It is said that og he is said to: „sagt er að“ og „hann er sagður“ á ensku
It Is Said That… / He Is Said To…: The Reporting Passive
Á þessari síðu
Markmið
Eftir þessa kennslustund geturðu sagt frá því sem fólk almennt segir, trúir eða væntir án þess að nefna það – It is believed that…, She is said to be…, He is thought to have left…, There are reported to be… – og notað þessar myndir í fréttum og fræðitexta.
Aðalatriðið
Oft viljum við miðla upplýsingum án þess að segja hver sagði þær. Heimildin er „fólk almennt“, hún er óþekkt, eða við viljum ekki bera persónulega ábyrgð á fullyrðingunni. Berðu saman:
People say that the house is haunted. – óformlegt; people er óljóst. It is said that the house is haunted. / The house is said to be haunted. – hlutlaust, ópersónulegt, varfærið.
Frásagnarþolmyndin heldur fullyrðingunni í armslengd. Hún segir: „Þetta er sagt eða talið – ég miðla því, en lofa ekki að það sé satt.“ Þess vegna nota blaðamenn, vísindamenn og sagnfræðingar hana stöðugt.
Mynstrin eru tvö. Mynstur 1 byrjar á tómu orði, it, og heldur fullri that-setningu. Mynstur 2 setur manneskjuna eða hlutinn sem fullyrðingin fjallar um fremst og notar to + nafnhátt. Mynd nafnháttarins sýnir þá hvenær það sem sagt er frá gerðist.
Íslenska og enska
Góðu fréttirnar: íslenskan á bæði mynstrin. „Sagt er að gamla eikin sé yfir 800 ára“ er mynstur 1, og „Hún er sögð vera mjög rík“, „Hinn grunaði er talinn hafa yfirgefið landið“ eru mynstur 2. Jafnvel tíminn er eins: „talinn hafa farið“ = believed to have left.
Munurinn er í smáatriðunum. Í fyrsta lagi segjum við oft „Sagt er að…“, „Talið er að…“, „Búist er við að…“ – án frumlags. Ensk setning þarf frumlag: It is said that…, It is believed that… (eða „Það er sagt að…“, þar sem „það“ samsvarar it). Í öðru lagi kemur ekkert „að“ á eftir „sagður“ og „talinn“ („sögð vera“), en á ensku verður to að vera með: She is said to be…
Í þriðja lagi höfum við tvær stuttar leiðir sem eru ekki til á ensku. „Hann á að hafa þegið mútur“ og „Kaffihúsið á að vera mjög gott“ þýða „sagt er að“ – það er He is said / alleged to have…, The café is said / supposed to be…, ekki should. Og í fréttamáli þýðir „Eldurinn mun hafa kviknað í eldhúsinu“ að það sé talið eða haft eftir einhverjum – á ensku The fire is understood / thought to have started…, ekki will have.
| Íslenska | Enska | Hvað er ólíkt? |
|---|---|---|
| Sagt er að reimt sé í kastalanum. | It is said that the castle is haunted. | á ensku þarf frumlagið it |
| Talið er að hinn grunaði hafi yfirgefið landið. | It is believed that the suspect has left the country. | that-setningin heldur venjulegri tíð |
| Hún er sögð vera mjög rík. | She is said to be very rich. | á ensku þarf to – annars eins |
| Þjófarnir eru taldir hafa flúið á bíl. | The thieves are thought to have escaped by car. | „talinn hafa“ → to have + lýsingarháttur þátíðar – hér er þetta eins |
| Kaffihúsið á að vera mjög gott. | The café is said to be very good. | „á að vera“ (sagt er) → is said to be, ekki should |
| Eldurinn mun hafa kviknað í eldhúsinu. | The fire is understood to have started in the kitchen. | „mun hafa“ (fréttamál) → is thought / understood to have |
| Talið er að færri en 400 tígrisdýr séu eftir. | There are believed to be fewer than 400 tigers left. | there + are believed + to be |
| Búist er við að ráðherrann segi af sér. | The minister is expected to resign. | expected to + grunnmynd = framtíð |
Í stuttu máli: „sagt er að“ er It is said that… (gleymdu ekki it), „hún er sögð vera“ er she is said to be (gleymdu ekki to), „talinn hafa gert“ er is thought to have done, og „á að hafa“ og „mun hafa“ eru is said / understood to have, ekki should eða will.
Form
Mynstur 1: It + frásagnarsögn í þolmynd + that-setning
| It | be + lýsingarháttur þátíðar | that-setning |
|---|---|---|
| It | is said | that the castle is haunted. |
| It | is believed | that the suspect has left the country. |
| It | was thought | that the disease was spread by insects. |
| It | is expected | that prices will rise. |
Algengar sagnir: say, believe, think, report, know, expect, claim, consider, understand, allege, estimate.
Mynstur 2: Frumlag + frásagnarsögn í þolmynd + to + nafnháttur
| Tími þess sem sagt er frá | Mynd nafnháttarins | Dæmi |
|---|---|---|
| sami tími (ástand / vani) | to + grunnmynd | She is said to be very rich. |
| sami tími (í gangi) | to be + -ing | He is believed to be hiding in the mountains. |
| fyrr | to have + lýsingarháttur þátíðar | The thieves are thought to have escaped by car. |
| fyrr, yfir lengri tíma | to have been + -ing | She is reported to have been living abroad for years. |
| seinna (með expect) | to + grunnmynd | The minister is expected to resign. |
There + frásagnarsögn í þolmynd + to be
| Dæmi | |
|---|---|
| eintala | There is said to be a hidden tunnel under the city. |
| fleirtala | There are believed to be over 2,000 species in the park. |
| þátíð | There were thought to be no survivors. |
Frásagnarsögnin í þátíð
| Mynstur | Dæmi |
|---|---|
| It was + lýsingarháttur þátíðar + that… | It was believed that the earth was flat. |
| Frumlag + was / were + lýsingarháttur þátíðar + to + nafnháttur | The ship was thought to have sunk near the coast. |
Notkun
1It is said / believed / thought that…
Notaðu it + frásagnarsögn í þolmynd + that til að segja frá almennri skoðun, trú eða fullyrðingu án þess að nefna heimildina. That-setningin heldur sinni venjulegu tíð. Á íslensku segjum við „sagt er að“, „talið er að“ – án frumlags; á ensku er frumlagið it.
2Frumlag + is said to + grunnmynd – ástand og vani núna
Settu manneskjuna eða hlutinn fremst og notaðu to + grunnmynd þegar það sem sagt er frá gildir núna eða almennt. Um það sem er í gangi núna notarðu to be + -ing. Á eftir expect vísar nafnhátturinn til framtíðar. Á íslensku er það „sagður / talinn“ + nafnháttur – án „að“, en á ensku kemur to.
3Frumlag + is said to have + lýsingarháttur þátíðar – fyrri atburðir
Notaðu to have + lýsingarhátt þátíðar þegar það sem sagt er frá gerðist á undan frásögninni. Um þolmynd notarðu to have been + lýsingarhátt þátíðar, um langvarandi athöfn to have been + -ing. Á íslensku er þetta nákvæmlega eins: „talinn hafa farið“. Í töluðu máli og fréttum segjum við líka „á að hafa“ eða „mun hafa“.
4There is said to be…
Notaðu there + frásagnarsögn í þolmynd + to be til að segja frá því sem fólk, fréttir eða áætlanir segja að sé til. Be sambeygist nafnorðinu sem kemur á eftir – eins og „er“ og „eru“ á íslensku.
5Frásagnarsögnin í þátíð
Ef trúin eða fullyrðingin tilheyrir fortíðinni seturðu frásagnarsögnina í þátíð. Mynd nafnháttarins velurðu með því að bera atburðinn saman við þann tíma í fortíðinni.
6Í fréttum og fræðitexta
Þessar myndir eru dæmigerðar fyrir formlegt, hlutlaust ritmál. Með þeim er hægt að miðla fullyrðingum varlega, án órökstuddra persónulegra staðhæfinga.
Ekki passa allar frásagnarsagnir í bæði mynstrin. Suggest og propose nota til dæmis aðeins mynstur 1: It was suggested that the meeting should be postponed (ekki The meeting was suggested to be postponed). Ef þú ert í vafa er mynstur 1 öruggara.
Algengar villur
Gildrur fyrir íslenskumælandi
1. „Er vitað af hverju…?“ → setning án it. Á íslensku byrjum við oft á sögninni eða lýsingarhættinum, án frumlags: „Er vitað af hverju…?“, „Áætlað hefur verið að…“, „Talið er að…“. Orð fyrir orð verður enska setningin frumlagslaus. Ensk setning þarf frumlag: it – eða þú gerir hlutinn að frumlagi og notar mynstur 2.
2. „Hann á að hafa…“ → should have. Á íslensku þýðir „á að“ oft „sagt er að“: „Nýi bakarinn á að vera frá Frakklandi“, „Hann á að hafa unnið í Lyon í tíu ár.“ „Á að“ minnir á should, en should er ráð eða vænting. Þegar þú segir frá því sem fólk segir notarðu is said to – eða is supposed to, sem getur líka þýtt „sagt er“.
3. „Eldurinn mun hafa kviknað…“ → will have started. Í íslensku fréttamáli þýðir „mun hafa“ að eitthvað sé talið eða haft eftir einhverjum: „Bíllinn mun hafa runnið út af veginum í hálku.“ „Mun“ er í kennslubókum will, og þá verður til will have. Á ensku er will have hins vegar ágiskun eða Future Perfect. Í frétt notarðu is thought / understood / believed to have + lýsingarhátt þátíðar.
Ekki rugla saman
People say… / It is said… / He is said to… – sama innihald, ólíkur stíll.
to be (núna) og to have been (áður)
be supposed to – This café is supposed to be very good getur líka þýtt „sagt er“ – eins og íslenska „á að vera“. Algengari merkinguna, væntingu eða reglu, lærðirðu í B2-07.
Svipaðar myndir með seem og appear (He seems to have left) eru ekki þolmynd; þær lærirðu með varfærnu orðalagi í C1-08.
Stafsetning og framburður
- said er borið fram /sed/ – stutt e, ekki tvíhljóð eins og í say.
- thought /θɔːt/ (UK), /θɑːt/ (US). Góðu fréttirnar: /θ/ er íslenska hljóðið þ. gh heyrist ekki.
- It is er oft stytt í hlutlausum texta og tali (It's said that…), en í formlegum texta eru fullar myndir algengar.
- to have er veikt: is thought to have left → /ɪz ˈθɔːt tə həv ˈleft/ (UK), /ɪz ˈθɑːt tə həv ˈleft/ (US). Veika sérhljóðið /ə/ er stutt og slakt.
- Stafsetning algengra lýsingarhátta: believed, thought, known, expected, reported, alleged (tvöfalt l), understood. Í lok believed og alleged á /d/ að vera raddað – íslenskt d er óraddað. alleged er tvö atkvæði, /əˈledʒd/, með áherslu á því seinna.
- Áherslan er á lýsingarhættinum og aðalupplýsingunum: „She is SAID to be very RICH“.
Gullna reglan
Tvö mynstur: It is said that + setning (gleymdu ekki it, sem „sagt er að“ sýnir ekki) eða frumlag + is said + to + nafnháttur (gleymdu ekki to, sem „sögð vera“ sýnir ekki). Í mynstri 2 velurðu nafnháttinn eftir tíma: to do / to be doing (sami tími), to have done / to have been doing (fyrr). „Á að hafa“ og „mun hafa“ í merkingunni „sagt er“ eru is said / thought to have. Á eftir there sambeygist be nafnorðinu.
Æfingar
A. Form
Fylltu í setningarnar með réttri mynd sagnanna í svigunum.
-
It (believe) that the treasure is still buried on the island.
-
The singer is said (be) very shy in real life.
-
The robbers are thought (escape) through the back door last night.
-
There (think) to be about a million words in English.
-
The team is expected (win) easily on Saturday.
-
The suspect is believed (stay) with friends at the moment.
B. Merking
Veldu rétta svarið.
-
Veldu rétta svarið: The pilot is believed … the crash last night.
-
Veldu rétta svarið: The castle is said … haunted — people still see a ghost there today.
-
Veldu formlegri og ópersónulegri setninguna:
-
Veldu rétta svarið: There … reported to be several injuries.
-
Veldu rétta svarið: It … that the lake has no bottom.
C. Finndu villuna
Í hverri setningu er ein villa eða setningin er rétt. Skrifaðu leiðréttu setninguna eða skrifaðu correct.
-
She is said that she speaks five languages.
-
The pilot is believed to survive the crash.
-
There is reported to be several injuries.
-
The bridge is thought to have been built by the Romans.
D. Í samhengi
Fylltu í eyðurnar í fréttinni með réttri mynd sagnanna í svigunum.
A rare painting has disappeared from the City Museum. The painting 16 (believe) to be worth over two million euros. The thieves 17 (think) to 18 (enter) the building through a window on Sunday night. It 19 (report) that the alarm system was not working. There 20 (say) to be no witnesses. Police are 21 (expect) to release more information tomorrow.
E. Spreyttu þig
Skrifaðu á ensku.
-
Skrifaðu um einn stað í heimabæ þínum með is said to eða is believed to.
-
Skrifaðu stutta setningu í fréttastíl um eitthvað sem gerðist áður, með is thought to have + lýsingarhætti þátíðar.
F. Blönduð upprifjun
Rifjaðu upp efni fyrri kennslustunda.
-
B1-11 Þolmynd í öllum tíðum og með háttarsögnum á ensku The results (announce) tomorrow.
-
B1-12 Óbein ræða á ensku: reported speech útskýrt á íslensku Segðu frá í óbeinni ræðu og færðu tíðina aftur: "I'm tired," she said.
-
B2-11 Have something done: „ég lét gera það“ á ensku I (have / my eyes / test) last week.
-
B2-09 Reduced relative clauses: styttar tilvísunarsetningar á ensku Styttu: The house which was built in 1900 is for sale.
Svör
A. Form
- is believed
- to be
- to have escaped
- are thought
- to win
- to be staying
B. Merking
- to have survived
- to be
- The CEO is expected to resign.
- are
- is said
C. Finndu villuna
- She is said to speak five languages. / It is said that she speaks five languages.
- The pilot is believed to have survived the crash. / It is believed that the pilot survived the crash.
- There are reported to be several injuries.
- ✓ The bridge is thought to have been built by the Romans.
D. Í samhengi
- is believed
- are thought
- have entered
- is reported / has been reported / was reported
- are said
- expected
E. Spreyttu þig
- The old bridge in my town is said to be over 500 years old.
- The fire is thought to have started in a restaurant kitchen.
F. Blönduð upprifjun
- will be announced / are going to be announced / are being announced
- She said that she was tired. / She said she was tired.
- had my eyes tested
- The house built in 1900 is for sale.
