Slowingoგრამატიკა
B2 16 / 30

Remember, Forget, Stop, Try: -ing თუ to? მნიშვნელობის სხვაობა ქართულად

Remember, Forget, Stop, Try

ამ გვერდზე
  1. მიზანი
  2. მთავარი იდეა
  3. ქართული და ინგლისური
  4. ფორმა
  5. გამოყენება
  6. ხშირი შეცდომები
  7. მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის
  8. არ აგერიოთ
  9. მართლწერა და გამოთქმა
  10. ოქროს წესი
  11. სავარჯიშოები

მიზანი

ამ გაკვეთილის შემდეგ შეძლებთ აირჩიოთ -ing ან to remember-ის, forget-ის, stop-ისა და try-ის შემდეგ და ახსნათ, როგორ ცვლის ეს არჩევანი მნიშვნელობას.

მთავარი იდეა

ზმნების უმეტესობასთან -ing-სა და to-ს შორის არჩევანი უბრალოდ დასამახსოვრებელი ფაქტია B1-17. მაგრამ რამდენიმე ძალიან ხშირ ზმნასთან ეს არჩევანი მნიშვნელობას ცვლის, და ამას თავისი ლოგიკა აქვს.

გაიხსენეთ ისარი A1-25-დან და A2-25-დან: to-ინფინიტივი წინ მიუთითებს, მოქმედებაზე, რომელიც მთავარი ზმნის შემდეგ მოდის – მოვალეობაზე, მიზანზე, დანიშნულებაზე. -ing ფორმა თავად მოქმედებას უყურებს, და ხშირად ეს მოქმედება უკვე რეალურია: ადრე მოხდა ან უკვე მიმდინარეობს.

I remember locking the door: ჯერ ჩაკეტვა, მერე მოგონება. Remember to lock the door: ჯერ გახსოვდეთ, მერე ჩაკეტეთ.

She stopped smoking: მოწევა რეალური იყო და დასრულდა. She stopped to smoke: სიარული შეწყვიტა, და მოწევა მერე მოვიდა.

დაიმახსოვრეთ ეს სურათი – -ing თავად მოქმედებას უყურებს; to წინ მიუთითებს – და ეს ოთხი ზმნა ლოგიკური გახდება.

ქართული და ინგლისური

ქართულად ორი ზმნის შეერთებისას ხშირად საწყისი დგას, და ის მოგონებასაც გამოხატავს და დავალებასაც: „ბავშვობაში ამ პლაჟზე სიარული მახსოვს“ (მოგონება) და „არ დაგავიწყდეს ბებიასთვის დარეკვა“ (დავალება). ინგლისურში ეს ორი სხვადასხვა ფორმაა: remember visiting და forget to call. ამიტომ ქართული საწყისი აქ ვერ დაგეხმარებათ – დროზე იფიქრეთ: მოქმედება უკვე მოხდა თუ წინ არის?

Stop-თან ქართული უფრო ცხადია, რადგან სხვადასხვა ზმნას ვიყენებთ: „მოწევას თავი დაანება“ (= stopped smoking) და „წყლის საყიდლად გავჩერდით“ (= stopped to buy). ოღონდ მიზნის ფორმა „საყიდლად“ ინგლისურად to-ა, არა for buying. Try-სთანაც ქართულში მსგავსი სხვაობაა: „ვეცადე, ქილა გამეხსნა“ (ძალისხმევა = try to) და „სცადე გადატვირთვა“ (ექსპერიმენტი = try -ing). მაგრამ ლექსიკონი „გადატვირთვას“ ხშირად restart-ად თარგმნის, და ასე ჩნდება try restart – ინგლისურში try-ს შემდეგ საწყისი ფორმა არ დგას.

ქართულიინგლისურირაშია განსხვავება?
ბავშვობაში ამ პლაჟზე სიარული მახსოვს.I remember visiting this beach as a child.აქ ერთნაირია: მოგონება → საწყისი = -ing
არ დაგავიწყდეს ბებიასთვის დარეკვა.Don't forget to call your grandmother.ქართულად ისევ საწყისი; დავალება → to
მამამ მოწევას თავი დაანება.My dad stopped smoking ten years ago.ჩვევის დასრულება → stop + -ing
გზაში წყლის საყიდლად გავჩერდით.We stopped to buy some water on the way.მიზანი („-ად“) → to, არა for buying
ვეცადე, ქილა გამეხსნა, მაგრამ თავსახური ძალიან მაგრად იყო.I tried to open the jar, but the lid was too tight.ძალისხმევა → try to
თუ ლეპტოპი ნელა მუშაობს, სცადე გადატვირთვა.If your laptop is slow, try restarting it.ექსპერიმენტი → try + -ing, არა try restart

მოკლედ: ქართულ საწყისს ნუ ენდობით – იკითხეთ, უკვე მოხდა (→ -ing) თუ წინ არის (→ to); „საყიდლად გავჩერდით“ → stopped to buy; „სცადე…“ → try + -ing.

ფორმა

ზმნა+ -ing+ to-ინფინიტივი
rememberადრინდელი მოქმედების მოგონებაგახსოვთ დავალება და მერე ასრულებთ
forgetადრინდელი მოქმედების მოგონება (ძირითადად I'll never forget + -ing)დავალებას არ ასრულებთ
stopსაქმიანობის დასრულებაერთ საქმიანობას წყვეტთ, რათა მეორე გააკეთოთ
tryრაღაცას აკეთებთ ექსპერიმენტად, რომ ნახოთ, დაგეხმარებათ თუ არაცდილობთ, რთული რამ გააკეთოთ

მოვლენების თანმიმდევრობა

წინადადებაჯერმერე
I remember posting the letter.postingremembering
Remember to post the letter.rememberingposting
We stopped talking.talkingstopping
We stopped to talk.stoppingtalking

გამოყენება

1Remember + -ing თუ to

Remember + -ing = გახსოვთ რაღაც, რაც ადრე მოხდა. Remember + to = დავალება არ დაგავიწყდათ და მერე შეასრულეთ. -ing ფორმის წინ ადამიანიც შეიძლება დასვათ: I remember my dad singing.

I remember visiting this beach as a child.
მახსოვს, ბავშვობაში ამ პლაჟზე როგორ დავდიოდით.
მოგონება → -ing
I clearly remember locking the front door.
კარგად მახსოვს, რომ შესასვლელი კარი ჩავკეტე.
ჯერ ჩაკეტვა, მერე მოგონება
I remember my dad singing in the kitchen.
მახსოვს, მამა სამზარეულოში როგორ მღეროდა.
remember + ადამიანი + -ing
Remember to switch off the lights when you leave.
წასვლისას შუქის გამორთვა არ დაგავიწყდეთ.
დავალება: ჯერ გახსოვთ, მერე გამორთავთ
Did you remember to bring the charger?
დამტენის წამოღება არ დაგავიწყდა?
დავალება → to
She always remembers to send a birthday card.
დაბადების დღის ბარათის გაგზავნა არასოდეს ავიწყდება.
დავალება, რომელსაც ასრულებს

2Forget + to თუ -ing

Forget + to = დავალება არ შეასრულეთ, რადგან არ გაგახსენდათ. ეს გაცილებით ხშირი სქემაა. Forget + -ing ძირითადად გვხვდება I'll never forget…-ში (ძლიერი მოგონება) და I'd forgotten all about…-ში. ქართულად ორივე შემთხვევაში შეიძლება საწყისი იყოს („დარეკვა დამავიწყდა“), ამიტომ დავალებაზე ინგლისურში to არ დაკარგოთ.

He forgot to charge his phone, so it died at lunchtime.
ტელეფონის დატენა დაავიწყდა და შუადღისას დაუჯდა.
„დატენა დაავიწყდა“ (საწყისი) → forgot to charge
Don't forget to call your grandmother.
ბებიასთვის დარეკვა არ დაგავიწყდეს.
დავალება → to
I forgot to tell you — the meeting has moved to Thursday.
დამავიწყდა მეთქვა: შეხვედრა ხუთშაბათზე გადაიტანეს.
დავალება, რომელიც არ შესრულდა
I'll never forget seeing the Northern Lights for the first time.
არასოდეს დამავიწყდება, ჩრდილოეთის ციალი პირველად რომ ვნახე.
ძლიერი მოგონება → -ing
I'd completely forgotten about lending him that book.
სულ დამავიწყდა, რომ ის წიგნი ვათხოვე.
about + -ing: მოგონება

3Stop + -ing თუ to

Stop + -ing = საქმიანობის დასრულება ან ჩვევისთვის თავის დანებება. Stop + to = რასაც აკეთებთ, წყვეტთ, რათა სხვა რამ გააკეთოთ; ეს to მიზანს გამოხატავს A2-26. ქართულად აქ ზმნებიც განსხვავდება: „თავი დაანება / შეწყვიტა“ და „გაჩერდა, რომ… / -ად“.

My dad stopped smoking ten years ago.
მამამ მოწევას ათი წლის წინ დაანება თავი.
ჩვევის დასრულება → -ing
Can you stop tapping your pen? It's driving me crazy.
კალმით კაკუნს ხომ ვერ შეწყვეტ? ნერვებს მიშლის.
მიმდინარე მოქმედების შეწყვეტა → -ing
It's stopped raining. Let's go out.
წვიმამ გადაიღო. გავიდეთ გარეთ.
წვიმა დასრულდა; ინგლისურს it სჭირდება
We stopped to buy some water on the way.
გზაში წყლის საყიდლად გავჩერდით.
მიზანი: „საყიდლად“ → to buy
She stopped to check her messages, then carried on walking.
გაჩერდა, შეტყობინებები შეამოწმა და მერე გზა განაგრძო.
გაჩერდა, რომ შეემოწმებინა → to
Halfway up the hill, we stopped to rest.
გორაზე ასვლისას, შუა გზაზე, დასასვენებლად გავჩერდით.
„დასასვენებლად“ → to rest

4Try + to თუ -ing

Try + to = ძალისხმევა, რომ რაღაც რთული გააკეთოთ; შეიძლება ვერ მოახერხოთ. Try + -ing = რაღაცას ექსპერიმენტად აკეთებთ, რომ ნახოთ, წყვეტს თუ არა პრობლემას. try + -ing-ს ხშირად რჩევისთვის იყენებენ. ქართულად: „ვეცადე, …“ (ძალისხმევა) და „სცადე …“ (ექსპერიმენტი).

I tried to open the jar, but the lid was too tight.
ვეცადე, ქილა გამეხსნა, მაგრამ თავსახური ძალიან მაგრად იყო.
ძალისხმევა, რომელიც ჩაიშალა
Please try to be on time tomorrow.
გთხოვთ, ხვალ ეცადეთ, დროზე მოხვიდეთ.
ძალისხმევა → to
She's trying to save money for a new car.
ცდილობს, ახალი მანქანისთვის ფული დააგროვოს.
„ცდილობს“ → try to
If your laptop is slow, try restarting it.
თუ ლეპტოპი ნელა მუშაობს, სცადე მისი გადატვირთვა.
ექსპერიმენტი: შეიძლება დაგეხმაროს
Have you tried adding a little lemon juice?
ცოტა ლიმონის წვენის დამატება გიცდია?
რჩევა: სცადე ექსპერიმენტად
I tried taking the bus instead of driving, and it was much faster.
მანქანის ნაცვლად ავტობუსით მგზავრობა ვცადე და ბევრად სწრაფი აღმოჩნდა.
ექსპერიმენტი, რომელმაც გაამართლა

ხშირი შეცდომები

❌I remember to visit Rome when I was ten.
✅I remember visiting Rome when I was ten.
წარსულის მოგონება → -ing.
❌Please remember calling your grandmother tonight.
✅Please remember to call your grandmother tonight.
მოგვიანებით შესასრულებელი დავალება → to.
❌Don't forget locking the door.
✅Don't forget to lock the door.
დავალება → forget + to.
❌I stopped drink coffee last year.
✅I stopped drinking coffee last year.
stop + -ing, არა საწყისი ფორმა.
❌Try restart it.
✅Try restarting it. ან Try to restart it.
try + -ing ან to, არასოდეს + საწყისი ფორმა.
⚠️He stopped to smoke last year — it was really hard.
✅He stopped smoking last year.
stopped to smoke გრამატიკულად სწორია, მაგრამ ნიშნავს, რომ სიგარეტის მოსაწევად შეჩერდა; თავის დანებებაზე -ing გამოიყენეთ.

მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის

1. „ლუკა ამბობს, რომ ფანჯრის გატეხვა არ ახსოვს“ → remember to break. ქართული საწყისი („გატეხვა“) ლექსიკონში to break-ად წერია, ამიტომ მოგონებაზეც to ჩნდება. წარსულის მოგონებას ინგლისურში მხოლოდ -ing გამოხატავს.

⚠️Luka says he doesn't remember to break the window, but we all saw him do it.
✅Luka says he doesn't remember breaking the window, but we all saw him do it.
გრამატიკულად სწორია, მაგრამ ნიშნავს, რომ ფანჯრის გატეხვა დავალება იყო და დაავიწყდა; მოგონება → -ing

2. „სალომეს რძის ყიდვა დაავიწყდა“ → forgot buying. ქართულად დავალებაზეც საწყისს ვამბობთ („ყიდვა დაავიწყდა“), და ის -ing-ს ჰგავს. მაგრამ შეუსრულებელი დავალება ინგლისურში forget + to-ა.

❌Salome forgot buying milk, so we had our coffee black.
✅Salome forgot to buy milk, so we had our coffee black.
შეუსრულებელი დავალება → forgot to

3. „ბენზინის ჩასასხმელად გავჩერდით“ → stopped for filling. ქართული მიზნის ფორმა („ჩასასხმელად“, „საყიდლად“) for-ად ითარგმნება, მერე კი -ing ემატება. Stop-ის შემდეგ მიზანს to გამოხატავს.

❌On the road to Kazbegi, we stopped for filling up the tank.
✅On the road to Kazbegi, we stopped to fill up the tank.
მიზანი → stop + to

4. „სცადე ნანის მღერა“ → try sing. ქართულ საწყისს („მღერა“) ლექსიკონი ინგლისური საწყისი ფორმით თარგმნის, ამიტომ try-ს შემდეგ შიშველი ზმნა ჩნდება. რჩევაში, ექსპერიმენტად, საჭიროა try + -ing.

❌When the baby won't stop crying, try sing her a lullaby.
✅When the baby won't stop crying, try singing her a lullaby.
try + -ing

არ აგერიოთ

try to do თუ try doing – ძალისხმევა თუ ექსპერიმენტი.

I tried to lift the box, but it was too heavy.
ვეცადე, ყუთი ამეწია, მაგრამ ძალიან მძიმე იყო.
ძალისხმევა, ჩაიშალა
I tried lifting it with my legs, not my back, and it worked.
ვცადე, ზურგით კი არა, ფეხებით ამეწია, და გამოვიდა.
ექსპერიმენტი, მეთოდი

stop to do თუ stop doing – მიზანი თუ დასრულება.

We stopped to eat.
საჭმელად გავჩერდით.
გზა შევწყვიტეთ, რომ გვეჭამა
We stopped eating.
ჭამა შევწყვიტეთ.
ჭამა დავამთავრეთ

remember doing თუ remember to do – მოგონება თუ დავალება.

I remember sending the email.
მახსოვს, რომ იმეილი გავაგზავნე.
მოგონება მაქვს
I remembered to send the email.
იმეილის გაგზავნა არ დამავიწყდა.
დავალება შევასრულე

სხვა ზმნები, რომლებიც მნიშვნელობას იცვლის – regret, mean, go on, like და need B2-16-შია. enjoy-სა და decide-ს მხოლოდ ერთი სქემა აქვს და მნიშვნელობა არ იცვლება B1-17.

მართლწერა და გამოთქმა

  • -ing ფორმის მართლწერა: stop → stopping (თანხმოვანი ორმაგდება), forget → forgetting (მახვილი ბოლო მარცვალზეა, ამიტომ t ორმაგდება), try → trying (y რჩება).
  • თანხმოვნის წინ to სუსტია: /tə/ – to call /tə ˈkɔːl/. ქართულად ყველა ხმოვანს სრულად ვამბობთ, აქ კი ხმოვანი მოკლე და მოდუნებულია; სრულ „უ“-ს ნუ იტყვით.
  • stopped to-ში ორი t ერთ ბგერად ერწყმის: /stɒpt tə/ (UK), /stɑːpt tə/ (US). ამიტომ stopped to და stopping ყურით კარგად გაარჩიეთ: ზმნის შემდეგ მოუსმინეთ, to ისმის თუ -ing. stopped ერთმარცვლიანია – ბოლოში ხმოვანს ნუ ჩაუმატებთ.
  • -ing-ში /ŋ/ ცხვირისმიერია: ენის უკანა ნაწილი რბილ სასას ეხება; ბოლოში g-ს ნუ იტყვით.
  • remember /rɪˈmembə/ (UK), /rɪˈmembər/ (US) – მახვილი მეორე მარცვალზეა. r ქართული რ-ივით არ ცახცახებს: ენა არაფერს ეხება.

ოქროს წესი

remember-ის, forget-ის, stop-ისა და try-ის შემდეგ -ing თავად მოქმედებას უყურებს ან იმას, რაც უკვე მოხდა, to კი წინ მიუთითებს – მოქმედებაზე, რომელიც შემდეგ მოდის: დავალებაზე, მიზანზე ან ძალისხმევაზე. ქართულ საწყისს ნუ ენდობით: იკითხეთ, უკვე მოხდა თუ წინ არის?

სავარჯიშოები

A. ფორმა

ფრჩხილებში მოცემული ზმნა ჩასვით სწორი ფორმით.

  1. I clearly remember (put) my keys in my bag.
  2. Please remember (water) the plants while I'm away.
  3. My grandfather stopped (drive) when he turned 85.
  4. On the way home, we stopped (buy) some coffee.
  5. I'll never forget (see) the sea for the first time.
  6. Did you remember (lock) the back door, or is it still open?

B. მნიშვნელობა

აირჩიეთ სწორი პასუხი.

  1. აირჩიეთ სწორი პასუხი: I tried … the box, but it was too heavy. (= I made an effort, but failed)
  2. აირჩიეთ სწორი პასუხი: If the soup is too salty, try … a potato. (= do it as an experiment and see if it helps)
  3. აირჩიეთ სწორი პასუხი: We stopped … at the view. (= we stopped walking so that we could look)
  4. აირჩიეთ სწორი პასუხი: I'll never forget … my hero. (= a memory)
  5. რომელი წინადადება ნიშნავს, რომ მოწევას თავი დაანება?

C. იპოვეთ შეცდომა

ყოველ წინადადებაში ერთი შეცდომაა, ან წინადადება სწორია. დაწერეთ გასწორებული წინადადება ან დაწერეთ correct.

  1. I remember to go to that beach when I was a child.
  2. Don't forget calling your grandmother tonight.
  3. Can you stop to tap your pen? It's driving me crazy.
  4. I tried to call you three times, but you didn't answer.

D. კონტექსტში

ფრჩხილებში მოცემული ზმნა ჩასვით სწორი ფორმით.

A road trip
Mia: Did you remember 16 (pack) the charger?
Dan: Yes. I remember 17 (put) it in the side pocket.
Mia: Good. Can we stop 18 (get) a coffee soon? I'm falling asleep.
Dan: Sure. And please stop 19 (check) your phone — look at the view!
Mia: I'm trying 20 (find) the hotel's address. It isn't in my emails.
Dan: Try 21 (search) for the word "booking". That sometimes works.

E. თქვენი ჯერი

დაწერეთ ინგლისურად.

  1. დაწერეთ ორი წინადადება: ერთი იმაზე, რა გახსოვთ ბავშვობიდან, და მეორე იმაზე, რა არ უნდა დაგავიწყდეთ ამ კვირაში.
  2. მეგობარს ძილი არ შეუძლია. მიეცით ორი რჩევა try + -ing-ით.

F. შერეული გამეორება

გაიმეორეთ წინა გაკვეთილები.

  1. B1-17 Verb + -ing თუ verb + to? enjoy cooking, decide to wait – სრული სიები ქართულად
    I've decided (look) for a new job.
  2. B1-17 Verb + -ing თუ verb + to? enjoy cooking, decide to wait – სრული სიები ქართულად
    Do you mind (wait) a few minutes?
  3. B1-18 Want him to, make him do, let him do ქართულად: ზმნა + დამატება + to
    My parents made me (practise) the piano every day.
  4. B1-19 Gerund ქართულად: -ing ფორმა ქვემდებარედ და წინდებულის შემდეგ – look forward to, worth
    I'm looking forward to (see) you.
პასუხები

A. ფორმა

  1. putting
  2. to water
  3. driving
  4. to buy
  5. seeing
  6. to lock

B. მნიშვნელობა

  1. to lift
  2. adding
  3. to look
  4. meeting
  5. She stopped smoking.

C. იპოვეთ შეცდომა

  1. I remember going to that beach when I was a child.
  2. Don't forget to call your grandmother tonight.
  3. Can you stop tapping your pen? It's driving me crazy.
  4. ✓ I tried to call you three times, but you didn't answer.

D. კონტექსტში

  1. to pack
  2. putting / having put
  3. to get
  4. checking
  5. to find
  6. searching

E. თქვენი ჯერი

  1. I remember riding my bike to school. I must remember to renew my passport.
  2. Try turning off your phone an hour before bed. Try reading something boring.

F. შერეული გამეორება

  1. to look
  2. waiting
  3. practise
  4. seeing
Android აპლიკაციაისწავლეთ ყველგან Google Play