Few, yoxsa a few? Little, yoxsa a little? Fərqi sadə dillə
Few or A Few? Quantifiers in Depth
Bu səhifədə
Məqsəd
Bu dərsdən sonra siz few ilə a few, little ilə a little arasında seçim edə, plenty of, a great deal of və a large number of kimi miqdar sözlərini (quantifiers) işlədə və a number of ilə the number of sözlərindən sonra feili düzgün uzlaşdıra biləcəksiniz.
Əsas fikir
Miqdar sözləri təkcə ölçmür. Onlar həm də danışanın miqdara münasibətini göstərir.
Təsəvvür edin ki, iki nəfər içində bir az su olan eyni stəkana baxır. Biri deyir: "There's a little water left — great, we can share it." O biri deyir: "There's little water left — we're in trouble." Miqdar eynidir. Münasibət isə tam əksidir.
Fərqi kiçicik a sözü yaradır. a ilə məna müsbətdir: bir qədər, işə yarayacaq qədər. a olmadan isə mənfidir: demək olar ki, yoxdur, kifayət deyil.
B2 səviyyəsində miqdar sözlərini isim növlərinə uyğunlaşdırmaq da lazımdır: bəziləri yalnız sayılan isimlərlə (a large number of), bəziləri yalnız sayılmayan isimlərlə (a great deal of) işlənir. Həmçinin miqdar sözünün feili nə vaxt dəyişdiyini bilmək lazımdır: A number of people are…, amma The number of people is…
Azərbaycan dili və ingilis dili
Burada sizin üçün yaxşı xəbər var: azərbaycan dilində də eyni müsbət və mənfi fərq var və onu da kiçik bir söz yaradır: bir. «Az vaxtımız var» mənfidir (= little time), «bir az vaxtımız var» isə müsbətdir (= a little time). «Az adam bilir» = few people know, «bir neçə dəyişiklik etmişəm» = I've made a few changes.
Fərq isim növündədir. Azərbaycancada «az» həm sayılan, həm də sayılmayan isimlərlə işlənir: «az pul», «az adam». İngiliscədə isə seçmək lazımdır: sayılan isimlə few, sayılmayan isimlə little. «Bir az» sözünü də danışıqda sayılan isimlərlə işlədirik («bir az pomidor al»), ingiliscədə isə burada a few lazımdır. Bundan əlavə, «tələbələrin çoxu» həm most students, həm də most of the students ola bilər: ingiliscədə of yalnız the, my, these kimi sözdən əvvəl gəlir. Bir də: «demək olar ki, heç süd qalmayıb» cümləsində azərbaycancada həm «heç», həm də inkar feil var; ingiliscədə isə hardly artıq inkardır: hardly any.
| Azərbaycanca | Mənası | İngiliscə |
|---|---|---|
| Az adam bilir ki, … | mənfi, sayılan | Few people know that … |
| Hazırlaşmağa çox az vaxtımız var idi. | mənfi, sayılmayan | We had very little time to prepare. |
| Hesabatda bir neçə dəyişiklik etmişəm. | müsbət, sayılan | I've made a few changes to the report. |
| Bir az duz əlavə edin. | müsbət, sayılmayan | Add a little salt. |
| Duman səbəbindən bir sıra reyslər gecikib. | bir neçə, çox | A number of flights have been delayed. |
| Reyslərin sayı iki dəfə artıb. | rəqəmin özü | The number of flights has doubled. |
| Demək olar ki, heç süd qalmayıb. | demək olar ki, yoxdur | There's hardly any milk left. |
Quruluş
Münasibət: müsbət, yoxsa mənfi
| Müsbət (bir qədər, kifayət qədər) | Mənfi (çox deyil) | İsim növü |
|---|---|---|
| a few friends | few friends | sayılan, cəm |
| a little time | little time | sayılmayan |
| quite a few people (= kifayət qədər çox) | very few / hardly any people | sayılan, cəm |
| plenty of time / ideas (= lazım olandan çox) | hardly any time / ideas | hər ikisi |
Böyük miqdarlar
| Miqdar sözü | Sayılan, cəm | Sayılmayan | Üslub |
|---|---|---|---|
| a lot of / lots of | ✅ | ✅ | neytral / qeyri-rəsmi |
| plenty of | ✅ | ✅ | neytral |
| quite a lot of | ✅ | ✅ | neytral |
| quite a few | ✅ | — | neytral / qeyri-rəsmi |
| a large number of | ✅ | — | rəsmi |
| a great deal of / a good deal of | — | ✅ | rəsmi |
| a large amount of | (qeyri-rəsmi; rəsmi yazıda insanlar və əşyalarla işlətməyin) | ✅ | rəsmi |
| several (ikidən çox, amma çox deyil) | ✅ | — | neytral |
| numerous | ✅ | — | rəsmi |
Feil uzlaşması
| İfadə | Feil | Nümunə |
|---|---|---|
| a number of + cəm isim (= bir neçə, çox) | cəm | A number of students have complained. |
| the number of + cəm isim (= rəqəm) | tək | The number of students has risen. |
Most / many / much (+ of)
| Ümumi (təyinedici söz yoxdur) | Konkret (the / my / these / them / it) |
|---|---|
| Most people like music. | Most of the people I know like jazz. |
| Many shops close on Sundays. | Many of the shops in my town close early. |
| Much research is still needed. (rəsmi) | Much of the information was out of date. |
İstifadə
1Few / little: mənfi məna
Few (sayılan) və little (sayılmayan) «çox deyil, gözləniləndən və ya lazım olandan az» deməkdir. Tək işləndikdə kifayət qədər rəsmi səslənir. Danışıqda not many, not much, very few və very little daha çox işlənir. Azərbaycancadakı «az» hər ikisinə uyğun gəlir, ona görə ismə baxın.
2A few / a little / quite a few: müsbət məna
A few (sayılan) və a little (sayılmayan) «bir qədər, az, amma işə yarayacaq qədər» deməkdir. Quite a few kifayət qədər çox, çox vaxt gözləniləndən çox deməkdir. Only a few / only a little isə «çox deyil» mənasını geri qaytarır. Azərbaycancada «bir neçə» və «bir az» buna uyğun gəlir.
3Böyük miqdarlar: plenty of, a great deal of, a large number of
Lazım olandan çox olanda plenty of işlədin. Rəsmi yazıda sayılmayan isimlərlə a great deal of, sayılan cəm isimlərlə a large number of işlədin. Numerous many sözünün rəsmi qarşılığıdır.
4A number of və the number of
A number of + cəm isim bir neçə / çox deməkdir və feil cəmdə olur. The number of + cəm isim rəqəmin özü deməkdir və feil təkdə olur. Azərbaycancada birincisi çox vaxt «bir sıra», ikincisi «… sayı» olur. Daha çox uzlaşma qaydası üçün B2-22 dərsinə baxın.
5Most / most of the; many of / much of + təyinedici söz
Ümumi fikirlər üçün most, many və much sözlərini birbaşa isimdən əvvəl işlədin. Təyinedici söz (the, my, these, our) və ya əvəzlik (them, it) varsa, of əlavə edin. Təsdiq cümləsində much rəsmi səslənir; much of the / it isə hər üslubda işlənir. Azərbaycancadakı «-ların çoxu» həm most, həm də most of the ola bilər, ona görə isimdən əvvəlki sözə baxın.
6Several və hardly any
Several = ikidən çox, amma çox deyil. Hardly any = demək olar ki, yoxdur; sayılan və sayılmayan isimlərlə işlənir və danışıqda çox rast gəlinir. Hardly artıq inkardır, ona görə ona no və ya not əlavə etməyin. Azərbaycancada isə «demək olar ki, heç» ilə inkar feil birlikdə gəlir.
Tez-tez edilən səhvlər
Azərbaycan dilində danışanlar üçün tələlər
1. «Az adam» → little people. Azərbaycancada «az» həm sayılan, həm də sayılmayan isimlərlə işlənir. İngiliscədə sayılan cəm isimlə few lazımdır. Little people isə «balaca adamlar» kimi başa düşülür.
2. «Bir az pomidor» → a little tomatoes. Danışıqda «bir az» sözünü sayılan isimlərlə də işlədirik: «Bazardan bir az pomidor al». İngiliscədə sayılan cəm isimlə a few və ya some lazımdır.
3. «Demək olar ki, heç kim» → hardly nobody. Azərbaycancada «heç kim» inkar feillə gəlir və «demək olar ki» onu yumşaldır. İngiliscədə hardly artıq inkardır, ona görə ondan sonra any- gəlir: hardly anybody, hardly anything.
4. Cəm mübtəda, tək feil: «Bir sıra sinif yoldaşlarım … hazırlaşır». Azərbaycancada cəm mübtədadan sonra feil çox vaxt təkdə qalır: «Tələbələr şikayət edib», «Bir sıra sinif yoldaşlarım xaricdə oxumağa hazırlaşır». İngiliscədə a number of + cəm isimdən sonra feil cəmdə olur.
Qarışdırmayın
few və a few — eyni kiçik say, fərqli münasibət. Azərbaycancada da fərqi «bir» yaradır: «az» və «bir neçə».
little və a little — «az» və «bir az».
a number of və the number of — cəm feil və tək feil.
Əsaslar — much / many, a lot of və sadə a few / a little A2-10 dərsindədir. Each, every, all, none, both B1-30 dərsindədir.
Yazılış və tələffüz
- a few və a little zəif a ilə bir vahid kimi deyilir: /ə ˈfjuː/, /ə ˈlɪtl/. Tez danışıqda a çox qısa olur: diqqətlə qulaq asın, çünki mənanı o dəyişir.
- few /fjuː/ sözündə f səsindən sonra /j/ («y») səsi var; onu «fu» kimi deməyin.
- little /ˈlɪtl/ sözünün sonunda sait yoxdur: /t/ səsindən sonra dil yerində qalır və /l/ deyilir. Sona sait artırmayın.
- Münasibətinizi göstərmək istəyəndə miqdar sözünü vurğulayın: There's little time. / There were quite a few.
- numerous /ˈnjuːmərəs/ (UK), /ˈnuːmərəs/ (US): vurğu birinci hecaya düşür. Azərbaycan dilindəki kimi son hecanı vurğulamayın.
- several danışıqda adətən iki hecadır: /ˈsevrəl/.
Qızıl qayda
A few / a little = bir qədər (müsbət). Few / little = çox deyil (mənfi). Sayılmayan isimlərlə a great deal of, cəm isimlərlə a large number of işlədin. A number of cəm feillə, the number of tək feillə işlənir. «Az» sayılan isimlə = few, sayılmayan isimlə = little; «bir neçə» = a few, «bir az» = a little.
Tapşırıqlar
A. Quruluş
Tapşırığa uyğun olaraq cümləni dəyişin, tamamlayın və ya düzgün variantı seçin.
-
Konkretləşdirin: Most students live nearby. (the students in my class)
-
few və ya little ilə tamamlayın: We had very time to prepare.
-
few və ya little ilə tamamlayın: Very people know his real name.
-
Düzgün cavabı seçin: A number of flights … been cancelled.
-
Düzgün cavabı seçin: The number of students … doubled.
-
Tamamlayın: We've got of time — there's no need to rush.
B. Məna
Vəziyyətə uyğun variantı seçin.
-
Düzgün cavabı seçin: Don't worry — we still have … time before the train leaves.
-
Düzgün cavabı seçin: … people understood the joke, so hardly anyone laughed.
-
Düzgün cavabı seçin: I've got … minutes. What do you need?
-
Hansı cümlə daha müsbətdir?
-
"Quite a few of my colleagues work from home." Bu cümlə nə deməkdir?
C. Səhvi tapın
Hər cümlədə bir səhv var və ya cümlə düzgündür. Düzəldilmiş cümləni yazın və ya correct yazın.
-
Most of people in my office drink coffee.
-
There's hardly no fuel in the tank.
-
A great deal of tourists visit the castle every year.
-
The number of people working from home is still growing.
D. Mətndə
Mötərizədəki variantlardan düzgününü seçin.
16 (A / The) number of people living in the town centre has fallen. 17 (A / The) number of families have moved to the suburbs, where there is 18 (plenty / numerous) of space. Sadly, 19 (few / a few) young people stay after school — most leave for the city. Still, there is 20 (little / a little) good news: 21 (several / much) new cafés have opened this year.
E. Sizin növbəniz
İngiliscə yazın.
-
Şəhərinizi və ya iş yerinizi a few, few, quite a few və ya hardly any ilə təsvir edin.
-
Boş vaxtınız haqqında iki cümlə yazın: biri a little, o biri little ilə.
F. Qarışıq təkrar
Əvvəlki dərsləri təkrarlayın.
-
A2-10 Much, Many, A Lot Of azərbaycanca: a few, a little və no, none fərqi How … sugar do you take?
-
B1-30 Both, either, neither, all, none, each, every azərbaycanca: «hər ikisi», «heç biri», «hər», «bütün» … student has a locker.
-
B1-30 Both, either, neither, all, none, each, every azərbaycanca: «hər ikisi», «heç biri», «hər», «bütün» I've read … books, and I liked them both.
-
B2-18 Future in the Past azərbaycanca: was going to, would, was about to I (going to) call you, but I lost your number.
