SlowingoQrammatika
B2 16 / 30

Remember, forget, stop, try: -ing, yoxsa to? Fərqi sadə dillə

Remember, Forget, Stop, Try

Bu səhifədə
  1. Məqsəd
  2. Əsas fikir
  3. Azərbaycan dili və ingilis dili
  4. Quruluş
  5. İstifadə
  6. Tez-tez edilən səhvlər
  7. Azərbaycan dilində danışanlar üçün tələlər
  8. Qarışdırmayın
  9. Yazılış və tələffüz
  10. Qızıl qayda
  11. Tapşırıqlar

Məqsəd

Bu dərsdən sonra siz remember, forget, stop və try feillərindən sonra -ing forması ilə to arasında seçim edə və bu seçimin mənanı necə dəyişdiyini izah edə biləcəksiniz.

Əsas fikir

Əksər feillərdə -ing və to arasında seçim sadəcə öyrənilməli bir faktdır (B1-17 dərsinə baxın). Amma bir neçə çox işlənən feildə seçim mənanı dəyişir və bunun arxasında bir məntiq var.

A1-25 və A2-25 dərslərindəki oxu xatırlayın: to + məsdər irəliyə göstərir, əsas feildən sonra gələn hərəkətə: vəzifəyə, məqsədə, niyyətə. -ing forması isə hərəkətin özünə baxır və bu hərəkət çox vaxt artıq realdır: ya daha əvvəl baş verib, ya da artıq davam edir.

I remember locking the door: əvvəl bağlamaq, sonra xatirə. Remember to lock the door: əvvəl yadda saxla, sonra bağla.

She stopped smoking: siqaret çəkmək real idi və bitdi. She stopped to smoke: o, yeriməyi dayandırdı, siqaret çəkmək isə sonra gəldi.

Bu şəkli yadda saxlayın: -ing hərəkətin özünə baxır, to irəliyə göstərir. Onda bu dörd feil məntiqli görünəcək.

Azərbaycan dili və ingilis dili

Burada yaxşı xəbər var: azərbaycan dilində də bu fərq var, sadəcə başqa formalarla. Xatirə üçün -dığını / -diyini işlədirik: «Qapını bağladığımı xatırlayıram» = I remember locking the door. Tapşırıq üçün isə -mağı / -məyi və çox vaxt «unutma» deyirik: «Qapını bağlamağı unutma» = Remember to lock the door / Don't forget to lock the door. Stop və try üçün isə ayrı-ayrı feillər var: vərdişi atmaq «tərgitmək», «kəsmək», «dayandırmaq»; məqsəd üçün dayanmaq «… üçün dayanmaq»; səy «-mağa çalışmaq»; sınaq isə «-mağı yoxlamaq, sınamaq».

Çətinlik başqa yerdədir. Məktəbdə «to + feil = -maq» kimi öyrəndiyimiz üçün «-mağı dayandır», «-mağa çalış» formalarını avtomatik olaraq to ilə çeviririk. Digər tərəfdən, «-mağı sevirəm» = I like doing qəlibinə alışdığımız üçün «-mağı unutdum» da -ing ilə çevrilir. Hər iki halda forma yox, məna qərar verir: xatirə, yoxsa tapşırıq? bitən hərəkət, yoxsa məqsəd? səy, yoxsa sınaq?

AzərbaycancaMənasıİngiliscə
Uşaq vaxtı bu çimərliyə gəldiyimi xatırlayıram.xatirəI remember visiting this beach as a child.
Çıxanda işıqları söndürməyi unutma.tapşırıqRemember to switch off the lights when you leave.
Atam on il əvvəl siqareti tərgitdi.vərdişi atmaqMy dad stopped smoking ten years ago.
Yolda su almaq üçün dayandıq.məqsədWe stopped to buy some water on the way.
Bankanı açmağa çalışdım, amma açılmadı.səyI tried to open the jar, but …
Noutbukunu yenidən başlatmağı yoxla.sınaqTry restarting it.

Quruluş

Feil+ -ing+ to + məsdər
rememberdaha əvvəlki hərəkətin xatirəsitapşırığı yadda saxlamaq və sonra etmək
forgetdaha əvvəlki hərəkətin xatirəsi (əsasən I'll never forget + -ing)tapşırığı etməmək
stopfəaliyyəti bitirməkbir işi başqa bir iş etmək üçün dayandırmaq
trybir şeyi sınaq kimi etmək, kömək edəcəkmi, görmək üçünçətin bir işi etməyə səy göstərmək

Hadisələrin ardıcıllığı

CümləƏvvəlSonra
I remember posting the letter.postingremembering
Remember to post the letter.rememberingposting
We stopped talking.talkingstopping
We stopped to talk.stoppingtalking

İstifadə

1Remember + -ing və ya to

Remember + -ing = əvvəl baş vermiş bir şeyin xatirəsi. Remember + to = tapşırığı unutmamaq və sonra onu etmək. -ing formasından əvvəl şəxs də qoya bilərsiniz: I remember my dad singing. Azərbaycancada birincisi «-dığını xatırlamaq», ikincisi çox vaxt «-mağı unutmamaq» olur.

I remember visiting this beach as a child.
Uşaq vaxtı bu çimərliyə gəldiyimi xatırlayıram.
«gəldiyimi» → xatirə: visiting
I clearly remember locking the front door.
Giriş qapısını bağladığımı dəqiq xatırlayıram.
əvvəl bağlamışam, sonra xatırlayıram
I remember my dad singing in the kitchen.
Atamın mətbəxdə mahnı oxuduğunu xatırlayıram.
«atamın … oxuduğunu» → my dad singing
Remember to switch off the lights when you leave.
Çıxanda işıqları söndürməyi unutma.
azərbaycancada «unutma», ingiliscədə Remember to
Did you remember to bring the charger?
Şarj cihazını götürməyi unutmadın ki?
tapşırıq → to
She always remembers to send a birthday card.
O, ad günü açıqcası göndərməyi heç vaxt unutmur.
«o» burada qadındır → she

2Forget + to və ya -ing

Forget + to = tapşırığı yadınızdan çıxdığı üçün etməmək. Bu, daha çox işlənən qəlibdir. Forget + -ing əsasən I'll never forget… (güclü xatirə) və I'd forgotten all about… ifadələrində işlənir.

He forgot to charge his phone, so it died at lunchtime.
Telefonunu şarj etməyi unutdu, ona görə də telefon nahar vaxtı söndü.
«-mağı unutdu» → forgot to, forgot charging yox
Don't forget to call your grandmother.
Nənənə zəng etməyi unutma.
I forgot to tell you — the meeting has moved to Thursday.
Sənə deməyi unutmuşdum: iclas cümə axşamına keçirilib.
I'll never forget seeing the Northern Lights for the first time.
Şimal parıltısını ilk dəfə gördüyümü heç vaxt unutmayacağam.
«gördüyümü» → xatirə: seeing
I'd completely forgotten about lending him that book.
Ona o kitabı borc verdiyimi tamam unutmuşdum.
about + -ing

3Stop + -ing və ya to

Stop + -ing = fəaliyyəti bitirmək və ya vərdişi atmaq. Stop + to = etdiyiniz işi başqa bir şey etmək üçün dayandırmaq; buradakı to məqsəd bildirir (A2-26 dərsinə baxın). Azərbaycancada məqsədi «üçün» aydın göstərir: «su almaq üçün dayandıq».

My dad stopped smoking ten years ago.
Atam on il əvvəl siqareti tərgitdi.
«tərgitdi» → stopped smoking
Can you stop tapping your pen? It's driving me crazy.
Qələmi taqqıldatmağı dayandıra bilərsən? Məni dəli edir.
«-mağı dayandırmaq» → stop + -ing, to yox
It's stopped raining. Let's go out.
Yağış kəsdi. Gəl çölə çıxaq.
We stopped to buy some water on the way.
Yolda su almaq üçün dayandıq.
«almaq üçün» → məqsəd: to buy
She stopped to check her messages, then carried on walking.
Mesajlarına baxmaq üçün dayandı, sonra yoluna davam etdi.
Halfway up the hill, we stopped to rest.
Təpənin yarısında dincəlmək üçün dayandıq.

4Try + to və ya -ing

Try + to = çətin bir işi etməyə səy göstərmək; bəlkə alınmayacaq. Try + -ing = bir şeyi sınaq kimi etmək, problemi həll edəcəkmi, görmək üçün. Try + -ing çox vaxt məsləhət vermək üçün işlənir. Azərbaycancada birincisi «-mağa çalışmaq», ikincisi «-mağı yoxlamaq / sınamaq»dır.

I tried to open the jar, but the lid was too tight.
Bankanı açmağa çalışdım, amma qapağı çox bərk idi.
«çalışdım» → səy: tried to
Please try to be on time tomorrow.
Xahiş edirəm, sabah vaxtında gəlməyə çalışın.
She's trying to save money for a new car.
Yeni maşın almaq üçün pul yığmağa çalışır.
If your laptop is slow, try restarting it.
Noutbukun yavaş işləyirsə, onu yenidən başlatmağı yoxla.
«yoxla» → sınaq: try + -ing
Have you tried adding a little lemon juice?
Bir az limon suyu əlavə etməyi yoxlamısan?
sınaq kimi təklif
I tried taking the bus instead of driving, and it was much faster.
Maşın sürmək əvəzinə avtobusla getməyi yoxladım və bu, xeyli tez oldu.

Tez-tez edilən səhvlər

❌I remember to visit Rome when I was ten.
✅I remember visiting Rome when I was ten.
Keçmişin xatirəsi → -ing.
❌Please remember calling your grandmother tonight.
✅Please remember to call your grandmother tonight.
Sonrakı tapşırıq → to.
❌Don't forget locking the door.
✅Don't forget to lock the door.
Tapşırıq → forget + to.
❌I stopped drink coffee last year.
✅I stopped drinking coffee last year.
stop + -ing, feilin əsas forması yox.
❌Try restart it.
✅Try restarting it. və ya Try to restart it.
try + -ing və ya to, heç vaxt feilin əsas forması yox.
⚠️He stopped to smoke last year — it was really hard.
✅He stopped smoking last year.
Qrammatik cəhətdən düzgündür, amma stopped to smoke «siqaret çəkmək üçün dayandı» deməkdir; tərgitmək üçün -ing işlədin.

Azərbaycan dilində danışanlar üçün tələlər

1. «-mağı unutdu» → forgot + -ing. «Üzməyi sevirəm» = I like swimming qəlibinə alışdığımız üçün «Çörək almağı unutdu» cümləsindəki «-mağı» formasını da -ing ilə çevirmək asandır. Amma bu, edilməyən tapşırıqdır: forget + to.

❌Tural forgot buying bread on the way home, so we had none for dinner.
✅Tural forgot to buy bread on the way home, so we had none for dinner.
Tapşırıq edilməyib → forgot to.

2. «Babamın … danışdığını xatırlayıram» → remember someone to do. Azərbaycancada xatirədəki şəxs yiyəlik halda gəlir, feil isə «-dığını» formasında. Bunu çevirəndə bəzən to qoyulur. Başqa birinin keçmiş hərəkətinin xatirəsi üçün remember + şəxs + -ing işlədin.

❌I remember my grandfather to tell us stories in the garden.
✅I remember my grandfather telling us stories in the garden.
xatirə → şəxs + -ing.

3. «Danışmağı dayandırın» → stop to talk. «-mağı» formasını «to + feil» kimi əzbərlədiyimiz üçün «Danışmağı dayandırın» cümləsi Stop to talk kimi çıxır. Bu, «danışmaq üçün dayanın» deməkdir, yəni tam əksi.

⚠️(Müəllim səs salan şagirdlərə deyir.) Stop to talk, everyone, and open your books.
✅Stop talking, everyone, and open your books.
Qrammatik cəhətdən düzgündür, amma stop to talk «danışmaq üçün dayanın» deməkdir.

4. «Yoxla» → try to. «Çalışmaq» və «yoxlamaq» fərqli feillərdir, amma ikisi də try ilə çevrilir və ikisindən sonra da «-maq» forması gəlir. Sınaq və məsləhət üçün try + -ing daha təbiidir.

⚠️(Aysel köynəyindəki ləkəni təmizləyə bilmir; siz məsləhət verirsiniz.) Aysel, why don't you try to put some salt on the stain? It often works.
✅Aysel, why don't you try putting some salt on the stain? It often works.
Qrammatik cəhətdən düzgündür, amma try to «çətin bir işə səy göstər» deməkdir; siz sınaq təklif edirsiniz.

Qarışdırmayın

try to do və try doing — səy və sınaq.

I tried to lift the box, but it was too heavy.
Qutunu qaldırmağa çalışdım, amma çox ağır idi.
səy, alınmadı
I tried lifting it with my legs, not my back, and it worked.
Onu belimlə yox, ayaqlarımla qaldırmağı yoxladım və alındı.
sınaq, üsul

stop to do və stop doing — məqsəd və bitmə.

We stopped to eat.
Yemək üçün dayandıq.
yemək üçün yolda dayandıq
We stopped eating.
Yeməyi dayandırdıq.
yeməyimizi bitirdik

remember doing və remember to do — xatirə və tapşırıq.

I remember sending the email.
Məktubu göndərdiyimi xatırlayıram.
xatirəm var
I remembered to send the email.
Məktubu göndərməyi unutmadım.
tapşırığı unutmadım

Mənası dəyişən digər feillər — regret, mean, go on, like və need B2-16 dərsindədir. enjoy və ya decide kimi feillərin isə yalnız bir qəlibi var və məna dəyişmir (B1-17 dərsinə baxın).

Yazılış və tələffüz

  • -ing formasının yazılışı: stop → stopping (samit qoşalaşır), forget → forgetting (vurğu son hecadadır, ona görə t qoşalaşır), try → trying (y qalır).
  • to samitdən əvvəl zəif deyilir: /tə/, məsələn to call /tə ˈkɔːl/.
  • stopped to birləşməsində iki t səsi birləşib bir olur: /stɒpt tə/ (UK), /stɑːpt tə/ (US). Ona görə feildən sonra to, yoxsa -ing gəldiyinə diqqətlə qulaq asın.
  • remember /rɪˈmembə/ (UK), /rɪˈmembər/ (US): vurğu ikinci hecaya düşür. Azərbaycan dilindəki kimi son hecanı vurğulamayın.
  • -ing sonluğundakı /ŋ/ səsi azərbaycan dilində yoxdur: dilin arxası yumşaq damağa qalxır, hava burundan çıxır, sonda ayrıca «q» deyilmir. Bu dərsdə bu, xüsusilə vacibdir: stopped talking və stopped to talk fərqini eşitdirmək lazımdır.

Qızıl qayda

remember, forget, stop və try feillərindən sonra -ing hərəkətin özünə və ya artıq baş vermiş şeyə baxır, to isə irəliyə, sonra gələn hərəkətə göstərir: tapşırığa, məqsədə və ya səyə. Azərbaycan formasına yox, mənaya baxın: «-dığını xatırlayıram» = remember doing, «-mağı unutma» = remember to do, «-mağa çalışdım» = tried to, «-mağı yoxla» = try doing.

Tapşırıqlar

A. Quruluş

Mötərizədəki feilin düzgün formasını yazın.

  1. I clearly remember (put) my keys in my bag.
  2. Please remember (water) the plants while I'm away.
  3. My grandfather stopped (drive) when he turned 85.
  4. On the way home, we stopped (buy) some coffee.
  5. I'll never forget (see) the sea for the first time.
  6. Did you remember (lock) the back door, or is it still open?

B. Məna

Mötərizədəki izaha uyğun formanı seçin.

  1. Düzgün cavabı seçin: I tried … the box, but it was too heavy. (= I made an effort, but failed)
  2. Düzgün cavabı seçin: If the soup is too salty, try … a potato. (= do it as an experiment and see if it helps)
  3. Düzgün cavabı seçin: We stopped … at the view. (= we stopped walking so that we could look)
  4. Düzgün cavabı seçin: I'll never forget … my hero. (= a memory)
  5. Hansı cümlə «tərgitdi» deməkdir?

C. Səhvi tapın

Hər cümlədə bir səhv var və ya cümlə düzgündür. Düzəldilmiş cümləni yazın və ya correct yazın.

  1. I remember to go to that beach when I was a child.
  2. Don't forget calling your grandmother tonight.
  3. Can you stop to tap your pen? It's driving me crazy.
  4. I tried to call you three times, but you didn't answer.

D. Mətndə

Mötərizədəki feilin düzgün formasını yazın.

A road trip
Mia: Did you remember 16 (pack) the charger?
Dan: Yes. I remember 17 (put) it in the side pocket.
Mia: Good. Can we stop 18 (get) a coffee soon? I'm falling asleep.
Dan: Sure. And please stop 19 (check) your phone — look at the view!
Mia: I'm trying 20 (find) the hotel's address. It isn't in my emails.
Dan: Try 21 (search) for the word "booking". That sometimes works.

E. Sizin növbəniz

İngiliscə yazın.

  1. İki cümlə yazın: uşaqlıqda etdiyinizi xatırladığınız bir şey və bu həftə etməyi unutmamalı olduğunuz bir şey.
  2. Dostunuz yata bilmir. try + -ing ilə ona iki məsləhət verin.
Cavablar

A. Quruluş

  1. putting
  2. to water
  3. driving
  4. to buy
  5. seeing
  6. to lock

B. Məna

  1. to lift
  2. adding
  3. to look
  4. meeting
  5. She stopped smoking.

C. Səhvi tapın

  1. I remember going to that beach when I was a child.
  2. Don't forget to call your grandmother tonight.
  3. Can you stop tapping your pen? It's driving me crazy.
  4. ✓ I tried to call you three times, but you didn't answer.

D. Mətndə

  1. to pack
  2. putting / having put
  3. to get
  4. checking
  5. to find
  6. searching

E. Sizin növbəniz

  1. I remember riding my bike to school. I must remember to renew my passport.
  2. Try turning off your phone an hour before bed. Try reading something boring.

F. Qarışıq təkrar

  1. to look
  2. waiting
  3. practise
  4. seeing
Android TətbiqiHər Yerdə Öyrənin Google Play