SlowingoQrammatika
B2 21 / 30

Few, yoxsa a few? Little, yoxsa a little? Fərqi sadə dillə

Few or A Few? Quantifiers in Depth

Bu səhifədə
  1. Məqsəd
  2. Əsas fikir
  3. Azərbaycan dili və ingilis dili
  4. Quruluş
  5. İstifadə
  6. Tez-tez edilən səhvlər
  7. Azərbaycan dilində danışanlar üçün tələlər
  8. Qarışdırmayın
  9. Yazılış və tələffüz
  10. Qızıl qayda
  11. Tapşırıqlar

Məqsəd

Bu dərsdən sonra siz few ilə a few, little ilə a little arasında seçim edə, plenty of, a great deal of və a large number of kimi miqdar sözlərini (quantifiers) işlədə və a number of ilə the number of sözlərindən sonra feili düzgün uzlaşdıra biləcəksiniz.

Əsas fikir

Miqdar sözləri təkcə ölçmür. Onlar həm də danışanın miqdara münasibətini göstərir.

Təsəvvür edin ki, iki nəfər içində bir az su olan eyni stəkana baxır. Biri deyir: "There's a little water left — great, we can share it." O biri deyir: "There's little water left — we're in trouble." Miqdar eynidir. Münasibət isə tam əksidir.

Fərqi kiçicik a sözü yaradır. a ilə məna müsbətdir: bir qədər, işə yarayacaq qədər. a olmadan isə mənfidir: demək olar ki, yoxdur, kifayət deyil.

B2 səviyyəsində miqdar sözlərini isim növlərinə uyğunlaşdırmaq da lazımdır: bəziləri yalnız sayılan isimlərlə (a large number of), bəziləri yalnız sayılmayan isimlərlə (a great deal of) işlənir. Həmçinin miqdar sözünün feili nə vaxt dəyişdiyini bilmək lazımdır: A number of people are…, amma The number of people is…

Azərbaycan dili və ingilis dili

Burada sizin üçün yaxşı xəbər var: azərbaycan dilində də eyni müsbət və mənfi fərq var və onu da kiçik bir söz yaradır: bir. «Az vaxtımız var» mənfidir (= little time), «bir az vaxtımız var» isə müsbətdir (= a little time). «Az adam bilir» = few people know, «bir neçə dəyişiklik etmişəm» = I've made a few changes.

Fərq isim növündədir. Azərbaycancada «az» həm sayılan, həm də sayılmayan isimlərlə işlənir: «az pul», «az adam». İngiliscədə isə seçmək lazımdır: sayılan isimlə few, sayılmayan isimlə little. «Bir az» sözünü də danışıqda sayılan isimlərlə işlədirik («bir az pomidor al»), ingiliscədə isə burada a few lazımdır. Bundan əlavə, «tələbələrin çoxu» həm most students, həm də most of the students ola bilər: ingiliscədə of yalnız the, my, these kimi sözdən əvvəl gəlir. Bir də: «demək olar ki, heç süd qalmayıb» cümləsində azərbaycancada həm «heç», həm də inkar feil var; ingiliscədə isə hardly artıq inkardır: hardly any.

AzərbaycancaMənasıİngiliscə
Az adam bilir ki, …mənfi, sayılanFew people know that …
Hazırlaşmağa çox az vaxtımız var idi.mənfi, sayılmayanWe had very little time to prepare.
Hesabatda bir neçə dəyişiklik etmişəm.müsbət, sayılanI've made a few changes to the report.
Bir az duz əlavə edin.müsbət, sayılmayanAdd a little salt.
Duman səbəbindən bir sıra reyslər gecikib.bir neçə, çoxA number of flights have been delayed.
Reyslərin sayı iki dəfə artıb.rəqəmin özüThe number of flights has doubled.
Demək olar ki, heç süd qalmayıb.demək olar ki, yoxdurThere's hardly any milk left.

Quruluş

Münasibət: müsbət, yoxsa mənfi

Müsbət (bir qədər, kifayət qədər)Mənfi (çox deyil)İsim növü
a few friendsfew friendssayılan, cəm
a little timelittle timesayılmayan
quite a few people (= kifayət qədər çox)very few / hardly any peoplesayılan, cəm
plenty of time / ideas (= lazım olandan çox)hardly any time / ideashər ikisi

Böyük miqdarlar

Miqdar sözüSayılan, cəmSayılmayanÜslub
a lot of / lots of✅✅neytral / qeyri-rəsmi
plenty of✅✅neytral
quite a lot of✅✅neytral
quite a few✅—neytral / qeyri-rəsmi
a large number of✅—rəsmi
a great deal of / a good deal of—✅rəsmi
a large amount of(qeyri-rəsmi; rəsmi yazıda insanlar və əşyalarla işlətməyin)✅rəsmi
several (ikidən çox, amma çox deyil)✅—neytral
numerous✅—rəsmi

Feil uzlaşması

İfadəFeilNümunə
a number of + cəm isim (= bir neçə, çox)cəmA number of students have complained.
the number of + cəm isim (= rəqəm)təkThe number of students has risen.

Most / many / much (+ of)

Ümumi (təyinedici söz yoxdur)Konkret (the / my / these / them / it)
Most people like music.Most of the people I know like jazz.
Many shops close on Sundays.Many of the shops in my town close early.
Much research is still needed. (rəsmi)Much of the information was out of date.

İstifadə

1Few / little: mənfi məna

Few (sayılan) və little (sayılmayan) «çox deyil, gözləniləndən və ya lazım olandan az» deməkdir. Tək işləndikdə kifayət qədər rəsmi səslənir. Danışıqda not many, not much, very few və very little daha çox işlənir. Azərbaycancadakı «az» hər ikisinə uyğun gəlir, ona görə ismə baxın.

Few people know that he was once a professional dancer.
Az adam bilir ki, o, vaxtilə peşəkar rəqqas olub.
«az adam» → few people, little yox
There's little point in arguing now. The decision has been made.
İndi mübahisə etməyin elə bir mənası yoxdur. Qərar artıq verilib.
little point = demək olar ki, mənası yoxdur
She has very few close friends in the city.
Şəhərdə çox az yaxın dostu var.
«çox az» + sayılan isim → very few
We had very little time to prepare, so the presentation wasn't great.
Hazırlaşmağa çox az vaxtımız var idi, ona görə təqdimat o qədər də yaxşı alınmadı.
«az vaxt» → little time

2A few / a little / quite a few: müsbət məna

A few (sayılan) və a little (sayılmayan) «bir qədər, az, amma işə yarayacaq qədər» deməkdir. Quite a few kifayət qədər çox, çox vaxt gözləniləndən çox deməkdir. Only a few / only a little isə «çox deyil» mənasını geri qaytarır. Azərbaycancada «bir neçə» və «bir az» buna uyğun gəlir.

I've made a few changes to the report. Can you have a look?
Hesabatda bir neçə dəyişiklik etmişəm. Bir baxa bilərsən?
«bir neçə» → a few
Add a little salt and stir.
Bir az duz əlavə edin və qarışdırın.
«bir az» + sayılmayan isim → a little
We still have a little money left, so let's get a coffee.
Hələ bir az pulumuz qalıb, gəl qəhvə alaq.
Quite a few of my colleagues work from home on Fridays.
İş yoldaşlarımın xeyli hissəsi cümə günləri evdən işləyir.
= kifayət qədər çox
Only a few people came to the meeting.
İclasa cəmi bir neçə nəfər gəldi.
«cəmi bir neçə» → only a few: bir az məyusedici

3Böyük miqdarlar: plenty of, a great deal of, a large number of

Lazım olandan çox olanda plenty of işlədin. Rəsmi yazıda sayılmayan isimlərlə a great deal of, sayılan cəm isimlərlə a large number of işlədin. Numerous many sözünün rəsmi qarşılığıdır.

Don't rush. We've got plenty of time.
Tələsmə. Vaxtımız boldur.
«bol» → plenty of
The project required a great deal of effort.
Layihə çox böyük zəhmət tələb etdi.
effort sayılmayandır → a great deal of
A large number of applications were rejected.
Çoxlu sayda müraciət rədd edildi.
sayılan cəm → a large number of
There are numerous studies on this topic.
Bu mövzuda çoxsaylı araşdırmalar var.
«çoxsaylı» → numerous
We had quite a lot of rain last week.
Keçən həftə xeyli yağış yağdı.

4A number of və the number of

A number of + cəm isim bir neçə / çox deməkdir və feil cəmdə olur. The number of + cəm isim rəqəmin özü deməkdir və feil təkdə olur. Azərbaycancada birincisi çox vaxt «bir sıra», ikincisi «… sayı» olur. Daha çox uzlaşma qaydası üçün B2-22 dərsinə baxın.

A number of flights have been delayed because of the fog.
Duman səbəbindən bir sıra reyslər gecikib.
«bir sıra» → a number of + cəm feil
The number of flights has doubled since 2015.
2015-ci ildən bəri reyslərin sayı iki dəfə artıb.
«sayı» → the number of + tək feil
A number of customers were unhappy with the new design.
Bir sıra müştərilər yeni dizayndan narazı idi.
were: cəm
The number of people working from home is still growing.
Evdən işləyənlərin sayı hələ də artır.
is: tək

5Most / most of the; many of / much of + təyinedici söz

Ümumi fikirlər üçün most, many və much sözlərini birbaşa isimdən əvvəl işlədin. Təyinedici söz (the, my, these, our) və ya əvəzlik (them, it) varsa, of əlavə edin. Təsdiq cümləsində much rəsmi səslənir; much of the / it isə hər üslubda işlənir. Azərbaycancadakı «-ların çoxu» həm most, həm də most of the ola bilər, ona görə isimdən əvvəlki sözə baxın.

Most teenagers have a smartphone.
Yeniyetmələrin çoxunun smartfonu var.
ümumi fikir: Most + isim, of yox
Most of the teenagers in my class have a smartphone.
Sinfimdəki yeniyetmələrin çoxunun smartfonu var.
konkret qrup: most of the
Many of my friends live abroad.
Dostlarımın çoxu xaricdə yaşayır.
my → of
Much of the city was destroyed in the earthquake.
Zəlzələdə şəhərin böyük hissəsi dağıldı.
I didn't like most of them.
Onların çoxu xoşuma gəlmədi.
əvəzlik → of

6Several və hardly any

Several = ikidən çox, amma çox deyil. Hardly any = demək olar ki, yoxdur; sayılan və sayılmayan isimlərlə işlənir və danışıqda çox rast gəlinir. Hardly artıq inkardır, ona görə ona no və ya not əlavə etməyin. Azərbaycancada isə «demək olar ki, heç» ilə inkar feil birlikdə gəlir.

I've been to Paris several times.
Parisdə bir neçə dəfə olmuşam.
«bir neçə dəfə» → several times
The app has received several complaints about privacy.
Tətbiq məxfiliklə bağlı bir neçə şikayət alıb.
There's hardly any milk left.
Demək olar ki, heç süd qalmayıb.
azərbaycancada inkar feil, ingiliscədə hardly any
Hardly any of the guests stayed after midnight.
Qonaqlardan demək olar ki, heç kim gecəyarısından sonra qalmadı.

Tez-tez edilən səhvlər

❌I have few money.
✅I have little money. və ya I don't have much money.
money sayılmayan isimdir → little.
❌A great deal of people came.
✅A large number of people came. və ya A lot of people came.
a great deal of sayılmayan isimlər üçündür.
❌The number of tourists have increased.
✅The number of tourists has increased.
the number of → tək feil.
❌Most of people like summer.
✅Most people like summer. və ya Most of the people I know like summer.
Təyinedici söz yoxdursa, of da yoxdur.
❌There are hardly no seats.
✅There are hardly any seats.
hardly artıq inkardır.
❌We have plenty time.
✅We have plenty of time.
plenty of + isim.
⚠️Don't worry, I have few minutes — I can help you.
✅Don't worry, I have a few minutes — I can help you.
Qrammatik cəhətdən düzgündür, amma few minutes «demək olar ki, vaxtım yoxdur» deməkdir və bu vəziyyətə uyğun gəlmir.

Azərbaycan dilində danışanlar üçün tələlər

1. «Az adam» → little people. Azərbaycancada «az» həm sayılan, həm də sayılmayan isimlərlə işlənir. İngiliscədə sayılan cəm isimlə few lazımdır. Little people isə «balaca adamlar» kimi başa düşülür.

⚠️(Qar yağdığı üçün Kamranın ad gününə gələnlər az idi.) Little people came to Kamran's birthday party because of the snow.
✅Few people came to Kamran's birthday party because of the snow. və ya Not many people came to Kamran's birthday party because of the snow.
Qrammatik cəhətdən düzgündür, amma burada little sifətdir və «balaca adamlar» deməkdir; people sayılandır → few.

2. «Bir az pomidor» → a little tomatoes. Danışıqda «bir az» sözünü sayılan isimlərlə də işlədirik: «Bazardan bir az pomidor al». İngiliscədə sayılan cəm isimlə a few və ya some lazımdır.

❌Can you buy a little tomatoes at the market?
✅Can you buy a few tomatoes at the market? və ya Can you buy some tomatoes at the market?
tomatoes sayılandır → a few.

3. «Demək olar ki, heç kim» → hardly nobody. Azərbaycancada «heç kim» inkar feillə gəlir və «demək olar ki» onu yumşaldır. İngiliscədə hardly artıq inkardır, ona görə ondan sonra any- gəlir: hardly anybody, hardly anything.

❌Hardly nobody came to Tural's concert in Sheki.
✅Hardly anybody came to Tural's concert in Sheki. və ya Hardly anyone came to Tural's concert in Sheki.
hardly + any-.

4. Cəm mübtəda, tək feil: «Bir sıra sinif yoldaşlarım … hazırlaşır». Azərbaycancada cəm mübtədadan sonra feil çox vaxt təkdə qalır: «Tələbələr şikayət edib», «Bir sıra sinif yoldaşlarım xaricdə oxumağa hazırlaşır». İngiliscədə a number of + cəm isimdən sonra feil cəmdə olur.

❌A number of my classmates in Ganja is planning to study abroad.
✅A number of my classmates in Ganja are planning to study abroad.
a number of = bir sıra → cəm feil.

Qarışdırmayın

few və a few — eyni kiçik say, fərqli münasibət. Azərbaycancada da fərqi «bir» yaradır: «az» və «bir neçə».

Few students passed the exam.
İmtahandan az tələbə keçdi.
məyusedici: demək olar ki, heç kim
A few students passed the exam.
İmtahandan bir neçə tələbə keçdi.
bəziləri keçdi

little və a little — «az» və «bir az».

There's little hope of finding the ring now.
Üzüyü tapmağa artıq az ümid var.
demək olar ki, ümid yoxdur
There's still a little hope.
Hələ bir az ümid var.
bir qədər ümid var

a number of və the number of — cəm feil və tək feil.

A number of problems have appeared.
Bir sıra problemlər yaranıb.
have: cəm
The number of problems has fallen.
Problemlərin sayı azalıb.
has: tək

Əsaslar — much / many, a lot of və sadə a few / a little A2-10 dərsindədir. Each, every, all, none, both B1-30 dərsindədir.

Yazılış və tələffüz

  • a few və a little zəif a ilə bir vahid kimi deyilir: /ə ˈfjuː/, /ə ˈlɪtl/. Tez danışıqda a çox qısa olur: diqqətlə qulaq asın, çünki mənanı o dəyişir.
  • few /fjuː/ sözündə f səsindən sonra /j/ («y») səsi var; onu «fu» kimi deməyin.
  • little /ˈlɪtl/ sözünün sonunda sait yoxdur: /t/ səsindən sonra dil yerində qalır və /l/ deyilir. Sona sait artırmayın.
  • Münasibətinizi göstərmək istəyəndə miqdar sözünü vurğulayın: There's little time. / There were quite a few.
  • numerous /ˈnjuːmərəs/ (UK), /ˈnuːmərəs/ (US): vurğu birinci hecaya düşür. Azərbaycan dilindəki kimi son hecanı vurğulamayın.
  • several danışıqda adətən iki hecadır: /ˈsevrəl/.

Qızıl qayda

A few / a little = bir qədər (müsbət). Few / little = çox deyil (mənfi). Sayılmayan isimlərlə a great deal of, cəm isimlərlə a large number of işlədin. A number of cəm feillə, the number of tək feillə işlənir. «Az» sayılan isimlə = few, sayılmayan isimlə = little; «bir neçə» = a few, «bir az» = a little.

Tapşırıqlar

A. Quruluş

Tapşırığa uyğun olaraq cümləni dəyişin, tamamlayın və ya düzgün variantı seçin.

  1. Konkretləşdirin: Most students live nearby. (the students in my class)
  2. few və ya little ilə tamamlayın: We had very time to prepare.
  3. few və ya little ilə tamamlayın: Very people know his real name.
  4. Düzgün cavabı seçin: A number of flights … been cancelled.
  5. Düzgün cavabı seçin: The number of students … doubled.
  6. Tamamlayın: We've got of time — there's no need to rush.

B. Məna

Vəziyyətə uyğun variantı seçin.

  1. Düzgün cavabı seçin: Don't worry — we still have … time before the train leaves.
  2. Düzgün cavabı seçin: … people understood the joke, so hardly anyone laughed.
  3. Düzgün cavabı seçin: I've got … minutes. What do you need?
  4. Hansı cümlə daha müsbətdir?
  5. "Quite a few of my colleagues work from home." Bu cümlə nə deməkdir?

C. Səhvi tapın

Hər cümlədə bir səhv var və ya cümlə düzgündür. Düzəldilmiş cümləni yazın və ya correct yazın.

  1. Most of people in my office drink coffee.
  2. There's hardly no fuel in the tank.
  3. A great deal of tourists visit the castle every year.
  4. The number of people working from home is still growing.

D. Mətndə

Mötərizədəki variantlardan düzgününü seçin.

Our town in numbers
16 (A / The) number of people living in the town centre has fallen. 17 (A / The) number of families have moved to the suburbs, where there is 18 (plenty / numerous) of space. Sadly, 19 (few / a few) young people stay after school — most leave for the city. Still, there is 20 (little / a little) good news: 21 (several / much) new cafés have opened this year.

E. Sizin növbəniz

İngiliscə yazın.

  1. Şəhərinizi və ya iş yerinizi a few, few, quite a few və ya hardly any ilə təsvir edin.
  2. Boş vaxtınız haqqında iki cümlə yazın: biri a little, o biri little ilə.
Cavablar

A. Quruluş

  1. Most of the students in my class live nearby.
  2. little
  3. few
  4. have
  5. has
  6. plenty / lots / a lot / loads / quite a lot / a great deal

B. Məna

  1. a little
  2. Few
  3. a few
  4. She has a few close friends.
  5. a fairly large number

C. Səhvi tapın

  1. Most people in my office drink coffee. / Most of the people in my office drink coffee.
  2. There's hardly any fuel in the tank.
  3. A large number of tourists visit the castle every year. / A lot of tourists visit the castle every year. / Lots of tourists visit the castle every year. / Many tourists visit the castle every year. / Numerous tourists visit the castle every year.
  4. ✓ The number of people working from home is still growing.

D. Mətndə

  1. The
  2. A
  3. plenty
  4. few
  5. a little
  6. several

E. Sizin növbəniz

  1. There are quite a few good restaurants in my town, but hardly any parks.
  2. I have a little time to read in the evenings. At weekends I have little time for myself because of the kids.

F. Qarışıq təkrar

  1. much
  2. Every
  3. both
  4. was going to
Android TətbiqiHər Yerdə Öyrənin Google Play