SlowingoQrammatika
B2 19 / 30

Future in the Past azərbaycanca: was going to, would, was about to

The Future in the Past

Bu səhifədə
  1. Məqsəd
  2. Əsas fikir
  3. Azərbaycan dili və ingilis dili
  4. Quruluş
  5. İstifadə
  6. Tez-tez edilən səhvlər
  7. Azərbaycan dilində danışanlar üçün tələlər
  8. Qarışdırmayın
  9. Yazılış və tələffüz
  10. Qızıl qayda
  11. Tapşırıqlar

Məqsəd

Bu dərsdən sonra siz keçmişdəki bir nöqtədən baxanda gələcəkdə olan planlardan, proqnozlardan və baş vermək üzrə olan hadisələrdən was going to, would və was about to ilə danışa biləcəksiniz.

Əsas fikir

Təsəvvür edin ki, köhnə bir gündəlik tapmısınız. Səhifələrdən birində yazılıb: "Tomorrow I'm going to tell her the truth." O «sabah» çoxdan keçib. Bu hekayəni bu gün danışanda həmin keçmiş anda hələ gələcəkdə olan şeyi demək üçün bir yol lazımdır.

İngilis dili bunu sadə yolla edir: gələcək formasını keçmişə qoyur. am going to → was going to, will → would, am about to → was about to.

Qrammatika çox vaxt sonra nə olduğunu demir. Amma was going to çox vaxt dəyişən planın hekayəsini danışır: I was going to call you, but my battery died. Plan var idi, hərəkət isə baş vermədi.

Bu formalar xüsusilə hekayə danışmaq (B1-04 dərsinə baxın) və insanların dediklərini çatdırmaq üçün (B1-12 dərsinə baxın) faydalıdır.

Azərbaycan dili və ingilis dili

Burada sizin üçün çox yaxşı xəbər var: azərbaycan dilində -acaqdı / -əcəkdi forması ingiliscədəki was going to ilə demək olar ki, eynidir. «Sənə zəng edəcəkdim, amma telefonum söndü» = I was going to call you, but my phone died. Hətta mənası da eynidir: çox vaxt plan baş tutmayıb.

Amma iki yerdə fərq var. Birincisi, «dedi ki», «bilirdim ki», «söz verdi ki» sözlərindən sonra azərbaycancada gələcək zaman dəyişmir: «Söz verdi ki, pulumu qaytaracaq», «Bilirdim ki, qalib gələcək». İngiliscədə isə keçmişdən baxanda will sözü would olur: He promised he would pay me back. Burada will desəniz, səhv olar. İkincisi, «bir an sonra baş verəcəkdi» mənasını azərbaycancada çox vaxt «çıxmaq istəyirdim ki, …», «çıxmaq üzrə idim» kimi ifadələrlə deyirik. İngiliscədə bunun üçün was about to var; I wanted to… isə istək bildirir, vaxtın yaxınlığını yox.

AzərbaycancaMənasıİngiliscə
Sənə zəng edəcəkdim, amma telefonum söndü.dəyişən planI was going to call you, but my phone died.
Göy qapqara idi. Yağış yağacaqdı.keçmişdəki dəlilə görə proqnozIt was going to rain.
Söz verdi ki, pulumu qaytaracaq.keçmişdən baxışHe promised he would pay me back.
Dedi ki, bağlama bazar ertəsi gələcək.dolayı nitqShe said the package would arrive on Monday.
Təzəcə çıxmaq istəyirdim ki, telefon zəng çaldı.bir an əvvəlI was about to leave when the phone rang.

Quruluş

İndiki baxışKeçmişdən baxışNümunə
am / is / are going to + feilin əsas formasıwas / were going to + feilin əsas formasıI was going to take the bus.
will + feilin əsas formasıwould + feilin əsas formasıI knew she would win.
am / is / are about to + feilin əsas formasıwas / were about to + feilin əsas formasıWe were about to leave when it started to rain.

İnkar və sual

FormaNümunə
wasn't / weren't going toI wasn't going to tell anyone.
Were you going to…?Were you going to say something?
wouldn'tShe promised she wouldn't be late.
wasn't / weren't about toI wasn't about to give up. (= qətiyyən təslim olmaq fikrində deyildim)

Rəsmi was / were to (He was to become president) C1-16 dərsində öyrədilir.

İstifadə

1Was / were going to: dəyişən planlar

Keçmişdəki plan və ya niyyət üçün was / were going to işlədin. Çox vaxt plan baş tutmayıb, sonrakı hissə isə səbəbini, adətən but ilə, izah edir. I was going to… həm də xahişi və ya fikri yumşaq, nəzakətli şəkildə başlamağın yoludur. Azərbaycancadakı «-acaqdım» burada çox yaxşı uyğun gəlir.

I was going to call you, but my phone died.
Sənə zəng edəcəkdim, amma telefonum söndü.
«edəcəkdim» → was going to
We were going to fly to Lisbon, but the airline cancelled our flight.
Lissabona uçacaqdıq, amma aviaşirkət reysimizi ləğv etdi.
She was going to study medicine, but she changed her mind and became a vet.
Tibb təhsili alacaqdı, amma fikrini dəyişib baytar oldu.
«o» burada qadındır → she
I wasn't going to say anything, but your shirt is inside out.
Heç nə demək istəmirdim, amma köynəyini tərs geyinmisən.
danışan fikrini dəyişib
I was going to ask if you could help me move on Saturday.
Səndən soruşmaq istəyirdim, şənbə günü köçməyimə kömək edə bilərsənmi.
yumşaq xahiş

2Was / were going to: keçmişdəki dəlilə görə proqnoz

Keçmişdən baxanda was going to həmin vaxt görünən əlamətlərə əsaslanan proqnoz da bildirə bilər, eynilə indiki dəlilə görə going to kimi (A2-03 dərsinə baxın).

The sky was very dark. It was going to rain.
Göy qapqara idi. Yağış yağacaqdı.
həmin vaxtkı dəlil
I knew the meeting was going to be long when I saw the agenda.
Gündəliyi görəndə bildim ki, iclas uzun çəkəcək.
azərbaycancada «çəkəcək», ingiliscədə was going to
It was clear that the team was going to lose.
Aydın idi ki, komanda uduzacaq.
«uduzacaq» → was going to lose

3Would: keçmişdən görünən gələcək

Would will sözünün keçmiş formasıdır. Keçmişdən baxanda proqnoz, vəd və gözləntilər üçün işlədin, xüsusən knew, thought, hoped, expected, promised, said feillərindən sonra və dolayı nitqdə (B1-12 dərsinə baxın). Hekayələrdə rəvayətçi sonra nə olduğunu demək üçün də would işlədə bilər. Azərbaycancada bu yerlərdə «-acaq» dəyişmədən qalır, ingiliscədə isə would lazımdır.

I thought you would like this book.
Fikirləşdim ki, bu kitab xoşuna gələcək.
«gələcək» → would like, will yox
He promised he would pay me back.
Söz verdi ki, pulumu qaytaracaq.
«qaytaracaq» → would pay
She said the package would arrive on Monday.
Dedi ki, bağlama bazar ertəsi gələcək.
dolayı nitq: will → would
I knew she'd win.
Bilirdim ki, qalib gələcək.
'd = would
At the time, nobody knew that this small shop would become a global brand.
O vaxt heç kim bilmirdi ki, bu kiçik dükan dünya brendinə çevriləcək.
rəvayətçi irəliyə baxır
Ten years later, they would meet again in Tokyo.
On il sonra onlar Tokioda yenidən görüşəcəkdilər.
«görüşəcəkdilər» → would meet

4Was / were about to: baş vermək üzrə

Keçmişdəki bir andan çox qısa müddət sonra baş verəcək şey üçün was / were about to işlədin (indiki zamanda be about to A2-05 dərsində öyrədilir). Çox vaxt ondan sonra when + Past Simple gəlir: nəsə onu yarımçıq qoyub. «Bir saniyə əvvəl» mənası üçün just əlavə edin. Azərbaycancada bunu «-maq istəyirdim ki», «-maq üzrə idim» və ya «elə … -acaqdım» ilə deyirik.

I was about to leave when the phone rang.
Təzəcə çıxmaq istəyirdim ki, telefon zəng çaldı.
«istəyirdim ki» burada bir an əvvəldir → was about to
We were just about to order when our friends arrived.
Elə sifariş vermək üzrə idik ki, dostlarımız gəldi.
The film was about to start, so we turned off our phones.
Film başlamaq üzrə idi, ona görə telefonlarımızı söndürdük.
I was about to say the same thing!
Elə mən də bunu deyəcəkdim!

Tez-tez edilən səhvlər

❌I will call you yesterday, but I forgot.
✅I was going to call you yesterday, but I forgot.
Keçmiş plana keçmiş forma lazımdır.
❌She said she will come, but she didn't.
✅She said she would come, but she didn't.
Gəlmək indi keçmişdə qalıb, ona görə will → would.
❌I was about leaving when you texted.
✅I was about to leave when you texted.
about to + feilin əsas forması.
❌We were going to went to the beach.
✅We were going to go to the beach.
going to + feilin əsas forması.
❌Last year I thought I will pass easily, but I failed.
✅Last year I thought I would pass easily, but I failed.
Keçmişdən baxanda: would.
❌They was going to visit us.
✅They were going to visit us.
they → were.

Azərbaycan dilində danışanlar üçün tələlər

1. «Ümid edirdi ki, … -acaq» → will. Azərbaycancada «dedi ki», «ümid edirdi ki», «fikirləşirdik ki» sözlərindən sonra gələcək zaman olduğu kimi qalır. Bunu ingiliscəyə köçürəndə will alınır. Amma keçmişdən baxanda would lazımdır.

❌Rashad hoped the weather in Sheki will be better the next day.
✅Rashad hoped the weather in Sheki would be better the next day.
hoped keçmişdədir: will → would.
❌We all thought Aysel's team will win the final.
✅We all thought Aysel's team would win the final. və ya We all thought Aysel's team was going to win the final.
thought sözündən sonra would.

2. «Çıxmaq istəyirdim ki, …» → I wanted to. Azərbaycancada «təzəcə çıxmaq istəyirdim ki, müdir məni çağırdı» cümləsi çox vaxt «bir saniyə sonra çıxacaqdım» deməkdir. I wanted to isə istəyi bildirir və ingiliscədə bu mənanı vermir. Vaxtın yaxınlığı üçün was about to işlədin.

⚠️(Paltonuzu geyinib qapıya çatmışdınız.) I wanted to leave the office when my boss called me in.
✅I was about to leave the office when my boss called me in.
Qrammatik cəhətdən düzgündür, amma wanted to yalnız istəyi bildirir; «bir an sonra çıxacaqdım» mənası üçün was about to.

3. «Dedi ki, sabah zəng edəcək» → tomorrow. Azərbaycancada başqasının sözlərini çatdıranda çox vaxt onun öz sözlərini, o cümlədən «sabah» sözünü saxlayırıq: «Keçən ay Elvin dedi ki, sabah mənə zəng edəcək». Amma keçmişdəki bir andan danışanda həmin «sabah» artıq çoxdan keçib. İngiliscədə burada would ilə yanaşı the next day və ya the following day işlədin.

❌Last month Elvin told me he would call me tomorrow, but he never did.
✅Last month Elvin told me he would call me the next day, but he never did. və ya Last month Elvin told me he would call me the following day, but he never did.
tomorrow indidən sayılır; keçmişdən baxanda the next day (B1-12 dərsinə baxın).

Qarışdırmayın

was going to + feil və was going to + yer — to + feilin əsas forması plandır. to + yer isə go feilinin Past Continuous formasıdır (hərəkət). Azərbaycancada da fərq var: «gedəcəkdim» və «gedirdim».

I was going to the gym when I saw her.
İdman zalına gedirdim ki, onu gördüm.
hərəkət: yolda idim
I was going to go to the gym, but I was too tired.
İdman zalına gedəcəkdim, amma çox yorğun idim.
dəyişən plan

would: keçmişdən gələcək, vərdiş və şərt — Kontekst qərar verir. B2-17 və B1-06 dərslərinə baxın.

She knew he would forget.
Bilirdi ki, o, unudacaq.
keçmişdən baxanda gələcək
He would forget my birthday every year.
Hər il ad günümü unudardı.
keçmiş vərdiş
He would forget if you didn't remind him.
Ona xatırlatmasaydın, unudardı.
xəyali vəziyyət

was going to və was about to — Was about to zamanca çox yaxındır: bir saniyə əvvəl. Was going to isə günlər və ya aylar əvvəl ola bilər.

I was going to move abroad last year.
Keçən il xaricə köçəcəkdim.
plan
I was about to hang up when she answered.
Dəstəyi asmaq istəyirdim ki, cavab verdi.
bir an əvvəl

Yazılış və tələffüz

  • Qeyri-rəsmi danışıqda feildən əvvəlki going to çox vaxt gonna /ˈɡʌnə/ kimi səslənir: I was gonna call you. Adi yazıda going to yazın.
  • was cümlənin ortasında zəif deyilir: /wəz/. were də zəifdir: /wə/ (UK), /wɚ/ (US). Hər ikisində ilk səs /w/ səsidir: dodaqları dairəvi edib irəli uzadın, «v» deməyin.
  • would əvəzliklərdən sonra çox vaxt qısaldılır: I knew she'd win /ʃiːd/. 'd sözündən sonra feilin əsas formasına qulaq asın (she'd win); 'd = had olanda isə üçüncü forma eşidilir (she'd won).
  • about to birləşməsində iki t səsi yanaşı gəlir və çox vaxt bir səs kimi deyilir: /əˈbaʊ tə/. Vurğu about sözünün ikinci hecasına düşür.

Qızıl qayda

Keçmişdəki bir andan irəliyə baxmaq üçün gələcək formasını keçmişə qoyun: going to → was going to, will → would, about to → was about to. Was going to çox vaxt baş tutmayan planı bildirir. «Edəcəkdim» = was going to; «dedi ki, … -acaq» = said … would.

Tapşırıqlar

A. Quruluş

Mötərizədəki formanı keçmişdən baxış üçün dəyişin.

  1. I (going to) buy a new laptop, but then prices went up.
  2. She promised she (will) help me with the project.
  3. We (about to) start dinner when the doorbell rang.
  4. They (going to) visit us last weekend, but their car broke down.
  5. I knew you (will) love this film.
  6. İnkar formasında yazın: I (going to) say anything, but your shirt is inside out.

B. Məna

Düzgün variantı seçin və ya suala cavab verin.

  1. Düzgün cavabı seçin: I … to the station when it started snowing. (= I was on my way)
  2. Düzgün cavabı seçin: Nobody knew that the shy student … become a famous actor.
  3. Hansı cümlə «bir saniyə əvvəl» deməkdir?
  4. Düzgün cavabı seçin: I … email you, but I forgot.
  5. "I was going to call you" cümləsi adətən nəyi bildirir?

C. Səhvi tapın

Hər cümlədə bir səhv var və ya cümlə düzgündür. Düzəldilmiş cümləni yazın və ya correct yazın.

  1. He said he will be home by eight, but he arrived at ten.
  2. I was about calling you!
  3. We were going to went to the beach.
  4. The sky was very dark. It was going to rain.

D. Mətndə

Mötərizədəki sözlərlə düzgün formanı yazın.

The interview
On the morning of the interview, I 16 (going to / take) the bus, but it was late, so I ran. I knew I 17 (will / be) late. When I arrived, the manager 18 (about to / start) the next interview. She smiled and said she 19 (will / see) me in ten minutes. At the time, I didn't know that this job 20 (will / change) my life.

E. Sizin növbəniz

İngiliscə yazın.

  1. Baş tutmayan bir planınız haqqında was / were going to… but ilə yazın.
  2. Nəyinsə sizi yarımçıq qoyduğu bir an haqqında was about to… when ilə yazın.

F. Qarışıq təkrar

Əvvəlki dərsləri təkrarlayın.

  1. B1-12 Reported Speech azərbaycanca: «dedi ki, …» ingiliscə necə çatdırılır?
    "I can help you," she said. Dolayı nitqə çevirin: She said she help me.
  2. B1-04 Narrative Tenses azərbaycanca: ingiliscə hekayə necə danışılır?
    When I got to the station, the train (already / leave).
  3. A2-05 İngiliscə gələcək zaman: will, going to, Present Continuous, yoxsa Present Simple?
    Hurry up! The film (about to) start.
  4. B2-17 Would, will və always + -ing azərbaycanca: ingiliscə vərdişlərdən necə danışırıq?
    When I was a child, I … live in a small village.
Cavablar

A. Quruluş

  1. was going to
  2. would / 'd
  3. were about to / were just about to
  4. were going to
  5. would / 'd
  6. wasn't going to / was not going to

B. Məna

  1. was going
  2. would
  3. I was about to leave when she arrived.
  4. was going to
  5. I planned to call you, but I didn't.

C. Səhvi tapın

  1. He said he would be home by eight, but he arrived at ten. / He said he'd be home by eight, but he arrived at ten.
  2. I was about to call you!
  3. We were going to go to the beach.
  4. ✓ The sky was very dark. It was going to rain.

D. Mətndə

  1. was going to take
  2. would be / 'd be
  3. was about to start / was just about to start
  4. would see / 'd see
  5. would change

E. Sizin növbəniz

  1. I was going to study medicine, but I changed my mind and became a teacher.
  2. I was about to fall asleep when my phone rang.

F. Qarışıq təkrar

  1. could / can
  2. had already left
  3. is about to / 's about to
  4. used to
Android TətbiqiHər Yerdə Öyrənin Google Play