Few თუ A Few, Little თუ A Little? რაოდენობის სიტყვები ინგლისურად (Quantifiers)
Few or A Few? Quantifiers in Depth
ამ გვერდზე
მიზანი
ამ გაკვეთილის შემდეგ შეძლებთ აირჩიოთ few ან a few, little ან a little, გამოიყენოთ plenty of, a great deal of და a large number of, და a number of-ისა და the number of-ის შემდეგ ზმნა სწორად შეათანხმოთ.
მთავარი იდეა
რაოდენობის სიტყვები (quantifiers) მხოლოდ ზომავს კი არა – იმასაც აჩვენებს, რას გრძნობს მოლაპარაკე ამ რაოდენობაზე.
წარმოიდგინეთ ორი ადამიანი, რომლებიც ერთსა და იმავე ჭიქას უყურებენ, რომელშიც ცოტა წყალია. ერთი ამბობს: "There's a little water left — great, we can share it." მეორე ამბობს: "There's little water left — we're in trouble." რაოდენობა ერთია. დამოკიდებულება – საპირისპირო.
განსხვავებას პაწაწინა სიტყვა a ქმნის. a-თი მნიშვნელობა დადებითია: რაღაც, საკმარისი, რომ გამოგადგეთ. a-ს გარეშე – უარყოფითი: თითქმის არაფერი, არასაკმარისი.
B2 დონეზე ისიც უნდა იცოდეთ, რომელი სიტყვა რომელ არსებით სახელს უხდება – ზოგი მხოლოდ თვლადს (a large number of), ზოგი მხოლოდ უთვლადს (a great deal of) –, და როდის ცვლის რაოდენობის სიტყვა ზმნას: A number of people are…, მაგრამ The number of people is…
ქართული და ინგლისური
ქართულს ერთი სიტყვა აქვს – ცოტა –, და ის ოთხივე ინგლისურ ფორმას ფარავს: „ცოტა ადამიანმა იცის“ (few), „ცოტა მარილი დაამატეთ“ (a little), „ცოტა დრო გვაქვს“ (little ან a little – კონტექსტზეა დამოკიდებული). ქართულად დამოკიდებულებას ინტონაცია და „ძალიან“ / „კიდევ“ აჩვენებს; ინგლისურში კი – პატარა a. თანაც „ცოტა“ თვლადსაც უხდება და უთვლადსაც, ინგლისურში კი თვლადთან few, უთვლადთან little.
მეორე: ქართულად რაოდენობის სიტყვას მხოლობითი სახელი და მხოლობითი ზმნა მოსდევს: „რამდენიმე მეგობარი“, „რამდენიმე რეისი გადაიდო“. ინგლისურში a few, several, a number of-ის შემდეგ – მრავლობითი: a few friends, a number of flights have. მესამე: „ადამიანების უმეტესობა“ = most of the people – არტიკლი ქართულში არ გვაქვს, ამიტომ of-ის შემდეგ the ხშირად იკარგება. და ბოლოს: „თითქმის არავინ არ დარჩა“ – ქართულში ორმაგი უარყოფა სავალდებულოა, ინგლისურ hardly-ს კი უარყოფა არ ემატება: hardly anyone.
| ქართული | ინგლისური | რაშია განსხვავება? |
|---|---|---|
| ცოტა ადამიანმა იცის, რომ ოდესღაც პროფესიონალი მოცეკვავე იყო. | Few people know that he was once a professional dancer. | უარყოფითი ტონი → few (a-ს გარეშე) |
| ცოტა მარილი დაამატეთ და მოურიეთ. | Add a little salt and stir. | იგივე „ცოტა“, დადებითი ტონი → a little |
| ანგარიშში რამდენიმე ცვლილება შევიტანე. | I've made a few changes to the report. | „რამდენიმე“ + მხოლობითი → a few + მრავლობითი |
| რეისების რაოდენობა 2015 წლიდან გაორმაგდა. | The number of flights has doubled since 2015. | აქ ერთნაირია: „რაოდენობა“ მხოლობითია → has |
| ნისლის გამო რამდენიმე რეისი გადაიდო. | A number of flights have been delayed because of the fog. | ქართულად მხოლობითი ზმნა; ინგლისურში have |
| ჩემს კლასში მოზარდების უმეტესობას სმარტფონი აქვს. | Most of the teenagers in my class have a smartphone. | „უმეტესობა“ → most of the (the არ დაკარგოთ) |
| რძე თითქმის აღარ დარჩა. | There's hardly any milk left. | ქართულად უარყოფა; ინგლისურში hardly + any |
მოკლედ: „ცოტა“ → a few / a little (საკმარისია) ან few / little (არ არის საკმარისი); თვლადთან few, უთვლადთან little; a few / several / a number of-ის შემდეგ – მრავლობითი.
ფორმა
ტონი: დადებითი თუ უარყოფითი
| დადებითი (რაღაც, საკმარისი) | უარყოფითი (ბევრი არა) | არსებითი სახელის ტიპი |
|---|---|---|
| a few friends | few friends | თვლადი, მრავლობითი |
| a little time | little time | უთვლადი |
| quite a few people (= საკმაოდ ბევრი) | very few / hardly any people | თვლადი, მრავლობითი |
| plenty of time / ideas (= საკმარისზე მეტი) | hardly any time / ideas | ორივე |
დიდი რაოდენობა
| რაოდენობის სიტყვა | თვლადი, მრავლობითი | უთვლადი | რეგისტრი |
|---|---|---|---|
| a lot of / lots of | ✅ | ✅ | ნეიტრალური / არაფორმალური |
| plenty of | ✅ | ✅ | ნეიტრალური |
| quite a lot of | ✅ | ✅ | ნეიტრალური |
| quite a few | ✅ | — | ნეიტრალური / არაფორმალური |
| a large number of | ✅ | — | ფორმალური |
| a great deal of / a good deal of | — | ✅ | ფორმალური |
| a large amount of | (არაფორმალური; ფორმალურ წერაში ადამიანებთან და საგნებთან მოერიდეთ) | ✅ | ფორმალური |
| several (ორზე მეტი, მაგრამ არა ბევრი) | ✅ | — | ნეიტრალური |
| numerous | ✅ | — | ფორმალური |
რიცხვში შეთანხმება
| ფრაზა | ზმნა | მაგალითი |
|---|---|---|
| a number of + მრავლობითი (= რამდენიმე, ბევრი) | მრავლობითი | A number of students have complained. |
| the number of + მრავლობითი (= თავად რიცხვი) | მხოლობითი | The number of students has risen. |
Most / many / much (+ of)
| ზოგადი (განმსაზღვრელის გარეშე) | კონკრეტული (the / my / these / them / it) |
|---|---|
| Most people like music. | Most of the people I know like jazz. |
| Many shops close on Sundays. | Many of the shops in my town close early. |
| Much research is still needed. (ფორმალური) | Much of the information was out of date. |
გამოყენება
1Few / little – უარყოფითი მნიშვნელობა
Few (თვლადი) და little (უთვლადი) ნიშნავს „ბევრი არა – მოსალოდნელზე ან საჭიროზე ნაკლები“. მარტო საკმაოდ ფორმალურად ჟღერს. სასაუბრო მეტყველებაში უფრო ხშირია not many, not much, very few და very little. ქართულად: „ცოტა“, „ძალიან ცოტა“, „ბევრი არ…“.
2A few / a little / quite a few – დადებითი მნიშვნელობა
A few (თვლადი) და a little (უთვლადი) ნიშნავს „რაღაც – ცოტა, მაგრამ საკმარისი, რომ გამოგადგეთ“. Quite a few საკმაოდ დიდ რაოდენობას ნიშნავს, ხშირად მოსალოდნელზე მეტს. Only a few / only a little ისევ „ბევრი არა“-ს იდეას აბრუნებს. ქართულად: „რამდენიმე“, „ცოტა“, „ცოტა კიდევ“, „საკმაოდ ბევრი“.
3დიდი რაოდენობა – plenty of, a great deal of, a large number of
plenty of გამოიყენეთ, როცა საკმარისზე მეტია. ფორმალურ წერაში უთვლად სახელებთან გამოიყენეთ a great deal of, თვლად მრავლობით სახელებთან – a large number of. Numerous many-ის ფორმალური სინონიმია. ქართულად ყველა ეს „ბევრი“-ა, ინგლისურში კი არსებითი სახელის ტიპს უნდა შეუხამოთ.
4A number of თუ the number of
A number of + მრავლობითი ნიშნავს რამდენიმე / ბევრი, და ზმნა მრავლობითშია. The number of + მრავლობითი ნიშნავს თავად რიცხვს, და ზმნა მხოლობითშია. შეთანხმების სხვა წესები B2-22-შია. ქართული აქ ნახევრად გეხმარებათ: „რაოდენობა“ მხოლობითია, როგორც the number; „რამდენიმე“ კი ქართულად მხოლობით ზმნას იღებს, ინგლისურში – არა.
5Most / most of the; many of / much of + განმსაზღვრელი
most, many და much პირდაპირ არსებითი სახელის წინ ზოგად დებულებებში დასვით. როცა განმსაზღვრელია (the, my, these, our) ან ნაცვალსახელი (them, it), დაამატეთ of. Much დადებით წინადადებაში ფორმალურად ჟღერს; much of the / it ყველა სტილში ხშირია. ქართული „უმეტესობა“ ორივეს ფარავს.
6Several და hardly any
Several = ორზე მეტი, მაგრამ არა ბევრი. Hardly any = თითქმის არც ერთი / თითქმის არაფერი; თვლადთანაც მუშაობს და უთვლადთანაც და მეტყველებაში ხშირია. Hardly უკვე უარყოფითია, ამიტომ no ან not არ დაუმატოთ – ქართულისგან განსხვავებით, სადაც უარყოფა ორმაგდება.
ხშირი შეცდომები
მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის
1. „გალერეის გახსნაზე ცოტა ხალხი მოვიდა“ → a little people. ქართული „ცოტა“ თვლადსაც უხდება და უთვლადსაც, ამიტომ little / a little ადამიანებთანაც ჩნდება. თვლად სახელებთან – few / a few.
2. „პარასკევს რამდენიმე კოლეგა დავპატიჟე“ → a few colleague. ქართულად რაოდენობის სიტყვას მხოლობითი სახელი მოსდევს („რამდენიმე კოლეგა“, „ცოტა მეგობარი“). ინგლისურში a few, few, several, a number of-ის შემდეგ სახელი მრავლობითშია.
3. „ბებიამ ცოტა ფული დააგროვა და ახალი პალტო იყიდა“ → little money. ქართული „ცოტა“ დამოკიდებულებას არ აჩვენებს, ამიტომ a ხშირად იკარგება. little ნიშნავს „არასაკმარისს“; როცა ფული საკმარისი აღმოჩნდა – a little.
4. „უშგულის გზაზე მთელი დღე თითქმის არც ერთი მანქანა არ გვინახავს“ → hardly no. ქართულში ორმაგი უარყოფა სავალდებულოა („არც ერთი … არ“), ამიტომ hardly-ს უარყოფითი სიტყვა ემატება. Hardly უკვე უარყოფითია: hardly any.
5. „ახალ სკოლაში მასწავლებლების უმეტესობას უკვე გავეცანი“ → most of teachers. „მასწავლებლების უმეტესობა“ სიტყვასიტყვით most of teachers-ად ითარგმნება. კონკრეტულ ჯგუფზე ინგლისურს the სჭირდება: most of the teachers; ზოგადად კი – most teachers, of-ის გარეშე.
არ აგერიოთ
few თუ a few – ერთი და იგივე მცირე რიცხვი, სხვა დამოკიდებულება.
little თუ a little
a number of თუ the number of – მრავლობითი ზმნა თუ მხოლობითი.
საფუძვლები – much / many, a lot of და მარტივი a few / a little A2-10-შია. Each, every, all, none, both – B1-30-ში.
მართლწერა და გამოთქმა
- a few და a little ერთ ერთეულად ითქმის, სუსტი a-თი: /ə ˈfjuː/, /ə ˈlɪtl/. სწრაფ მეტყველებაში a ძალიან მოკლეა – კარგად მოუსმინეთ, რადგან მნიშვნელობას ცვლის. ქართულ „ა“-ს ნუ იტყვით სრულად: ეს მოკლე, მოდუნებული /ə/-ა.
- დამოკიდებულების საჩვენებლად რაოდენობის სიტყვას მახვილი დაუსვით: There's little time. / There were quite a few.
- little /ˈlɪtl/: ბოლოს ხმოვანი არ ისმის – t-ს შემდეგ ენა მაშინვე l-ზე გადადის. ბოლოში მუქი l-ა: ენის უკანა ნაწილი ოდნავ აწეულია.
- numerous /ˈnjuːmərəs/ (UK), /ˈnuːmərəs/ (US) – მახვილი პირველ მარცვალზეა, დანარჩენი ორი ხმოვანი სუსტია.
- several მეტყველებაში ჩვეულებრივ ორმარცვლიანია: /ˈsevrəl/. ქართული ჩვევით სამ სრულ მარცვლად ნუ წაიკითხავთ.
ოქროს წესი
A few / a little = რაღაც (დადებითი). Few / little = ბევრი არა (უარყოფითი). თვლადთან few, უთვლადთან little – ქართული „ცოტა“ ამას არ გიჩვენებთ. A great deal of გამოიყენეთ უთვლადთან, a large number of – მრავლობითთან. A number of მრავლობით ზმნას იღებს, the number of – მხოლობითს.
სავარჯიშოები
A. ფორმა
შეასრულეთ დავალება ან ჩასვით გამოტოვებული სიტყვა.
-
გახადეთ კონკრეტული: Most students live nearby. (the students in my class)
-
ჩასვით few ან little: We had very time to prepare.
-
ჩასვით few ან little: Very people know his real name.
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: A number of flights … been cancelled.
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: The number of students … doubled.
-
შეავსეთ: We've got of time — there's no need to rush.
B. მნიშვნელობა
აირჩიეთ სწორი პასუხი ან უპასუხეთ კითხვას.
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: Don't worry — we still have … time before the train leaves.
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: … people understood the joke, so hardly anyone laughed.
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: I've got … minutes. What do you need?
-
რომელი წინადადებაა უფრო დადებითი?
-
"Quite a few of my colleagues work from home." ეს ნიშნავს:
C. იპოვეთ შეცდომა
ყოველ წინადადებაში ერთი შეცდომაა, ან წინადადება სწორია. დაწერეთ გასწორებული წინადადება ან დაწერეთ correct.
-
Most of people in my office drink coffee.
-
There's hardly no fuel in the tank.
-
A great deal of tourists visit the castle every year.
-
The number of people working from home is still growing.
D. კონტექსტში
აირჩიეთ ფრჩხილებში მოცემული სწორი სიტყვა.
16 (A / The) number of people living in the town centre has fallen. 17 (A / The) number of families have moved to the suburbs, where there is 18 (plenty / numerous) of space. Sadly, 19 (few / a few) young people stay after school — most leave for the city. Still, there is 20 (little / a little) good news: 21 (several / much) new cafés have opened this year.
E. თქვენი ჯერი
დაწერეთ ინგლისურად.
-
აღწერეთ თქვენი ქალაქი ან სამსახური a few-ით, few-ით, quite a few-ით ან hardly any-ით.
-
დაწერეთ ორი წინადადება თქვენს თავისუფალ დროზე: ერთი a little-ით, მეორე little-ით.
F. შერეული გამეორება
გაიმეორეთ წინა გაკვეთილები.
-
A2-10 Much, many, a lot of, a few, a little: „ბევრი“ და „ცოტა“ ინგლისურად How … sugar do you take?
-
B1-30 Both, either, neither, all, none, each, every: „ორივე“, „არცერთი“ და „ყველა“ ინგლისურად … student has a locker.
-
B1-30 Both, either, neither, all, none, each, every: „ორივე“, „არცერთი“ და „ყველა“ ინგლისურად I've read … books, and I liked them both.
-
B2-18 Future in the Past: Was Going To, Would, Was About To ქართულად I (going to) call you, but I lost your number.
პასუხები
A. ფორმა
- Most of the students in my class live nearby.
- little
- few
- have
- has
- plenty / lots / a lot / loads / quite a lot / a great deal
B. მნიშვნელობა
- a little
- Few
- a few
- She has a few close friends.
- a fairly large number
C. იპოვეთ შეცდომა
- Most people in my office drink coffee. / Most of the people in my office drink coffee.
- There's hardly any fuel in the tank.
- A large number of tourists visit the castle every year. / A lot of tourists visit the castle every year. / Lots of tourists visit the castle every year. / Many tourists visit the castle every year. / Numerous tourists visit the castle every year.
- ✓ The number of people working from home is still growing.
D. კონტექსტში
- The
- A
- plenty
- few
- a little
- several
E. თქვენი ჯერი
- There are quite a few good restaurants in my town, but hardly any parks.
- I have a little time to read in the evenings. At weekends I have little time for myself because of the kids.
F. შერეული გამეორება
- much
- Every
- both
- was going to
