Frásagnarsagnir á ensku: suggest, deny, admit, accuse og mynstrin þeirra
Reporting Verbs: Suggest, Deny, Admit, Accuse
Á þessari síðu
Markmið
Eftir þessa kennslustund geturðu sagt frá því sem fólk sagði með nákvæmum sögnum eins og promise, warn, admit, deny, accuse og suggest, og notað rétta mynstrið á eftir hverri sögn.
Aðalatriðið
Say og tell B1-13 segja frá orðunum. Frásagnarsagnir segja frá athöfninni sem býr að baki orðunum. Þegar vinkona segir "OK, I took your charger" er hún ekki bara að segja eitthvað: hún viðurkennir það. "I'll never do it again" er loforð. "Don't touch that wire!" er viðvörun.
Ein frásagnarsögn getur komið í stað heillar tilvitnunar og sýnt um leið hvað sá sem talaði ætlaði sér. Berðu saman: He said that he hadn't taken the money og He denied taking the money. Seinni setningin er styttri og segir meira.
Vandinn er að hver sögn hefur sitt eigið mynstur. Hugsaðu þér vegg með fimm pósthólfum, eins og á skrifstofu: to, andlag + to, -ing, forsetning + -ing og that. Lærðu í hvaða hólfi sögnin býr, og mynstrið fylgir með.
Íslenska og enska
Á íslensku eigum við líka margar frásagnarsagnir – „lofaði“, „varaði við“, „viðurkenndi“, „neitaði“, „sakaði“, „stakk upp á“ – en á eftir þeim kemur oftast „að“: annaðhvort „að“ + nafnháttur eða „að“-setning. Íslenska „að“ segir þér því ekki hvaða mynstur enska sögnin vill. Á ensku hefur hver sögn sitt fasta mynstur: to, -ing, forsetningu eða that.
Stærsti munurinn er „stinga upp á“ og „ráðleggja“. „Læknirinn ráðlagði mér að hvíla mig“ er The doctor advised me to rest – þar passar manneskja + to. En suggest tekur aldrei andlag + to: segðu suggested taking eða suggested (that) I take. Og „neita“ nær yfir tvær enskar sagnir: að neita að gera eitthvað er refuse to, að neita að hafa gert það er deny + -ing (B1-17).
Í öðru lagi eru íslensku forsetningarnar aðrar en þær ensku. „Saka einhvern um“ er accuse someone of, „óska einhverjum til hamingju með“ er congratulate someone on, „kvarta yfir“ er complain about og „biðjast afsökunar á“ er apologise for. Og „útskýrði fyrir okkur“ og „kvartaði við stjórann“ eru explained to us, complained to the manager.
| Íslenska | Enska | Hvað er ólíkt? |
|---|---|---|
| Hún bauðst til að skutla mér. | She offered to give me a lift. | to + nafnháttur – hér er þetta eins |
| Systir mín ráðlagði mér að fara til læknis. | My sister advised me to see a doctor. | advise + manneskja + to |
| Vinur minn stakk upp á því að fara á ströndina. | My friend suggested going to the beach. | suggest + -ing, ekki suggested me to |
| Hún neitaði að hafa sett myndina á netið. | She denied posting the photo. | „neita að hafa gert“ → deny + -ing |
| Hún sakaði bróður sinn um að hafa tekið símann. | She accused her brother of taking her phone. | „um“ → of |
| Þau óskuðu mér til hamingju með bílprófið. | They congratulated me on passing my driving test. | „með“ → on |
| Ég baðst afsökunar á því að koma of seint. | I apologised for being late. | „á því að“ → for + -ing |
| Gestirnir kvörtuðu við stjórann yfir því að netið væri of hægt. | Guests complained to the manager that the Wi-Fi was too slow. | „við“ → to |
Í stuttu máli: lærðu hverja sögn með sínu mynstri; „ráðlagði mér að gera“ er advised me to do, en suggest er alltaf suggest doing eða suggest (that) I do; og íslensku forsetningarnar (um, með, yfir, á) segja ekkert um þær ensku (of, on, about, for).
Form
| Mynstur | Sagnir | Dæmi |
|---|---|---|
| sögn + to + nafnháttur | agree, offer, promise, refuse, threaten, claim | She offered to help. |
| sögn + andlag + to + nafnháttur | advise, ask, encourage, invite, remind, warn, persuade, order | He reminded me to call Dad. |
| sögn + -ing | admit, deny, recommend, suggest, mention | They denied breaking the window. |
| sögn + forsetning + -ing | apologise for, insist on, object to | I apologised for being late. |
| sögn + andlag + forsetning + -ing | accuse sb of, blame sb for, congratulate sb on, thank sb for | She thanked us for coming. |
| sögn + that-setning | explain, complain, insist, suggest (líka admit, deny, agree, promise, claim, warn sb, remind sb) | He explained that the shop was closed. |
Neitun
| Mynstur | Neitun |
|---|---|
| sögn + to + nafnháttur | He promised not to tell anyone. |
| sögn + andlag + to + nafnháttur | She warned us not to swim there. |
| sögn + -ing | He admitted not reading the contract. |
| forsetning + -ing | She apologised for not calling. |
Suggest: rétt mynstur
| Mynstur | Dæmi |
|---|---|
| suggest + -ing | She suggested taking a taxi. |
| suggest + (that) + frumlag + grunnmynd | She suggested (that) we take a taxi. |
| suggest + (that) + frumlag + should + grunnmynd | She suggested (that) we should take a taxi. |
| suggest + nafnorð | She suggested a taxi. |
Á eftir suggest kemur aldrei andlag + to + nafnháttur.
Margar sagnir hafa fleiri en eitt mynstur: admit / deny + -ing eða + that; promise / agree / claim + to eða + that.
Notkun
1Sögn + to + nafnháttur – eigin ákvörðun eða loforð
Sá sem talar segir frá sinni eigin athöfn, svo ekkert andlag kemur á undan to. Claim to þýðir „halda því fram að eitthvað sé satt, án sönnunar“.
2Sögn + andlag + to + nafnháttur – að fá aðra til að gera eitthvað
Sá sem talar vill að einhver annar geri eitthvað, svo þú nefnir manneskjuna á undan to (mynstrið úr B1-18).
3Sögn + -ing – admit, deny, recommend, suggest, mention
Þessar sagnir segja frá athöfninni með -ing mynd. Á eftir admit og deny geturðu líka notað having + lýsingarhátt þátíðar til að sýna að athöfnin gerðist áður, en einföld -ing mynd er algengari. Admit getur líka staðið með to + -ing (He admitted to eating it). Á íslensku er hér oftast „að hafa“ + lýsingarháttur eða „að“-setning.
4Sögn (+ andlag) + forsetning + -ing
Þessar sagnir þurfa forsetningu, og á eftir forsetningu notar enskan -ing mynd B1-19. Hjá sumum kemur manneskjan (andlagið) á undan forsetningunni. Blame hefur líka annað mynstur: blame something on someone. Íslensku sagnirnar hafa líka forsetningar, en þær segja ekkert um hvaða forsetning kemur á ensku.
5Sögn + that-setning
Notaðu that-setningu til að segja frá heilli fullyrðingu, sérstaklega með explain, complain og insist. Venjulegar tíðarbreytingar gilda B1-12. Á eftir explain og complain kemur manneskjan á eftir to: explain to me that…, complain to the manager that… (á íslensku „fyrir mér“, „við stjórann“). Insist that getur sagt frá fullyrðingu (she insisted that she had paid) eða kröfu (he insisted that we stay).
6Suggest – aldrei andlag + to + nafnháttur
Suggest er stærsta gildran. Notaðu suggest + -ing ef þú segir ekki hver á að gera það, eða suggest (that) + einhver + (should) + grunnmynd ef þú segir það. That er oft sleppt. Aldrei suggest someone to do. Myndin án should (suggest that he go) er útskýrð nánar í C1-09. „Hún stakk upp á því að ég færi“ er á ensku She suggested (that) I go – eða, sem ráð, She advised me to go.
Algengar villur
Gildrur fyrir íslenskumælandi
1. „Ég bað hana afsökunar á…“ → apologised her. Á íslensku biðjum við einhvern afsökunar: manneskjan stendur beint á eftir sögninni, án forsetningar („Ég bað hana afsökunar“, „Hann bað kennarann afsökunar“). Apologise tekur hins vegar ekki andlag: manneskjan fær to og ástæðan for + -ing – apologise to sb for doing sth.
2. „óskaði henni til hamingju með“ → congratulated her with. Á íslensku óskum við fólki til hamingju með eitthvað: „Til hamingju með daginn!“, „Til hamingju með prófið!“ Þetta „með“ fer auðveldlega yfir á ensku sem with. Á ensku er það alltaf congratulate sb on – og nafnorðið er congratulations on.
3. „sakaði hann um að…“ → accused him about. „Saka einhvern um eitthvað“ hefur forsetninguna „um“, sem er oft about á ensku. En accuse tekur alltaf of: accuse sb of + -ing. Sama hætta er með „kenna einhverjum um“: þar er það blame sb for eða blame sth on sb.
4. „kvörtuðu yfir því að…“ → complained over that. Á íslensku kvörtum við „yfir“ einhverju, og á eftir kemur oft „því að“ + setning. Á ensku er það complain about + nafnorð eða -ing, eða complain (to sb) that + setning – aldrei over that.
Ekki rugla saman
suggest og advise – advise tekur manneskju + to + nafnhátt, suggest ekki.
accuse sb of og blame sb for – báðar segja frá gagnrýni. Accuse þýðir að segja „Þú gerðir þetta (og það var rangt)“. Blame þýðir að segja að einhver beri ábyrgð á slæmri útkomu. Á íslensku er það „saka um“ og „kenna um“.
say / tell og frásagnarsagnir – say og tell segja hlutlaust frá orðunum B1-13. Frásagnarsögn segir líka hvað sá sem talaði gerði.
remember, stop, try + -ing eða to – merking sumra sagna breytist eftir því hvort -ing eða to kemur á eftir. Þær eru í B2-15.
Stafsetning og framburður
- apologise (UK, líka apologize) / apologize (US).
- advise (sögn) endar á rödduðu /z/: /ədˈvaɪz/. Láttu raddböndin suða eins og býfluga. Íslenskan hefur ekkert /z/, svo þetta þarf æfingu. advice (nafnorð) endar á órödduðu /s/: /ədˈvaɪs/. She advised me… / Her advice was…
- Áherslan er á seinna atkvæðinu: accuse /əˈkjuːz/, deny /dɪˈnaɪ/, admit /ədˈmɪt/, insist /ɪnˈsɪst/, object (sögn) /əbˈdʒekt/. Á íslensku er áherslan á fyrsta atkvæði – hér þarf hún að færast aftar. Í nafnorðinu object er áherslan á fyrsta atkvæði: /ˈɒbdʒɪkt/ (UK), /ˈɑːbdʒɪkt/ (US).
- threaten /ˈθretn/: ea hljómar eins og e í bed. Í upphafi er /θ/ – góðu fréttirnar: það er íslenska hljóðið þ.
- accuse endar líka á rödduðu /z/. /dʒ/ í object er raddað og ekki íslenskt hljóð: byrjaðu á d og láttu það renna í mjúkt, raddað hljóð með tunguna aðeins aftar.
Gullna reglan
Veldu sögn sem sýnir hvað sá sem talaði gerði (lofaði, varaði við, viðurkenndi…) og notaðu mynstur þeirrar sagnar. Þú getur advise einhvern to gera eitthvað, en með suggest segirðu suggest doing eða suggest that someone (should) do – aldrei suggest someone to do. Og forsetningarnar lærirðu með sögninni: accuse of, congratulate on, apologise for, complain about / to.
Æfingar
A. Form
Fylltu í setningarnar þannig að þær segi frá orðunum í gæsalöppunum.
-
"I'll carry your bag." He offered my bag.
-
"I didn't break the vase." She denied the vase.
-
"You cheated!" They accused him cheating.
-
"Don't touch the oven!" She warned the children the oven.
-
"Sorry I forgot your birthday." He apologised my birthday.
-
"Well done on winning the prize!" She congratulated Leo the prize.
B. Merking
Veldu rétta svarið.
-
"I'll definitely be there at eight." She … to be there at eight.
-
"Why don't we take a taxi?" He … taking a taxi.
-
"You should talk to a lawyer." She … me to talk to a lawyer.
-
"It was me. I broke it." He … breaking it.
-
"No, I won't do it." She … to do it.
C. Finndu villuna
Í hverri setningu er ein villa eða setningin er rétt. Skrifaðu leiðréttu setninguna eða skrifaðu correct.
-
She suggested me to buy a new phone.
-
He insisted to pay for the tickets.
-
The guide explained us the route.
-
They blamed the delay on the weather.
D. Í samhengi
Fylltu í eyðurnar í textanum.
At Monday's meeting, Sara apologised 16 (be) late. Then the manager reminded everyone 17 (send) their reports by Friday. Leo suggested 18 (move) the deadline, but the manager refused 19 (change) it. Leo complained 20 the team had too much work. In the end, the manager agreed 21 (hire) a temporary assistant.
E. Spreyttu þig
Skrifaðu á ensku.
-
Hugsaðu um eitthvað sem vinur, vinkona eða einhver í fjölskyldunni sagði við þig nýlega. Segðu frá því með nákvæmri sögn (promise, warn, remind, suggest…).
-
Segðu frá einni afsökunarbeiðni og einum þökkum sem þú hefur fengið.
F. Blönduð upprifjun
Rifjaðu upp efni fyrri kennslustunda.
-
B1-13 Reported questions á ensku: óbeinar spurningar, beiðnir og fyrirmæli – say eða tell? "Please close the window," she said to me. Segðu frá með sögninni ask.
-
B1-12 Óbein ræða á ensku: reported speech útskýrt á íslensku "I'm tired," he said. Segðu frá með said og færðu tíðina aftur.
-
B1-17 Sögn + -ing eða sögn + to á ensku: listarnir yfir algengustu sagnirnar I can't afford (buy) a new car this year.
-
B1-19 -ing mynd sem nafnorð á ensku: gerund sem frumlag og á eftir forsetningum She's thinking of (change) jobs.
Svör
A. Form
- to carry
- breaking / having broken
- of
- not to touch
- for forgetting / for having forgotten
- on winning
B. Merking
- promised
- suggested
- advised
- admitted
- refused
C. Finndu villuna
- She suggested that I buy a new phone. / She suggested I buy a new phone. / She suggested that I should buy a new phone. / She suggested I should buy a new phone. / She suggested buying a new phone.
- He insisted on paying for the tickets.
- The guide explained the route to us.
- ✓ They blamed the delay on the weather.
D. Í samhengi
- for being
- to send
- moving / that they move / they move / that they should move / they should move / that we move / we move / that we should move / we should move
- to change
- that
- to hire
E. Spreyttu þig
- My brother promised to help me move house. My mum warned me not to drive in the snow.
- My neighbour apologised for making so much noise. My colleague thanked me for covering her shift.
F. Blönduð upprifjun
- She asked me to close the window.
- He said that he was tired. / He said he was tired.
- to buy
- changing
