Slowingoგრამატიკა
B2 13 / 30

It Is Said That და He Is Said To: „ამბობენ, რომ…“ ინგლისურად (Reporting Passive)

It Is Said That… / He Is Said To…: The Reporting Passive

ამ გვერდზე
  1. მიზანი
  2. მთავარი იდეა
  3. ქართული და ინგლისური
  4. ფორმა
  5. გამოყენება
  6. ხშირი შეცდომები
  7. მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის
  8. არ აგერიოთ
  9. მართლწერა და გამოთქმა
  10. ოქროს წესი
  11. სავარჯიშოები

მიზანი

ამ გაკვეთილის შემდეგ შეძლებთ გადმოსცეთ, რას ამბობენ, ფიქრობენ ან მოელიან ადამიანები ზოგადად, მათი დასახელების გარეშე – It is believed that…, She is said to be…, He is thought to have left…, There are reported to be… – და ეს სტრუქტურები ახალი ამბების და აკადემიური ტექსტების სტილში გამოიყენოთ.

მთავარი იდეა

ხშირად გვინდა ინფორმაციის გაზიარება ისე, რომ არ ვთქვათ, ვინ თქვა. წყარო „ხალხია ზოგადად“, ან უცნობია, ან არ გვინდა, რომ მტკიცებაზე პირადად ვაგოთ პასუხი. შეადარეთ:

People say that the house is haunted. – არაფორმალური; people ბუნდოვანია. It is said that the house is haunted. / The house is said to be haunted. – ნეიტრალური, უპიროვნო, ფრთხილი.

Reporting passive მტკიცებას გაშლილ ხელზე, თქვენგან მოშორებით უჭირავს. ის ამბობს: „ამას ამბობენ ან ფიქრობენ – მე ვგადმოსცემ და არ გპირდებით, რომ მართალია“. ამიტომ ჟურნალისტები, მეცნიერები და ისტორიკოსები მას გამუდმებით იყენებენ.

ორი სქემაა. პირველი სქემა იწყება ცარიელი it-ით და სრულ that-წინადადებას ინარჩუნებს. მეორე სქემა ადამიანს ან საგანს, რომელსაც მტკიცება ეხება, წინ გადმოიტანს და to-ინფინიტივს იყენებს. to-ინფინიტივის ფორმა კი გადმოცემული მოქმედების დროს აჩვენებს.

ქართული და ინგლისური

ქართულად ასეთ ინფორმაციას ჩვეულებრივ მოქმედებითი ზმნით, ქვემდებარის გარეშე, ვამბობთ: „ამბობენ, რომ…“, „ფიქრობენ, რომ…“, „ვარაუდობენ, რომ…“, ან „ითვლება, რომ…“, „ცნობილია, რომ…“, „მოსალოდნელია, რომ…“. ბოლო სამი პირველ სქემას ზუსტად ემთხვევა – ოღონდ ინგლისურს ქვემდებარე სჭირდება: It is known that… ქართულად კი ქვემდებარე არ გვაქვს, ამიტომ it ხშირად იკარგება.

მეორე სქემა (She is said to be rich) ქართულს არ აქვს – „ამბობენ, რომ მდიდარია“. ამიტომ მისი აგებისას ორ რამეს მიაქციეთ ყურადღება. პირველი: ორ სქემას ნუ აურევთ (He is said that… არ ითქმის). მეორე: დრო. ქართულად წარსულს ზმნა აჩვენებს, ხშირად „თურმე“-თი და თურმეობითით („თურმე ბათუმში უცხოვრია“). ინგლისურში დროს to-ინფინიტივის ფორმა აჩვენებს: to live (ახლა) – to have lived (ადრე). და კიდევ: ქართულად რიცხვთან მხოლობითი დგას („400-ზე ნაკლები ვეფხვია“), ინგლისურში კი there + are + მრავლობითი.

ქართულიინგლისურირაშია განსხვავება?
ამბობენ, რომ სახლში მოჩვენებაა.It is said that the house is haunted.ქართულად ქვემდებარე არ არის; ინგლისურს სჭირდება it
ცნობილია, რომ ვარჯიში სტრესს ამცირებს.It is known that regular exercise reduces stress.აქ ერთნაირია: „ცნობილია, რომ“ = is known that; ოღონდ it აუცილებელია
მიიჩნევენ, რომ ქვეყნის ერთ-ერთი უმდიდრესი ქალია.She is believed to be one of the richest women.ქართულს ეს სქემა არ აქვს: ადამიანი → ქვემდებარე + to-ინფინიტივი
ძველ მეფეს ლექსები თურმე ერთ ზამთარში დაუწერია.The old king is said to have written his poems in a single winter.„თურმე“ + თურმეობითი → to have + მესამე ფორმა
ვარაუდობენ, რომ 400-ზე ნაკლები ვეფხვია დარჩენილი.There are believed to be fewer than 400 tigers left.ქართულად რიცხვთან მხოლობითი; ინგლისურში are
მოსალოდნელია, რომ ფასები გაიზრდება.It is expected that prices will rise.აქ ერთნაირია: „მოსალოდნელია“ = is expected; that-ის შემდეგ ჩვეულებრივი დრო

მოკლედ: „ამბობენ / ფიქრობენ / ცნობილია, რომ…“ → It is said / thought / known that…; „ამბობენ, რომ ის…“ → He is said to…; „თურმე“ წარსულზე → to have + past participle.

ფორმა

პირველი სქემა: It + ვნებითი გადმოცემის ზმნა + that-წინადადება

Itbe + past participlethat-წინადადება
Itis saidthat the castle is haunted.
Itis believedthat the suspect has left the country.
Itwas thoughtthat the disease was spread by insects.
Itis expectedthat prices will rise.

ხშირი ზმნები: say, believe, think, report, know, expect, claim, consider, understand, allege, estimate.

მეორე სქემა: ქვემდებარე + ვნებითი გადმოცემის ზმნა + to-ინფინიტივი

გადმოცემული მოქმედების დროto-ინფინიტივის ფორმამაგალითი
იმავე დროს (მდგომარეობა / ჩვევა)to + საწყისი ფორმაShe is said to be very rich.
იმავე დროს (მიმდინარე)to be + -ingHe is believed to be hiding in the mountains.
ადრეto have + past participleThe thieves are thought to have escaped by car.
ადრე, ხანგრძლივადto have been + -ingShe is reported to have been living abroad for years.
მოგვიანებით (expect-თან)to + საწყისი ფორმაThe minister is expected to resign.

There + ვნებითი გადმოცემის ზმნა + to be

მაგალითი
მხოლობითიThere is said to be a hidden tunnel under the city.
მრავლობითიThere are believed to be over 2,000 species in the park.
წარსულიThere were thought to be no survivors.

წარსულში გადმოცემის ზმნა

სქემამაგალითი
It was + past participle + that…It was believed that the earth was flat.
ქვემდებარე + was / were + past participle + to-ინფინიტივიThe ship was thought to have sunk near the coast.

გამოყენება

1It is said / believed / thought that…

it + ვნებითი გადმოცემის ზმნა + that გამოიყენეთ ზოგადი აზრის, რწმენის ან მტკიცების გადმოსაცემად, წყაროს დასახელების გარეშე. that-წინადადება ჩვეულებრივ დროს ინარჩუნებს. ქართულად: „ამბობენ, რომ…“, „ცნობილია, რომ…“.

It is said that the old oak tree is over 800 years old.
ამბობენ, რომ ძველი მუხა 800 წელზე მეტისაა.
ინგლისურს სჭირდება it
It is widely believed that the company will be sold.
ბევრს მიაჩნია, რომ კომპანიას გაყიდიან.
It has been reported that three people were injured.
გავრცელდა ცნობა, რომ სამი ადამიანი დაშავდა.
შესაძლებელია Present Perfect-ის ვნებითიც
It is known that regular exercise reduces stress.
ცნობილია, რომ რეგულარული ვარჯიში სტრესს ამცირებს.
„ცნობილია“ = It is known
It is expected that the new line will open in 2028.
მოსალოდნელია, რომ ახალი ხაზი 2028 წელს გაიხსნება.

2Subject + is said to + საწყისი ფორმა – აწმყოს მდგომარეობები და ჩვევები

ადამიანი ან საგანი წინ დასვით და გამოიყენეთ to + საწყისი ფორმა, როცა გადმოცემული სიტუაცია ახლა ან ზოგადად მართალია. ახლა მიმდინარე მოქმედებისთვის – to be + -ing. expect-თან to-ინფინიტივი მომავალს ეხება.

The new café on Mill Street is said to serve the best coffee in town.
ამბობენ, რომ მილ-სტრიტის ახალ კაფეში ქალაქში საუკეთესო ყავას ამზადებენ.
She is believed to be one of the richest women in the country.
მიიჩნევენ, რომ ქვეყნის ერთ-ერთი უმდიდრესი ქალია.
The president is reported to be considering a new plan.
ცნობით, პრეზიდენტი ახალ გეგმას განიხილავს.
მიმდინარე: to be + -ing
Wolves are known to travel long distances in search of food.
ცნობილია, რომ მგლები საკვების საძებნელად დიდ მანძილებს გადიან.
The film is expected to break box-office records.
მოსალოდნელია, რომ ფილმი შემოსავლების რეკორდებს მოხსნის.
მომავლის მნიშვნელობა

3Subject + is said to have + past participle – ადრინდელი მოქმედებები

to have + past participle გამოიყენეთ, როცა გადმოცემული მოქმედება გადმოცემის მომენტამდე მოხდა. ვნებითი მოქმედებისთვის – to have been + past participle; ხანგრძლივი საქმიანობისთვის – to have been + -ing. ქართულად ხშირად „თურმე“ ან თურმეობითი.

The suspect is believed to have left the country.
ვარაუდობენ, რომ ეჭვმიტანილმა ქვეყანა დატოვა.
ადრე → to have left
The old king is said to have written his poems in a single winter.
ძველ მეფეს ლექსები თურმე ერთ ზამთარში დაუწერია.
„თურმე“ + თურმეობითი → to have written
The two leaders are reported to have had a heated argument.
ცნობით, ორ ლიდერს შორის ცხარე კამათი მოხდა.
The painting is thought to have been stolen in the 1970s.
ვარაუდობენ, რომ ნახატი 1970-იან წლებში მოიპარეს.
ვნებითი: to have been + past participle
He is alleged to have been taking bribes for years.
ბრალს სდებენ, რომ წლების განმავლობაში ქრთამს იღებდა.
ხანგრძლივად: to have been + -ing

4There is said to be…

there + ვნებითი გადმოცემის ზმნა + to be გამოიყენეთ იმის გადმოსაცემად, რა არსებობს ადამიანების, ცნობების ან შეფასებების მიხედვით. Be მომდევნო არსებით სახელს ეთანხმება – ქართულისგან განსხვავებით, რიცხვთან მრავლობითში.

There is said to be a ghost in the east wing of the hotel.
ამბობენ, რომ სასტუმროს აღმოსავლეთ ფრთაში მოჩვენებაა.
There are believed to be fewer than 400 tigers left in the region.
ვარაუდობენ, რომ რეგიონში 400-ზე ნაკლები ვეფხვია დარჩენილი.
ქართულად მხოლობითი („ვეფხვია“); ინგლისურში are
There are thought to be several reasons for the delay.
ფიქრობენ, რომ დაგვიანებას რამდენიმე მიზეზი აქვს.
There is reported to have been an explosion at the factory.
ცნობით, ქარხანაში აფეთქება მოხდა.
ადრე: to have been

5წარსულში გადმოცემის ზმნები

როცა რწმენა ან მტკიცება წარსულს ეკუთვნის, გადმოცემის ზმნა წარსულში დასვით. to-ინფინიტივის ფორმა აირჩიეთ გადმოცემული მოქმედების იმ წარსულ მომენტთან შედარებით.

It was once thought that the sun went around the earth.
ოდესღაც ფიქრობდნენ, რომ მზე დედამიწის გარშემო ბრუნავს.
ქართულად აწმყო ბუნებრივია; ინგლისურში went
At the time, the drug was considered to be completely safe.
იმ დროს ეს წამალი სრულიად უსაფრთხოდ ითვლებოდა.
The ship was believed to have sunk during the storm.
ფიქრობდნენ, რომ გემი ქარიშხლის დროს ჩაიძირა.
რწმენაზე ადრე
It was reported that the talks had broken down.
გავრცელდა ცნობა, რომ მოლაპარაკებები ჩაიშალა.
that-წინადადებაში Past Perfect

6ახალ ამბებსა და აკადემიურ ტექსტებში

ეს სტრუქტურები ფორმალური, ნეიტრალური წერისთვისაა დამახასიათებელი. ავტორს საშუალებას აძლევს, მტკიცება ფრთხილად გადმოსცეს, დაუსაბუთებელი პირადი განცხადების გარეშე. IELTS-ის ესეში ზუსტად ასეთი ტონი გჭირდებათ.

The fire is understood to have started in the kitchen.
როგორც ირკვევა, ხანძარი სამზარეულოში გაჩენილა.
თურმეობითი „გაჩენილა“ → to have started
The economy is expected to grow by 2% next year.
მოსალოდნელია, რომ მომავალ წელს ეკონომიკა 2%-ით გაიზრდება.
It is generally accepted that sleep affects memory.
საყოველთაოდ აღიარებულია, რომ ძილი მეხსიერებაზე მოქმედებს.
The vaccine is estimated to have saved millions of lives.
შეფასებით, ვაქცინამ მილიონობით სიცოცხლე გადაარჩინა.

ყველა გადმოცემის ზმნა ორივე სქემაში არ მუშაობს. მაგალითად, suggest და propose მხოლოდ პირველ სქემაში გამოიყენება: It was suggested that the meeting should be postponed (და არა The meeting was suggested to be postponed). თუ დარწმუნებული არ ხართ, პირველი სქემა უფრო უსაფრთხოა.

ხშირი შეცდომები

❌He is said that he is very rich.
✅He is said to be very rich. ან It is said that he is very rich.
ორ სქემას ნუ აურევთ.
❌It is said him to be rich.
✅He is said to be rich.
to-ინფინიტივთან ადამიანი ქვემდებარეა.
❌The thief is believed to escape yesterday.
✅The thief is believed to have escaped yesterday.
ადრინდელი მოქმედება → to have + past participle.
❌They say him to be a genius.
✅He is said to be a genius. ან They say (that) he is a genius.
say + დამატება + to-ინფინიტივი მოქმედებით გვარში არ გამოიყენება.
❌There is believed to be many problems.
✅There are believed to be many problems.
be მომდევნო არსებით სახელს ეთანხმება.
❌It is know that smoking is harmful.
✅It is known that smoking is harmful.
გამოიყენეთ past participle: known.
❌She is reported to be resigned last week.
✅She is reported to have resigned last week.
წარსული მოვლენა: to have + past participle.

მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის

1. „ითვლება, რომ…“ → it-ის გარეშე. „ამბობენ“, „ითვლება“, „ცნობილია“ ქართულად ქვემდებარის გარეშე ითქმის. ინგლისურ წინადადებას კი ქვემდებარე აუცილებლად სჭირდება – აქ ეს ცარიელი it-ია.

❌Is believed that people in Georgia were making wine thousands of years ago.
✅It is believed that people in Georgia were making wine thousands of years ago.
it is believed

2. „ამბობენ, რომ ძველი ბიბლიოთეკის შენობა ორ დიდ მიწისძვრას გადარჩენილა“ → to + საწყისი ფორმა წარსულზე. ქართულად წარსულს თავად ზმნა აჩვენებს („გადარჩენილა“, „გადაურჩა“), ამიტომ is believed to survive-ც საკმარისად გვეჩვენება. ინგლისურ მეორე სქემაში წარსულს მხოლოდ to-ინფინიტივის ფორმა აჩვენებს: to have + past participle.

❌The old library building is believed to survive two big earthquakes.
✅The old library building is believed to have survived two big earthquakes.
ადრე → to have survived

3. „ითვლება, რომ ძველი ქალაქის ქვეშ რამდენიმე საიდუმლო გვირაბია“ → there is + მრავლობითი. ქართულად რიცხვს, „რამდენიმეს“ და „ბევრს“ მხოლობითი სახელი და მხოლობითი ზმნა მოსდევს („რამდენიმე გვირაბია“). ინგლისურში be მომდევნო არსებით სახელს ეთანხმება: there are + მრავლობითი.

❌Under the old town, there is believed to be several secret tunnels.
✅Under the old town, there are believed to be several secret tunnels.
tunnels → are

4. „ამბობენ“ ესეში → People say. „ამბობენ, რომ…“ ქართულად ნეიტრალურია და წერილობით ტექსტშიც გამოდგება. ინგლისური People say კი სასაუბროა; ფორმალურ ესეში ან მოხსენებაში ჯობია It is often said that… ან X is said to….

⚠️People say that social media makes teenagers less happy. (ფორმალურ ესეში)
✅It is often said that social media makes teenagers less happy.
გრამატიკულად სწორია, მაგრამ ფორმალური ესესთვის ძალიან სასაუბროა

არ აგერიოთ

People say… თუ It is said… თუ He is said to… – ერთი შეტყობინება, სხვადასხვა რეგისტრი. ქართულად სამივე „ამბობენ“-ია.

People say he's a brilliant cook.
ამბობენ, რომ შესანიშნავი მზარეულია.
არაფორმალური
It is said that he is a brilliant cook.
ამბობენ, რომ შესანიშნავი მზარეულია.
ფორმალური, უპიროვნო
He is said to be a brilliant cook.
ამბობენ, რომ შესანიშნავი მზარეულია.
ფორმალური, ყურადღება ადამიანზე

to be (ახლა) თუ to have been (მანამდე)

The building is thought to be unsafe.
შენობა სახიფათოდ ითვლება.
ახლა სახიფათოა
The building is thought to have been unsafe for years.
ფიქრობენ, რომ შენობა წლებია სახიფათოა.
ქართულად აწმყო („წლებია სახიფათოა“), ინგლისურში to have been … for years

be supposed to – This café is supposed to be very good შეიძლება ნიშნავდეს „ამბობენ“-საც, მაგრამ B2-07-ში მისი უფრო ხშირი მნიშვნელობა ისწავლეთ: მოლოდინი ან წესი.

მსგავსი სტრუქტურები seem-ითა და appear-ით (He seems to have left) ვნებითი არ არის; ისინი C1-08-შია, ფრთხილ ფორმულირებებთან ერთად.

მართლწერა და გამოთქმა

  • said წარმოითქმის /sed/. ქართული ჩვევით ისე ნუ წაიკითხავთ, როგორც იწერება („საიდ“) – ხმოვანი ქართული ე-ს ჰგავს.
  • thought /θɔːt/ (UK), /θɑːt/ (US): gh არ წარმოითქმის. /θ/ ქართულში არ არის: ენის წვერი ზედა და ქვედა კბილებს შორის ჩადეთ და ჰაერი გაატარეთ – ნუ იტყვით თ-ს ან ს-ს.
  • It is ნეიტრალურ ტექსტებსა და მეტყველებაში ხშირად იკუმშება (It's said that…), ფორმალურ წერაში კი სრული ფორმა ჩვეულებრივია.
  • to have სუსტია: is thought to have left → /ɪz ˈθɔːt tə həv ˈleft/ (UK), /ɪz ˈθɑːt tə həv ˈleft/ (US). ქართულად ყველა ხმოვანს სრულად ვამბობთ – აქ to და have მოკლე და მოდუნებულია.
  • ხშირი participle-ების მართლწერა: believed, thought, known, expected, reported, alleged (ორი l), understood. known /nəʊn/ – k არ წარმოითქმის.
  • მახვილი participle-სა და მთავარ ინფორმაციაზე მოდის: She is SAID to be very RICH.

ოქროს წესი

ორი სქემა: It is said that + წინადადება ან ქვემდებარე + is said + to-ინფინიტივი. მეორე სქემაში to-ინფინიტივის ფორმა დროის მიხედვით აირჩიეთ: to do / to be doing (იმავე დროს), to have done / to have been doing (მანამდე). „ამბობენ / ცნობილია“-ს ქვემდებარე არ აქვს – ინგლისურში it არ დაგავიწყდეთ.

სავარჯიშოები

A. ფორმა

ფრჩხილებში მოცემული ზმნა ჩასვით სწორი ფორმით.

  1. It (believe) that the treasure is still buried on the island.
  2. The singer is said (be) very shy in real life.
  3. The robbers are thought (escape) through the back door last night.
  4. There (think) to be about a million words in English.
  5. The team is expected (win) easily on Saturday.
  6. The suspect is believed (stay) with friends at the moment.

B. მნიშვნელობა

აირჩიეთ სწორი პასუხი.

  1. აირჩიეთ სწორი პასუხი: The pilot is believed … the crash last night.
  2. აირჩიეთ სწორი პასუხი: The castle is said … haunted — people still see a ghost there today.
  3. აირჩიეთ უფრო ფორმალური და უპიროვნო წინადადება:
  4. აირჩიეთ სწორი პასუხი: There … reported to be several injuries.
  5. აირჩიეთ სწორი პასუხი: It … that the lake has no bottom.

C. იპოვეთ შეცდომა

ყოველ წინადადებაში ერთი შეცდომაა, ან წინადადება სწორია. დაწერეთ გასწორებული წინადადება ან დაწერეთ correct.

  1. She is said that she speaks five languages.
  2. The pilot is believed to survive the crash.
  3. There is reported to be several injuries.
  4. The bridge is thought to have been built by the Romans.

D. კონტექსტში

ფრჩხილებში მოცემული ზმნა ჩასვით სწორი ფორმით.

News report
A rare painting has disappeared from the City Museum. The painting 16 (believe) to be worth over two million euros. The thieves 17 (think) to 18 (enter) the building through a window on Sunday night. It 19 (report) that the alarm system was not working. There 20 (say) to be no witnesses. Police are 21 (expect) to release more information tomorrow.

E. თქვენი ჯერი

დაწერეთ ინგლისურად.

  1. დაწერეთ თქვენი ქალაქის რომელიმე ადგილზე is said to-თი ან is believed to-თი.
  2. დაწერეთ მოკლე, ახალი ამბების სტილის წინადადება იმაზე, რაც ადრე მოხდა, is thought to have + past participle-ით.

F. შერეული გამეორება

გაიმეორეთ წინა გაკვეთილები.

  1. B1-11 Passive ყველა დროში და მოდალურ ზმნებთან: is being done, has been done, must be done ქართულად
    The results (announce) tomorrow.
  2. B1-12 Reported Speech ქართულად: ირიბი ნათქვამი ინგლისურში – said, backshift, ნაცვალსახელები
    გადმოეცით backshift-ით: "I'm tired," she said.
  3. B2-11 Have Something Done ქართულად: I Had My Hair Cut – კაუზატივი ინგლისურად
    I (have / my eyes / test) last week.
  4. B2-09 Reduced Relative Clauses: შემოკლებული დამოკიდებული წინადადება ინგლისურად
    შეამოკლეთ: The house which was built in 1900 is for sale.
პასუხები

A. ფორმა

  1. is believed
  2. to be
  3. to have escaped
  4. are thought
  5. to win
  6. to be staying

B. მნიშვნელობა

  1. to have survived
  2. to be
  3. The CEO is expected to resign.
  4. are
  5. is said

C. იპოვეთ შეცდომა

  1. She is said to speak five languages. / It is said that she speaks five languages.
  2. The pilot is believed to have survived the crash. / It is believed that the pilot survived the crash.
  3. There are reported to be several injuries.
  4. ✓ The bridge is thought to have been built by the Romans.

D. კონტექსტში

  1. is believed
  2. are thought
  3. have entered
  4. is reported / has been reported / was reported
  5. are said
  6. expected

E. თქვენი ჯერი

  1. The old bridge in my town is said to be over 500 years old.
  2. The fire is thought to have started in a restaurant kitchen.

F. შერეული გამეორება

  1. will be announced / are going to be announced / are being announced
  2. She said that she was tired. / She said she was tired.
  3. had my eyes tested
  4. The house built in 1900 is for sale.
Android აპლიკაციაისწავლეთ ყველგან Google Play