Upprifjun: lýsingarháttarsetningar, þolmynd og sagnamynstur á ensku (B2-10–B2-18)
Review: Participles, Passives and Verb Patterns
Á þessari síðu
Þessi upprifjun nær yfir
Markmið
Eftir þessa upprifjun velurðu af öryggi á milli forma úr kennslustundum B2-10 til B2-18: lýsingarháttarsetninga, have / get something done, frásagnarþolmyndar, þolmyndar með to + nafnhætti og -ing mynd, frásagnarsagna, sagna sem breyta um merkingu eftir því hvort -ing eða to kemur á eftir, venja með would / will / always og framtíðar séðrar frá fortíðinni.
Það sem við lærðum
| Kennslustund | Efni | Lykildæmi |
|---|---|---|
| B2-10 | Lýsingarháttarsetningar: -ing = samtímis eða orsök; having + lýsingarháttur þátíðar = lokið áður („eftir að hafa“ – án to); when + lýsingarháttur þátíðar = þolmyndarmerking. Falda frumlagið er frumlag aðalsetningarinnar – líka þegar íslenskan myndi segja „var keyrt“. | Having finished the report, he switched off his laptop and went home. |
| B2-11 | Orsakarmynd: have / get + andlag + lýsingarháttur þátíðar = einhver annar gerir það fyrir þig, eða það kemur fyrir þig („ég lét gera“ – ekki let). have someone do, get someone to do. | I had my phone stolen on the train. |
| B2-12 | Frásagnarþolmynd: It is said that + setning eða frumlag + is said + to + nafnháttur (to do / to be doing = samtímis; to have done = áður). „Sagt er að“ þarf it, „sögð vera“ þarf to. | The suspect is believed to have left the country. |
| B2-13 | Meiri þolmynd: to be done á eftir sögnum sem taka to, being done á eftir sögnum sem taka -ing og á eftir forsetningum; þolmynd sagna með tvö andlög („mér var gefið“ → I was given) og sagna með forsetningu; get + lýsingarháttur þátíðar („týndist“ → got lost). | She hates being told what to do. |
| B2-14 | Frásagnarsagnir og mynstur þeirra: to (offer, refuse), andlag + to (advise, warn), -ing (admit, deny, suggest), forsetning + -ing (apologise for, accuse sb of, congratulate sb on), that (explain, complain). „Stakk upp á“ er ekki suggested me to. | She denied posting the photo. |
| B2-15 | remember, forget, stop, try: -ing horfir á athöfnina sjálfa, to bendir fram á við – á verkefni, tilgang eða áreynslu. „Hætti að“ er stopped doing, „prófaðu að“ er try doing. | We stopped to buy some water on the way. |
| B2-16 | regret, mean, go on, need, like: to bendir fram á við (slæmar fréttir núna, ætlun, næsta skref), -ing horfir á athöfnina sjálfa. „Hélt áfram að“ er go on doing. Hlutur needs doing. | He started as a waiter and went on to open three restaurants. |
| B2-17 | Venjur: will (nútíð) og would (fortíð) um dæmigerða hegðun; used to líka um ástand í fortíð; always + -ing („alltaf að“) og áhersluþungt will / would um pirrandi ávana. „Er vanur að“ í nútíð er usually. | Every Friday, my dad would bring home pizza. |
| B2-18 | Framtíð í þátíð: was going to („ætlaði að“, oft áform sem breyttist), would (framtíð séð frá fortíðinni, líka fyrir „kæmi“, „yrði“), was about to („var í þann mund að“). „Átti eftir að“ er would, ekki had to. | I was going to call you, but my phone died. |
Mikilvægur samanburður
doing, having done og when done B2-10 – samtímis, lokið áður eða þolmyndarmerking?
- Athugaðu: Samtímis eða orsök? → -ing. Var fyrri athöfninni lokið? → having + lýsingarháttur þátíðar. Er eitthvað gert við frumlagið? → when + lýsingarháttur þátíðar. Og athugaðu alltaf: gerir frumlag aðalsetningarinnar í raun það sem lýsingarhátturinn segir?
I had it done, I had done it og it got done B2-11, B2-13 – hver gerir athöfnina?
- Athugaðu: Andlag á milli have / get og lýsingarháttarins? → einhver annar gerði eitthvað við þinn hlut („lét gera“). had + lýsingarháttur þátíðar, ekkert andlag á milli? → Past Perfect: þú gerðir það sjálfur. get + lýsingarháttur þátíðar, ekkert andlag á milli? → þolmynd með get: athöfnin bitnaði á frumlaginu (oft -st sögn á íslensku).
It is said that og He is said to – og to be og to have been B2-12 – tvö mynstur; mynd nafnháttarins sýnir tímann.
- Athugaðu: Byrjar setningin á It? → that + heil setning. Byrjar hún á manneskju eða hlut? → to + nafnháttur. Samtímis → to be / to do; áður → to have done („talinn hafa“). Blandaðu ekki mynstrunum (He is said that…).
suggest og advise B2-14 – aðeins önnur sögnin tekur manneskju + to.
- Athugaðu: Geturðu sett manneskju beint á eftir sögninni og svo to? advise, warn, remind, ask → já. suggest → aldrei: notaðu -ing eða that + einhver + (should) + grunnmynd. Íslenska „ráðlagði okkur að“ og „stakk upp á“ hjálpa þér ekki að velja.
-ing eða to: minning eða verkefni, endir eða tilgangur, framhald eða næsta skref B2-15, B2-16
- Athugaðu: Kemur athöfnin á eftir aðalsögninni – verkefni, tilgangur, næsta skref? → to. Er hún athöfnin sjálf – minning, athöfn sem hættir eða heldur áfram, tilraun? → -ing. Íslenska „að“ hjálpar ekki („hætti að“ = stopped doing, „hélt áfram að“ = went on doing); „til að“ er hins vegar alltaf to.
needs doing og needs to do B2-13, B2-16 – hver gerir eitthvað?
- Athugaðu: Er frumlagið hlutur sem eitthvað er gert við? → needs + -ing (eða needs to be done) – á íslensku „Það þarf að…“. Manneskja sem þarf að gera eitthvað? → need to do.
would: venja eða framtíð í þátíð (eða skilyrði) B2-17, B2-18 – samhengið ræður.
- Athugaðu: Endurtekning í fortíð (every year, every evening)? → venja. Á eftir knew, thought, promised, said? → framtíð séð frá fortíðinni. Á eftir if + þátíð? → ímyndað. Á íslensku heyrist munurinn: þátíð, „myndi“ í frásögn eða viðtengingarháttur.
would og used to B2-17 – athafnir eða ástand?
- Athugaðu: Langvarandi ástand í fortíð (be, have, live, know, like)? → used to (eða Past Simple), ekki would. Endurtekin athöfn í fortíð? → would eða used to.
was going to og was about to B2-18 – áform eða sekúndu áður?
- Athugaðu: Áform dögum eða mánuðum áður (oft hætt við)? → was going to („ætlaði að“). Alveg að fara að gerast? → was about to („var í þann mund að“).
Algengar villur
Gildrur fyrir íslenskumælandi
1. „Talið er að eldurinn hafi kviknað í gærkvöldi“ → has started last night. Á íslensku stendur oft „hafi“ + lýsingarháttur í „að“-setningunni á eftir „talið er“ eða „sagt er“, líka með ákveðnum tíma í fortíð („í gærkvöldi“, „á mánudaginn“). Orð fyrir orð verður til Present Perfect með liðnum tíma, sem gengur ekki á ensku. Notaðu Past Simple í that-setningunni – eða to have + lýsingarhátt þátíðar í persónulega mynstrinu. B2-12
2. „Okkur var sagt að…“ → It was told us. Á íslensku stendur manneskjan í þágufalli í þolmyndinni og ekkert eiginlegt frumlag: „Okkur var sagt að mæta klukkan átta“, „Mér var boðið starfið.“ Þá er freistandi að setja it fremst. Með tell, give, offer og show verður manneskjan frumlag í enskri þolmynd. B2-13
3. „Hann neitaði að hafa borðað…“ → denied to have eaten. Á íslensku segjum við frá neitun á fyrri athöfn með „að hafa“ + lýsingarhætti: „Litli bróðir minn neitaði að hafa borðað kökuna.“ Orð fyrir orð verður til denied to have eaten. En deny tekur -ing mynd: denied eating eða denied having eaten. B2-14
Gullnu reglurnar
- B2-10 Lýsingarháttarsetningin tekur frumlagið úr aðalsetningunni, svo gakktu úr skugga um að það frumlag geri í raun það sem lýsingarhátturinn segir. -ing = samtímis eða orsök; having + lýsingarháttur þátíðar = lokið áður („eftir að hafa“ – án to); when + lýsingarháttur þátíðar = þolmyndarmerking.
- B2-11 Einhver annar gerir það fyrir þig, eða það kemur fyrir þig: have / get + andlag + lýsingarháttur þátíðar – íslenska „lét gera“ er ekki let. Ef þú nefnir manneskjuna: have someone do, get someone to do.
- B2-12 Tvö mynstur: It is said that + setning eða frumlag + is said + to + nafnháttur. Veldu mynd nafnháttarins eftir tíma: to do / to be doing (samtímis), to have done / to have been doing (áður).
- B2-13 Þolmyndin er alls staðar be + lýsingarháttur þátíðar – breyttu aðeins mynd be eftir staðnum: to be done á eftir sögnum sem taka to + nafnhátt, being done á eftir sögnum sem taka -ing mynd og á eftir forsetningum. Get done um óformlega atburði og breytingar – oft þar sem íslenskan notar -st sögn.
- B2-14 Veldu sögn sem sýnir hvað sá sem talaði gerði og notaðu mynstur hennar. Advise someone to do, en suggest doing eða suggest that someone (should) do – aldrei suggest someone to do. Forsetningarnar lærirðu með sögninni: accuse of, congratulate on, apologise for.
- B2-15 Á eftir remember, forget, stop og try horfir -ing á athöfnina sjálfa eða á eitthvað sem þegar hefur gerst; to bendir fram á við, á það sem kemur næst: verkefni, tilgang eða áreynslu. „Hætti að“ er stopped doing, „prófaðu að“ er try doing.
- B2-16 Á eftir regret, mean og go on bendir to fram á við (slæmar fréttir núna, ætlun, næsta skref) og -ing horfir á athöfnina sjálfa. Hlutur needs doing, manneskja needs to do. Would like (= mig langar) tekur to.
- B2-17 Will (nútíð) og would (fortíð) lýsa því sem einhver gerir yfirleitt; would um endurteknar athafnir, used to um ástand í fortíð. Always + -ing („alltaf að“) eða áhersluþungt will / would þegar venjan pirrar þig. „Er vanur að“ í nútíð er usually.
- B2-18 Til að horfa fram á við frá augnabliki í fortíðinni seturðu framtíðarmyndina í þátíð: going to → was going to, will → would, about to → was about to. „Ætlaði að“ er was going to; það sem var framundan á eftir „sagði að“ er would, líka þegar íslenskan segir „kæmi“ eða „yrði“.
Æfingar
A. Form
Fylltu í setningarnar með réttri mynd eða umorðaðu þær.
-
B2-10 Participle clauses: lýsingarháttarsetningar á ensku (feeling tired, after leaving) Umorðaðu með lýsingarhætti: After she had paid the bill, she left the restaurant.
-
B2-11 Have something done: „ég lét gera það“ á ensku I can't read the board any more. I need to (have / my eyes / test).
-
B2-12 It is said that og he is said to: „sagt er að“ og „hann er sagður“ á ensku The ship is believed (sink) during the storm last week.
-
B2-13 Þolmynd á eftir öðrum sögnum: to be done, being done og get done á ensku Nobody likes (keep) waiting.
-
B2-14 Frásagnarsagnir á ensku: suggest, deny, admit, accuse og mynstrin þeirra "You took my phone!" She accused her brother her phone.
-
B2-15 Remember, forget, stop og try: -ing eða to á ensku og munurinn á merkingu Please remember (lock) the door when you leave.
-
B2-16 Regret, mean, go on, need og like: -ing eða to á ensku og munurinn á merkingu After university, she went on (become) a famous architect.
-
B2-17 Venjur á ensku: would, will og always + -ing um vana og pirrandi ávana Gerðu þetta að pirrandi ávana með always: He leaves the lights on.
-
B2-18 Framtíð í þátíð á ensku: was going to, would og was about to I (going to) call you last night, but I fell asleep.
B. Merking
Veldu rétta svarið eða svaraðu spurningunni.
-
B2-11 Have something done: „ég lét gera það“ á ensku Veldu rétta svarið: I … my brother to fix my bike.
-
B2-13 Þolmynd á eftir öðrum sögnum: to be done, being done og get done á ensku Hvor setningin er þolmynd með get (athöfnin bitnaði á frumlaginu sjálfu)?
-
B2-14 Frásagnarsagnir á ensku: suggest, deny, admit, accuse og mynstrin þeirra "You should see a doctor." She … me to see a doctor.
-
B2-15 Remember, forget, stop og try: -ing eða to á ensku og munurinn á merkingu Veldu rétta svarið: On the way home, we stopped … some water. (= við gerðum hlé á akstrinum til að kaupa það)
-
B2-17 Venjur á ensku: would, will og always + -ing um vana og pirrandi ávana Veldu rétta svarið: When I was little, my grandmother … bake bread every Sunday. (= regluleg venja)
-
B2-16 Regret, mean, go on, need og like: -ing eða to á ensku og munurinn á merkingu Veldu rétta svarið: I regret … him my secret — now everyone knows.
-
B2-16 Regret, mean, go on, need og like: -ing eða to á ensku og munurinn á merkingu Veldu rétta svarið: We … to inform you that the course is full. (= formlegar slæmar fréttir)
-
B2-17 Venjur á ensku: would, will og always + -ing um vana og pirrandi ávana Veldu rétta svarið: When I was a kid, I … have a dog called Max.
-
B2-18 Framtíð í þátíð á ensku: was going to, would og was about to Veldu rétta svarið: I … hang up when she finally answered. (= sekúndu áður)
-
B2-18 Framtíð í þátíð á ensku: was going to, would og was about to Hvað þýðir would í "He promised he would pay me back"?
C. Finndu villuna
Í hverri setningu er ein villa eða setningin er rétt. Skrifaðu leiðréttu setninguna eða skrifaðu correct.
-
B2-10 Participle clauses: lýsingarháttarsetningar á ensku (feeling tired, after leaving) Arriving at the station, the train had already left.
-
B2-11 Have something done: „ég lét gera það“ á ensku I got my brother fix my bike.
-
B2-12 It is said that og he is said to: „sagt er að“ og „hann er sagður“ á ensku He is said that he is very rich.
-
B2-13 Þolmynd á eftir öðrum sögnum: to be done, being done og get done á ensku The children are being looked by their grandmother.
-
B2-14 Frásagnarsagnir á ensku: suggest, deny, admit, accuse og mynstrin þeirra She suggested me to take the train.
-
B2-16 Regret, mean, go on, need og like: -ing eða to á ensku og munurinn á merkingu Sorry, I didn't mean waking you up.
-
B2-18 Framtíð í þátíð á ensku: was going to, would og was about to She said she will come, but she didn't.
-
B2-15 Remember, forget, stop og try: -ing eða to á ensku og munurinn á merkingu I remember visiting this beach as a child.
D. Í samhengi
Fylltu í eyðurnar í textanum. Notaðu orðin í svigunum í réttri mynd.
Last spring we decided to sell our old house. It needed 28 (paint), so we 29 (have / it / paint) by a local company. The house 30 (say) to be over two hundred years old, and the estate agent suggested 31 (mention) that in the advert. 32 (sell) the house in a week, we started packing. On moving day, I 33 (going to / drive) the van myself, but my back was hurting, so I got my brother 34 (drive) it. Halfway there we stopped 35 (have) lunch. My brother is always 36 (tell) the same jokes, and he went on 37 (tell) them for the rest of the journey! When we arrived, the removal men 38 (about to / leave) — they had been waiting for an hour. I apologised 39 (keep) them waiting.
E. Spreyttu þig
Skrifaðu á ensku.
-
B2-17 Venjur á ensku: would, will og always + -ing um vana og pirrandi ávana Skrifaðu um eina venju úr æsku með would og eitt ástand í fortíð með used to.
-
B2-11 Have something done: „ég lét gera það“ á ensku Skrifaðu um eitt sem fagmaður gerir reglulega fyrir þig, og eina slæma reynslu með had + andlagi + lýsingarhætti þátíðar.
-
B2-18 Framtíð í þátíð á ensku: was going to, would og was about to Skrifaðu um áform sem breyttust með was going to … but. Segðu svo frá loforði sem einhver gaf þér, með frásagnarsögn.
F. Blönduð upprifjun
Rifjaðu upp efni fyrri kennslustunda.
-
B1-11 Þolmynd í öllum tíðum og með háttarsögnum á ensku The new stadium (build) at the moment.
-
B1-17 Sögn + -ing eða sögn + to á ensku: listarnir yfir algengustu sagnirnar We can't afford (go) on holiday this year.holiday (UK) = vacation (US)
-
B1-21 Used to, be used to eða get used to? Munurinn útskýrður á íslensku I'm not used to (drive) on the left.
Svör
A. Form
- Having paid the bill, she left the restaurant. / After paying the bill, she left the restaurant.
- have my eyes tested / get my eyes tested
- to have sunk
- being kept
- of taking / of having taken
- to lock
- to become
- He's always leaving the lights on. / He is always leaving the lights on.
- was going to
B. Merking
- got
- My bike got damaged in the storm.
- advised
- to buy
- would
- telling
- regret
- used to
- was about to
- the future seen from the past
C. Finndu villuna
- Arriving at the station, I found that the train had already left. / When I arrived at the station, the train had already left.
- I got my brother to fix my bike. / I had my brother fix my bike.
- He is said to be very rich. / It is said that he is very rich.
- The children are being looked after by their grandmother.
- She suggested that I take the train. / She suggested I take the train. / She suggested that I should take the train. / She suggested I should take the train. / She suggested taking the train.
- Sorry, I didn't mean to wake you up.
- She said she would come, but she didn't. / She said she'd come, but she didn't.
- ✓ I remember visiting this beach as a child.
D. Í samhengi
- painting / to be painted
- had it painted / got it painted
- is said / was said
- mentioning / that we mention / we mention / that we should mention / we should mention
- Having sold / After selling
- was going to drive
- to drive
- to have
- telling
- telling
- were about to leave / were just about to leave
- for keeping / for having kept
E. Spreyttu þig
- Every Sunday my grandfather would take us fishing. We used to live in a small flat above a bakery.
- I have my hair cut every six weeks. Last year I had my bike stolen outside the station.
- I was going to study abroad, but I got a job offer instead. My best friend promised to visit me every month.
F. Blönduð upprifjun
- is being built
- to go
- driving
