Would rather, had better dhe prefer: preferencat dhe paralajmërimet në anglisht
Would Rather, Had Better, Prefer
Në këtë faqe
Qëllimi
Pas këtij mësimi do të dini të thoni çfarë preferoni (prefer, would prefer, would rather, would sooner), çfarë doni të bëjë dikush tjetër (I'd rather you stayed, I'd prefer you to stay), dhe të jepni një këshillë të fortë ose një paralajmërim me had better.
Ideja kryesore
Dy nga këto shprehje në fillim duken të çuditshme. Had better ka një formë të kaluar, por flet për tani. I'd rather you left ka Past Simple (e kryera e thjeshtë), por kuptimi është i ardhshëm.
Had better është shprehje e ngulitur. Had këtu e ka humbur kuptimin e së kaluarës. Mendoni për lajmërimin e baterisë së dobët në telefon: «Më karikoni tani, përndryshe fikem në mes të telefonatës». Ky është had better: bëjeni tani, përndryshe do të ketë problem. Flet për një situatë të caktuar, jo për një këshillë të përgjithshme.
Would rather + dikush + formë e kaluar përdor të njëjtën «të kaluar joreale» që e njihni nga I wish I had… B1-08. Kur doni që një person tjetër të bëjë diçka që ende nuk është reale, anglishtja e shtyn foljen në të kaluarën. Forma e kaluar tregon largësi nga realiteti, jo kohë të kaluar. I'd rather you didn't tell anyone = mund t'u tregosh të tjerëve; unë dua të kundërtën.
Prefer është folja e thjeshtë, asnjanëse, për shijet dhe zgjedhjet. Ka modelet e veta me to dhe rather than.
Shqipja dhe anglishtja
Në shqip shumicën e këtyre kuptimeve i mbulon një shprehje e vetme: më mirë. «Më mirë rri në shtëpi sonte» është preferencë (I'd rather stay in); «Më mirë merr xhaketën, bën ftohtë» është paralajmërim (You'd better take a jacket). Anglishtja i ndan: preferenca është would rather, paralajmërimi është had better. Pyetni veten: po flas për atë që më pëlqen apo për një rrezik?
Pas «më mirë» shqipja vë të + lidhore («më mirë të nisemi»), dhe ajo «të» tërheq lehtë një to. Pas had better, would rather dhe would sooner vjen forma bazë e foljes, pa to. Mohimi në shqip është «më mirë mos», kurse në anglisht not vjen pas better ose rather. Te krahasimi shqipja thotë «preferoj çajin sesa kafenë»; anglishtja thotë prefer tea to coffee (ose rather than me dy folje). Dhe kur duam që dikush tjetër të bëjë diçka, shqipja përdor lidhoren e së tashmes («më mirë të mos parkosh këtu»), kurse anglishtja pas would rather you do Past Simple.
| Shqip | Kuptimi | Anglisht |
|---|---|---|
| Sonte më mirë rri në shtëpi. | preferencë | I'd rather stay in tonight. |
| Më mirë merr xhaketën, bën ftohtë. | paralajmërim | You'd better take a jacket. |
| Më mirë të nisemi tani. | paralajmërim | We'd better leave now. (pa to) |
| Më mirë mos i trego askujt. | paralajmërim mohor | You'd better not tell anyone. |
| Preferoj të punoj nga shtëpia sesa të udhëtoj. | shije e përgjithshme | I prefer working from home to commuting. |
| Preferoj të gatuaj sesa të ha jashtë. | dy veprime | I prefer to cook rather than eat out. |
| Do të doja të mos parkoje para garazhit. | dikush tjetër | I'd rather you didn't park there. |
| Do të preferoja të më telefonoje më parë. | dikush tjetër | I'd prefer you to call first. |
| Duhet të hash më shumë perime. | këshillë e përgjithshme | You should eat more vegetables. – këtu është njësoj si te A2-21 |
Shkurt: «më mirë» si shije = would rather + forma bazë; «më mirë» si paralajmërim = had better + forma bazë; «më mirë mos» = had better not; «sesa» pas prefer = to ose rather than.
Forma
prefer
| Modeli | Shembull |
|---|---|
| prefer + emër + to + emër | I prefer tea to coffee. |
| prefer + -ing + to + -ing | She prefers cycling to driving. |
| prefer + to-infinitive + rather than + forma bazë | We prefer to rent rather than buy. |
| would prefer + to-infinitive (një rast i caktuar) | I'd prefer to sit by the window, please. |
| would prefer + dikush + to-infinitive | I'd prefer you to stay. |
| would prefer it if + dikush + Past Simple | I'd prefer it if you stayed. |
would rather / would sooner
| Modeli | Shembull |
|---|---|
| would rather + forma bazë (+ than + forma bazë) | I'd rather walk than take the bus. |
| would rather not + forma bazë | I'd rather not talk about it. |
| would rather + dikush + Past Simple (kuptim i tashëm / i ardhshëm) | I'd rather you didn't smoke in here. |
| would rather + dikush + Past Perfect (kuptim i kaluar) | I'd rather you hadn't told him. |
| would sooner + forma bazë (jozyrtare) | I'd sooner stay at home tonight. |
had better
| Forma | Shembull | |
|---|---|---|
| + | had better ('d better) + forma bazë | You'd better hurry. |
| − | had better not + forma bazë | We'd better not be late. |
Pyetjet me had better janë të rralla; zakonisht përdorim should: Should I call him?
Përdorimi
1Prefer – preferenca të përgjithshme dhe të caktuara
Përdorni prefer A to B për shije të përgjithshme. Me dy folje përdorni prefer to do rather than (do). Për një situatë të caktuar ose një zgjedhje të sjellshme përdorni would prefer. Në shqip «preferoj… sesa…»: kujdes, pas prefer «sesa» nuk bëhet than, por to ose rather than.
2Would rather – çfarë dua të bëj unë
Would rather + forma bazë është mënyrë shumë e zakonshme për të shprehur një preferencë, sidomos në një situatë të caktuar. Shtoni than + forma bazë për alternativën. Would sooner do të thotë njësoj dhe është më jozyrtare. Në shqip shpesh: «më mirë…».
3Çfarë dua të bëjë dikush tjetër
Kur preferenca ka të bëjë me veprimin e një personi tjetër, përdorni would rather + kryefjalë e re + Past Simple. Kuptimi është i tashëm ose i ardhshëm. Për të kaluarën përdorni Past Perfect. Would prefer këtu ka dy modele: would prefer + dikush + to do dhe would prefer it if + Past Simple. Në shqip «do të doja / do të preferoja që ti të…» – me lidhore, jo me that.
4Had better – këshillë e fortë dhe paralajmërim
Përdorni had better për një këshillë të fortë në një situatë të caktuar, zakonisht me një rrezik ose problem të nënkuptuar nëse nuk e bëni. Flet për tani ose të ardhmen e afërt, kurrë për të kaluarën. Është më i fortë se should A2-21, dhe me shefin ose me një të panjohur mund të tingëllojë i vrazhdë. Në shqip: «më mirë…», shpesh me «përndryshe».
Gabime të shpeshta
Kurthe për shqipfolësit
1. «Më mirë të…» → had better to. Në shqip themi «Po vjen shi, Klea, më mirë të mbledhësh rrobat nga ballkoni». Fjalëza «të» kthehet lehtë në to. Pas had better (edhe pas would rather) vjen forma bazë e foljes, pa to.
2. «Më mirë mos…» → had better don't. Në shqip mohimi bie te folja: «Më mirë mos ia thuaj gjyshes sa e pagove». Prandaj del don't pas better. Në anglisht mohimi është vetëm not, menjëherë pas better.
3. «Preferoj… sesa…» → prefer… than. «Për të mësuar Jonida e preferon bibliotekën sesa dhomën e saj». «Sesa» duket si than, por pas prefer me dy emra ose dy forma -ing anglishtja do to. Me dy paskajore përdorni rather than.
4. «Preferon të mos…» → would rather we + e tashme. Në shqip pas «preferoj» ose «më mirë» shpesh vjen lidhorja e së tashmes: «Mësuesja preferon të mos i përdorim telefonat në klasë». Prandaj del would rather we don't…. Pas would rather + kryefjalë e re anglishtja standarde do Past Simple.
Mos i ngatërroni
had better apo should – should është këshillë e përgjithshme dhe e butë; had better është për një situatë të caktuar, me paralajmërim. Shih A2-21. Në shqip të dyja mund të jenë «duhet» ose «më mirë».
I'd = I had apo I would? – Te I'd better, 'd = had. Te I'd rather dhe I'd prefer, 'd = would.
I'd rather (unë) apo I'd rather you (dikush tjetër) – e njëjta kryefjalë: forma bazë; kryefjalë e re: Past Simple.
prefer apo would rather – modele të ndryshme, kuptim i ngjashëm.
would rather + e kaluar apo it's time + e kaluar – It's time we went («Është koha të ikim») përdor të njëjtën të kaluar joreale për të thënë që diçka duhet të ndodhë tani. It's time, it's about time dhe it's high time mësohen te B2-21, bashkë me të gjitha modelet e së kaluarës joreale.
Drejtshkrimi dhe shqiptimi
- had better shkurtohet pothuajse gjithmonë: you'd better /juːd ˈbetə/ (UK), /juːd ˈbetər/ (US). Në të folur të shpejtë 'd pothuajse nuk dëgjohet («you better»), por shkruani you'd better.
- I'd rather /aɪd ˈrɑːðə/ (UK), /aɪd ˈræðər/ (US). th këtu është /ð/ – «dh» e shqipes, prandaj këtu keni avantazh; mos e thoni /d/. Zanorja amerikane /æ/ nuk ekziston në shqip: hapni gojën më shumë se për «e», por mos e thoni «a».
- better: në anglishten amerikane tt mes zanoresh shpesh tingëllon si një /d/ e shpejtë. r angleze nuk është as «r», as «rr»: gjuha nuk prek qiellzën.
- prefer ka theksin te rrokja e dytë: /prɪˈfɜː/ (UK), /prɪˈfɜːr/ (US). Zanorja /ɜː/ nuk ekziston në shqip: është afër një «ë»-je të gjatë. r dyfishohet: preferred, preferring. Emri preference ka theksin te rrokja e parë: /ˈprefrəns/.
Rregulli i artë
had better / would rather / would sooner + forma bazë (pa to, edhe kur në shqip themi «më mirë të»); prefer A to B; prefer to do rather than do. Kur pas would rather vjen një person tjetër, përdorni Past Simple për kuptim të tashëm ose të ardhshëm – ose thoni would prefer + dikush + to do.
Ushtrime
A. Forma
Vendosini foljet në kllapa në formën e duhur.
-
You'd better (take) your passport with you.
-
I'd rather (not go) to the party tonight.
-
I'd rather you (not use) my laptop.
-
I'd prefer you (wait) outside.
-
We'd prefer it if you (not smoke) in the garden.
-
Rishkruani me would rather: I prefer to drive rather than fly.
B. Kuptimi
Zgjidhni përgjigjen e saktë.
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: I prefer swimming … running.
-
Zgjidhni këshillën më të fortë dhe më urgjente: … see a doctor now — your hand is bleeding badly.
-
Çfarë do të thotë 'd te "You'd better hurry"?
-
Çfarë do të thotë 'd te "I'd rather stay"?
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: I'd rather you … me yesterday — now it's too late.
C. Gjeni gabimin
Çdo fjali ka një gabim ose është e saktë. Shkruani fjalinë e korrigjuar ose shkruani correct.
-
You hadn't better tell Dad.
-
My boss would rather I work late on Fridays.
-
I would rather to eat at home than to eat out.
-
She prefers to read rather than watch TV.
D. Në kontekst
Lexoni dialogun dhe plotësoni fjalët që mungojnë. Te 19 dhe 21 vendosini foljet në kllapa në formën e duhur.
Ana: Do you want to go to that new club tonight?
Ben: Honestly, I'd 16 stay in. I'm really tired.
Ana: Come on! I'd 17 go with you than on my own.
Ben: OK, but we'd 18 not stay too late — I've got work tomorrow.
Ana: Fine. Oh, and I'd rather you 19 (not / wear) that old jacket.
Ben: Ha! Then I'd 20 you to choose my clothes too.
Ana: Deal. And you'd better 21 (be) ready by nine.
E. Radha juaj
Shkruani në anglisht.
-
Shkruani për një shije të përgjithshme me prefer A to B.
-
Shkruani çfarë do të donit të bënte ndryshe dikush me të cilin jetoni ose punoni, me I'd rather you + Past Simple.
-
Jepini një shoku një këshillë të fortë për një situatë të caktuar me had better.
F. Përsëritje e përzier
Përsëritni mësimet e mëparshme.
-
A2-21 Should dhe Ought To: si të jepni këshilla në anglisht I don't think you ___ buy that phone. It's too expensive. …
-
B1-08 I wish dhe If only në anglisht: dëshirat për të tashmen, wish apo hope I wish I (have) a car. Then I wouldn't need the bus.
-
B2-04 I wish I had…, wish + would dhe regret: keqardhja për të kaluarën në anglisht I wish you (stop) interrupting me!
-
B2-03 Unless, as long as, in case, even if: lidhëzat e kushtit në anglisht përtej if Take an umbrella ___ it rains. …
Përgjigjet
A. Forma
- take
- not go
- didn't use
- to wait
- didn't smoke
- I would rather drive than fly.
B. Kuptimi
- to
- You'd better
- had
- would
- had told
C. Gjeni gabimin
- You'd better not tell Dad.
- My boss would rather I worked late on Fridays.
- I would rather eat at home than eat out. / I would rather eat at home than out.
- ✓ She prefers to read rather than watch TV.
D. Në kontekst
- rather / sooner
- rather / sooner
- better
- didn't wear
- prefer / like
- be
E. Radha juaj
- I prefer reading books to watching films.
- I'd rather you didn't leave your shoes in the hall.
- You'd better charge your phone before the trip — there's no electricity at the campsite.
F. Përsëritje e përzier
- should
- had
- would stop
- in case
