Təkrar: feili bağlama, məchul növ və feil qəlibləri ingiliscə (B2-10 – B2-18)
Review: Participles, Passives and Verb Patterns
Bu səhifədə
Bu təkrar bunları əhatə edir
Məqsəd
Bu təkrardan sonra siz B2-10 – B2-18 dərslərinin quruluşları arasında inamla seçim edə biləcəksiniz: feili bağlama birləşmələri, have / get something done, «deyilir ki» tipli məchul növ, məchul məsdər və məchul -ing forması, nitq feilləri, -ing və ya to ilə mənası dəyişən feillər, would / will / always ilə vərdişlər və keçmişdən baxanda gələcək.
Nə öyrəndik
| Dərs | Əsas qayda | Əsas nümunə |
|---|---|---|
| B2-10 | Feili bağlama birləşməsi: -ing = eyni vaxt və ya səbəb; having + üçüncü forma = daha əvvəl bitib; when + üçüncü forma = məchul məna. Gizli mübtəda baş cümlənin mübtədasıdır. Azərbaycancadakı «-araq», «-ıb», «-anda» birləşmələrinin isə öz mübtədası ola bilər | Having finished the report, he switched off his laptop and went home. |
| B2-11 | Causative: have / get + obyekt + üçüncü forma = işi sizin üçün başqası görür və ya bu, başınıza gəlir. have someone do, get someone to do. Azərbaycancadakı icbar növ («kəsdirdim», «təmir etdirdim») buna çox yaxındır, make yox | I had my phone stolen on the train. |
| B2-12 | «Deyilir ki» tipli məchul növ: It is said that + budaq cümlə və ya mübtəda + is said + to + məsdər (to do / to be doing = eyni vaxt; to have done = daha əvvəl). «Deyilir ki» = It is said that, «deyilənə görə, o…» = He is said to… | The suspect is believed to have left the country. |
| B2-13 | Daha çox məchul növ: to + məsdər tələb edən feillərdən sonra to be done, -ing tələb edən feillərdən və ön sözlərdən sonra being done; iki obyektli və ön sözlü feillərdə məchul növ; get + üçüncü forma. «Mənə verdilər» = I was given | She hates being told what to do. |
| B2-14 | Nitq feilləri və qəlibləri: to (offer, refuse), obyekt + to (advise, warn), -ing (admit, deny, suggest), ön söz + -ing (apologise for, accuse sb of), that (explain, complain). «Təklif etdi» özünüz edəcəksinizsə offered to, hamı üçün fikirdirsə suggested | She denied posting the photo. |
| B2-15 | remember, forget, stop, try: -ing hərəkətin özünə baxır; to irəliyə, tapşırığa, məqsədə və ya səyə göstərir. «-dığını xatırlayıram» = remember doing, «-mağı unutma» = remember to do | We stopped to buy some water on the way. |
| B2-16 | regret, mean, go on, need, like: to irəliyə göstərir (indiki pis xəbər, niyyət, növbəti addım); -ing hərəkətin özünə baxır. Əşya needs doing. «Deməkdir» = means doing, «davam etdi» = went on doing | He started as a waiter and went on to open three restaurants. |
| B2-17 | Vərdişlər: tipik hərəkətlər üçün will (indi) və would (keçmiş); keçmiş vəziyyətlər üçün də used to; əsəbiləşdirən vərdişlər üçün always + -ing və vurğulu will / would. «Gətirərdi» = would bring | Every Friday, my dad would bring home pizza. |
| B2-18 | Keçmişdən baxanda gələcək: was going to (plan, çox vaxt dəyişib), would (keçmişdən görünən gələcək), was about to (bir saniyə əvvəl). «Edəcəkdim» = was going to; «dedi ki, … -acaq» = said … would | I was going to call you, but my phone died. |
Əsas müqayisə
doing, having done və when done — eyni vaxt, daha əvvəl bitib, yoxsa məchul məna? Azərbaycancadakı «-ıb», «-anda» bu fərqləri həmişə göstərmir. B2-10
- Test: Eyni vaxt və ya səbəb → -ing. Birinci hərəkət daha əvvəl bitib → having + üçüncü forma. Mübtəda hərəkəti qəbul edir → when + üçüncü forma. Həmişə yoxlayın: baş cümlənin mübtədası feili bağlamanın hərəkətini doğrudanmı edir?
I had it done, I had done it və it got done — hərəkəti kim edib? Azərbaycancada fərqi şəkilçi göstərir: «yudurdum» (icbar), «yumuşdum» (keçmiş bitmiş), «zədələndi» (məchul). B2-11, B2-13
- Test: have / get ilə üçüncü forma arasında obyekt var → başqası sizin əşyanız üzərində iş görüb. had + üçüncü forma, ortada obyekt yoxdur → Past Perfect (keçmiş bitmiş zaman): işi siz görmüsünüz. get + üçüncü forma, obyekt yoxdur → get ilə məchul növ: hərəkəti mübtədanın özü qəbul edib.
It is said that və He is said to; to be və to have been — iki qəlib; məsdərin forması zamanı göstərir. B2-12
- Test: It ilə başlayırsınız → that + tam budaq cümlə. İnsan və ya əşya ilə başlayırsınız → to + məsdər. Eyni vaxt → to be / to do; daha əvvəl → to have done. İki qəlibi heç vaxt qarışdırmayın (He is said that…).
suggest və advise — onlardan yalnız biri şəxs + to + məsdər qəbul edir. Azərbaycancada ikisi də «məsləhət gördü» ola bilər. B2-14
- Test: Feildən dərhal sonra şəxsi, sonra to qoymaq olar? advise, warn, remind, ask → hə. suggest → heç vaxt: -ing və ya that + şəxs + (should) + feilin əsas forması işlədin.
-ing və ya to: xatirə, yoxsa tapşırıq; bitmə, yoxsa məqsəd; eyni iş, yoxsa növbəti addım — Azərbaycan formasına yox, mənaya baxın: «-mağı», «-mağa» həmişə to demək deyil. B2-15, B2-16
- Test: Hərəkət əsas feildən sonra gəlir: tapşırıq, məqsəd, növbəti addım? → to. Hərəkətin özüdür: xatirə, bitən və ya davam edən fəaliyyət, sınaq? → -ing.
needs doing və needs to do — hərəkəti kim edir? Azərbaycancada ikisi də «-maq lazımdır» ola bilər. B2-13, B2-16
- Test: Mübtəda hərəkəti qəbul edən əşyadır → needs + -ing (və ya needs to be done). Hərəkət etməli olan şəxsdir → need to do.
would: vərdiş, keçmişdən baxanda gələcək (və şərt) — kontekst qərar verir. Azərbaycancada da «-ardı» həm vərdiş, həm şərt bildirir, keçmişdən baxanda gələcək isə «-acaq» ilə deyilir. B2-17, B2-18
- Test: Keçmişdə təkrarlanıb (every year, every evening) → vərdiş. knew, thought, promised, said sözlərindən sonra → keçmişdən baxanda gələcək. if + keçmiş zamandan sonra → xəyali vəziyyət.
would və used to — hərəkətlər, yoxsa vəziyyətlər? B2-17
- Test: Uzun sürən keçmiş vəziyyət (be, have, live, know, like) → used to (və ya Past Simple), would yox. Azərbaycancadakı «tanıyırdım», «yaşayırdıq» da vəziyyətdir. Təkrarlanan keçmiş hərəkət → would və ya used to.
was going to və was about to — plan, yoxsa bir saniyə əvvəl? B2-18
- Test: Günlər və ya aylar əvvəlki plan (çox vaxt baş tutmayıb) → was going to. Baş vermək üzrə idi → was about to.
Tez-tez edilən səhvlər
Azərbaycan dilində danışanlar üçün tələlər
1. Fərqli mübtədalar: «Mesajı oxuyanda telefonum söndü». Azərbaycancada «-anda», «-ıb», «-araq» birləşməsinin öz mübtədası ola bilər. İngiliscədə isə feili bağlama birləşməsi mübtədanı baş cümlədən götürür. Mübtədalar fərqlidirsə, tam budaq cümlə işlədin. B2-10
2. «Maşını rənglətdi» → painted. Danışıqda icbar növü çox vaxt atırıq və «maşınını ağ rəngə boyadı» deyirik, amma bunu ustanın etdiyini nəzərdə tuturuq. İngiliscədə painted his car «özü boyadı» deməkdir; işi usta görübsə, had / got + obyekt + üçüncü forma işlədin. B2-11
3. «Təklif etdi» → həmişə offered. «Təklif etmək» həm offer (özüm edərəm), həm də suggest (gəlin, belə edək) deməkdir. Hamı üçün fikir irəli sürəndə suggest + -ing işlədin. B2-14
4. «Əvvəllər tanıyırdım» → was knowing. Azərbaycancada keçmiş vəziyyətləri «-ırdı» ilə deyirik və bu forma Past Continuous kimi görünür. know, love, have kimi vəziyyət feilləri isə davamedici formada işlənmir; keçmiş vəziyyət üçün used to və ya Past Simple işlədin. B2-17
5. «Gözləmirdi ki, … -acaq» → will. Azərbaycancada keçmiş feildən sonra gələcək zaman dəyişmir: «Heç kim gözləmirdi ki, Murad şahmat turnirində qalib gələcək». İngiliscədə keçmişdən baxanda will sözü would olur. B2-18
Qızıl qaydalar
- B2-10 Feili bağlama birləşməsi mübtədanı baş cümlədən götürür, ona görə həmin mübtədanın hərəkəti həqiqətən etdiyinə əmin olun. -ing = eyni vaxt və ya səbəb; having + üçüncü forma = daha əvvəl bitib; when + üçüncü forma = məchul məna.
- B2-11 İşi sizin üçün başqası görür və ya bu, başınıza gəlir: have / get + obyekt + üçüncü forma. Şəxsi demək üçün: have someone do, get someone to do. İcbar növ («kəsdirdim») = have / get … done, make yox.
- B2-12 İki qəlib var: It is said that + budaq cümlə və ya Mübtəda + is said + to + məsdər. Məsdərin formasını zamana görə seçin: to do / to be doing (eyni vaxt), to have done / to have been doing (daha əvvəl).
- B2-13 Məchul növ hər yerdə be + üçüncü forma deməkdir, sadəcə be sözünü yerə uyğunlaşdırın: to + məsdər tələb edən feillərdən sonra to be done, -ing forması tələb edən feillərdən və ön sözlərdən sonra being done. Qeyri-rəsmi hadisələr və dəyişikliklər üçün get done.
- B2-14 Danışanın nə etdiyini göstərən feili seçin, sonra həmin feilin qəlibini işlədin. Advise someone to do, amma suggest doing və ya suggest that someone (should) do, heç vaxt suggest someone to do yox.
- B2-15 remember, forget, stop və try feillərindən sonra -ing hərəkətin özünə və ya artıq baş vermiş şeyə baxır; to isə irəliyə, sonra gələnə göstərir: tapşırığa, məqsədə və ya səyə.
- B2-16 regret, mean və go on feillərində to irəliyə göstərir (indiki pis xəbər, niyyət, növbəti addım), -ing isə hərəkətin özünə baxır. Əşya needs doing; şəxs needs to do. Would like (= istəmək) to ilə işlənir.
- B2-17 Will (indi) və would (keçmiş) insanın adətən nə etdiyini təsvir edir; təkrarlanan hərəkətlər üçün would, keçmiş vəziyyətlər üçün used to. Vərdiş əsəbiləşdirirsə, always + -ing və ya vurğulu will / would.
- B2-18 Keçmişdəki bir andan irəliyə baxmaq üçün gələcək formasını keçmişə qoyun: going to → was going to, will → would, about to → was about to. Was going to çox vaxt baş tutmayan planı bildirir.
Tapşırıqlar
A. Quruluş
Mötərizədəki sözlərlə düzgün formanı yazın və ya tapşırığı yerinə yetirin.
-
B2-10 Participle Clauses azərbaycanca: Feeling tired, After leaving, Having finished Feili bağlama ilə yenidən yazın: After she had paid the bill, she left the restaurant.
-
B2-11 Have Something Done azərbaycanca: «saçımı kəsdirdim» ingiliscə necə deyilir? I can't read the board any more. I need to (have / my eyes / test).
-
B2-12 It Is Said That və He Is Said To azərbaycanca: «deyilir ki», «güman edilir ki» ingiliscə The ship is believed (sink) during the storm last week.
-
B2-13 Məchul növ azərbaycanca: to be done, being done, get done və needs cleaning Nobody likes (keep) waiting.
-
B2-14 Reporting verbs azərbaycanca: suggest, deny, admit, accuse və onlardan sonrakı qəliblər "You took my phone!" She accused her brother her phone.
-
B2-15 Remember, forget, stop, try: -ing, yoxsa to? Fərqi sadə dillə Please remember (lock) the door when you leave.
-
B2-16 Regret, mean, go on, need, like: -ing, yoxsa to? Fərqi sadə dillə After university, she went on (become) a famous architect.
-
B2-17 Would, will və always + -ing azərbaycanca: ingiliscə vərdişlərdən necə danışırıq? always ilə əsəbiləşdirən vərdişə çevirin: He leaves the lights on.
-
B2-18 Future in the Past azərbaycanca: was going to, would, was about to I (going to) call you last night, but I fell asleep.
B. Məna
Düzgün variantı seçin və ya suala cavab verin.
-
B2-11 Have Something Done azərbaycanca: «saçımı kəsdirdim» ingiliscə necə deyilir? Düzgün cavabı seçin: I … my brother to fix my bike.
-
B2-13 Məchul növ azərbaycanca: to be done, being done, get done və needs cleaning Hansı cümlə get ilə məchul növdür (hərəkəti mübtədanın özü qəbul edib)?
-
B2-14 Reporting verbs azərbaycanca: suggest, deny, admit, accuse və onlardan sonrakı qəliblər "You should see a doctor." She … me to see a doctor.
-
B2-15 Remember, forget, stop, try: -ing, yoxsa to? Fərqi sadə dillə Düzgün cavabı seçin: On the way home, we stopped … some water. (= we stopped driving so that we could buy it)
-
B2-17 Would, will və always + -ing azərbaycanca: ingiliscə vərdişlərdən necə danışırıq? Düzgün cavabı seçin: When I was little, my grandmother … bake bread every Sunday. (= a regular habit)
-
B2-16 Regret, mean, go on, need, like: -ing, yoxsa to? Fərqi sadə dillə Düzgün cavabı seçin: I regret … him my secret — now everyone knows.
-
B2-16 Regret, mean, go on, need, like: -ing, yoxsa to? Fərqi sadə dillə Düzgün cavabı seçin: We … to inform you that the course is full. (= formal bad news)
-
B2-17 Would, will və always + -ing azərbaycanca: ingiliscə vərdişlərdən necə danışırıq? Düzgün cavabı seçin: When I was a kid, I … have a dog called Max.
-
B2-18 Future in the Past azərbaycanca: was going to, would, was about to Düzgün cavabı seçin: I … hang up when she finally answered. (= a second before)
-
B2-18 Future in the Past azərbaycanca: was going to, would, was about to "He promised he would pay me back" cümləsində would nə bildirir?
C. Səhvi tapın
Hər cümlədə bir səhv var və ya cümlə düzgündür. Düzəldilmiş cümləni yazın və ya correct yazın.
-
B2-10 Participle Clauses azərbaycanca: Feeling tired, After leaving, Having finished Arriving at the station, the train had already left.
-
B2-11 Have Something Done azərbaycanca: «saçımı kəsdirdim» ingiliscə necə deyilir? I got my brother fix my bike.
-
B2-12 It Is Said That və He Is Said To azərbaycanca: «deyilir ki», «güman edilir ki» ingiliscə He is said that he is very rich.
-
B2-13 Məchul növ azərbaycanca: to be done, being done, get done və needs cleaning The children are being looked by their grandmother.
-
B2-14 Reporting verbs azərbaycanca: suggest, deny, admit, accuse və onlardan sonrakı qəliblər She suggested me to take the train.
-
B2-16 Regret, mean, go on, need, like: -ing, yoxsa to? Fərqi sadə dillə Sorry, I didn't mean waking you up.
-
B2-18 Future in the Past azərbaycanca: was going to, would, was about to She said she will come, but she didn't.
-
B2-15 Remember, forget, stop, try: -ing, yoxsa to? Fərqi sadə dillə I remember visiting this beach as a child.
D. Mətndə
Mötərizədəki sözlərlə düzgün formanı yazın.
Last spring we decided to sell our old house. It needed 28 (paint), so we 29 (have / it / paint) by a local company. The house 30 (say) to be over two hundred years old, and the estate agent suggested 31 (mention) that in the advert. 32 (sell) the house in a week, we started packing. On moving day, I 33 (going to / drive) the van myself, but my back was hurting, so I got my brother 34 (drive) it. Halfway there we stopped 35 (have) lunch. My brother is always 36 (tell) the same jokes, and he went on 37 (tell) them for the rest of the journey! When we arrived, the removal men 38 (about to / leave) — they had been waiting for an hour. I apologised 39 (keep) them waiting.
E. Sizin növbəniz
Özünüz haqqında ingiliscə yazın.
-
B2-17 Would, will və always + -ing azərbaycanca: ingiliscə vərdişlərdən necə danışırıq? Uşaqlıqdakı bir adətiniz haqqında would ilə, keçmişdəki bir vəziyyət haqqında isə used to ilə yazın.
-
B2-11 Have Something Done azərbaycanca: «saçımı kəsdirdim» ingiliscə necə deyilir? Bir peşəkarın sizin üçün mütəmadi gördüyü bir iş və had + obyekt + üçüncü forma ilə başınıza gələn bir xoşagəlməz hadisə haqqında yazın.
-
B2-18 Future in the Past azərbaycanca: was going to, would, was about to Dəyişən bir plan haqqında was going to … but ilə yazın. Sonra kiminsə sizə verdiyi bir sözü nitq feili ilə çatdırın.
F. Qarışıq təkrar
Əvvəlki dərsləri təkrarlayın.
-
B1-11 Passive Voice bütün zamanlarda: is being done, has been done, must be done azərbaycanca The new stadium (build) at the moment.
-
B1-17 Verb + -ing, yoxsa Verb + To? Feil qəlibləri azərbaycanca: tam siyahılar We can't afford (go) on holiday this year.holiday (UK) = vacation (US)
-
B1-21 Used To, Be Used To, Get Used To: fərqi sadə dillə («-ardım» və «öyrəşmək») I'm not used to (drive) on the left.
Cavablar
A. Quruluş
- Having paid the bill, she left the restaurant. / After paying the bill, she left the restaurant.
- have my eyes tested / get my eyes tested
- to have sunk
- being kept
- of taking / of having taken
- to lock
- to become
- He's always leaving the lights on. / He is always leaving the lights on.
- was going to
B. Məna
- got
- My bike got damaged in the storm.
- advised
- to buy
- would
- telling
- regret
- used to
- was about to
- the future seen from the past
C. Səhvi tapın
- Arriving at the station, I found that the train had already left. / When I arrived at the station, the train had already left.
- I got my brother to fix my bike. / I had my brother fix my bike.
- He is said to be very rich. / It is said that he is very rich.
- The children are being looked after by their grandmother.
- She suggested that I take the train. / She suggested I take the train. / She suggested that I should take the train. / She suggested I should take the train. / She suggested taking the train.
- Sorry, I didn't mean to wake you up.
- She said she would come, but she didn't. / She said she'd come, but she didn't.
- ✓ I remember visiting this beach as a child.
D. Mətndə
- painting / to be painted
- had it painted / got it painted
- is said / was said
- mentioning / that we mention / we mention / that we should mention / we should mention
- Having sold / After selling
- was going to drive
- to drive
- to have
- telling
- telling
- were about to leave / were just about to leave
- for keeping / for having kept
E. Sizin növbəniz
- Every Sunday my grandfather would take us fishing. We used to live in a small flat above a bakery.
- I have my hair cut every six weeks. Last year I had my bike stolen outside the station.
- I was going to study abroad, but I got a job offer instead. My best friend promised to visit me every month.
F. Qarışıq təkrar
- is being built
- to go
- driving
