Regret, mean, go on, need, like: -ing, yoxsa to? Fərqi sadə dillə
Regret, Mean, Go On, Need, Like
Bu səhifədə
Məqsəd
Bu dərsdən sonra siz regret, mean, go on, need və like feillərindən sonra -ing forması ilə to arasında seçim edə və I saw her cross ilə I saw her crossing arasındakı fərqi tanıya biləcəksiniz.
Əsas fikir
B2-15 dərsində mənası -ing və ya to ilə dəyişən dörd feillə tanış oldunuz. Bu dərs daha beş feil əlavə edir və A1-25 dərsindəki eyni ox onların çoxunu izah edir.
To irəliyə göstərir: indi verəcəyiniz pis xəbərə (regret to tell you), niyyətinizə (mean to), növbəti addıma (go on to). -ing hərəkətin özünə baxır: artıq etdiyiniz bir şeyə (regret saying), vəziyyətin özü ilə gətirdiyinə (means moving), sadəcə davam edən fəaliyyətə (go on talking).
İki feil burada qısaca təkrarlanır. Need feilində -ing forması məchul məna verir (The car needs washing), bunu B2-13 dərsində öyrəndiniz. Like feilində isə fərq kiçikdir: to çox vaxt seçdiyiniz vərdişdən danışır, would like (= istəmək) isə to ilə işlənir.
Azərbaycan dili və ingilis dili
Azərbaycan dilində bu mənaların çoxu ayrı-ayrı sözlərlə deyilir və bu, yaxşıdır: keçmişə peşmançılıq «-dığıma peşmanam», rəsmi pis xəbər «təəssüflə bildiririk ki», nəticə «… deməkdir», niyyət «… istəmirdim / fikrində idim», davam etmək «-mağa davam etmək», növbəti addım «sonra / sonradan», «-mağa keçmək».
Çətinlik formadadır. Azərbaycancada «köçmək deməkdir», «danışmağa davam etdi» cümlələrində feil «-maq» və ya «-mağa» formasındadır və onu avtomatik olaraq to ilə çevirmək asandır. Amma ingiliscədə mean «deməkdir» mənasında və go on «davam etmək» mənasında -ing tələb edir. Bir də «gördüm», «eşitdim» feillərindən əvvəl «mindiyini», «qışqırdığını» kimi «-dığını / -diyini» forması gəlir və onu asanlıqla keçmiş zamanla çeviririk; ingiliscədə isə see / hear + şəxs sözündən sonra keçmiş forma yox, feilin əsas forması və ya -ing işlənir.
| Azərbaycanca | Mənası | İngiliscə |
|---|---|---|
| Məktəbdə daha yaxşı oxumadığıma peşmanam. | keçmişə peşmançılıq | I regret not studying harder at school. |
| Təəssüflə bildiririk ki, … | rəsmi pis xəbər | We regret to inform you that … |
| Yeni işi qəbul etmək başqa şəhərə köçmək demək olardı. | nəticə | Taking the new job would mean moving to another city. |
| Bağışla, səni oyatmaq istəmirdim. | niyyət | Sorry, I didn't mean to wake you up. |
| Musiqi başlayandan sonra da danışmağa davam etdi. | eyni iş davam edir | She went on talking even after the music started. |
| Ofisiant kimi başladı, sonradan üç restoran açdı. | növbəti addım | He started as a waiter and went on to open three restaurants. |
| Onun taksiyə mindiyini gördüm. | bütöv hərəkət | I saw her get into a taxi. |
Quruluş
| Feil | + -ing | + to + məsdər |
|---|---|---|
| regret | etdiyiniz bir şeyə görə peşman olmaq | rəsmi: indi verdiyiniz pis xəbərə görə təəssüflənmək (regret to inform / tell / say / announce) |
| mean | əhatə etmək; nəticə kimi gətirmək | niyyətində olmaq |
| go on | eyni fəaliyyəti davam etdirmək | növbəti addım kimi yeni bir şey etmək |
| need | (əşya mübtəda) məchul məna: needs cleaning = needs to be cleaned | (şəxs mübtəda) etmək lazımdır |
| like | xoşlamaq (A1-25 dərsinə baxın) | çox vaxt: vərdiş kimi seçmək; yaxşı fikir saymaq |
Would like (= istəmək) sözündən sonra to gəlir: Would you like to come?
Qavrayış feilləri (C1-18 dərsinə ön baxış)
| Qəlib | Mənası | Nümunə |
|---|---|---|
| see / hear + obyekt + feilin əsas forması | bütöv hərəkət, əvvəldən sona | I saw him cross the road. |
| see / hear + obyekt + -ing | davam edən hərəkətin bir hissəsi | I saw him crossing the road. |
İstifadə
1Regret to: indiki pis xəbər (və regret + -ing təkrarı)
Regret + to rəsmidir və demək olar ki, yalnız inform, tell, say və announce feilləri ilə, pis xəbəri indi vermək üçün işlənir. Azərbaycancadakı «təəssüflə bildiririk ki» buna çox yaxındır. Qısa təkrar: regret + -ing = keçmişdəki bir şeyə görə peşman olmaq; keçmişə peşmançılıq B2-04 dərsində öyrədilir.
2Mean + -ing və ya to
Mean + -ing = əhatə etmək, zəruri nəticə kimi gətirmək: azərbaycancadakı «… deməkdir». Mean + to = niyyətində olmaq, planlaşdırmaq. I've been meaning to… çox işlənir: etmək istədiyiniz, amma hələ etmədiyiniz bir iş üçün.
3Go on + -ing və ya to
Go on + -ing = eyni fəaliyyəti davam etdirmək, çox vaxt uzun müddət. Go on + to = növbəti şeyə keçmək: yeni mövzuya və ya həyatın sonrakı mərhələsinə. Azərbaycancada birincisi «-mağa davam etmək», ikincisi «sonra / sonradan», «-mağa keçmək» olur.
4Need + -ing və ya to (B2-13 dərsinin qısa təkrarı)
Mübtəda əşyadırsa, need + -ing məchul məna verir, need to be done kimi. Mübtəda şəxsdirsə, need + to işlədin. Tam izah B2-13 dərsindədir.
5Like to (vərdiş, seçim) və would like to
Xoşlamaq mənasında like + -ing və ya to A1-25 və A2-25 dərslərindədir; adətən fərq azdır. Yeni məqam budur: like + to «bunu etməyi seçirəm, ağıllı sayıram» mənasını verə bilər, hətta bu, xoş olmasa belə. Would like (= istəmək) to ilə işlənir. Would like + -ing də var, amma o, xəyali vəziyyətdə «xoşuna gələrdi» deməkdir.
6See / hear + obyekt + feilin əsas forması və ya -ing (ön baxış)
Qavrayış feillərindən sonra feilin əsas forması bütöv hərəkəti, əvvəldən sona qədər göstərir. -ing forması isə davam edən hərəkətin bir hissəsini göstərir. Hər iki qəlibdə to yoxdur. Azərbaycancadakı «mindiyini gördüm» cümləsində «mindiyini» keçmiş zaman kimi hiss olunur, ingiliscədə isə keçmiş zamanı yalnız saw daşıyır. Mövzu C1-18 dərsində davam etdirilir.
Tez-tez edilən səhvlər
Azərbaycan dilində danışanlar üçün tələlər
1. «-maq deməkdir» → means to. «Bakıda işləmək hər gün iki saat yolda olmaq deməkdir» cümləsində «-maq» forması to kimi görünür. Amma mean «deməkdir, əhatə edir» mənasında həmişə -ing tələb edir. Mean to isə «niyyətində olmaq» deməkdir və onun mübtədası insandır.
2. «-mağa davam etdi» → went on to. «Hakim fit çalsa da, Kamran mübahisə etməyə davam etdi» cümləsindəki «-mağa» yönlük hal şəkilçisi to kimi görünür. Amma went on to argue «sonra mübahisəyə keçdi» deməkdir. Eyni fəaliyyət davam edirsə, go on + -ing işlədin (və ya continue to / continue -ing).
3. «-dığını gördüm» → saw her went. Azərbaycancada gördüyümüz hərəkət «-dığını / -diyini» formasında gəlir: «Leylanın banka girdiyini gördüm». Bu forma keçmiş zaman kimi hiss olunduğu üçün ingiliscədə ikinci feil də keçmiş zamana düşür. See / hear + şəxs sözündən sonra feilin əsas forması (bütöv hərəkət) və ya -ing (davam edən hərəkət) gəlir.
Qarışdırmayın
go on doing və go on to do — eyni fəaliyyət və növbəti addım.
need doing və need to do — iş görülməli olan əşya və hərəkət etməli olan şəxs.
regret doing və regret to tell — keçmiş hərəkət və indiki pis xəbər.
remember, forget, stop, try — B2-15 dərsinə baxın.
Yazılış və tələffüz
- regret → regretting, regretted: vurğu son hecaya düşür, /rɪˈɡret/, ona görə t qoşalaşır.
- mean /miːn/ → meant /ment/: keçmiş formada sait qısadır və bent sözündəki kimi səslənir. Yazılışa aldanıb meant sözünü mean sözündəki kimi uzun /iː/ ilə deməyin.
- went on to bir qrup kimi deyilir: /ˌwent ˈɒn tə/ (UK), /ˌwent ˈɑːn tə/ (US). Ondan sonra to + feilin əsas forması (növbəti addım), yoxsa -ing (davam) gəldiyinə qulaq asın.
- I saw her get və I saw her getting cümlələrində fərqi -ing sonluğu daşıyır. Sondakı /ŋ/ səsi azərbaycan dilində yoxdur: dilin arxası yumşaq damağa qalxır, hava burundan çıxır, ayrıca «q» səsi deyilmir.
Qızıl qayda
regret, mean və go on feillərində to irəliyə göstərir (indiki pis xəbər, niyyət, növbəti addım), -ing isə hərəkətin özünə baxır (keçmiş hərəkət, nəyin nəyi əhatə etdiyi, eyni fəaliyyətin davamı). Əşya needs doing; şəxs needs to do. Would like (= istəmək) to ilə işlənir. «Deməkdir» = means doing, «davam etdi» = went on doing.
Tapşırıqlar
A. Quruluş
Mötərizədəki feilin düzgün formasını yazın.
-
Sorry, I didn't mean (wake) you up.
-
Taking the job would mean (move) to another city.
-
She looked up for a moment, then went on (read).
-
After university, he went on (start) his own company.
-
The grass is very long. It needs (cut).
-
We regret (tell) you that the concert has been cancelled.
B. Məna
Vəziyyətə uyğun formanı seçin.
-
Düzgün cavabı seçin: I regret … him my car — he crashed it.
-
Düzgün cavabı seçin: The speaker introduced herself and then went on … about climate change. (= her next topic)
-
Düzgün cavabı seçin: … to come with us tonight? (an invitation)
-
Düzgün cavabı seçin: I watched her … across the lake. (= from start to finish)
-
Düzgün cavabı seçin: I … to pay my bills on time — it's a habit, not something I enjoy.
C. Səhvi tapın
Hər cümlədə bir səhv var və ya cümlə düzgündür. Düzəldilmiş cümləni yazın və ya correct yazın.
-
I didn't mean upsetting you.
-
The windows need clean.
-
I heard someone shouting in the street.
-
I'd like going home now.
D. Mətndə
Mötərizədəki feilin düzgün formasını yazın.
Moving house means 16 (pack) everything you own. I didn't mean 17 (keep) so many old things, but somehow I did. The new flat is great, but the kitchen needs 18 (paint). Yesterday my new neighbour came round and went on 19 (talk) for an hour! Then he went on 20 (offer) me his ladder, which was kind. I don't regret 21 (move) here at all.
E. Sizin növbəniz
İngiliscə yazın.
-
Etdiyinizə və ya etmədiyinizə peşman olduğunuz bir şey və çoxdan etmək istədiyiniz bir iş haqqında yazın.
-
like to ilə ağıllı bir vərdişiniz, would like to ilə isə bir arzunuz haqqında yazın.
F. Qarışıq təkrar
Əvvəlki dərsləri təkrarlayın.
-
B2-15 Remember, forget, stop, try: -ing, yoxsa to? Fərqi sadə dillə I'll never forget (meet) her for the first time.
-
B2-15 Remember, forget, stop, try: -ing, yoxsa to? Fərqi sadə dillə We stopped (have) lunch at a small café.
-
B2-13 Məchul növ azərbaycanca: to be done, being done, get done və needs cleaning I hate (tell) what to do.
-
B2-04 I Wish + Past Perfect azərbaycanca: keçmişə peşmançılıq, wish + would və regret I wish I (study) harder at school.
Cavablar
A. Quruluş
- to wake
- moving
- reading
- to start
- cutting / to be cut
- to tell
B. Məna
- lending
- to talk
- Would you like
- swim
- like
C. Səhvi tapın
- I didn't mean to upset you.
- The windows need cleaning. / The windows need to be cleaned.
- ✓ I heard someone shouting in the street.
- I'd like to go home now.
D. Mətndə
- packing
- to keep
- painting / to be painted
- talking
- to offer
- moving / having moved
E. Sizin növbəniz
- I regret not learning to swim as a child. I've been meaning to call my old school friend for months.
- I like to check the weather before I go out. I would like to visit Japan one day.
F. Qarışıq təkrar
- meeting
- to have
- being told
- had studied
