Always, Usually, Never oʻzbekcha: ingliz tilida «qanchalik tez-tez» qanday aytiladi?
Always, Usually, Never: How Often
Bu sahifada
Maqsad
Bu darsdan keyin siz always, usually, often, sometimes, rarely, hardly ever va never bilan biror ishni qanchalik tez-tez qilishingizni ayta olasiz, bu soʻzlarni gapda toʻgʻri joyga qoʻya olasiz hamda twice a week va How often…? kabi iboralarni ishlata olasiz.
Asosiy gʻoya
Telefoningizdagi batareya chizigʻi kabi foiz chizigʻini tasavvur qiling. 0% da never turadi: bir marta ham emas. 100% da always: har safar. Ularning orasida usually, often, sometimes, rarely va hardly ever. Bu soʻzlar takrorlanish ravishlari (adverbs of frequency): ular biror narsa qanchalik tez-tez boʻlishini aytadi.
Bu ravishlar gapning oʻrtasida, feʼlga yaqin turishni yaxshi koʻradi. Oddiy feʼldan oldin keladi (I always walk), lekin be dan keyin (I'm always late). A1-03 dan bilasizki, be alohida feʼl.
Aniq son uchun ingliz tili uzunroq iboralar ishlatadi: every day, twice a week, three times a year. Ular gapning oxirida (baʼzan boshida) turadi.
Va esda tuting: never allaqachon inkor. Unga not qoʻshmang. Bitta inkor yetarli.
Oʻzbek va ingliz tillari
Oʻzbekchada ham bu soʻzlar bor: doim (always), odatda (usually), tez-tez / koʻpincha (often), baʼzan (sometimes), kamdan-kam (rarely), deyarli hech qachon (hardly ever), hech qachon (never). Ular ham odatda feʼldan oldin keladi, shuning uchun I always go tartibi biz uchun qiyin emas. Uchta muhim farq bor. Birinchidan, oʻzbekchada «hech qachon» bilan feʼl ham inkor boʻladi («hech qachon kech qolmaydi»), inglizchada esa never yolgʻiz keladi. Ikkinchidan, oʻzbekchada «U doim band» deb be siz aytamiz; inglizchada is kerak va ravish undan keyin turadi. Uchinchidan, «haftada ikki marta» dagi -da inglizchada in emas, a: twice a week.
| Oʻzbekcha | Inglizcha | Farqi |
|---|---|---|
| Men doim ovqat bilan suv ichaman. | I always drink water with my meals. | ikkalasida ham ravish feʼldan oldin; inglizchada ega va feʼl orasida |
| Boshligʻim odatda yaxshi kayfiyatda. | My boss is usually in a good mood. | oʻzbekchada be yoʻq; inglizchada is, ravish undan keyin |
| Men soat 4 dan keyin hech qachon kofe ichmayman. | I never drink coffee after 4 pm. | oʻzbekchada ikki inkor (hech qachon + -ma-); inglizchada bitta: never |
| Baʼzan tushlikka vaqtim boʻlmaydi. | I sometimes don't have time for lunch. | sometimes inkordan oldin keladi |
| Haftada uch marta. | Three times a week. | haftada → a week, in a week emas |
| Sport zaliga qanchalik tez-tez borasiz? | How often do you go to the gym? | «necha marta», «qanchalik tez-tez» → How often |
Tuzilish
Takrorlanish chizigʻi (taxminiy foizlar)
| Ravish | Taxminan |
|---|---|
| always | 100% |
| usually / normally | 90% |
| often | 70% |
| sometimes | 50% |
| rarely / seldom | 10% |
| hardly ever | 5% |
| never | 0% |
Seldom ning maʼnosi rarely bilan bir xil, lekin u rasmiyroq va ogʻzaki nutqda kam ishlatiladi. Bu bosqichda rarely ishlating; seldom ni oʻqiganda taniy olsangiz yetarli.
Gapdagi oʻrni
| Qoida | Tuzilish | Misol |
|---|---|---|
| asosiy feʼldan oldin | ega + ravish + feʼl | I often cook at home. |
| be dan keyin | ega + be + ravish | She's never late. |
| savolda: egadan keyin | Do + ega + ravish + feʼl? | Do you often travel for work? |
| usually, often, normally, always bilan inkorda | don't / doesn't + ravish + feʼl | I don't usually eat breakfast. |
| sometimes inkor bilan | ega + sometimes + don't / doesn't + feʼl | I sometimes don't have time. |
Umumiy qoida: «birinchi yordamchi feʼldan keyin». Hozircha siz bilgan yordamchi feʼllar do / does; xuddi shu oʻrinni A1-17 da can bilan ham koʻrasiz (I can never find my keys).
Gap boshi va oxiri: Sometimes va usually (hamda normally) gapni boshlashi ham mumkin, bu ogʻzaki nutqda keng tarqalgan: Sometimes I work from home. Sometimes gap oxirida ham kelishi mumkin: I work from home sometimes.
Takrorlanish iboralari — odatda gap oxirida
| Ibora | Misol |
|---|---|
| every + day / week / morning / summer | I check my email every morning. |
| once / twice / three times + a + day / week / month / year | We eat out twice a month. |
| on + kunlar (koʻplikda) | She plays tennis on Fridays. |
| How often…? | How often do you go to the gym? |
Qoʻllanish
1Oddiy feʼllar bilan — asosiy feʼldan oldin
Ravishni ega va asosiy feʼl orasiga qoʻying.
2Be bilan — be dan keyin
am / is / are bilan ravish feʼldan keyin keladi. Oʻzbekchada bu gaplarda koʻpincha feʼl umuman yoʻq, shuning uchun be ni unutmang.
3Savol va inkor gaplarda
Savolda ravishni egadan keyin qoʻying. Inkorda usually, often va normally koʻpincha don't / doesn't dan keyin keladi; usually va often undan oldin ham kelishi mumkin (We usually don't…). Sometimes esa inkordan oldin keladi. Don't always «har safar emas» degani.
4Gap boshida sometimes va usually; never — not siz
Sometimes va usually gapni boshlashi mumkin; bu ogʻzaki nutqda keng tarqalgan. Never allaqachon «hech qachon … emas» degani, shuning uchun uni don't / doesn't bilan ishlatmang.
5Aniq takrorlanish va How often…?
How often…? deb soʻrang va ravish bilan yoki gap oxiridagi aniq ibora bilan javob bering.
Keng tarqalgan xatolar
Oʻzbek tilida soʻzlashuvchilar uchun tuzoqlar
1. «Hech qachon … -maydi» → ikki inkor. Oʻzbekchada «hech qachon» bilan feʼl ham albatta inkor boʻladi: «Erim hech qachon ovqat pishirmaydi». Soʻzma-soʻz tarjima qilsak, inglizchada ikki inkor chiqadi. Ingliz tilida never ning oʻzi yetarli, feʼl esa darak shaklda (he / she bilan -s ham qoladi).
2. «Buvim doim xushchaqchaq» → be tushib qoladi. Oʻzbekchada «Buvim doim xushchaqchaq», «Avtobuslar kechqurun tez-tez kechikadi» deymiz: birinchi gapda kesimda hech narsa yoʻq, ikkinchisida «late» oʻrnida feʼl turadi. Inglizchada sifat bilan be kerak va ravish undan keyin keladi.
3. «Har kuni» gap boshida. Oʻzbekchada vaqt ifodasi koʻpincha egadan keyin, feʼldan ancha oldin turadi: «Singlim har dam olish kuni buvimiznikiga boradi». Inglizchada every weekend, twice a week kabi iboralar ega va feʼl orasiga kirmaydi: ular gap oxirida (yoki boshida) turadi.
4. «Haftada necha marta?» → in a week. Oʻzbekchadagi -da qoʻshimchasi «haftada», «oyda», «yilda» inglizchada in emas, a boʻladi. Savol uchun esa How often…? eng tabiiy.
Adashtirmang
never va not… ever — Never = not… ever. Ulardan bittasini ishlating, ikkalasini birga emas.
don't always va never — Don't always «baʼzan ha, baʼzan yoʻq» degani. Never esa «bir marta ham emas».
hardly ever va hardly — Hardly ever = deyarli hech qachon (takrorlanish). Yolgʻiz hardly esa «zoʻrgʻa, deyarli … emas» degani (I can hardly hear you). A2-09 ga qarang.
Bitta soʻzli ravish va ibora — Bitta soʻzli ravishlar gap oʻrtasida, uzunroq iboralar odatda oxirida turadi. Zerikarli yoki odatiy xulq haqida gapirish usullari (She'll sit there for hours) ancha keyin, B2-17 da.
Imlo va talaffuz
- often /ˈɒfn/ (UK), /ˈɔːfn/ (US): koʻpincha t aytilmaydi, lekin /ˈɒftən/ ham eshitiladi. Urgʻu birinchi boʻgʻinda; oʻzbekchadagidek oxirgi boʻgʻinga oʻtkazmang.
- usually /ˈjuːʒuəli/ — toʻrt boʻgʻin, lekin tez nutqda koʻpincha uch boʻgʻin bilan aytiladi: /ˈjuːʒəli/. /ʒ/ tovushi oʻzbekchadagi «jurnal» soʻzining boshidagi «j» ga yaqin, lekin «jon» dagi «j» ga emas.
- always /ˈɔːlweɪz/ — urgʻu birinchi qismda; bitta l bilan yoziladi. /w/ uchun lablarni yumaloqlab oldinga choʻzing, pastki lab tishlarga tegmasin.
- once /wʌns/ — yozilishiga qarab «onse» deb oʻqimang: boshida /w/, oxirida /s/. twice /twaɪs/ = ikki marta. Uch va undan koʻp uchun three times, four times… ishlating.
- Ravish asosiy maʼno boʻlsa, unga urgʻu tushadi: She's never on time!
Oltin qoida
Takrorlanish ravishlari asosiy feʼldan oldin va be dan keyin keladi. Inkorda usually / often / always odatda don't / doesn't dan keyin keladi (We usually don't… ham toʻgʻri), sometimes esa undan oldin. Aniq iboralar (twice a week) odatda oxirida turadi. Never allaqachon inkor: not qoʻshmang.
Mashqlar
A. Tuzilish
Soʻzlarni tartibga keltiring yoki gapni toʻldiring.
-
Tartibga keltiring: always / I / breakfast / have
-
Tartibga keltiring: late / is / never / he
-
Tartibga keltiring: you / do / cook / often / ?
-
Tartibga keltiring: usually / we / don't / go out / on Mondays
-
Toʻldiring: We go on holiday a year. (one time)on holiday (UK); on vacation (US)
-
Toʻldiring: I see my aunt a year. (two times)
B. Maʼno
Toʻgʻri javobni tanlang.
-
Toʻgʻri javobni tanlang: I … watch TV — maybe once a month.
-
0% ni bildiradigan soʻzni tanlang: …
-
"He doesn't always walk to work." U har kuni ishga piyoda boradimi? …
-
Savolni toʻldiring: " do you go swimming?" "Twice a week."go swimming: turgʻun ibora, A1-22 ga qarang
C. Xatoni toping
Har bir gapda bitta xato bor yoki gap toʻgʻri. Toʻgʻrilangan gapni yozing yoki correct deb yozing.
-
She goes sometimes to the gym.
-
I don't never eat meat.
-
They always are busy.
-
I see my aunt two times in a year.
-
We usually have lunch at one.
D. Kontekstda
Matnni toʻldiring. Qavs ichidagi soʻzlarni toʻgʻri tartibda va toʻgʻri shaklda ishlating.
I'm a nurse. My week is never the same. I 16 (usually / work) from Monday to Thursday. I 17 (be / often) tired on Thursday evening! On Fridays I go to the gym, and I 18 (sometimes / swim) in the pool there. I 19 (never / work) on Sundays — Sunday is family day. My sister visits us 20 (two times) a month.
E. Sizning navbatingiz
Ingliz tilida yozing.
-
Haftangiz haqida always, sometimes va never bilan uchta gap yozing.
-
Javob bering: How often do you see your friends? Aniq ibora ishlating.
F. Aralash takrorlash
Oldingi darslarni takrorlang.
-
A1-13 Present Simple inkor va savol oʻzbekcha: don't, doesn't, do, does qachon ishlatiladi? your brother often play football?
-
A1-14 Have va Have Got oʻzbekcha: «mening … bor» inglizcha qanday aytiladi? I a shower every morning.
-
A1-12 Present Simple oʻzbekcha: I work, she works — -s qoʻshimchasi qachon kerak? My sister (study) every evening.
Javoblar
A. Tuzilish
- I always have breakfast.
- He is never late.
- Do you often cook?
- We don't usually go out on Mondays. / We usually don't go out on Mondays.
- once
- twice
B. Maʼno
- hardly ever
- never
- no
- How often
C. Xatoni toping
- She sometimes goes to the gym. / Sometimes she goes to the gym. / She goes to the gym sometimes.
- I never eat meat. / I don't ever eat meat.
- They are always busy. / They're always busy.
- I see my aunt twice a year. / I see my aunt two times a year.
- ✓ We usually have lunch at one.
D. Kontekstda
- usually work
- am often / 'm often
- sometimes swim
- never work
- twice
E. Sizning navbatingiz
- I always get up at seven. I sometimes cook dinner. I never work on Sundays.
- I see my friends twice a week.
F. Aralash takrorlash
- Does
- have / take
- studies
