Imperatives, Let's తెలుగులో: ఇంగ్లీషులో ఆదేశాలు, సూచనలు ఎలా ఇవ్వాలి
Imperatives, Let's and Suggestions
ఈ పేజీలో
లక్ష్యం
ఈ పాఠం తర్వాత మీరు ఇంగ్లీషులో పని ఎలా చేయాలో చెప్పగలరు, దారి చెప్పగలరు, హెచ్చరించగలరు (Turn left. Don't touch that!), ఎవరినైనా ఆహ్వానించగలరు (Come in!), please తో మృదువుగా చెప్పగలరు, Let's, How about…?, What about…?, Why don't we…? తో సూచనలు ఇవ్వగలరు.
ముఖ్యమైన ఆలోచన
కొన్నిసార్లు మీరు ప్రపంచాన్ని వర్ణించాలనుకోరు – దాన్ని మార్చాలనుకుంటారు. ఎవరో ఏదో చేయాలని కోరుకుంటారు: Sit down. Open the window. Be careful. దీనికి ఇంగ్లీషులో ఆజ్ఞార్థకం (imperative) ఉంది: వాక్యం మొదట క్రియ మూల రూపం, కర్త లేకుండా.
కర్త ఎందుకు లేదు? ఎందుకంటే అది ఎలాగూ తెలుసు: you, వినేవారు. ఒక యాక్షన్ బటన్ని ఊహించుకోండి: దాని మీద ఒక పని రాసి ఉంటుంది – Stop. Wait. Go. మీరు బటన్ నొక్కుతారు, వినేవారు ఆ పని చేస్తారు.
“చేయకు” అని చెప్పడానికి ముందు Don't పెట్టండి: Don't go. మీరూ కలిసి చేయాలనుకుంటే – మీరు ఇంకా నేను కలిసి – Let's: Let's go. మృదువైన ఆలోచనకు ప్రశ్న అడగండి: How about a coffee? Why don't we go out?
ఆజ్ఞార్థకం నేరుగా, కటువుగా వినిపించవచ్చు, అందుకే please, స్నేహపూర్వకమైన స్వరం, సందర్భం చాలా ముఖ్యం.
తెలుగు, ఇంగ్లీష్ పోలిక
తెలుగులో ఆదేశానికి, సూచనకు కొన్ని రూపాలు ఉన్నాయి: “కూర్చో” (ఒక్కరికి, చనువుగా), “కూర్చోండి” (చాలామందికి లేదా గౌరవంగా), “కూర్చుందాం” (మనందరం). ఇంగ్లీషులో ఒక్కరికైనా, చాలామందికైనా ఒకే రూపం – మూల రూపం: Sit down. తెలుగు “-కు / -కండి” (“వెళ్ళకు”, “వెళ్ళకండి”) ఇంగ్లీషులో Don't; తెలుగు “-దాం” (“వెళ్దాం!”, “పిజ్జా తెప్పిద్దాం!”) ఇంగ్లీషులో Let's + మూల రూపం. “-దాం” లోనే “మనం” ఉన్నట్టు, Let's లోనే us ఉంది – we మళ్ళీ చేర్చకండి.
తెలుగులో గౌరవ రూపం “-ండి” లోనే మర్యాద ఉంది, తరచుగా “మీరు” కూడా చేర్చుతాం (“మీరు లోపలికి రండి”). ఇంగ్లీష్ ఆదేశంలో you మామూలుగా రాదు; మర్యాద please తో, లేదా Can you…? తో వస్తుంది. ఇంకో తేడా: తెలుగులో “హెల్మెట్ పెట్టుకో”, “చేతులు కడుక్కో” లో “-కో” వల్లే అవి మీవని తెలుస్తుంది; ఇంగ్లీషులో your లేదా a కావాలి: Wash your hands. Take an umbrella.
| తెలుగు | ఇంగ్లీష్ | తేడా ఏమిటి? |
|---|---|---|
| కూర్చో. / కూర్చోండి. | Sit down. | తెలుగులో రెండు రూపాలు; ఇంగ్లీషులో ఒకటే మూల రూపం |
| ఆ బటన్ నొక్కకండి. | Don't press that button. | “-కండి” → Don't + మూల రూపం |
| మీరు లోపలికి రండి. | Please come in. | తెలుగులో “మీరు” + “-ండి”; ఇంగ్లీషులో you లేకుండా, మర్యాదకు please |
| ఇంటికి వెళ్దాం. | Let's go home. | “-దాం” → Let's + మూల రూపం, we లేకుండా |
| ఈరోజు మనం బయటికి వెళ్ళొద్దు. | Let's not go out today. | “మనం … వెళ్ళొద్దు” → Let's not |
| భయపడకు. | Don't be afraid. | తెలుగులో క్రియ; ఇంగ్లీషులో afraid విశేషణం → Don't be |
| చేతులు కడుక్కోండి. | Wash your hands. | తెలుగులో “-కో” చాలు; ఇంగ్లీషులో your |
| సినిమాకి వెళ్తే ఎలా ఉంటుంది? | How about going to the cinema? | How about + -ing రూపం |
క్లుప్తంగా: ఆదేశం = మూల రూపం, కర్త లేకుండా; “-కు / -కండి” = Don't; “-దాం” = Let's (we లేకుండా); మర్యాద please తో; afraid, late, careful లాంటి విశేషణాలతో Be / Don't be.
రూపం
ఆజ్ఞార్థకం
| క్రమం | ఉదాహరణ | |
|---|---|---|
| సాధారణ | మూల రూపం + … | Open the door. |
| వ్యతిరేకం | Don't + మూల రూపం + … | Don't open the door. |
| be తో | Be / Don't be + విశేషణం | Be quiet. Don't be late. |
| మృదువుగా | Please + ఆదేశం / ఆదేశం + please | Please sit down. / Sit down, please. |
| Always / never | Always / Never + మూల రూపం | Always say thank you. Never tell anyone. |
- ఒక్కరికైనా, చాలామందికైనా అదే రూపం: Sit down, Tom. / Sit down, everyone.
- Do not పూర్తి రూపం; బోర్డుల మీద, అధికారిక నియమాల్లో వాడతారు: Do not enter.
Let's (= let us)
| క్రమం | ఉదాహరణ | |
|---|---|---|
| సూచన | Let's + మూల రూపం | Let's eat out tonight. |
| వ్యతిరేకం | Let's not + మూల రూపం | Let's not wait. |
ఇతర సూచనలు
| క్రమం | ఉదాహరణ |
|---|---|
| How about / What about + నామవాచకం? | How about a coffee? |
| How about / What about + -ing రూపం? | What about going to the beach? |
| Why don't we + మూల రూపం? | Why don't we take a taxi? |
-ing రూపాన్ని (going, taking) పూర్తిగా A1-22 పాఠంలో నేర్చుకుంటారు; ఇక్కడ How about / What about తర్వాత వస్తుందని గుర్తుంచుకుంటే చాలు.
సూచనకు జవాబు
| అవును | కాదు |
|---|---|
| Good idea! / OK. / Sure. / Yes, let's. / Why not? | Sorry, I can't. / I'm not sure. / Maybe another time. |
వాడుక
1పని ఎలా చేయాలో చెప్పడం
ఒక్కో అడుగు చెప్పే సూచనలకు ఆజ్ఞార్థకం: వంటకాలు, యాప్లు, మెషిన్లు, పరీక్షలు, క్లాస్రూమ్.
2దారి చెప్పడం
ఎక్కడికైనా ఎలా వెళ్ళాలో చెప్పడానికి ఆజ్ఞార్థకం.
3హెచ్చరికలు, సలహాలు
హెచ్చరించడానికి ఆజ్ఞార్థకం – తరచుగా చిన్నగా, గట్టిగా. Always / Never + ఆదేశం బలమైన సాధారణ సలహా ఇస్తుంది.
4ఆహ్వానాలు, ఇవ్వడం
స్నేహపూర్వక స్వరంతో ఆజ్ఞార్థకం ఆప్యాయంగా ఉంటుంది, అమర్యాదగా కాదు.
5Let's, Let's not
కలిసి ఏదైనా చేద్దామని (మీరు + నేను) సూచించడానికి Let's. చేయవద్దని సూచించడానికి Let's not. తెలుగులో ఇది “-దాం”: “చేద్దాం”, “వెళ్దాం”, “వద్దు”.
6How about…? What about…? Why don't we…?
ఈ ప్రశ్నలు సూచనను మృదువుగా, తెరిచి ఉంచుతాయి. How about / What about తర్వాత నామవాచకం లేదా -ing రూపం. Why don't we తర్వాత మూల రూపం.
సాధారణ తప్పులు
తెలుగు మాట్లాడేవారికి ఉచ్చులు
1. “క్యాబ్ ఛార్జీ పంచుకుందాం” → let's we split. తెలుగులో “-దాం” క్రియలోనే “మనం” ఉంది: “వెళ్దాం”, “తిందాం”. ఇంగ్లీషులో let's అని నేర్చుకున్నా, చాలామంది ఆ తర్వాత we కూడా చేర్చుతారు. కానీ let's = let us, అందులో ఇప్పటికే us ఉంది. Let's + మూల రూపం, we లేకుండా.
2. “టెన్షన్ పడకు” → Don't tension. తెలుగులో “టెన్షన్ పడు” ఒక క్రియ, అందుకే “పడకు” అంటే చాలు. భారతీయ ఇంగ్లీషులో అందుకే Don't tension వినిపిస్తుంది. కానీ ఇంగ్లీష్ tension నామవాచకం, క్రియ కాదు – దాని ముందు Don't నేరుగా రాదు. Don't worry, లేదా Don't be nervous అనండి.
3. “అంకుల్, మీరు ఇక్కడ కూర్చోండి” → you sit here. తెలుగులో “మీరు” + “-ండి” మర్యాదగా ఉంటుంది: “అంకుల్, మీరు ఇక్కడ కూర్చోండి”. ఇంగ్లీష్ ఆదేశానికి you చేర్చితే అది మర్యాద కాదు; గట్టిగా, ఆజ్ఞాపిస్తున్నట్టు వినిపిస్తుంది. మర్యాదకు please.
4. “గొడుగు తీసుకెళ్ళు” → carry umbrella. తెలుగులో article లేదు, “-కో / -ళ్ళు” తో వస్తువు మీదే అని తెలుస్తుంది: “గొడుగు తీసుకెళ్ళు”, “బ్యాగ్ పట్టుకో”. ఇంగ్లీషులో ఒక లెక్కించగల వస్తువు ముందు a / an / your తప్పనిసరి.
కలపకండి
ఆదేశం, Can you…? – ఆదేశం చెబుతుంది; Can you…? అడుగుతుంది. కొత్తవారితో, షాపులో, ఆఫీసులో అభ్యర్థన మామూలుగా ఎక్కువ మర్యాదగా ఉంటుంది. చూడండి A1-17, A2-23.
Let's, lets – Let's (apostrophe తో) = let us, సూచన. Lets (apostrophe లేకుండా) = క్రియ let + -s = అనుమతిస్తుంది. చూడండి B1-18.
Don't, Doesn't – వ్యతిరేక ఆదేశం ఎప్పుడూ Don't (లేదా Do not), ఒక్కరికైనా సరే. Doesn't Present Simple లో he / she / it తో మాత్రమే. చూడండి A1-13.
స్పెల్లింగ్, ఉచ్చారణ
- Let's = let us. Apostrophe u స్థానంలో వస్తుంది: /lets/. Lets go అని రాయకండి. చివర /ts/ తో ముగించండి – “లెట్సు” అని అచ్చు కలపకండి.
- Don't ఒకే అక్షరం: /dəʊnt/ (UK), /doʊnt/ (US). ఇది స్థిరమైన తెలుగు “ఓ” కాదు, “ఓ” నుంచి “ఉ” వైపు జారే శబ్దం. వేగంగా మాట్లాడేటప్పుడు t తరచుగా స్పష్టంగా వినిపించదు: Don't worry.
- sit down లాంటి క్రియల్లో ముఖ్య క్రియ మీద లేదా చిన్న పదం మీద ఒత్తిడి: Sit down. Don't touch it. హెచ్చరికలో Don't మీద: Don't touch it!
- స్వరం అర్థాన్ని మారుస్తుంది. చదునుగా, కిందికి దిగే స్వరం ఆజ్ఞలా వినిపిస్తుంది; మృదువైన స్వరం, please స్నేహంగా వినిపిస్తాయి. తెలుగు “-ండి” లో ఉన్న మర్యాద ఇంగ్లీష్ మూల రూపంలో లేదు, అందుకే please చేర్చండి.
- చివర please (Sit down, please) మామూలుగా మొదట గట్టిగా అన్న please కంటే స్నేహంగా వినిపిస్తుంది; మొదట ఒత్తిడితో అన్నది అసహనంగా వినిపించవచ్చు.
- కోపంలో, ఒత్తి చెప్పేటప్పుడు కొన్నిసార్లు కర్త చేర్చుతారు: You sit here! ఇది ప్రత్యేక సందర్భం, మామూలు క్రమం కాదు.
బంగారు సూత్రం
మూల రూపంతో మొదలుపెట్టండి, మామూలుగా కర్త లేకుండా: Sit down. వ్యతిరేకం: Don't + మూల రూపం. మీరూ కలిసి చేయాలంటే: Let's / Let's not + మూల రూపం – తెలుగు “-దాం” లాగే, we లేకుండా. మృదువైన సూచనకు How about / What about + నామవాచకం లేదా -ing రూపం, లేదా Why don't we + మూల రూపం. మర్యాద please తో వస్తుంది, you తో కాదు.
అభ్యాసం
A. రూపం
ఖాళీలు నింపండి, వ్యతిరేక వాక్యాలు తయారు చేయండి, లేదా పదాలను సరైన క్రమంలో పెట్టండి.
-
___ … your books, please.
-
వ్యతిరేక వాక్యం తయారు చేయండి: Touch the screen.
-
వ్యతిరేక వాక్యం తయారు చేయండి: Let's go out tonight.
-
late for the meeting! (negative imperative of be)
-
How about (have) lunch in the park?
-
పదాలను సరైన క్రమంలో పెట్టండి: forget / never / your password
B. అర్థం
వాక్యం పని ఎలా చేయాలో చెప్పే సూచనా (instruction), హెచ్చరికా (warning), సలహా లాంటి సూచనా (suggestion)? జవాబు ఇంగ్లీషులో రాయండి, లేదా సరైన దాన్ని ఎంచుకోండి.
-
Instruction, warning or suggestion? "Watch out! The dog bites."
-
Instruction, warning or suggestion? "Why don't we take the train?"
-
"Let's go to the cinema." కి ఉత్తమ జవాబు ఎంచుకోండి: …
-
సరైన దాన్ని ఎంచుకోండి: … take a taxi.
C. తప్పును కనుక్కోండి
ప్రతి వాక్యంలో ఒక తప్పు ఉంది లేదా వాక్యం సరైనదే. సరిచేసిన వాక్యం రాయండి లేదా correct అని రాయండి.
-
Not park here.
-
Let's to have lunch.
-
Please you wait here.
-
What about a pizza?
D. సందర్భంలో
సంభాషణలోని ఖాళీలను నింపండి.
Mia: I'm bored. 15 do something!
Ben: OK. How about 16 (go) to the lake?
Mia: Hmm, it's cold today. Why 17 we go to the cinema?
Ben: Good idea. 18 (not / forget) your student card — it's cheaper.
Mia: Thanks! 19 (meet) at the station at three.
E. మీ సొంత వాక్యాలు
ఇంగ్లీషులో సూచనలు, సలహాలు రాయండి.
-
మీ ఇంటికి వస్తున్న అతిథికి మూడు సూచనలు రాయండి.
-
మీ స్నేహితుడికి బోర్ కొడుతోంది. రెండు వేర్వేరు పద్ధతుల్లో రెండు సూచనలు రాయండి.
F. కలగలుపు పునశ్చరణ
ముందు పాఠాల్లో నేర్చుకున్నది మళ్ళీ సాధన చేయండి.
-
A1-17 Can, Can't తెలుగులో: సామర్థ్యం, అనుమతి, అభ్యర్థన ఇంగ్లీషులో you help me with my bags, please?
-
A1-13 Present Simple: Don't, Doesn't, Do, Does – వ్యతిరేక వాక్యాలు, ప్రశ్నలు తెలుగులో My brother (not / eat) fish.
-
A1-15 Always, Usually, Never తెలుగులో: ఎంత తరచుగా అని ఇంగ్లీషులో ఎలా చెప్పాలి పదాలను సరైన క్రమంలో పెట్టండి: on Sundays / we / visit / always / our grandmother
సమాధానాలు
A. రూపం
- Open
- Don't touch the screen. / Do not touch the screen.
- Let's not go out tonight.
- Don't be / Do not be
- having
- Never forget your password.
B. అర్థం
- warning
- suggestion
- Good idea!
- Let's
C. తప్పును కనుక్కోండి
- Don't park here. / Do not park here.
- Let's have lunch.
- Please wait here. / Wait here, please.
- ✓ What about a pizza?
D. సందర్భంలో
- Let's
- going
- don't
- Don't forget / Do not forget
- Let's meet / Meet
E. మీ సొంత వాక్యాలు
- Take off your shoes, please. Don't sit on that chair — it's broken. Help yourself to tea.
- Let's go for a walk. Why don't we watch a film?
F. కలగలుపు పునశ్చరణ
- Can / Could / Will / Would
- doesn't eat / does not eat
- We always visit our grandmother on Sundays. / On Sundays we always visit our grandmother. / On Sundays, we always visit our grandmother.
