhej ta kisha bërë» dhe «mund të më kishe thënë» I failed the test. I (study) harder.
-
B2-04 I wish I had…, wish + would dhe regret: keqardhja për të kaluarën në anglisht I wish I (not eat) that last piece of cake.
-
B2-05 Would rather, had better dhe prefer: preferencat dhe paralajmërimet në anglisht It's going to rain. You'd better (take) an umbrella.
Përgjigjet
A. Forma
- must have forgotten
- can't have seen / cannot have seen
- might have missed
- must have been decorating
- The meeting may have been cancelled.
- She couldn't have driven — she doesn't have a car. / She couldn't have driven because she doesn't have a car. / She couldn't have driven; she doesn't have a car. / She couldn't have driven. She doesn't have a car. / She couldn't have driven, because she doesn't have a car.
B. Kuptimi
- must
- can't
- might
- might not
- She had to leave early.
C. Gjeni gabimin
- They must have had a great time at the wedding.
- Somebody might have taken my seat.
- He may have forgotten our appointment. / He might have forgotten our appointment. / He could have forgotten our appointment. / He must have forgotten our appointment. / He can't have forgotten our appointment.
- ✓ The thief must have come in through the window.
D. Në kontekst
- can't have eaten / couldn't have eaten
- must have taken
- might have got / might have gotten
- might not have closed
- could have left
E. Radha juaj
- She might have forgotten the date. She must have been very busy at work.
- It can't have been the wind — there was no wind last night. The kids next door must have been playing football again.
F. Përsëritje e përzier
- can't
- should have studied / ought to have studied
- hadn't eaten
- take
