SlowingoGramatika
B1 17 / 39

Must be, can't be, might be: hamendësimi logjik në anglisht («duhet të jetë», «nuk mund të jetë»)

Must Be, Can't Be, Might Be: Present Deduction

Në këtë faqe
  1. Qëllimi
  2. Ideja kryesore
  3. Shqipja dhe anglishtja
  4. Forma
  5. Përdorimi
  6. Gabime të shpeshta
  7. Kurthe për shqipfolësit
  8. Mos i ngatërroni
  9. Drejtshkrimi dhe shqiptimi
  10. Rregulli i artë
  11. Ushtrime

Qëllimi

Pas këtij mësimi do të dini të nxirrni përfundime logjike për të tashmen nga faktet – She must be at work, That can't be right, He might be asleep – dhe të tregoni sa të sigurt jeni.

Ideja kryesore

Shpesh nuk e dini diçka me siguri, por keni të dhëna. Si një detektiv, i shikoni provat dhe arrini në një përfundim. Anglishtja përdor foljet modale për të treguar sa i fortë është ky përfundim.

Përfytyroni bllokun e detektivit me tri vendime të mundshme. must = «Ky është i vetmi shpjegim që ka kuptim»: The lights are off and the car has gone — they must be out. can't = «Kjo është e pamundur»: She has just eaten a huge lunch — she can't be hungry. might / may / could = «Ky është një shpjegim i mundshëm»: He might be in a meeting.

Ky must nuk ka të bëjë me rregullat A2-20. Ka të bëjë me logjikën. Dhe e kundërta e këtij must zakonisht është can't, jo mustn't.

Shqipja dhe anglishtja

Këtu shqipja ju ndihmon shumë. «Duhet të jetë i lodhur» = He must be tired; «Nuk mund të jetë e vërtetë» = That can't be true; «Mund të jetë në bibliotekë» = She might / may / could be in the library. Logjika është e njëjtë.

Kujdes vetëm në katër pika. «Duhet të jetë» nuk merr to: must be. «Mund të jetë» nuk është can be – për një hamendësim për tani anglishtja do might / may / could. «Nuk duhet të jetë» nuk është mustn't – e kundërta e hamendësimit must është can't. Dhe «duhet të flasë me dikë» (tani) në anglisht do be + -ing: must be talking; must talk tingëllon si detyrim.

ShqipAnglishtÇfarë ndryshon
Duhet të jetë e lodhur.She must be tired.këtu është njësoj, por pa to
Nuk mund të jetë e vërtetë.That can't be true.këtu është njësoj
Mund të jetë në bibliotekë.She might / may / could be in the library.jo can be
Mund të mos e dijë.He might not know.«mund të mos» = might not
Nuk duhet të jetë në shtëpi.She can't be at home.jo mustn't
Duhet të flasë me dikë.He must be talking to someone.tani → be + -ing

Shkurt: «duhet të jetë» = must be, «nuk mund të jetë» = can't be, «mund të jetë» = might / may / could be – pa to, pa can be, pa mustn't.

Forma

Modale + forma bazë (shumë shpesh be)

Sa i sigurt?ModaljaShembull
pothuajse i sigurt që është e vërtetëmustShe must be exhausted.
është e mundshmemight / may / couldHe might be at the gym.
ndoshta nuk është e vërtetëmight not / may notThey may not be home yet.
pothuajse i sigurt që nuk është e vërtetëcan't / couldn'tThat can't be Tom — he's in Paris.

Modale + be + -ing – hamendësim për diçka që po ndodh tani

ModeliShembull
must be + -ingShe must be working late.
might / may / could be + -ingThey might be having dinner.
can't be + -ingYou can't be leaving already!

Modale + folje të tjera – kryesisht folje gjendjeje (know, have, live, mean, like, want)

ShembullKuptimi
You must know Ana — she works in your office.Jam i sigurt që e njeh.
He can't live here — his name isn't on the door.Jam i sigurt që nuk jeton këtu.
They may have a spare key.Ndoshta kanë një çelës rezervë.

Pyetjet – përdorni could ose might, ose Do you think…? Në pyetje mund edhe can: Who can that be?

PyetjaShembull
Could… ?Could that be our taxi?
Who might… ?Who might that be at the door?
Who can… ?Who can that be at this time of night?
Do you think… ?Do you think she's ill?

Përdorimi

1must – pothuajse me siguri e vërtetë

Përdorni must kur provat çojnë te një përfundim i vetëm i arsyeshëm.

You've been travelling all day. You must be tired.
Ke udhëtuar gjithë ditën. Duhet të jesh i lodhur.
«duhet të jesh» → must be, pa to
The restaurant is always full. The food must be good.
Restoranti është gjithmonë plot. Ushqimi duhet të jetë i mirë.
Her phone goes straight to voicemail. It must be switched off.
Telefoni i saj shkon direkt te sekretaria. Duhet ta ketë të fikur.
He's wearing a football shirt. He must be a fan.
Ka veshur një fanellë futbolli. Duhet të jetë tifoz.

2can't / couldn't – pothuajse me siguri jo e vërtetë

Përdorni can't kur provat tregojnë se diçka është e pamundur. Mund edhe couldn't, që tingëllon pak më pak e drejtpërdrejtë.

That can't be the right address — this building is empty.
Nuk mund të jetë adresa e duhur, kjo ndërtesë është bosh.
She can't be eighteen. She looks about twelve!
S'ka mundësi të jetë tetëmbëdhjetë vjeç. Duket rreth dymbëdhjetë!
That noise couldn't be the cat — she's outside.
Ajo zhurmë s'mund të jetë macja, ajo është jashtë.
You can't be serious!
S'e ke seriozisht!
shprehje e ngurtë: habi, «s'më besohet që e thua seriozisht»

3might / may / could – e mundshme

Përdorini kur diçka është e mundshme, por nuk keni prova të mjaftueshme për të qenë të sigurt. Në hamendësim kanë pothuajse të njëjtin kuptim; may është pak më zyrtare. Për «ndoshta jo», përdorni might not ose may not – jo couldn't A2-22.

I don't know where Lucy is. She might be in the library.
Nuk e di ku është Lusi. Mund të jetë në bibliotekë.
«mund» → might, jo can
Don't call now — they may be asleep.
Mos i merr tani, mund të jenë në gjumë.
That noise could be the washing machine.
Ajo zhurmë mund të jetë lavatriçja.
He might not know about the meeting.
Mund të mos e dijë për mbledhjen.
ndoshta nuk e di
The shop may not be open on a Sunday.
Dyqani mund të mos jetë hapur të dielën.

4Hamendësim për veprime në zhvillim: modale + be + -ing

Për një hamendësim për diçka që po ndodh pikërisht tani, përdorni modale + be + -ing. Foljet e gjendjes e mbajnë formën e thjeshtë: He must know, jo He must be knowing.

The line's busy. He must be talking to someone.
Linja është e zënë. Duhet të flasë me dikë.
tani → must be talking
Listen! Someone might be trying to get in.
Dëgjo! Mund të jetë dikush që po përpiqet të hyjë.
She can't be working at this time — the office closes at six.
S'ka mundësi të jetë duke punuar në këtë orë, zyra mbyllet në gjashtë.
You must be joking!
Po tallesh!
shprehje e ngurtë: «s'mund ta kesh seriozisht»

5Arsyetimi nga provat

Një hamendësim zakonisht vjen bashkë me arsyen. Jepni më parë provën dhe pastaj përfundimin (shpesh me so), ose jepni përfundimin dhe shtoni because. Për t'i kërkuar dikujt hamendësimin e tij, përdorni could, might ose Do you think…?

There are no lights on, so they must be away.
Nuk ka asnjë dritë të ndezur, prandaj duhet të kenë ikur diku.
Everyone's wearing coats. It must be cold outside.
Të gjithë kanë veshur pallto. Duhet të bëjë ftohtë jashtë.
«bën ftohtë» pa kryefjalë; në anglisht it
It can't be very far, because the sign says 2 km.
Nuk mund të jetë shumë larg, sepse tabela thotë 2 km.
Could that be our taxi?
Mos është taksia jonë?
"Who might that be at the door?" "It might be the plumber."
«Kush mund të jetë te dera?» «Mund të jetë hidrauliku.»

6must not për hamendësim – e mundshme, por e rrallë

Must not (= jam i sigurt që nuk është e vërtetë) është e mundshme në hamendësim, kryesisht në anglishten amerikane, dhe zakonisht në formën e plotë. Në anglishten britanike mustn't ndihet kryesisht si ndalim A2-20. Can't është zgjedhja e sigurt kudo.

He can't be home — his car isn't here.
Nuk mund të jetë në shtëpi, makina e tij nuk është këtu.
zgjedhja më e mirë kudo
He must not be home — his car isn't here.
Me siguri nuk është në shtëpi, makina e tij nuk është këtu.
(US) e mundshme
They must not have any money left.
Me siguri nuk u kanë mbetur më para.
(US) = jam i sigurt që nuk kanë

Gabime të shpeshta

❌He must to be tired.
✅He must be tired.
Modale + forma bazë, pa to.
❌They must are on holiday.
✅They must be on holiday.
Pas modales: be, jo am / is / are.
❌It mights be true.
✅It might be true.
Foljet modale nuk marrin kurrë -s.
❌She must be work now.
✅She must be working now.
Hamendësim për diçka në zhvillim: be + -ing.
❌You must be knowing my sister.
✅You must know my sister.
know është folje gjendjeje: pa -ing A1-23.
❌"Where's Tom?" "He can be in the kitchen."
✅He could be in the kitchen. ose He might be in the kitchen.
Në fjali pohore, can është për mundësi të përgjithshme (It can be cold here in winter), jo për një hamendësim për një situatë tani; në pyetje është në rregull: Who can that be?
⚠️She mustn't be at home — her car's gone.
✅She can't be at home — her car's gone.
E mundshme (kryesisht US, si must not), por can't është zgjedhja normale dhe e sigurt.
⚠️He couldn't be at home. (when you mean "maybe he isn't")
✅He might not be at home.
couldn't do të thotë «e pamundur»; might not do të thotë «ndoshta jo».

Kurthe për shqipfolësit

1. «Duhet të jetë…» → must to be. «Duhet të jetë ndonjë gabim në faturë, ne nuk porositëm dy pica». «Të» e shqipes kthehet lehtë në to. Pas një foljeje modale anglishtja nuk do to: must be.

❌There must to be a mistake on the bill — we didn't order two pizzas.
✅There must be a mistake on the bill — we didn't order two pizzas.
must + forma bazë, pa to

2. «Mund të jetë…» → can be. «Ky çelës mund të jetë i garazhit». «Mund» = can, prandaj del can be. Por për një hamendësim për një situatë konkrete tani anglishtja do might / may / could.

❌This key can be for the garage.
✅This key might be for the garage. ose This key may be for the garage. ose This key could be for the garage.
hamendësim për tani: might / may / could

3. «Nuk duhet të jetë…» → mustn't be. Besniku pi një gllënjkë dhe thotë: «Kjo nuk duhet të jetë kafeja ime, unë e pi pa sheqer». «Nuk duhet» kthehet automatikisht në mustn't. Në anglishten britanike mustn't tingëllon si ndalim; e kundërta normale e hamendësimit must është can't.

⚠️This mustn't be my coffee. I always drink it without sugar.
✅This can't be my coffee. I always drink it without sugar.
Gramatikisht është e saktë, por mustn't tingëllon si ndalim (kryesisht UK); normalja është can't

4. «Duhet të bëjë dush» → must have a shower. Arditi nuk e hap derën: «Duhet të bëjë dush». Shqipja përdor të njëjtën formë për «tani» dhe për detyrimin. Në anglisht must have a shower tingëllon si detyrim; për një hamendësim për diçka që po ndodh tani: must be + -ing.

⚠️Ardit isn't opening the door. He must have a shower.
✅Ardit isn't opening the door. He must be having a shower.
Gramatikisht është e saktë, por must have a shower do të thotë «e ka për detyrë të bëjë dush»; tani → must be having

Mos i ngatërroni

must për hamendësim apo must për detyrim – E njëjta fjalë, punë tjetër: hamendësim = logjikë; detyrim = rregull A2-20. Edhe në shqip të dyja janë «duhet».

You must be hungry.
Duhet të kesh uri.
hamendësim: jam i sigurt që ke
You must wear a seatbelt.
Duhet të vendosësh rripin e sigurimit.
detyrim: është rregull

can't (e pamundur) apo mustn't (nuk lejohet)

That can't be true.
S'mund të jetë e vërtetë.
e pamundur
You mustn't tell anyone.
Nuk duhet t'i tregosh askujt.
nuk lejohet

might not apo can't – might not e lë derën hapur; can't e mbyll. Në shqip: «mund të mos jetë» apo «nuk mund të jetë» – vendi i «nuk» e ndryshon gjithçka.

She might not be at work.
Mund të mos jetë në punë.
ndoshta nuk është
She can't be at work.
Nuk mund të jetë në punë.
jam i sigurt që nuk është

Hamendësim për të tashmen apo për të kaluarën – Për hamendësime për të kaluarën, përdorni must have / can't have / might have + past participle. Kjo mësohet te B2-06.

She must be at home now.
Duhet të jetë në shtëpi tani.
She must have been at home last night.
Duhet të ketë qenë në shtëpi mbrëmë.
hamendësim për të kaluarën: shih B2-06

Drejtshkrimi dhe shqiptimi

  • must në hamendësim zakonisht është e dobët: /məst/, ose /məs/ para bashkëtingëlloreve – zanorja është si «ë» e shqipes, jo «u»: She must be…
  • can't është e fortë dhe e theksuar: /kɑːnt/ (UK), /kænt/ (US). /t/ e fundit shpesh mezi dëgjohet, prandaj zanorja e gjatë (UK) ose theksi (US) tregon që është mohore. /æ/ nuk është as «e», as «a» e shqipes – hapeni gojën më shumë se për «e».
  • might shpesh theksohet kur doni të tregoni dyshim: It might be true… but I doubt it.
  • You must be joking! dhe You can't be serious! janë reagime të ngurta; theksoni fort joking dhe serious.

Rregulli i artë

Prova → përfundim. must = jam i sigurt që është e vërtetë; might / may / could = është e mundshme; can't = jam i sigurt që nuk është e vërtetë. Për «ndoshta jo» përdorni might not / may not; për «sigurisht jo», can't është zgjedhja normale – edhe kur në shqip themi «nuk duhet të jetë».

Ushtrime

A. Forma

Plotësoni fjalën që mungon.

  1. She's been running for an hour. She (be) tired. (I'm sure.)
  2. That (be) Jack — he's on holiday in Thailand. (I'm sure it isn't.)
  3. I'm not sure where my keys are. They (be) in the car.
  4. He isn't answering. He (sleep). (I'm sure.)
  5. Bëjeni «ndoshta jo»: She may be at home.
  6. Formoni një pyetje me could: That is our taxi.
  7. They (live) here — the name on the door is different. (I'm sure they don't.)

B. Kuptimi

Zgjidhni përgjigjen e saktë.

  1. Zgjidhni: You … be hungry — you've just had a big lunch.
  2. Zgjidhni: Everyone's carrying umbrellas. It … be raining.
  3. Çfarë do të thotë? "She might not be at work."
  4. Telefoni po bie. Mamaja shpesh merr në këtë orë, por edhe shefi im. Zgjidhni: … Mum.
  5. Te "You must be tired", must ka të bëjë me ….

C. Gjeni gabimin

Çdo fjali ka një gabim ose është e saktë. Shkruani fjalinë e korrigjuar ose shkruani correct.

  1. They must to be at the cinema.
  2. He might be study at the moment.
  3. "Where's Ella?" "She can be in the garden."
  4. You must be knowing my sister.
  5. That can't be right — the shop closed an hour ago.

D. Në kontekst

Lexoni dialogun dhe plotësoni fjalët që mungojnë. Vendosini foljet në kllapa në formën e duhur.

New neighbours
Ben: Whose car is that outside?
Ana: It 18 be Mark's. His car is blue, and that one's red.
Ben: Then it 19 be the new neighbours' car. I'm not sure.
Ana: Look — there are boxes everywhere. They 20 be moving in today. That's obvious!
Ben: Then they 21 (feel) exhausted. I'm sure of it. Shall we take them some coffee?
Ana: Good idea. But they 22 (have) lunch right now — I don't know. Let's wait an hour.

E. Radha juaj

Shkruani në anglisht.

  1. Shikoni përreth. Shkruani dy hamendësime, një me must dhe një me can't, dhe jepni provën.
  2. Një shoqe nuk po përgjigjet në telefon. Shkruani tri shpjegime të mundshme me might, may dhe could.

F. Përsëritje e përzier

Përsëritni mësimet e mëparshme.

  1. A2-20 Must, Have To, Mustn't apo Don't Have To? «Duhet» dhe «s'ka nevojë» në anglisht
    You ___ wear a seatbelt — it's the law. …
  2. A2-22 May, Might, Could: si thuhet «mund» dhe «ndoshta» në anglisht
    … it will rain later.
  3. B1-14 Indirect Questions në anglisht: «Could you tell me where…?» dhe pyetjet e sjellshme
    Do you know where ___? …
Përgjigjet

A. Forma

  1. must be
  2. can't be / couldn't be
  3. might be / may be / could be
  4. must be sleeping
  5. She may not be at home. / She might not be at home.
  6. Could that be our taxi?
  7. can't live / couldn't live

B. Kuptimi

  1. can't
  2. must
  3. Perhaps she isn't.
  4. It might be
  5. logic

C. Gjeni gabimin

  1. They must be at the cinema.
  2. He might be studying at the moment.
  3. She could be in the garden. / She might be in the garden. / She may be in the garden.
  4. You must know my sister.
  5. ✓ That can't be right — the shop closed an hour ago.

D. Në kontekst

  1. can't / couldn't
  2. might / may / could
  3. must
  4. must be feeling / must feel
  5. might be having / may be having / could be having

E. Radha juaj

  1. My neighbour's car isn't there, so she must be at work. It can't be very late — it's still light outside.
  2. She might be driving. She may be in a meeting. Her phone could be switched off.

F. Përsëritje e përzier

  1. must
  2. Maybe
  3. the station is
Aplikacioni AndroidMësoni në Lëvizje Google Play