გამეორება: Participle Clauses, ვნებითი გვარი და ზმნის სქემები (B2-10–B2-18)
Review: Participles, Passives and Verb Patterns
ამ გვერდზე
ეს გამეორება მოიცავს
მიზანი
ამ გამეორების შემდეგ დარწმუნებით აირჩევთ B2-10–B2-18 გაკვეთილების სტრუქტურებს შორის: მიმღეობური წინადადებები (participle clauses), have / get something done, ვნებითი გადმოცემა (reporting passive), ვნებითი to-ინფინიტივი და -ing ფორმა, გადმოცემის ზმნები, ზმნები, რომლებიც -ing-სა და to-სთან მნიშვნელობას იცვლის, ჩვევები would / will / always-ით და მომავალი წარსულიდან დანახული.
რა ვისწავლეთ
| გაკვეთილი | მთავარი წესი | საკვანძო მაგალითი |
|---|---|---|
| B2-10 | მიმღეობური წინადადებები: -ing = იმავე დროს ან მიზეზი; having + past participle = ადრე დასრულდა; when + past participle = ვნებითი მნიშვნელობა. დამალული ქვემდებარე მთავარი წინადადების ქვემდებარეა. | Having finished the report, he switched off his laptop and went home. |
| B2-11 | კაუზატივი: have / get + საგანი + past participle = სხვა გიკეთებთ, ან თქვენ გემართებათ. have someone do, get someone to do. | I had my phone stolen on the train. |
| B2-12 | ვნებითი გადმოცემა: It is said that + წინადადება, ან ქვემდებარე + is said + to-ინფინიტივი (to do / to be doing = იმავე დროს; to have done = ადრე). | The suspect is believed to have left the country. |
| B2-13 | მეტი ვნებითი: to be done to-ინფინიტივიანი ზმნების შემდეგ, being done -ing ფორმიანი ზმნებისა და წინდებულების შემდეგ; ორდამატებიანი და წინდებულიანი ზმნების ვნებითი; get + past participle. | She hates being told what to do. |
| B2-14 | გადმოცემის ზმნები და მათი სქემები: to (offer, refuse), დამატება + to (advise, warn), -ing (admit, deny, suggest), წინდებული + -ing (apologise for, accuse sb of), that (explain, complain). | She denied posting the photo. |
| B2-15 | remember, forget, stop, try: -ing თავად მოქმედებას უყურებს; to წინ მიუთითებს – დავალებაზე, მიზანზე ან ძალისხმევაზე. | We stopped to buy some water on the way. |
| B2-16 | regret, mean, go on, need, like: to წინ მიუთითებს (ცუდი ამბავი ახლა, განზრახვა, შემდეგი ნაბიჯი); -ing თავად მოქმედებას უყურებს. საგანი needs doing. | He started as a waiter and went on to open three restaurants. |
| B2-17 | ჩვევები: will (აწმყო) და would (წარსული) ტიპურ მოქმედებებზე; used to წარსულ მდგომარეობებზეც; always + -ing და მახვილიანი will / would – გამაღიზიანებელ ჩვევებზე. | Every Friday, my dad would bring home pizza. |
| B2-18 | მომავალი წარსულში: was going to (გეგმა, ხშირად შეცვლილი), would (მომავალი წარსულიდან), was about to (წამით ადრე). | I was going to call you, but my phone died. |
მთავარი შედარებები
doing თუ having done თუ when done B2-10 – იმავე დროს, ადრე დასრულდა თუ ვნებითი მნიშვნელობა? ქართულად სამივე შეიძლება ცალკე ზმნით ითქვას („ჩაისუნთქა და…“, „რომ ჰკითხეს“).
- ტესტი: იმავე დროს ან მიზეზი → -ing. პირველი მოქმედება ადრე დასრულდა → having + past participle. ქვემდებარე მოქმედებას იღებს → when + past participle. და ყოველთვის შეამოწმეთ: მთავარი წინადადების ქვემდებარე მართლა ასრულებს მიმღეობის მოქმედებას? ქართული „-ისას“ ამას არ ითხოვს, ინგლისური – ითხოვს.
I had it done თუ I had done it თუ it got done B2-11, B2-13 – ვინ ასრულებს მოქმედებას? ქართულად აქ სხვადასხვა ზმნაა: „გავარეცხინე“, „გარეცხილი მქონდა“, „დამიზიანდა“.
- ტესტი: have / get-სა და past participle-ს შორის საგანია → სხვამ გაუკეთა თქვენს ნივთს. had + past participle, შუაში საგნის გარეშე → Past Perfect: თვითონ გააკეთეთ. get + past participle საგნის გარეშე → get-ვნებითი: მოქმედება ქვემდებარეს დაემართა.
It is said that თუ He is said to – და to be თუ to have been B2-12 – ორი სქემა; to-ინფინიტივის ფორმა დროს აჩვენებს. ქართულად ყველგან „ამბობენ / ფიქრობენ, რომ…“.
- ტესტი: It-ით იწყება → that + სრული წინადადება. ადამიანით ან საგნით იწყება → to-ინფინიტივი. იმავე დროს → to be / to do; ადრე → to have done. ორ სქემას ნუ აურევთ (He is said that…), და it არ დაკარგოთ.
suggest თუ advise B2-14 – მხოლოდ ერთ მათგანს მოსდევს ადამიანი + to-ინფინიტივი. ქართულად ორივე შეიძლება „მირჩია / შემოგვთავაზა“ იყოს.
- ტესტი: შეგიძლიათ ზმნის შემდეგ პირდაპირ ადამიანი დასვათ, მერე კი to? advise, warn, remind, ask → კი. suggest → არასოდეს: -ing ან that + ვინმე + (should) + საწყისი ფორმა.
-ing თუ to: მოგონება თუ დავალება, დასრულება თუ მიზანი, იგივე საქმიანობა თუ შემდეგი ნაბიჯი B2-15, B2-16 – ქართული საწყისი აქ ვერ დაგეხმარებათ: ის ორივე მნიშვნელობას ფარავს.
- ტესტი: მოქმედება მთავარი ზმნის შემდეგ მოდის – დავალება, მიზანი, შემდეგი ნაბიჯი? → to. თავად მოქმედებაა – მოგონება, საქმიანობა, რომელიც მთავრდება ან გრძელდება, ექსპერიმენტი? → -ing.
needs doing თუ needs to do B2-13, B2-16 – ვინ მოქმედებს? ქართული მიმღეობა („შესაღებია“) აქ კარგი დამხმარეა.
- ტესტი: საგანი ქვემდებარედ, რომელიც მოქმედებას იღებს → needs + -ing (ან needs to be done). ადამიანი, რომელმაც უნდა იმოქმედოს → need to do.
would: ჩვევა თუ მომავალი წარსულში (თუ პირობითი) B2-17, B2-18 – კონტექსტი წყვეტს. ქართულშიც ფორმა ხშირად ერთია („დაავიწყდებოდა“, „ვჭამდით“), და განსხვავებას კონტექსტი აჩვენებს.
- ტესტი: წარსულში მეორდებოდა (every year, every evening) → ჩვევა. knew, thought, promised, said-ის შემდეგ → მომავალი წარსულიდან. if + წარსულის შემდეგ → წარმოსახვითი.
would თუ used to B2-17 – მოქმედებები თუ მდგომარეობები? ქართული უწყვეტელი („მქონდა“, „მღეროდა“) ორივეს ფარავს.
- ტესტი: ხანგრძლივი წარსული მდგომარეობა (be, have, live, know, like) → used to (ან Past Simple), არა would. განმეორებადი წარსული მოქმედება → would ან used to.
was going to თუ was about to B2-18 – გეგმა თუ წამით ადრე? ქართულად: „ვაპირებდი“ და „ის იყო…“.
- ტესტი: გეგმა დღეებით ან თვეებით ადრე (ხშირად გაუქმებული) → was going to. ის იყო, უნდა მომხდარიყო → was about to.
ხშირი შეცდომები
მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის
1. „რუსთაველზე სეირნობისას უცებ წვიმა წამოვიდა“ → „ჩამოკიდებული“ მიმღეობა. ქართულ „-ისას“-იან ნაწილსა და მთავარ წინადადებას სხვადასხვა ქვემდებარე შეიძლება ჰქონდეს („სეირნობდით“ თქვენ, „წამოვიდა“ წვიმა). ინგლისურ მიმღეობურ წინადადებაში დამალული ქვემდებარე მთავარი წინადადების ქვემდებარეა – აქ გამოდის, რომ წვიმა სეირნობდა. B2-10
2. „დიდუბეში ტელეფონის ეკრანი შევიკეთე“ → I repaired. ქართული სათავისო ქცევა („შევიკეთე“, „გავიკეთე“) ბუნებრივად ნიშნავს, რომ ხელოსანმა გაგიკეთათ. ინგლისური ჩვეულებრივი ზმნა კი ნიშნავს, რომ თვითონ გააკეთეთ. B2-11
3. „ზამთრის ჩექმები თოვლამდე შესაკეთებელია“ → need to repair. ქართული მიმღეობა („შესაკეთებელი“) ვნებითი მნიშვნელობისაა, მაგრამ ინგლისურად ხშირად მოქმედებითი need to repair გამოდის – ჩექმები თითქოს თვითონ რაღაცას აკეთებენ. საგანზე: needs + -ing ან needs to be + past participle. B2-13, B2-16
4. „თამარის მშობლებმა მადლობა გადაგვიხადეს, რომ ქორწილში მივედით“ → thanked us that. ქართულად მადლობას ხშირად „რომ“-იანი წინადადებით ვხსნით, და „რომ“ ინგლისურად that-ად გადადის. Thank-ს for + -ing მოსდევს. B2-14
ოქროს წესები
- B2-10 მიმღეობური წინადადება ქვემდებარეს მთავარი წინადადებიდან სესხულობს, ამიტომ დარწმუნდით, რომ ეს ქვემდებარე მართლა ასრულებს მოქმედებას. -ing = იმავე დროს ან მიზეზი; having + past participle = ადრე დასრულდა; when + past participle = ვნებითი მნიშვნელობა.
- B2-11 სხვა გიკეთებთ, ან თქვენ გემართებათ: have / get + საგანი + past participle. ადამიანის დასასახელებლად: have someone do, get someone to do.
- B2-12 ორი სქემა: It is said that + წინადადება, ან ქვემდებარე + is said + to-ინფინიტივი. to-ინფინიტივის ფორმა დროის მიხედვით აირჩიეთ: to do / to be doing (იმავე დროს), to have done / to have been doing (ადრე).
- B2-13 ვნებითი ყველა ადგილას be + past participle-ია – be მოარგეთ ადგილს: to be done to-ინფინიტივიანი ზმნების შემდეგ, being done -ing ფორმიანი ზმნებისა და წინდებულების შემდეგ. Get done – არაფორმალურ მოვლენებსა და ცვლილებებზე.
- B2-14 აირჩიეთ ზმნა, რომელიც აჩვენებს, რას აკეთებდა მოლაპარაკე, და მერე ამ ზმნის სქემა გამოიყენეთ. Advise someone to do, მაგრამ suggest doing ან suggest that someone (should) do – არასოდეს suggest someone to do.
- B2-15 remember, forget, stop-ისა და try-ის შემდეგ -ing თავად მოქმედებას უყურებს ან იმას, რაც უკვე მოხდა; to წინ მიუთითებს იმაზე, რაც შემდეგ მოდის: დავალებაზე, მიზანზე ან ძალისხმევაზე.
- B2-16 regret, mean-ისა და go on-ის შემდეგ to წინ მიუთითებს (ცუდი ამბავი ახლა, განზრახვა, შემდეგი ნაბიჯი), -ing კი თავად მოქმედებას უყურებს. საგანი needs doing; ადამიანი needs to do. Would like (= მინდა) to-ს იღებს.
- B2-17 Will (აწმყო) და would (წარსული) აღწერს, რას აკეთებს ვინმე ჩვეულებრივ; would – განმეორებად მოქმედებებზე, used to – წარსულ მდგომარეობებზე. Always + -ing ან მახვილიანი will / would – როცა ჩვევა გაღიზიანებთ.
- B2-18 წარსულის მომენტიდან წინ რომ გაიხედოთ, მომავლის ფორმა წარსულში გადაიყვანეთ: going to → was going to, will → would, about to → was about to. Was going to ხშირად გეგმაა, რომელიც არ შესრულდა.
სავარჯიშოები
A. ფორმა
ფრჩხილებში მოცემული ზმნა ჩასვით სწორი ფორმით ან შეასრულეთ დავალება.
-
B2-10 Participle Clauses ქართულად: Feeling Tired, After Leaving, Having Finished გადაწერეთ მიმღეობით: After she had paid the bill, she left the restaurant.
-
B2-11 Have Something Done ქართულად: I Had My Hair Cut – კაუზატივი ინგლისურად I can't read the board any more. I need to (have / my eyes / test).
-
B2-12 It Is Said That და He Is Said To: „ამბობენ, რომ…“ ინგლისურად (Reporting Passive) The ship is believed (sink) during the storm last week.
-
B2-13 ვნებითი გვარი B2: To Be Done, Being Done და Get Done ქართულად Nobody likes (keep) waiting.
-
B2-14 Reporting Verbs: Suggest, Deny, Admit, Accuse – როგორ გადმოვცეთ ნათქვამი ზუსტად "You took my phone!" She accused her brother her phone.
-
B2-15 Remember, Forget, Stop, Try: -ing თუ to? მნიშვნელობის სხვაობა ქართულად Please remember (lock) the door when you leave.
-
B2-16 Regret, Mean, Go On, Need, Like: -ing თუ to? მნიშვნელობის სხვაობა ქართულად After university, she went on (become) a famous architect.
-
B2-17 ჩვევები ინგლისურად: Would, Will და Always + -ing („ხოლმე“ ინგლისურად) გადააქციეთ გამაღიზიანებელ ჩვევად always-ით: He leaves the lights on.
-
B2-18 Future in the Past: Was Going To, Would, Was About To ქართულად I (going to) call you last night, but I fell asleep.
B. მნიშვნელობა
აირჩიეთ სწორი პასუხი ან უპასუხეთ კითხვას.
-
B2-11 Have Something Done ქართულად: I Had My Hair Cut – კაუზატივი ინგლისურად აირჩიეთ სწორი პასუხი: I … my brother to fix my bike.
-
B2-13 ვნებითი გვარი B2: To Be Done, Being Done და Get Done ქართულად რომელი წინადადებაა get-ვნებითი (მოქმედება თავად ქვემდებარეს დაემართა)?
-
B2-14 Reporting Verbs: Suggest, Deny, Admit, Accuse – როგორ გადმოვცეთ ნათქვამი ზუსტად "You should see a doctor." She … me to see a doctor.
-
B2-15 Remember, Forget, Stop, Try: -ing თუ to? მნიშვნელობის სხვაობა ქართულად აირჩიეთ სწორი პასუხი: On the way home, we stopped … some water. (= we stopped driving so that we could buy it)
-
B2-17 ჩვევები ინგლისურად: Would, Will და Always + -ing („ხოლმე“ ინგლისურად) აირჩიეთ სწორი პასუხი: When I was little, my grandmother … bake bread every Sunday. (= a regular habit)
-
B2-16 Regret, Mean, Go On, Need, Like: -ing თუ to? მნიშვნელობის სხვაობა ქართულად აირჩიეთ სწორი პასუხი: I regret … him my secret — now everyone knows.
-
B2-16 Regret, Mean, Go On, Need, Like: -ing თუ to? მნიშვნელობის სხვაობა ქართულად აირჩიეთ სწორი პასუხი: We … to inform you that the course is full. (= formal bad news)
-
B2-17 ჩვევები ინგლისურად: Would, Will და Always + -ing („ხოლმე“ ინგლისურად) აირჩიეთ სწორი პასუხი: When I was a kid, I … have a dog called Max.
-
B2-18 Future in the Past: Was Going To, Would, Was About To ქართულად აირჩიეთ სწორი პასუხი: I … hang up when she finally answered. (= a second before)
-
B2-18 Future in the Past: Was Going To, Would, Was About To ქართულად რას ნიშნავს would წინადადებაში "He promised he would pay me back"?
C. იპოვეთ შეცდომა
ყოველ წინადადებაში ერთი შეცდომაა, ან წინადადება სწორია. დაწერეთ გასწორებული წინადადება ან დაწერეთ correct.
-
B2-10 Participle Clauses ქართულად: Feeling Tired, After Leaving, Having Finished Arriving at the station, the train had already left.
-
B2-11 Have Something Done ქართულად: I Had My Hair Cut – კაუზატივი ინგლისურად I got my brother fix my bike.
-
B2-12 It Is Said That და He Is Said To: „ამბობენ, რომ…“ ინგლისურად (Reporting Passive) He is said that he is very rich.
-
B2-13 ვნებითი გვარი B2: To Be Done, Being Done და Get Done ქართულად The children are being looked by their grandmother.
-
B2-14 Reporting Verbs: Suggest, Deny, Admit, Accuse – როგორ გადმოვცეთ ნათქვამი ზუსტად She suggested me to take the train.
-
B2-16 Regret, Mean, Go On, Need, Like: -ing თუ to? მნიშვნელობის სხვაობა ქართულად Sorry, I didn't mean waking you up.
-
B2-18 Future in the Past: Was Going To, Would, Was About To ქართულად She said she will come, but she didn't.
-
B2-15 Remember, Forget, Stop, Try: -ing თუ to? მნიშვნელობის სხვაობა ქართულად I remember visiting this beach as a child.
D. კონტექსტში
ფრჩხილებში მოცემული ზმნა ჩასვით სწორი ფორმით.
Last spring we decided to sell our old house. It needed 28 (paint), so we 29 (have / it / paint) by a local company. The house 30 (say) to be over two hundred years old, and the estate agent suggested 31 (mention) that in the advert. 32 (sell) the house in a week, we started packing. On moving day, I 33 (going to / drive) the van myself, but my back was hurting, so I got my brother 34 (drive) it. Halfway there we stopped 35 (have) lunch. My brother is always 36 (tell) the same jokes, and he went on 37 (tell) them for the rest of the journey! When we arrived, the removal men 38 (about to / leave) — they had been waiting for an hour. I apologised 39 (keep) them waiting.
E. თქვენი ჯერი
დაწერეთ ინგლისურად.
-
B2-17 ჩვევები ინგლისურად: Would, Will და Always + -ing („ხოლმე“ ინგლისურად) დაწერეთ ბავშვობის რომელიმე რუტინაზე would-ით და წარსულ მდგომარეობაზე used to-თი.
-
B2-11 Have Something Done ქართულად: I Had My Hair Cut – კაუზატივი ინგლისურად დაწერეთ ერთ რამეზე, რასაც რეგულარულად პროფესიონალს აკეთებინებთ, და ერთ ცუდ გამოცდილებაზე had + საგანი + past participle-ით.
-
B2-18 Future in the Past: Was Going To, Would, Was About To ქართულად დაწერეთ გეგმაზე, რომელიც შეიცვალა, was going to … but-ით. მერე გადმოეცით დაპირება, რომელიც ვინმემ მოგცათ, გადმოცემის ზმნით.
F. შერეული გამეორება
გაიმეორეთ წინა გაკვეთილები.
-
B1-11 Passive ყველა დროში და მოდალურ ზმნებთან: is being done, has been done, must be done ქართულად The new stadium (build) at the moment.
-
B1-17 Verb + -ing თუ verb + to? enjoy cooking, decide to wait – სრული სიები ქართულად We can't afford (go) on holiday this year.holiday (UK) = vacation (US)
-
B1-21 Used to, be used to, get used to ქართულად: „ადრე“, „მიჩვეული ვარ“ და „ვეჩვევი“ I'm not used to (drive) on the left.
პასუხები
A. ფორმა
- Having paid the bill, she left the restaurant. / After paying the bill, she left the restaurant.
- have my eyes tested / get my eyes tested
- to have sunk
- being kept
- of taking / of having taken
- to lock
- to become
- He's always leaving the lights on. / He is always leaving the lights on.
- was going to
B. მნიშვნელობა
- got
- My bike got damaged in the storm.
- advised
- to buy
- would
- telling
- regret
- used to
- was about to
- the future seen from the past
C. იპოვეთ შეცდომა
- Arriving at the station, I found that the train had already left. / When I arrived at the station, the train had already left.
- I got my brother to fix my bike. / I had my brother fix my bike.
- He is said to be very rich. / It is said that he is very rich.
- The children are being looked after by their grandmother.
- She suggested that I take the train. / She suggested I take the train. / She suggested that I should take the train. / She suggested I should take the train. / She suggested taking the train.
- Sorry, I didn't mean to wake you up.
- She said she would come, but she didn't. / She said she'd come, but she didn't.
- ✓ I remember visiting this beach as a child.
D. კონტექსტში
- painting / to be painted
- had it painted / got it painted
- is said / was said
- mentioning / that we mention / we mention / that we should mention / we should mention
- Having sold / After selling
- was going to drive
- to drive
- to have
- telling
- telling
- were about to leave / were just about to leave
- for keeping / for having kept
E. თქვენი ჯერი
- Every Sunday my grandfather would take us fishing. We used to live in a small flat above a bakery.
- I have my hair cut every six weeks. Last year I had my bike stolen outside the station.
- I was going to study abroad, but I got a job offer instead. My best friend promised to visit me every month.
F. შერეული გამეორება
- is being built
- to go
- driving
