Would, will və always + -ing azərbaycanca: ingiliscə vərdişlərdən necə danışırıq?
Habits: Would, Will, Always + -ing
Bu səhifədə
Məqsəd
Bu dərsdən sonra siz indiki və keçmiş tipik davranışı will və would ilə təsvir edə, would ilə used to arasında seçim edə və əsəbiləşdirən vərdişlərdən always + -ing və vurğulu will / would ilə şikayət edə biləcəksiniz.
Əsas fikir
Present Simple (sadə indiki zaman: She reads before bed) və used to (I used to play the piano, A2-28 dərsinə baxın) vərdişləri sadə fakt kimi təsvir edir. Amma ingilis dilində vərdişlərə rəng qatan yollar da var: insanın xarakterini göstərən, isti xatirə yaradan və ya əsəbiliyi bildirən.
Burada will və would gələcəkdən danışmır. Onlar insanın adətən nə etdiyini təsvir edir, yəni əvvəlcədən bilə biləcəyiniz davranışı, çünki «o, belə adamdır». My grandmother would tell us stories every evening isti bir xatirə yaradır. He'll sit in front of the TV for hours tipik bir davranışı təsvir edir.
Always ilə davamedici forma isə təkrarlanan vərdişi elə göstərir ki, sanki o, daim baş verir. Əsəbiləşdirən vərdişlər də məhz belə hiss olunur: You're always losing your keys!
Bu formaları mesajın altındakı emoji reaksiyaları kimi təsəvvür edin: vərdiş eynidir, amma adi üz, isti təbəssüm və ya göz devirmək əhval-ruhiyyəni dəyişir.
Azərbaycan dili və ingilis dili
Burada sizin üçün çox yaxşı xəbər var: azərbaycan dilində də vərdişlər üçün «rəngli» formalar var və onlar ingiliscəyə yaxşı uyğun gəlir. Keçmiş vərdişlər üçün -ardı / -ərdi («Hər cümə atam pizza gətirərdi») ingiliscədəki would ilə demək olar ki, eynidir. İndiki tipik davranış üçün -ar / -ər («Saatlarla orada oturar, bir kəlmə də deməz») will / won't ilə çox yaxşı uyğun gəlir. Hətta ikimənalılıq da eynidir: «yeyərdik» həm keçmiş vərdiş («Romada yaşayanda…»), həm də xəyali vəziyyət («Romada yaşasaydıq…») ola bilər, eynilə we'd eat kimi.
Amma iki yerdə diqqətli olun. Birincisi, keçmiş vərdişləri və vəziyyətləri biz çox vaxt -ırdı / -irdi ilə də deyirik: «Əvvəllər onu yaxşı tanıyırdım», «Hər yay kəndə gedirdik». Bu forma ingiliscədəki Past Continuous (keçmiş davamedici zaman) kimi görünür, amma vəziyyətlər üçün was knowing deyilmir, təkrarlanan vərdişlər üçün isə used to və ya would daha təbiidir. İkincisi, azərbaycancada «həmişə» sözü feildən əvvəl gəlir və «Həmişə sözümü kəsirsən!» deyirik. İngiliscədə əsəbiliyi göstərmək üçün be + always + -ing lazımdır və always sözü be ilə -ing arasında durur.
| Azərbaycanca | Mənası | İngiliscə |
|---|---|---|
| Hər cümə atam evə pizza gətirərdi. | keçmiş vərdiş (hərəkət) | Every Friday, my dad would bring home pizza. |
| Əvvəllər uzun saçım var idi. | keçmiş vəziyyət | I used to have long hair. |
| Əvvəllər bir çörəkxananın üstündə yaşayırdıq. | keçmiş vəziyyət | We used to live above a bakery. |
| Saatlarla orada oturar, bir kəlmə də deməz. | indiki tipik davranış | She'll sit there for hours without saying a word. |
| Açıq-aşkar haqsız olanda belə üzr istəməz. | tipik imtina | He won't apologise, even when he's clearly wrong. |
| Həmişə sözümü kəsirsən! | əsəbiləşdirən vərdiş | You're always interrupting me! |
Quruluş
| Forma | Zaman | Nümunə |
|---|---|---|
| will + feilin əsas forması | indiki vərdiş (tipik davranış) | She'll often work late. |
| would + feilin əsas forması | keçmiş vərdiş (təkrarlanan hərəkətlər) | We'd go fishing every Sunday. |
| used to + feilin əsas forması | keçmiş vərdiş və ya keçmiş vəziyyət | I used to live in Leeds. |
| be + always / constantly / forever + -ing | əsəbiləşdirən vərdiş (indi və ya keçmişdə) | He's always borrowing my charger. |
| vurğulu will / would (qısaldılmır) | tipik davranışın tənqidi | He will leave his socks on the floor! |
Would və used to
| Təkrarlanan hərəkətlər | Keçmiş vəziyyətlər (be, have, live, like, know, believe) | |
|---|---|---|
| used to | ✅ We used to swim in the lake. | ✅ I used to have long hair. |
| would | ✅ We'd swim in the lake. | işlənmir: I used to have long hair deyin |
İnkar
| Forma | Nümunə |
|---|---|
| won't (indiki vərdiş) | The kids won't eat anything green. |
| wouldn't (keçmiş vərdiş) | My dad wouldn't let us watch TV on school nights. |
İstifadə
1Təkrarlanan keçmiş hərəkətlər üçün would
Keçmişdə dəfələrlə təkrarlanan hərəkətlər üçün, çox vaxt nostalji dolu hekayələrdə, would + feilin əsas forması işlədin. Would adətən vaxt və vəziyyət artıq aydın olandan sonra gəlir (çox vaxt əvvəlcə used to və ya Past Simple ilə). Adətən 'd kimi qısaldılır. Azərbaycancadakı «-ardı / -ərdi» buna çox yaxındır.
2Hərəkətlər və vəziyyətlər üçün used to
Used to həm təkrarlanan hərəkətlər, həm də keçmiş vəziyyətlər üçün işlənir və indi hər şeyin fərqli olduğunu vurğulayır. Would isə have, live, know, like və ya bir yerdə be kimi uzunmüddətli keçmiş vəziyyətlər üçün işlənmir. (Dəfələrlə təkrarlanan vəziyyət isə mümkündür: On Sundays the streets would be empty.) Azərbaycancada vəziyyətləri «var idi», «-ırdı» ilə deyirik: «yaşayırdıq», «sevirdim».
3Tipik indiki davranış üçün will
İnsanın xarakterinə xas olan davranışı təsvir etmək üçün will + feilin əsas forması işlədin. often, sometimes, for hours və always sözləri ilə çox işlənir. Won't tipik imtinanı bildirir. Azərbaycancadakı «-ar / -ər» və «-maz / -məz» burada çox yaxşı uyğun gəlir.
4Always / constantly / forever + davamedici forma
always, constantly və ya forever ilə davamedici forma vərdişin çox tez-tez təkrarlandığını və adətən əsəbiləşdirdiyini göstərir. Zərf be ilə -ing forması arasında durur. İndiki və keçmiş zamanda işlənir. Təəccüblü və ya xoş vərdişi də təsvir edə bilər, amma əsəbilik daha çox rast gəlinir. Azərbaycancada burada sadəcə «-ır» işlədirik və əsəbiliyi intonasiya göstərir.
5Tənqid üçün vurğulu will / would
will və ya would vurğulu deyiləndə və qısaldılmayanda danışan kiminsə bir şeyi təkrar-təkrar, çox vaxt qəsdən etdiyinə əsəbiləşir. Vurğulu would ilə eyni quruluş kiminsə xarakterinə xas olan bir hərəkəti də tənqid edə bilər (He would say that!); bu istifadə C1-14 dərsində davam etdirilir. Azərbaycancada bunu çox vaxt «… -masa, olmaz!» kimi ifadələrlə deyirik.
Tez-tez edilən səhvlər
Azərbaycan dilində danışanlar üçün tələlər
1. «Əvvəllər tanıyırdım» → was knowing. Azərbaycancada keçmiş vəziyyətləri çox vaxt «-ırdı» ilə deyirik: «Nigar əvvəllər bütün qonşularını adbaad tanıyırdı». Bu forma Past Continuous kimi görünür, amma know, love, have kimi vəziyyət feilləri davamedici formada işlənmir. Keçmiş vəziyyət üçün used to və ya Past Simple işlədin.
2. «Hər yay … gedirdik» → were going. Təkrarlanan keçmiş hərəkəti də «-ırdı» ilə deyirik: «Uşaq vaxtı hər yay Qəbələyə gedirdik». Bunu Past Continuous ilə çevirəndə cümlə vərdiş kimi yox, keçmişdəki bir anda davam edən hərəkət kimi səslənir. Vərdiş üçün used to və ya would işlədin.
3. «Həmişə» feildən əvvəl → always is. Azərbaycancada «həmişə» bütün feildən əvvəl gəlir: «Bacım həmişə paltarlarımı soruşmadan götürür». Bu sıranı köçürəndə always sözü be sözündən əvvələ düşür. Əsəbiləşdirən vərdişdə always be ilə -ing arasında durur.
Qarışdırmayın
would (keçmiş vərdiş) və would (şərt) — Kontekst qərar verir. Vərdiş bildirən would real keçmişi, şərt bildirən would isə xəyali vəziyyəti təsvir edir (B1-06 dərsinə baxın). Azərbaycancada da eynidir: «yeyərdik» hər ikisində işlənir, fərqi «-anda» və «-saydı» göstərir.
would və used to — Used to həm hərəkətlər, həm də vəziyyətlər üçün işlənir və hər şeyin dəyişdiyini göstərir (A2-28, B1-21 dərslərinə baxın); would isə təkrarlanan hərəkətlər üçündür.
always + Present Simple və always + davamedici forma — Present Simple ilə always neytral tezlik bildirir (A1-15 dərsinə baxın). Davamedici forma ilə isə emosiya əlavə edir.
Yazılış və tələffüz
- Vərdiş bildirən would danışıqda adətən qısaldılır: we'd /wiːd/, she'd /ʃiːd/. Vərdiş bildirən will də qısaldılır: she'll /ʃiːl/. we'd sözünün sonundakı /d/ səsini karlaşdırmayın, yoxsa wheat sözünə oxşayacaq.
- Tənqid üçün qısaltmayın və will və ya would sözünü güclü vurğu ilə deyin: He will /hiː ˈwɪl/, She would /ʃiː ˈwʊd/.
- will və would sözlərindəki /w/ səsi dodaqları dairəvi edib irəli uzatmaqla deyilir; onu «v» ilə əvəz etməyin, yoxsa we'd «vid» kimi səslənəcək.
- always + davamedici forma qəlibində vurğu çox vaxt always və ya forever sözünə düşür: You're always late!
- won't /wəʊnt/ (UK), /woʊnt/ (US) don't sözü ilə qafiyələnir. want /wɒnt/ (UK), /wɑːnt/ (US) sözündə isə sait fərqlidir.
Qızıl qayda
Will (indi) və would (keçmiş) insanın adətən nə etdiyini təsvir edə bilər; təkrarlanan hərəkətlər üçün would, keçmiş vəziyyətlər üçün isə used to işlədin. Vərdiş sizi əsəbiləşdirirsə, always + -ing və ya vurğulu will / would əlavə edin. «Gedərdik» = we'd go; vəziyyət bildirən «tanıyırdım, yaşayırdıq» = used to know, used to live.
Tapşırıqlar
A. Quruluş
Mötərizədəki feilin düzgün formasını yazın və ya cümləni dəyişin.
-
Every Sunday my grandfather (take) us to the park. (would işlədin)
-
My dog (bark) at anyone who rings the bell. (will işlədin)
-
always ilə əsəbiləşdirən vərdişə çevirin: He interrupts me.
-
forever ilə əsəbiləşdirən keçmiş vərdişə çevirin: She complained about the food.
-
My son (eat) anything green. (won't işlədin)
-
used to işlədin: I / have / long hair
B. Məna
Düzgün variantı seçin və ya suala cavab verin.
-
Düzgün cavabı seçin: When I was a kid, I … have a bike with a red seat.
-
Düzgün cavabı seçin: Every morning, my grandad … walk to the shop.
-
Danışan özünü necə hiss edir? "You're always leaving the lights on!" …
-
"He will leave the door open!" (will vurğuludur) Bu nə deməkdir? …
-
Hansı cümlə xəyali vəziyyət haqqındadır?
C. Səhvi tapın
Hər cümlədə bir səhv var və ya cümlə düzgündür. Düzəldilmiş cümləni yazın və ya correct yazın.
-
You are complaining always about your job.
-
When we were students, we would live in a tiny flat.
-
On Saturdays we would to play football in the park.
-
My grandmother would sing while she cooked.
D. Mətndə
Mötərizədəki sözlərlə düzgün formanı yazın.
When I was little, we 16 (use to / spend) every summer at my aunt's farm. She 17 (use to / have) three dogs and a very old horse. Every morning we 18 (would / get up) at six and feed the chickens. My cousin Leo was 19 (always / lose) his boots — it drove my aunt crazy! Even now, when I visit, she 20 (will / sit) on the porch for hours, telling stories about those days.
E. Sizin növbəniz
İngiliscə yazın.
-
Uşaqlıqda hər həftə sonu etdiyiniz bir şey haqqında would ilə iki cümlə yazın.
-
Tanıdığınız birinin əsəbiləşdirən vərdişini always + -ing ilə təsvir edin.
F. Qarışıq təkrar
Əvvəlki dərsləri təkrarlayın.
-
A2-28 Used To azərbaycanca: keçmiş vərdişlər, «gedərdim» və «gedirdim» ingiliscə you use to walk to school?
-
B1-21 Used To, Be Used To, Get Used To: fərqi sadə dillə («-ardım» və «öyrəşmək») I'm not used to (get up) so early.
-
B2-16 Regret, mean, go on, need, like: -ing, yoxsa to? Fərqi sadə dillə Sorry, I didn't mean (interrupt) you.
Cavablar
A. Quruluş
- would take / 'd take
- will bark / 'll bark
- He's always interrupting me. / He is always interrupting me.
- She was forever complaining about the food.
- won't eat
- I used to have long hair.
B. Məna
- used to
- would
- annoyed
- an annoying habit
- If we lived by the sea, we'd swim every day.
C. Səhvi tapın
- You're always complaining about your job. / You are always complaining about your job.
- When we were students, we used to live in a tiny flat. / When we were students, we lived in a tiny flat.
- On Saturdays we would play football in the park. / On Saturdays we'd play football in the park.
- ✓ My grandmother would sing while she cooked.
D. Mətndə
- used to spend
- used to have
- would get up / 'd get up
- always losing
- will sit / 'll sit
E. Sizin növbəniz
- On Saturday mornings, my brother and I would watch cartoons in our pyjamas. Then we'd go to the market with Dad.
- My flatmate is always leaving dirty cups in the sink.
F. Qarışıq təkrar
- Did
- getting up
- to interrupt
