SlowingoMálfræði
B2 19 / 30

Framtíð í þátíð á ensku: was going to, would og was about to

The Future in the Past

Á þessari síðu
  1. Markmið
  2. Aðalatriðið
  3. Íslenska og enska
  4. Form
  5. Notkun
  6. Algengar villur
  7. Gildrur fyrir íslenskumælandi
  8. Ekki rugla saman
  9. Stafsetning og framburður
  10. Gullna reglan
  11. Æfingar

Markmið

Eftir þessa kennslustund geturðu talað um áform, spár og loforð sem voru enn í framtíðinni á einhverjum tímapunkti í fortíðinni: I was going to call you, but…, I knew she would win, We were about to leave when…

Aðalatriðið

Hugsaðu þér að þú finnir gamla dagbók. Á einni síðunni stendur: "Tomorrow I'm going to tell her the truth." Þessi „morgundagur“ er löngu liðinn. Ef þú segir söguna í dag þarftu leið til að segja hvað var enn í framtíðinni á þeim tíma.

Enskan gerir þetta á einfaldan hátt: hún setur framtíðarmyndina í þátíð. am going to → was going to, will → would, am about to → was about to.

Málfræðin segir oft ekki hvað gerðist svo. En was going to segir mjög oft sögu af áformi sem breyttist: I was going to call you, but my battery died. Áformið var til staðar, athöfnin varð aldrei.

Þessar myndir eru sérstaklega gagnlegar þegar þú segir sögur B1-04 og segir frá því sem fólk sagði B1-12.

Íslenska og enska

Góðu fréttirnar: íslenskan á ágætar samsvaranir. „Ég ætlaði að hringja í þig, en…“ er nákvæmlega I was going to call you, but… – áform sem varð ekki að veruleika. „Ég var í þann mund að fara“ eða „Ég var alveg að fara að fara“ er I was about to leave. Og „Ég vissi að hún myndi vinna“ er I knew she would win – hér er þetta eins.

Munurinn er tvenns konar. Í fyrsta lagi notum við eftir „sagði“, „hélt“ og „lofaði“ oft viðtengingarhátt þátíðar í stað „myndi“: „Hún sagði að pakkinn kæmi á mánudaginn“, „Ég hélt að ég næði prófinu.“ Þessi mynd lítur út eins og þátíð og verður auðveldlega Past Simple á ensku (the package arrived). En á ensku er það sem var framundan would: She said the package would arrive on Monday.

Í öðru lagi segjum við frá því sem síðar gerðist með „átti eftir að“: „Tíu árum síðar áttu þau eftir að hittast aftur í Tókýó.“ „Átti“ minnir á had to, en had to er skylda. Á ensku notar sögumaðurinn would: Ten years later, they would meet again in Tokyo.

ÍslenskaEnskaHvað er ólíkt?
Ég ætlaði að hringja í þig, en síminn varð rafmagnslaus.I was going to call you, but my phone died.áform sem breyttist – hér er þetta eins
Hún ætlaði að læra læknisfræði, en skipti um skoðun.She was going to study medicine, but she changed her mind.ætlun → was going to
Hann lofaði að hann myndi borga mér til baka.He promised he would pay me back.„myndi“ → would – hér er þetta eins
Hún sagði að pakkinn kæmi á mánudaginn.She said the package would arrive on Monday.viðtengingarháttur → would, ekki arrived
Ég var í þann mund að fara þegar síminn hringdi.I was about to leave when the phone rang.→ was about to
Tíu árum síðar áttu þau eftir að hittast aftur í Tókýó.Ten years later, they would meet again in Tokyo.„átti eftir að“ → would, ekki had to
Himinninn var mjög dimmur. Það var að fara að rigna.The sky was very dark. It was going to rain.spá út frá vísbendingum → was going to

Í stuttu máli: „ætlaði að“ er was going to, „var í þann mund að“ er was about to, og það sem var framundan á eftir „sagði“, „hélt“ eða „lofaði“ er would – líka þegar íslenskan notar viðtengingarhátt („kæmi“, „næði“). „Átti eftir að“ er would, ekki had to.

Form

Frá sjónarhóli nútíðarFrá sjónarhóli fortíðarDæmi
am / is / are going to + grunnmyndwas / were going to + grunnmyndI was going to take the bus.
will + grunnmyndwould + grunnmyndI knew she would win.
am / is / are about to + grunnmyndwas / were about to + grunnmyndWe were about to leave when it started to rain.

Neitun og spurningar

MyndDæmi
wasn't / weren't going toI wasn't going to tell anyone.
Were you going to…?Were you going to say something?
wouldn'tShe promised she wouldn't be late.
wasn't / weren't about toI wasn't about to give up. (= ég hafði ekki minnsta hug á að gefast upp)

Formlegu myndina was / were to (He was to become president) lærirðu í C1-16.

Notkun

1Was / were going to – áform sem breyttust

Notaðu was / were going to um áform eða ætlun í fortíðinni. Mjög oft varð áformið ekki að veruleika, og seinni hluti setningarinnar segir hvers vegna – oftast með but. I was going to… er líka mjúk og kurteis leið til að kynna beiðni eða hugmynd. Á íslensku er hér „ætlaði að“.

I was going to call you, but my phone died.
Ég ætlaði að hringja í þig, en síminn varð rafmagnslaus.
„ætlaði að“ → was going to
We were going to fly to Lisbon, but the airline cancelled our flight.
Við ætluðum að fljúga til Lissabon, en flugfélagið aflýsti fluginu.
She was going to study medicine, but she changed her mind and became a vet.
Hún ætlaði að læra læknisfræði, en skipti um skoðun og varð dýralæknir.
I wasn't going to say anything, but your shirt is inside out.
Ég ætlaði ekki að segja neitt, en skyrtan þín er á röngunni.
sá sem talar hefur skipt um skoðun
I was going to ask if you could help me move on Saturday.
Ég ætlaði að spyrja hvort þú gætir hjálpað mér að flytja á laugardaginn.
mild beiðni

2Was / were going to – spár út frá vísbendingum í fortíð

Frá sjónarhóli fortíðar getur was going to líka spáð um það sem sá sem talar sá á þeim tíma – alveg eins og going to um vísbendingar núna A2-03.

The sky was very dark. It was going to rain.
Himinninn var mjög dimmur. Það var að fara að rigna.
spá út frá vísbendingum
I knew the meeting was going to be long when I saw the agenda.
Þegar ég sá dagskrána vissi ég að fundurinn yrði langur.
„yrði“ → was going to be
It was clear that the team was going to lose.
Það var ljóst að liðið myndi tapa.

3Would – framtíð séð frá fortíðinni

Would er þátíð af will. Notaðu það um spár, loforð og væntingar frá sjónarhóli fortíðar, sérstaklega á eftir knew, thought, hoped, expected, promised, said og í óbeinni ræðu B1-12. Í sögum getur sögumaðurinn notað would til að segja hvað gerðist seinna. Á íslensku er hér „myndi“, viðtengingarháttur þátíðar eða „átti eftir að“.

I thought you would like this book.
Ég hélt að þér myndi líka þessi bók.
„myndi líka“ → would like
He promised he would pay me back.
Hann lofaði að hann myndi borga mér til baka.
She said the package would arrive on Monday.
Hún sagði að pakkinn kæmi á mánudaginn.
„kæmi“ (viðtengingarháttur) → would arrive
I knew she'd win.
Ég vissi að hún myndi vinna.
'd = would
At the time, nobody knew that this small shop would become a global brand.
Á þeim tíma vissi enginn að þessi litla búð ætti eftir að verða heimsþekkt vörumerki.
„ætti eftir að“ → would
Ten years later, they would meet again in Tokyo.
Tíu árum síðar áttu þau eftir að hittast aftur í Tókýó.
sögumaðurinn horfir fram á við

4Was / were about to – rétt að fara að gerast

Notaðu was / were about to um eitthvað sem var alveg að fara að gerast á tilteknu augnabliki í fortíð (nútíðin be about to er í A2-05). Oft kemur when + Past Simple á eftir: eitthvað truflaði. Bættu við just ef þú meinar „sekúndu áður“. Á íslensku segjum við „var í þann mund að“, „var alveg að fara að“ eða „var einmitt að fara að“.

I was about to leave when the phone rang.
Ég var í þann mund að fara þegar síminn hringdi.
→ was about to
We were just about to order when our friends arrived.
Við vorum einmitt að fara að panta þegar vinir okkar komu.
The film was about to start, so we turned off our phones.
Myndin var alveg að byrja, svo við slökktum á símunum.
I was about to say the same thing!
Ég ætlaði einmitt að segja það sama!

Algengar villur

❌I will call you yesterday, but I forgot.
✅I was going to call you yesterday, but I forgot.
Áform í fortíð þarf þátíðarmynd.
❌She said she will come, but she didn't.
✅She said she would come, but she didn't.
Koman er nú liðin, svo will → would.
❌I was about leaving when you texted.
✅I was about to leave when you texted.
about to + grunnmynd.
❌We were going to went to the beach.
✅We were going to go to the beach.
going to + grunnmynd.
❌Last year I thought I will pass easily, but I failed.
✅Last year I thought I would pass easily, but I failed.
Frá sjónarhóli fortíðar: would.
❌They was going to visit us.
✅They were going to visit us.
they → were.

Gildrur fyrir íslenskumælandi

1. „Hann sagði að það yrði…“ → said it was. Á íslensku segjum við oft frá því sem var framundan með viðtengingarhætti þátíðar: „Veðurfræðingurinn sagði að það yrði bjart“, „Hún sagði að pakkinn kæmi á mánudaginn.“ Þessar myndir líta út eins og þátíð, og þá verður til Past Simple á ensku – sem segir að þetta hafi þegar gerst. Það sem var framundan er would + grunnmynd.

⚠️On Thursday the weather forecaster said it was calm and sunny in the Westfjords all weekend, so we packed the tent and drove to Dynjandi.
✅On Thursday the weather forecaster said it would be calm and sunny in the Westfjords all weekend, so we packed the tent and drove to Dynjandi.
Málfræðilega rétt, en said it was segir að veðrið hafi verið gott á þeim tíma; spá → would be

2. „Ég hélt að ég næði…“ → I thought I caught. Sama gerist á eftir „hélt“, „bjóst við“ og „var viss um“: „Ég var viss um að við næðum síðustu ferjunni.“ Á ensku lýsir Past Simple þá því sem gerðist í raun. Vænting í fortíðinni er would.

⚠️We were sure that we caught the last ferry from Landeyjahofn, but the sea was too rough and all sailings were cancelled that evening.
✅We were sure that we would catch the last ferry from Landeyjahofn, but the sea was too rough and all sailings were cancelled that evening.
Málfræðilega rétt, en we caught segir að við höfum náð ferjunni; vænting → would catch

3. „…átti eftir að verða…“ → had to become. Í frásögn segjum við frá því sem síðar gerðist með „átti eftir að“: „Enginn vissi þá að litla stelpan úr Hrísey ætti eftir að verða frægur kokkur.“ „Átti“ minnir á had to, en had to lýsir skyldu eða nauðsyn. Þegar sögumaðurinn horfir fram á við notar enskan would (eða was going to).

⚠️When she started washing dishes at a small hotel in Hrisey, nobody guessed that she had to become one of the best-known chefs in the country.
✅When she started washing dishes at a small hotel in Hrisey, nobody guessed that she would become one of the best-known chefs in the country. eða When she started washing dishes at a small hotel in Hrisey, nobody guessed that she was going to become one of the best-known chefs in the country.
Málfræðilega rétt, en had to become þýðir að hún hafi neyðst til þess; „átti eftir að verða“ → would become

Ekki rugla saman

was going to + sögn og was going to + staður – ef to + grunnmynd kemur á eftir er það áform. Ef to + staður kemur á eftir er það Past Continuous (þátíð í framvinduhorfi) af sögninni go (hreyfing). Á íslensku heyrist munurinn: „var á leiðinni í ræktina“ og „ætlaði í ræktina“.

I was going to the gym when I saw her.
Ég var á leiðinni í ræktina þegar ég sá hana.
hreyfing: ég var á leiðinni
I was going to go to the gym, but I was too tired.
Ég ætlaði í ræktina, en var of þreyttur.
áform sem breyttist

would: framtíð í þátíð, venja eða skilyrði – samhengið ræður. Sjá B2-17 og B1-06.

She knew he would forget.
Hún vissi að hann myndi gleyma því.
framtíð séð frá fortíðinni
He would forget my birthday every year.
Hann gleymdi afmælinu mínu á hverju ári.
venja í fortíð
He would forget if you didn't remind him.
Hann myndi gleyma því ef þú minntir hann ekki á það.
ímyndað; „ef þú minntir“

was going to og was about to – was about to er mjög nálægt í tíma: sekúndu áður. Was going to getur verið dögum eða mánuðum áður.

I was going to move abroad last year.
Ég ætlaði að flytja til útlanda í fyrra.
áform
I was about to hang up when she answered.
Ég var í þann mund að leggja á þegar hún svaraði.
rétt áður

Stafsetning og framburður

  • Í óformlegu tali hljómar going to á undan sögn oft eins og gonna /ˈɡʌnə/: I was gonna call you. Í venjulegum texta skrifarðu going to. Sérhljóðið /ʌ/ er nýtt fyrir íslenskumælandi: munnurinn er slakur og hálfopinn, varirnar ekki kringdar – það er hvorki íslenskt a né ö.
  • was er veikt inni í setningu: /wəz/. were er líka veikt: /wə/ (UK), /wɚ/ (US). Veika sérhljóðið /ə/ er stutt og slakt. Og w er ekki íslenskt v: settu stút á varirnar, tennurnar snerta ekki neðri vörina. Í was er /z/ raddað – ekki íslenskt s.
  • would er oft stytt á eftir fornöfnum: I knew she'd win /ʃiːd/. Hlustaðu á það sem kemur á eftir 'd: grunnmynd (she'd win) þýðir would; lýsingarháttur þátíðar (she'd won) þýðir had. /d/ í lokin er raddað.

Gullna reglan

Til að horfa fram á við frá augnabliki í fortíðinni seturðu framtíðarmyndina í þátíð: going to → was going to, will → would, about to → was about to. Was going to þýðir oft áform sem varð ekki að veruleika. „Ætlaði að“ er was going to, og það sem var framundan á eftir „sagði að“ eða „hélt að“ er would – líka þegar íslenskan segir „kæmi“ eða „næði“.

Æfingar

A. Form

Fylltu í setningarnar með réttri þátíðarmynd orðanna í svigunum.

  1. I (going to) buy a new laptop, but then prices went up.
  2. She promised she (will) help me with the project.
  3. We (about to) start dinner when the doorbell rang.
  4. They (going to) visit us last weekend, but their car broke down.
  5. I knew you (will) love this film.
  6. Gerðu setninguna neitandi: I (going to) say anything, but your shirt is inside out.

B. Merking

Veldu rétta svarið eða svaraðu spurningunni.

  1. Veldu rétta svarið: I … to the station when it started snowing. (= ég var á leiðinni)
  2. Veldu rétta svarið: Nobody knew that the shy student … become a famous actor.
  3. Hvor setningin þýðir „sekúndu áður“?
  4. Veldu rétta svarið: I … email you, but I forgot.
  5. Hvað gefur "I was going to call you" yfirleitt í skyn?

C. Finndu villuna

Í hverri setningu er ein villa eða setningin er rétt. Skrifaðu leiðréttu setninguna eða skrifaðu correct.

  1. He said he will be home by eight, but he arrived at ten.
  2. I was about calling you!
  3. We were going to went to the beach.
  4. The sky was very dark. It was going to rain.

D. Í samhengi

Fylltu í eyðurnar í textanum.

The interview
On the morning of the interview, I 16 (going to / take) the bus, but it was late, so I ran. I knew I 17 (will / be) late. When I arrived, the manager 18 (about to / start) the next interview. She smiled and said she 19 (will / see) me in ten minutes. At the time, I didn't know that this job 20 (will / change) my life.

E. Spreyttu þig

Skrifaðu á ensku.

  1. Skrifaðu um áform sem þú hafðir en varð ekki að veruleika. Notaðu was / were going to… but.
  2. Skrifaðu um augnablik þegar eitthvað truflaði þig. Notaðu was about to… when.

F. Blönduð upprifjun

Rifjaðu upp efni fyrri kennslustunda.

  1. B1-12 Óbein ræða á ensku: reported speech útskýrt á íslensku
    "I can help you," she said. Segðu frá: She said she help me.
  2. B1-04 Narrative tenses: hvernig á að segja sögu úr fortíðinni á ensku
    When I got to the station, the train (already / leave).
  3. A2-05 Framtíð á ensku: will, going to, Present Continuous eða Present Simple?
    Hurry up! The film (about to) start.
  4. B2-17 Venjur á ensku: would, will og always + -ing um vana og pirrandi ávana
    Veldu rétta svarið: When I was a child, I … live in a small village.
Svör

A. Form

  1. was going to
  2. would / 'd
  3. were about to / were just about to
  4. were going to
  5. would / 'd
  6. wasn't going to / was not going to

B. Merking

  1. was going
  2. would
  3. I was about to leave when she arrived.
  4. was going to
  5. I planned to call you, but I didn't.

C. Finndu villuna

  1. He said he would be home by eight, but he arrived at ten. / He said he'd be home by eight, but he arrived at ten.
  2. I was about to call you!
  3. We were going to go to the beach.
  4. ✓ The sky was very dark. It was going to rain.

D. Í samhengi

  1. was going to take
  2. would be / 'd be
  3. was about to start / was just about to start
  4. would see / 'd see
  5. would change

E. Spreyttu þig

  1. I was going to study medicine, but I changed my mind and became a teacher.
  2. I was about to fall asleep when my phone rang.

F. Blönduð upprifjun

  1. could / can
  2. had already left
  3. is about to / 's about to
  4. used to
Android appLærðu á ferðinni Google Play