Verb + -ing თუ verb + to? enjoy cooking, decide to wait – სრული სიები ქართულად
Verb + -ing or Verb + To: The Full Lists
ამ გვერდზე
მიზანი
ამ გაკვეთილის შემდეგ შეძლებთ სწორად აირჩიოთ ზმნა + -ing (I enjoy cooking) ან ზმნა + ინფინიტივი (to + ზმნა) (We decided to wait) დაახლოებით ოცდაათი ხშირი ზმნის შემდეგ, და გამოიყენოთ ზედსართავი სახელი + to (easy to use).
მთავარი იდეა
როცა ერთ ზმნას მეორე მოსდევს, მეორე ზმნა დროს ვერ ატარებს. მას ორიდან ერთი ფორმა აქვს: -ing ფორმა (swimming) ან ინფინიტივი (to swim). ფორმას პირველი ზმნა ირჩევს.
გახსოვთ ისარი A2-25-დან? ინფინიტივი ხშირად წინ მიუთითებს, როგორც ისარი – ჯერ არშემდგარი მოქმედებისკენ: I hope to see you. She decided to leave. -ing ფორმა კი მოქმედებას ხშირად „საგნად“ აქცევს – რაღაცად, რასაც განიცდით, ერიდებით, ამთავრებთ ან რაზეც ლაპარაკობთ: I enjoy cooking. He denied taking it.
ეს ლოგიკა ძლიერი ტენდენციაა და არა კანონი. ზოგი ზმნა უბრალოდ უნდა ისწავლოთ: imagine + -ing, fail + to. ამიტომ ეს გაკვეთილი ორ სიას გაძლევთ, პატარა მნიშვნელობით ჯგუფებად დალაგებულს. ისწავლეთ ჯგუფები თითო მაგალითით და არჩევანის უმეტესობა ავტომატური გახდება.
ქართული და ინგლისური
ქართულს ინფინიტივი არ აქვს. ორი ზმნის შეერთებისას ქართული ან საწყისს (სახელზმნას) იყენებს – „მიყვარს ცურვა“, „მანქანის გაყიდვა გადავწყვიტეთ“ – ან „რომ“ + კავშირებითს: „შემომთავაზა, რომ წამიყვანდა“. და რაც მთავარია, ქართულად ეს არჩევანი პირველ ზმნაზე არ არის დამოკიდებული: საწყისი შეიძლება enjoy-საც მოსდევდეს და decide-საც. ამიტომ ქართული აქ ვერ დაგეხმარებათ – ინგლისურში ფორმას პირველი ზმნა წყვეტს.
ქართული საწყისი სახელს ჰგავს, ამიტომ ქართველები ხშირად ყველგან -ing-ს ამბობენ (decided going), „რომ“-იანი წინადადება კი that-ად ითარგმნება იქ, სადაც ინგლისურს to სჭირდება (refused that…). ზოგჯერ კი ქართული და ინგლისური ემთხვევა: „საცობში ჯდომას ვერ იტანს“ – can't stand sitting – აქ ერთნაირია, საწყისი = -ing.
| ქართული | ინგლისური | რაშია განსხვავება? |
|---|---|---|
| სახლიდან მუშაობა მსიამოვნებს. | I enjoy working from home. | აქ ერთნაირია: საწყისი → -ing |
| მანქანის გაყიდვა გადავწყვიტეთ. | We decided to sell the car. | ქართულად ისევ საწყისი; ინგლისურში decide → to |
| შემომთავაზა, რომ აეროპორტში წამიყვანდა. | She offered to drive me to the airport. | „რომ“ + ზმნა → offer to, არა offered that |
| ტომმა ტაქსით წასვლა შემოგვთავაზა. | Tom suggested taking a taxi. | suggest → -ing, არასოდეს to |
| ეს რეცეპტი ადვილი შესასრულებელია. | This recipe is easy to follow. | ქართული მიმღეობა → ზედსართავი + to |
მოკლედ: ქართულად საწყისი ან „რომ“ ყველა ზმნას მოსდევს; ინგლისურში პირველი ზმნა ირჩევს: enjoy / avoid / suggest + -ing, decide / hope / refuse + to.
ფორმა
ორი სქემა
| სქემა | აგებულება | მაგალითი |
|---|---|---|
| A | ზმნა + -ing | I enjoy reading. |
| B | ზმნა + to + საწყისი ფორმა | We decided to wait. |
სია A: ზმნა + -ing
| მნიშვნელობითი ჯგუფი | ზმნები |
|---|---|
| გრძნობები და გემოვნება | enjoy, mind, miss, can't stand, can't help |
| თავის არიდება, გადადება, დასრულება, რისკი | avoid, postpone, finish, risk |
| ფიქრი და თქმა | admit, deny, consider, imagine, suggest |
| რას მოიცავს სამსახური ან საქმიანობა | involve, practise (UK) / practice (US) |
სია B: ზმნა + ინფინიტივი
| მნიშვნელობითი ჯგუფი | ზმნები |
|---|---|
| გეგმები და მოლოდინი | arrange, decide, expect, hope, plan |
| დაპირება, შეთავაზება, უარი | agree, offer, promise, refuse, threaten |
| წარმატება, წარუმატებლობა, უნარი | manage, fail, afford (ჩვეულებრივ can / can't-ით), learn |
| როგორ ჩანს ან როგორ ხდება ჩვეულებრივ | seem, tend, pretend |
უარყოფა: not პირდაპირ -ing ფორმის ან to-ს წინ დასვით.
| სქემა | მაგალითი |
|---|---|
| not + -ing | Imagine not having a car. |
| not + to | She pretended not to hear me. |
ზედსართავი სახელი + to
| აგებულება | მაგალითი |
|---|---|
| It's + ზედსართავი + to… | It's easy to forget passwords. |
| ქვემდებარე + be + ზედსართავი + to… | This app is easy to use. |
| გრძნობის ზედსართავი + to… | I was surprised to see him. |
გამოყენება
1ზმნა + -ing – გრძნობები და გემოვნება
enjoy, mind, miss, can't stand და can't help-ის შემდეგ -ing ფორმა გამოიყენეთ. Can't stand = „ვერ ვიტან“; can't help = „ვერ ვიკავებ თავს“.
2ზმნა + -ing – თავის არიდება, გადადება, დასრულება, რისკი
ეს ზმნები მოქმედებას „საგნად“ აქცევს, რომელსაც მართავთ: შორს იჭერთ, გადადებთ, ამთავრებთ ან საფრთხეში აგდებთ.
3ზმნა + -ing – ფიქრი და თქმა
admit, deny, consider, imagine და suggest-ის შემდეგ -ing გამოიყენეთ. Suggest-ს that-იანი სქემაც აქვს (She suggested that we leave) – იხ. B2-14. Suggest-ს ინფინიტივი არასოდეს მოსდევს. ქართულად აქ ხშირად „რომ“-ია – ინგლისურში -ing.
4ზმნა + -ing – involve და practise
Involve = „აუცილებელ ნაწილად მოიცავს“; practise = „ბევრჯერ აკეთებს, რომ გაუმჯობესდეს“.
5ზმნა + to – გეგმები და მოლოდინი
ეს ზმნები ჯერ არშემდგარ მოქმედებას „უყურებს“: ისარი წინ მიუთითებს. ქართულად აქაც ხშირად საწყისია („გაყიდვა გადავწყვიტეთ“) – ინგლისურში მაინც to.
6ზმნა + to – დაპირება, შეთავაზება, უარი და მუქარა
როცა თანხმდებით, პირდებით, სთავაზობთ, უარს ამბობთ ან ემუქრებით, მომავალ მოქმედებაზე ლაპარაკობთ – ამიტომ to მოსდევს. ქართული „რომ“ აქ that არ არის.
7ზმნა + to – წარმატება, წარუმატებლობა და სწავლა
Manage to – სირთულის შემდეგ წარმატება; fail to – წარუმატებლობა (ხშირად ოფიციალური); can't afford to – ფული ან დრო არ გყოფნით; learn to – ახალი უნარი.
8ზმნა + to – seem, tend, pretend
Seem to – შთაბეჭდილება; tend to – რაც ჩვეულებრივ ხდება; pretend to – თავის მოჩვენება.
9ზედსართავი სახელი + to
ბევრ ზედსართავს to + საწყისი ფორმა მოსდევს: easy, hard, difficult, nice, ready, happy, sorry, surprised, pleased. როცა ქვემდებარე თავად ის საგანია, რასაც იყენებენ ან იგებენ, მეორე დამატება აღარ დაამატოთ.
ხშირი შეცდომები
მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის
1. „ვიზის აღება მოახერხა“ → managed getting. ქართული საწყისი („აღება“, „ყიდვა“, „წასვლა“) სახელს ჰგავს და თითქმის ყველა ზმნას მოსდევს, ამიტომ ქართველები ინგლისურშიც ყველგან -ing-ს სვამენ. Manage (და decide, hope, afford) to-ს ითხოვს.
2. „უარი თქვეს, რომ ფული დაებრუნებინათ“ → refused that. ქართულად „რომ“-იანი წინადადება ჩვეულებრივია, ინგლისურად კი that-ად ითარგმნება. Refuse, offer, agree-ის შემდეგ that-იანი წინადადება არ დგას – საჭიროა to + ზმნა.
3. „ვინ შემოგვთავაზა წვეულების ეზოში გამართვა?“ → suggested us to. „შემოგვთავაზა“ ერთ სიტყვაში ადამიანსაც („ჩვენ“) შეიცავს, ამიტომ ქართველები suggest-ის შემდეგ us-ს და to-ს სვამენ. Suggest-ს არც ადამიანი მოსდევს პირდაპირ და არც ინფინიტივი: suggest + -ing ან suggest that we…
4. „ეს აპლიკაცია ადვილი გამოსაყენებელია?“ → easy for using. ქართული მიმღეობა („გამოსაყენებელი“, „გასაგები“) ან „გამოსაყენებლად“ ინგლისურად ხშირად for + -ing-ად გადადის. ზედსართავის შემდეგ ინგლისური to + ზმნას იყენებს.
არ აგერიოთ
ზმნა + to თუ ზმნა + დამატება + to – ამ გაკვეთილში ორივე მოქმედებას ერთი ადამიანი აკეთებს. როცა მეორე მოქმედებას სხვა ადამიანი აკეთებს, ბევრ ზმნას დამატება ემატება: იხ. B1-18.
მნიშვნელობის შემცვლელი ზმნები – remember, forget, stop, try (იხ. B2-15) და regret, mean, go on, need (იხ. B2-16) ორივე სქემას იღებს სხვადასხვა მნიშვნელობით. ისინი ამ სიებში არ შედის.
ზმნები, რომლებიც ორივეს იღებს თითქმის განსხვავების გარეშე – like, love, hate, start, begin, continue ორივე სქემით შეიძლება A2-25.
ინფინიტივის to თუ წინდებული to – look forward to-სა და be used to-ში to წინდებულია, ამიტომ -ing მოსდევს: იხ. B1-19.
მართლწერა და გამოთქმა
- -ing-ის მართლწერა: ბოლო უხმო -e იკარგება (make → making), ერთი მახვილიანი ხმოვნის შემდეგ ბოლო თანხმოვანი ორმაგდება (stop → stopping, plan → planning), -ie → -y (lie → lying).
- -ing /ɪŋ/: /ŋ/ ქართულში არ არის. ენის უკანა ნაწილი სასას მიადეთ და ხმა ცხვირით გაუშვით; ბოლოს გ-ს ნუ დაამატებთ.
- practise ბრიტანული ზმნაა, practice – ბრიტანული არსებითი სახელი; ამერიკულ მართლწერაში ორივე practice-ია.
- to მეტყველებაში სუსტია: თანხმოვნის წინ /tə/ (want to go სწრაფ მეტყველებაში „wanna go“-ს ჰგავს), ხმოვნის წინ /tu/ (to eat). ქართველები ყველა ხმოვანს სრულად ამბობენ – აქ to მოკლე და მსუბუქია. წერით ყოველთვის want to.
- მახვილი ზმნებზეა და არა to-ზე: I decided to wait – to მსუბუქია.
ოქროს წესი
მეორე ზმნის ფორმას პირველი ზმნა ირჩევს – და არა ქართული თარგმანი. -ing მოქმედებას ხშირად „საგნად“ აქცევს (enjoy, avoid, deny); to ხშირად წინ მიუთითებს (decide, hope, promise). სადაც ლოგიკა არ გეხმარებათ, ზმნა მაგალითით ისწავლეთ.
სავარჯიშოები
A. ფორმა
ფრჩხილებში მოცემული ზმნა ჩასვით სწორი ფორმით.
-
I don't mind (wait).
-
They agreed (share) the costs.
-
Have you finished (pack)?
-
We managed (find) a parking space.
-
He denied (break) the window.
-
The printer seems (be) broken.
-
გადააკეთეთ უარყოფითად: She pretended to hear me.
-
გადააკეთეთ უარყოფითად: Imagine having a car.
B. მნიშვნელობა
აირჩიეთ სწორი პასუხი.
-
აირჩიეთ: Have you considered … abroad?
-
აირჩიეთ: We can't afford … a house yet.
-
აირჩიეთ ზმნა, რომელიც მნიშვნელობას შეესაბამება: People … to eat more in winter — it's normal.
-
აირჩიეთ: If you drive so fast, you … losing your licence.
-
"I'm not going to help you!" he said. აირჩიეთ: He … to help.
C. იპოვეთ შეცდომა
ყოველ წინადადებაში ერთი შეცდომაა, ან წინადადება სწორია. დაწერეთ გასწორებული წინადადება ან დაწერეთ correct.
-
I hope seeing you soon.
-
He suggested to take the bus.
-
Did you manage finishing the report?
-
This password is hard to remember it.
-
My job involves meeting new people.
D. კონტექსტში
ფრჩხილებში მოცემული ზმნები ჩასვით წერილში სწორი ფორმით.
Hi Sam! Good news: I've finally decided 19 (leave) my job. I'd been considering 20 (do) it for months. My boss offered 21 (give) me more money, but I refused 22 (stay). I'll really miss 23 (work) with the team, though. Now I'm hoping 24 (find) something closer to home. It's nice 25 (have) a fresh start!
E. თქვენი ჯერი
დაწერეთ ინგლისურად.
-
დაწერეთ ორი წინადადება თქვენს ჩვევებზე: ერთი იმაზე, რისი კეთებაც გსიამოვნებთ, და ერთი იმაზე, რასაც ერიდებით.
-
დაწერეთ ორი წინადადება თქვენს გეგმებზე: ერთი hope-ით და ერთი can't afford-ით.
F. შერეული გამეორება
გაიმეორეთ წინა გაკვეთილები.
-
A2-25 Verb + -ing თუ Verb + To? want to, enjoy -ing და want someone to ქართულად I'd like (go) home now.
-
B1-16 Must be, can't be, might be ქართულად: დასკვნა და ვარაუდი აწმყოზე Everyone's laughing. The film be funny. (დარწმუნებული ვარ.)
-
A2-30 Bored თუ Boring? -ed და -ing ზედსართავი სახელები ინგლისურად The lesson was so ___ … that I fell asleep.
პასუხები
A. ფორმა
- waiting
- to share
- packing
- to find
- breaking / having broken
- to be
- She pretended not to hear me.
- Imagine not having a car.
B. მნიშვნელობა
- moving
- to buy
- tend
- risk
- refused
C. იპოვეთ შეცდომა
- I hope to see you soon.
- He suggested taking the bus. / He suggested that we take the bus. / He suggested we take the bus. / He suggested that we should take the bus. / He suggested we should take the bus.
- Did you manage to finish the report?
- This password is hard to remember.
- ✓ My job involves meeting new people.
D. კონტექსტში
- to leave
- doing
- to give
- to stay
- working
- to find
- to have
E. თქვენი ჯერი
- I enjoy cooking for friends. I avoid driving in the city centre.
- I'm hoping to visit Japan next year. I can't afford to buy a new car right now.
F. შერეული გამეორება
- to go
- must
- boring
