Future in the Past: Was Going To, Would, Was About To ქართულად
The Future in the Past
ამ გვერდზე
მიზანი
ამ გაკვეთილის შემდეგ შეძლებთ ილაპარაკოთ გეგმებზე, ვარაუდებსა და იმაზე, რაც ის იყო უნდა მომხდარიყო, წარსულის თვალსაზრისიდან – was going to-ით, would-ით და was about to-თი.
მთავარი იდეა
წარმოიდგინეთ, რომ ძველ დღიურს პოულობთ. ერთ გვერდზე წერია: "Tomorrow I'm going to tell her the truth." ის „ხვალ“ დიდი ხნის წინ იყო. როცა ამ ამბავს დღეს ჰყვებით, გჭირდებათ საშუალება, თქვათ, რა იყო ჯერ კიდევ მომავალში წარსულის იმ მომენტში.
ინგლისური ამას მარტივად აკეთებს: მომავლის ფორმას წარსულში გადაიყვანს. am going to → was going to, will → would, am about to → was about to.
გრამატიკა ხშირად არ გვეუბნება, რა მოხდა შემდეგ. მაგრამ was going to ძალიან ხშირად შეცვლილი გეგმის ამბავს ჰყვება: I was going to call you, but my battery died. გეგმა არსებობდა; მოქმედება არ მოხდა.
ეს ფორმები განსაკუთრებით სასარგებლოა ამბის მოყოლისას B1-04 და სხვისი ნათქვამის გადმოცემისას B1-12.
ქართული და ინგლისური
ქართულს აქ კარგი სიტყვები აქვს. „ვაპირებდი“ ზუსტად was going to-ა: „დარეკვას ვაპირებდი, მაგრამ ტელეფონი დამიჯდა“. „ის იყო, უნდა გავსულიყავი, რომ…“ = was about to … when. და „ვიცოდი, რომ მოიგებდა“ – აქ ერთნაირია: ქართულიც იმ ფორმას იყენებს („მოიგებდა“), რომელიც პირობით წინადადებაშია, ზუსტად როგორც ინგლისური would.
მაგრამ ორი რამ აბნევს. პირველი: ქართულად შეუსრულებელ გეგმაზე ხშირად სწორედ ამ პირობით ფორმას ვამბობთ – „დაბადების დღეზე მოვიდოდი, მაგრამ რეისი დაიგვიანა“ – ან „უნდა დამერეკა“. ინგლისურში კონკრეტული წარსული გეგმა was going to-ა, არა would და არა had to. მეორე: ქართულ ირიბ თქმაში დრო ხშირად არ იცვლება – „თქვა, რომ მოვა“, „მეგონა, რომ ადვილი იქნება“. ინგლისურში წარსული ზმნის (said, thought, knew) შემდეგ will ხდება would.
| ქართული | ინგლისური | რაშია განსხვავება? |
|---|---|---|
| დარეკვას ვაპირებდი, მაგრამ ტელეფონი დამიჯდა. | I was going to call you, but my phone died. | აქ ერთნაირია: „ვაპირებდი“ = was going to |
| ლისაბონში გავფრინდებოდით, მაგრამ ავიაკომპანიამ რეისი გააუქმა. | We were going to fly to Lisbon, but the airline cancelled our flight. | პირობითი ფორმა შეუსრულებელ გეგმაზე → was going to, არა would |
| ვიცოდი, რომ მოიგებდა. | I knew she'd win. | აქ ერთნაირია: „მოიგებდა“ = would |
| თქვა, რომ ამანათი ორშაბათს მოვა. | She said the package would arrive on Monday. | ქართულად მომავალი დრო რჩება; ინგლისურში will → would |
| ის იყო, უნდა გავსულიყავი, რომ ტელეფონმა დარეკა. | I was about to leave when the phone rang. | „ის იყო…“ = was about to … when |
მოკლედ: „ვაპირებდი“ → was going to; „თქვა / ეგონა, რომ …-ს“ (მომავალი) → said / thought … would; „ის იყო, უნდა…“ → was about to.
ფორმა
| აწმყოს თვალსაზრისი | წარსულის თვალსაზრისი | მაგალითი |
|---|---|---|
| am / is / are going to + საწყისი ფორმა | was / were going to + საწყისი ფორმა | I was going to take the bus. |
| will + საწყისი ფორმა | would + საწყისი ფორმა | I knew she would win. |
| am / is / are about to + საწყისი ფორმა | was / were about to + საწყისი ფორმა | We were about to leave when it started to rain. |
უარყოფა და კითხვა
| ფორმა | მაგალითი |
|---|---|
| wasn't / weren't going to | I wasn't going to tell anyone. |
| Were you going to…? | Were you going to say something? |
| wouldn't | She promised she wouldn't be late. |
| wasn't / weren't about to | I wasn't about to give up. (= დანებებას არც ვაპირებდი) |
ფორმალური was / were to (He was to become president) C1-16-შია.
გამოყენება
1Was / were going to – გეგმები, რომლებიც შეიცვალა
was / were going to გამოიყენეთ წარსული გეგმისა ან განზრახვისთვის. ძალიან ხშირად გეგმა არ შესრულდა, და შემდეგი ნაწილი, ჩვეულებრივ but-ით, ხსნის, რატომ. I was going to… თხოვნის ან იდეის რბილი, თავაზიანი დასაწყისიცაა. ქართულად: „ვაპირებდი“ ან „…დი, მაგრამ“.
2Was / were going to – ვარაუდი წარსულის ნიშნების მიხედვით
წარსულის თვალსაზრისიდან was going to შეიძლება იმის ვარაუდსაც გამოხატავდეს, რასაც მოლაპარაკე მაშინ ხედავდა – ზუსტად ისე, როგორც going to ახლანდელი ნიშნების მიხედვით A2-03.
3Would – მომავალი წარსულიდან დანახული
Would will-ის წარსული ფორმაა. გამოიყენეთ ვარაუდებისთვის, დაპირებებისა და მოლოდინებისთვის, რომლებიც წარსულიდან ჩანს, განსაკუთრებით knew, thought, hoped, expected, promised, said-ის შემდეგ და ირიბ თქმაში B1-12. მთხრობელს would-ით შეუძლია გვითხრას, რა მოხდა მოგვიანებით. ქართულად აქ ხან პირობითი ფორმაა („მოიგებდა“), ხან – მომავალი დრო („თქვა, რომ მოვა“); ინგლისურში ორივე შემთხვევაში would.
4Was / were about to – ის იყო უნდა მომხდარიყო
was / were about to გამოიყენეთ იმისთვის, რაც წარსულის მომენტის შემდეგ ძალიან მალე უნდა მომხდარიყო (A2-05-ში be about to აწმყოში ისწავლეთ). ხშირად მოსდევს when + Past Simple: რაღაცამ ხელი შეუშალა. just დაამატეთ, როცა „წამით ადრე“ გულისხმობთ. ქართულად: „ის იყო, უნდა…“, „…-ას ვაპირებდი, რომ…“.
ხშირი შეცდომები
მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის
1. „გუშინ დაბადების დღეზე მოვიდოდი, მაგრამ ქუთაისიდან რეისი დაიგვიანა“ → I would come. ქართულად შეუსრულებელ გეგმას ხშირად პირობითი ფორმით ვამბობთ („მოვიდოდი“, „წავიდოდი“), და ის would-ს ჰგავს. ინგლისურში კონკრეტული წარსული გეგმა, რომელიც არ შესრულდა, was going to-ა.
2. „გიდმა გვითხრა, რომ საბაგირო დაკეტილი იქნება“ → will be. ქართულ ირიბ თქმაში დრო ხშირად არ იცვლება („იქნება“). ინგლისურში წარსული გადმოცემის ზმნის შემდეგ, როცა ის მომავალი უკვე წარსულშია, will → would.
3. „მეგონა, რომ ზღვა ასე არ მომენატრებოდა“ → thought … will. „მეგონა“-ს შემდეგ ქართულად შეიძლება მომავალიც დადგეს („არ მომენატრება“), ამიტომ ინგლისურში will რჩება. thought / didn't think-ის შემდეგ – would.
4. „გუშინ ბათუმის ფოტოები უნდა გამომეგზავნა“ → had to. „უნდა“ ქართულად გეგმაც შეიძლება იყოს და ვალდებულებაც, ამიტომ შეუსრულებელ გეგმაზე had to ჩნდება. Had to აუცილებლობას ნიშნავს. გეგმა ან დაპირება, რომელიც არ შესრულდა – was going to (ან was supposed to).
არ აგერიოთ
was going to + ზმნა თუ was going to + ადგილი – to + საწყისი ფორმა გეგმაა. to + ადგილი – go-ს Past Continuous (მოძრაობა).
would: მომავალი წარსულში თუ ჩვევა თუ პირობითი – კონტექსტი წყვეტს. იხ. B2-17 და B1-06. ქართულიც სამივეს ერთი ფორმით ამბობს („დაავიწყდებოდა“).
was going to თუ was about to – Was about to დროში ძალიან ახლოსაა: წამით ადრე. Was going to შეიძლება დღეების ან თვეების წინ იყოს.
მართლწერა და გამოთქმა
- არაფორმალურ მეტყველებაში ზმნის წინ going to ხშირად ჟღერს როგორც gonna /ˈɡʌnə/: I was gonna call you. ჩვეულებრივ წერაში დაწერეთ going to. /ʌ/ ქართულში არ არის: მოკლე, ღია ხმოვანია, ა-ს ჰგავს, მაგრამ პირი ნაკლებად იღება.
- was წინადადების შუაში სუსტია: /wəz/. were-იც სუსტია: /wə/ (UK), /wɚ/ (US). ქართველები ხმოვანს სრულად ამბობენ – აქ ის მოკლე, მოდუნებული /ə/-ა. w ქართული ვ არ არის: ტუჩები დაამრგვალეთ.
- would ნაცვალსახელების შემდეგ ხშირად იკუმშება: I knew she'd win /ʃiːd/. 'd-ის შემდეგ მოუსმინეთ საწყის ფორმას (she'd win); როცა 'd = had, past participle ისმის (she'd won).
- would-ში l არ წარმოითქმის: /wʊd/.
ოქროს წესი
წარსულის მომენტიდან წინ რომ გაიხედოთ, მომავლის ფორმა წარსულში გადაიყვანეთ: going to → was going to, will → would, about to → was about to. Was going to ხშირად ნიშნავს გეგმას, რომელიც არ შესრულდა. „ვაპირებდი“ = was going to; „თქვა / მეგონა, რომ …“ + მომავალი → would.
სავარჯიშოები
A. ფორმა
ფრჩხილებში მოცემული ფორმა წარსულის თვალსაზრისიდან ჩასვით.
-
I (going to) buy a new laptop, but then prices went up.
-
She promised she (will) help me with the project.
-
We (about to) start dinner when the doorbell rang.
-
They (going to) visit us last weekend, but their car broke down.
-
I knew you (will) love this film.
-
გახადეთ უარყოფითი: I (going to) say anything, but your shirt is inside out.
B. მნიშვნელობა
აირჩიეთ სწორი პასუხი ან უპასუხეთ კითხვას.
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: I … to the station when it started snowing. (= I was on my way)
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: Nobody knew that the shy student … become a famous actor.
-
რომელი წინადადება ნიშნავს „წამით ადრე“?
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: I … email you, but I forgot.
-
რას გულისხმობს ჩვეულებრივ "I was going to call you"?
C. იპოვეთ შეცდომა
ყოველ წინადადებაში ერთი შეცდომაა, ან წინადადება სწორია. დაწერეთ გასწორებული წინადადება ან დაწერეთ correct.
-
He said he will be home by eight, but he arrived at ten.
-
I was about calling you!
-
We were going to went to the beach.
-
The sky was very dark. It was going to rain.
D. კონტექსტში
ფრჩხილებში მოცემული სიტყვებით ჩასვით სწორი ფორმა.
On the morning of the interview, I 16 (going to / take) the bus, but it was late, so I ran. I knew I 17 (will / be) late. When I arrived, the manager 18 (about to / start) the next interview. She smiled and said she 19 (will / see) me in ten minutes. At the time, I didn't know that this job 20 (will / change) my life.
E. თქვენი ჯერი
დაწერეთ ინგლისურად.
-
დაწერეთ გეგმაზე, რომელიც არ შესრულდა. გამოიყენეთ was / were going to… but.
-
დაწერეთ მომენტზე, როცა რაღაცამ ხელი შეგიშალათ. გამოიყენეთ was about to… when.
F. შერეული გამეორება
გაიმეორეთ წინა გაკვეთილები.
-
B1-12 Reported Speech ქართულად: ირიბი ნათქვამი ინგლისურში – said, backshift, ნაცვალსახელები "I can help you," she said. გადმოეცით: She said she help me.can: მხოლოდ თუ ახლაც მართალია
-
B1-04 Narrative Tenses: როგორ მოვყვეთ ამბავი ინგლისურად – Past Simple, Past Continuous, Past Perfect When I got to the station, the train (already / leave).
-
A2-05 მომავალი დრო ინგლისურად: will, going to, Present Continuous თუ Present Simple? Hurry up! The film (about to) start.
-
B2-17 ჩვევები ინგლისურად: Would, Will და Always + -ing („ხოლმე“ ინგლისურად) When I was a child, I … live in a small village.
პასუხები
A. ფორმა
- was going to
- would / 'd
- were about to / were just about to
- were going to
- would / 'd
- wasn't going to / was not going to
B. მნიშვნელობა
- was going
- would
- I was about to leave when she arrived.
- was going to
- I planned to call you, but I didn't.
C. იპოვეთ შეცდომა
- He said he would be home by eight, but he arrived at ten. / He said he'd be home by eight, but he arrived at ten.
- I was about to call you!
- We were going to go to the beach.
- ✓ The sky was very dark. It was going to rain.
D. კონტექსტში
- was going to take
- would be / 'd be
- was about to start / was just about to start
- would see / 'd see
- would change
E. თქვენი ჯერი
- I was going to study medicine, but I changed my mind and became a teacher.
- I was about to fall asleep when my phone rang.
F. შერეული გამეორება
- could / can
- had already left
- is about to / 's about to
- used to
