Regret, mean, go on, need og like: -ing eða to á ensku og munurinn á merkingu
Regret, Mean, Go On, Need, Like
Á þessari síðu
Markmið
Eftir þessa kennslustund geturðu valið á milli -ing og to á eftir regret, mean, go on, need og like og þekkt muninn á I saw her get into a taxi og I saw her waiting.
Aðalatriðið
Í B2-15 kynntistu fjórum sögnum sem breyta um merkingu eftir því hvort -ing eða to kemur á eftir. Í þessari kennslustund bætast fimm við, og sama örin úr A1-25 skýrir flestar þeirra.
To bendir fram á við: á slæmar fréttir sem þú ert að flytja núna (regret to tell you), á ætlun (mean to), á næsta skref (go on to). -ing horfir á athöfnina sjálfa: á eitthvað sem þú gerðir (regret saying), á það sem eitthvað hefur í för með sér (means moving), á athöfn sem heldur bara áfram (go on talking).
Tvær sagnir rifjum við aðeins stuttlega upp. Á eftir need hefur -ing mynd merkingu þolmyndar (The car needs washing), eins og þú lærðir í B2-13. Með like er munurinn lítill: to segir oft frá venju sem þú hefur valið sjálfur, og would like (= mig langar) tekur alltaf to.
Íslenska og enska
Á íslensku gerum við þennan mun oft með ólíkum orðum. „Þýðir“ og „ætlaði ekki að“ eru á ensku báðar mean: would mean moving (hefði í för með sér flutning) og didn't mean to wake you (ætlaði ekki að vekja þig). „Hélt áfram að tala“ og „fór svo að útskýra“ eru báðar go on: went on talking (sama athöfn) og went on to explain (nýtt skref). „Ég sé eftir“ því að hafa sagt þetta er regret saying; formlega „því miður verðum við að tilkynna“ er regret to inform.
Á eftir „þýðir“ og „hélt áfram“ kemur „að“ + nafnháttur: „Það þýðir að vakna klukkan fimm“, „Hún hélt áfram að tala.“ Þetta „að“ dregur mann í átt að to. En á ensku er það -ing: means getting up at five, went on talking. To á þar við annað: ætlun og næsta skref.
Góðu fréttirnar: „Ég sá hana setjast upp í leigubíl“ – nafnháttur án „að“ – samsvarar nákvæmlega I saw her get into a taxi. Og „Hvað meinarðu?“ er What do you mean? En íslenskan notar sama nafnháttinn líka um athöfn sem var í gangi („Ég sá hana bíða á stoppistöðinni“). Á ensku notarðu þá -ing: I saw her waiting. Og kurteislega boðið „Langar þig að koma með?“ er á ensku Would you like to…?, ekki Do you like to…?
| Íslenska | Enska | Hvað er ólíkt? |
|---|---|---|
| Nýja starfið myndi þýða flutning til annarrar borgar. | Taking the new job would mean moving to another city. | „þýða“ → mean + -ing |
| Fyrirgefðu, ég ætlaði ekki að vekja þig. | Sorry, I didn't mean to wake you up. | ætlun → mean to |
| Því miður verðum við að tilkynna að umsókn þinni hefur verið hafnað. | We regret to inform you that your application has been unsuccessful. | formlegar slæmar fréttir → regret to |
| Hún hélt áfram að tala þótt tónlistin væri byrjuð. | She went on talking even after the music started. | sama athöfn → go on + -ing, ekki to |
| Hann byrjaði sem þjónn og opnaði síðar þrjá veitingastaði. | He started as a waiter and went on to open three restaurants. | næsta skref → go on to |
| Ég sá hana setjast upp í leigubíl. | I saw her get into a taxi. | nafnháttur án „að“ – hér er þetta eins |
| Ég sá hana bíða á stoppistöðinni. | I saw her waiting at the bus stop. | athöfn í gangi → -ing |
| Langar þig að koma með okkur? | Would you like to come with us? | boð → would like to |
Í stuttu máli: „þýðir“ er mean + -ing, „ætlaði ekki að“ er didn't mean to, „hélt áfram að“ er go on + -ing, „síðar / svo“ um næsta skref er go on to; „sá hann gera“ er saw him do, en „sá hann bíða“ (í gangi) er saw him waiting.
Form
| Sögn | + -ing | + to + nafnháttur |
|---|---|---|
| regret | sjá eftir einhverju sem þú gerðir | formlegt: harma slæmar fréttir sem þú flytur núna (regret to inform / tell / say / announce) |
| mean | hafa í för með sér; þýða sem afleiðing | ætla sér |
| go on | halda áfram sömu athöfn | gera eitthvað nýtt sem næsta skref |
| need | (frumlagið er hlutur) merking þolmyndar: needs cleaning = needs to be cleaned | (frumlagið er manneskja) þurfa að gera |
| like | njóta (sjá A1-25) | oft: velja sér venju; telja skynsamlegt |
Á eftir would like (= mig langar) kemur to: Would you like to come?
Skynjunarsagnir (forsmekkur að C1-18)
| Mynstur | Merking | Dæmi |
|---|---|---|
| see / hear + andlag + grunnmynd | öll athöfnin frá upphafi til enda | I saw him cross the road. |
| see / hear + andlag + -ing | hluti af athöfn sem var í gangi | I saw him crossing the road. |
Notkun
1Regret to – slæmar fréttir núna (og stutt upprifjun: regret + -ing)
Regret + to er formlegt og nær eingöngu notað með inform, tell, say og announce, til að flytja slæmar fréttir núna. Stutt upprifjun: regret + -ing = sjá eftir einhverju í fortíðinni; eftirsjá um fortíðina lærðirðu í B2-04.
2Mean + -ing eða to
Mean + -ing = hafa í för með sér, þýða sem afleiðing. Mean + to = ætla sér, hafa í hyggju. Mjög algengt er I've been meaning to… – um eitthvað sem þú hefur lengi ætlað að gera en hefur ekki enn gert. Á íslensku eru hér tvær sagnir: „þýða“ (eða „fela í sér“) og „ætla“.
3Go on + -ing eða to
Go on + -ing = halda áfram sömu athöfn, oft lengi. Go on + to = halda áfram að næsta atriði: nýju umræðuefni eða seinna skeiði í lífinu. Á íslensku er það fyrra „halda áfram að“, það seinna oft „svo“, „síðar“ eða „næst“.
4Need + -ing eða to (stutt upprifjun úr B2-13)
Þegar frumlagið er hlutur hefur need + -ing merkingu þolmyndar, eins og need to be done. Þegar frumlagið er manneskja kemur need + to. Nánari skýring er í B2-13. Á íslensku segjum við oft „Það þarf að…“ í báðum tilvikum.
5Like to (venja, val) og would like to
Like + -ing eða to í merkingunni „hafa gaman af“ er í A1-25 og A2-25; oftast er lítill munur. Nýtt er að like + to getur þýtt „ég vel að gera þetta, mér finnst það skynsamlegt“ – þótt það sé ekki skemmtilegt. Would like (= mig langar) tekur to. Would like + -ing er til, en þýðir „myndi þér líka“ í ímynduðum aðstæðum.
6See / hear + andlag + grunnmynd eða -ing (forsmekkur)
Á eftir skynjunarsögnum sýnir grunnmyndin alla athöfnina frá upphafi til enda. -ing myndin sýnir hluta af athöfn sem var í gangi. Í hvorugu mynstrinu er to. Við förum dýpra í þetta í C1-18. Á íslensku notum við nafnhátt án „að“ í báðum tilvikum („sá hana setjast“, „sá hana bíða“); á ensku þarftu að velja.
Algengar villur
Gildrur fyrir íslenskumælandi
1. „hélt áfram að…“ → went on to. Á íslensku kemur „að“ á eftir „halda áfram“: „Hann hélt áfram að moka“, „Ef vindurinn heldur áfram að blása…“ „Að“ verður auðveldlega to. En went on to þýðir að einhver hafi snúið sér að einhverju nýju. Þegar sama athöfnin heldur áfram er það go on + -ing (eða carry on / keep + -ing).
2. „Það þýðir að…“ → means to. Á íslensku getur „þýðir“ staðið með „að“ + nafnhætti: „Að vera fyrirliði þýðir að vera lengur eftir æfingar.“ Orð fyrir orð verður til means to go out. En mean to þýðir „ætla sér“. Þegar eitthvað hefur annað í för með sér er það mean + -ing.
3. „Langar þig að koma…?“ → Do you like to come…? „Mig langar að“ lærum við snemma sem I'd like to. Í spurningu fellur would stundum niður og eftir stendur Do you like to…? Það er málfræðilega rétt, en spyr um venju („Finnst þér almennt gaman að…?“). Boð og kurteisleg ósk er Would you like (to)…?
Ekki rugla saman
go on doing og go on to do – sama athöfn eða næsta skref.
need doing og need to do – hlutur sem þarf að gera eitthvað við, eða manneskja sem þarf að gera eitthvað.
regret doing og regret to tell – athöfn í fortíð eða slæmar fréttir núna.
remember, forget, stop, try – sjá B2-15.
Stafsetning og framburður
- regret → regretting, regretted: áherslan er á síðasta atkvæðinu, /rɪˈɡret/, þess vegna tvöfaldast t. Á íslensku er áherslan á fyrsta atkvæði – segðu re-GRET.
- mean /miːn/ → meant /ment/: í þátíð er sérhljóðið stutt, eins og í bent. Lestu ea ekki sem „ea“.
- went on to er sagt sem ein heild: /ˌwent ˈɒn tə/ (UK), /ˌwent ˈɑːn tə/ (US). Hlustaðu eftir því hvort to + grunnmynd (næsta skref) eða -ing mynd (framhald) kemur á eftir.
- Í I saw her get og I saw her getting ber endingin -ing muninn. Berðu /ŋ/ skýrt fram, en án g á eftir.
Gullna reglan
Á eftir regret, mean og go on bendir to fram á við (slæmar fréttir núna, ætlun, næsta skref) og -ing horfir á athöfnina sjálfa (athöfn í fortíð, það sem eitthvað hefur í för með sér, framhald sömu athafnar). Hlutur needs doing, manneskja needs to do. Would like (= mig langar) tekur to. Og íslenska „að“ á eftir „þýðir“ og „hélt áfram“ er -ing, ekki to.
Æfingar
A. Form
Fylltu í setningarnar með réttri mynd sagnarinnar í svigunum.
-
Sorry, I didn't mean (wake) you up.
-
Taking the job would mean (move) to another city.
-
She looked up for a moment, then went on (read).
-
After university, he went on (start) his own company.
-
The grass is very long. It needs (cut).
-
We regret (tell) you that the concert has been cancelled.
B. Merking
Veldu rétta svarið.
-
Veldu rétta svarið: I regret … him my car — he crashed it.
-
Veldu rétta svarið: The speaker introduced herself and then went on … about climate change. (= næsta umræðuefni hennar)
-
Veldu rétta svarið: … to come with us tonight? (boð)
-
Veldu rétta svarið: I watched her … across the lake. (= frá upphafi til enda)
-
Veldu rétta svarið: I … to pay my bills on time — it's a habit, not something I enjoy.
C. Finndu villuna
Í hverri setningu er ein villa eða setningin er rétt. Skrifaðu leiðréttu setninguna eða skrifaðu correct.
-
I didn't mean upsetting you.
-
The windows need clean.
-
I heard someone shouting in the street.
-
I'd like going home now.
D. Í samhengi
Fylltu í eyðurnar í textanum með réttri mynd sagnanna í svigunum.
Moving house means 16 (pack) everything you own. I didn't mean 17 (keep) so many old things, but somehow I did. The new flat is great, but the kitchen needs 18 (paint). Yesterday my new neighbour came round and went on 19 (talk) for an hour! Then he went on 20 (offer) me his ladder, which was kind. I don't regret 21 (move) here at all.
E. Spreyttu þig
Skrifaðu á ensku.
-
Skrifaðu um eitt sem þú sérð eftir að hafa gert eða ekki gert, og eitt sem þú hefur lengi ætlað að gera.
-
Skrifaðu um eina skynsamlega venju með like to og eina ósk með would like to.
F. Blönduð upprifjun
Rifjaðu upp efni fyrri kennslustunda.
-
B2-15 Remember, forget, stop og try: -ing eða to á ensku og munurinn á merkingu I'll never forget (meet) her for the first time.
-
B2-15 Remember, forget, stop og try: -ing eða to á ensku og munurinn á merkingu We stopped (have) lunch at a small café.
-
B2-13 Þolmynd á eftir öðrum sögnum: to be done, being done og get done á ensku I hate (tell) what to do.
-
B2-04 Wish + Past Perfect, wish + would og regret: eftirsjá á ensku I wish I (study) harder at school.
Svör
A. Form
- to wake
- moving
- reading
- to start
- cutting / to be cut
- to tell
B. Merking
- lending
- to talk
- Would you like
- swim
- like
C. Finndu villuna
- I didn't mean to upset you.
- The windows need cleaning. / The windows need to be cleaned.
- ✓ I heard someone shouting in the street.
- I'd like to go home now.
D. Í samhengi
- packing
- to keep
- painting / to be painted
- talking
- to offer
- moving / having moved
E. Spreyttu þig
- I regret not learning to swim as a child. I've been meaning to call my old school friend for months.
- I like to check the weather before I go out. I would like to visit Japan one day.
F. Blönduð upprifjun
- meeting
- to have
- being told
- had studied
