SlowingoDilbilgisi
A2 5 / 38

İngilizcede Gelecek Zaman Yapıları: Will, Going To, Present Continuous ve Present Simple Farkı

Talking About the Future: Which Form?

Bu sayfada
  1. Hedef
  2. Temel Fikir
  3. Türkçe ve İngilizce Yan Yana
  4. Yapı
  5. Kullanımlar
  6. Sık Yapılan Hatalar
  7. Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar
  8. Karıştırılmasın
  9. Yazım ve Telaffuz
  10. Altın Kural
  11. Alıştırmalar

Hedef

Bu dersin sonunda kesinleşmiş randevular için present continuous, tarifeler için present simple ve hemen olacak şeyler için be about to kullanabilecek; duruma göre bunlarla will ve going to arasında seçim yapabileceksiniz.

Temel Fikir

İngilizcede tek bir "gelecek zaman" yoktur. Bunun yerine geleceği anlatmanın birkaç yolu vardır ve her biri dinleyene geleceğin nereden geldiğini söyler.

Dört kaynak düşünün. Bir tarife: gelecek, yedide kalkan bir tren gibi bir programla belirlenmiştir — present simple. Bir randevu: başkalarıyla anlaşmışsınızdır, ajandanızda yazılıdır — present continuous. Bir niyet: kafanızda karar verilmiştir ya da kanıtı görüyorsunuzdur — going to. Ve şu an: konuşurken karar verir, teklif eder, söz verir ya da görüşünüzü söylersiniz — will.

Bir de hemen şimdi, birkaç saniye içinde olmak üzere olan gelecek vardır: The film is about to start. (Film başlamak üzere.)

Çoğu zaman birden fazla yapı mümkündür ve aradaki fark küçüktür. Ama "Bu gelecek nereden geliyor?" sorusu sizi genellikle en doğal seçime götürür.

Türkçe ve İngilizce Yan Yana

Türkçede de gelecek için tek bir yapı kullanmayız: -ecek, -iyor, -(y)eyim, -mek üzere. Hatta randevular için Türkçe de İngilizce gibi şimdiki zamanı kullanır: "Yarın Sam'le buluşuyorum." Bu konuda iki dil aynı çalışır. Asıl fark tarifelerde ortaya çıkar; bir de "-ecek" ekini her duruma uyar sanmak yaygın bir tuzaktır.

KaynakTürkçeİngilizce
tarifeTren yedi on beşte kalk-ıyor.The train leaves at seven fifteen.
randevuSaat altıda Sam'le buluş-uyor-um.I'm meeting Sam at six.
niyetGelecek ay babaannemi ziyaret ed-eceğ-im.I'm going to visit my grandmother next month.
şimdi verilen kararBen bak-ayım.I'll go.
birkaç saniye sonraFilm başla-mak üzere.The film is about to start.

Dikkat: Türkçede tarifeler için çoğu zaman "-iyor" kullanırız; İngilizcede ise resmi programlar için en doğal seçim present simple'dır.

Yapı

Gelecek için present continuous — am/is/are + -ing hali; genellikle gelecek bildiren bir zaman ifadesiyle (ya da anlam bağlamdan anlaşılıyorsa).

ÖrnekNeden
I'm meeting Sam at six.Sam'le anlaştık
We're flying to Rome on Friday.biletler alındı
She isn't coming to the party.kendisi söyledi

Gelecek için present simple — yalın hal / fiil + -s; resmi programlar için.

ÖrnekNeden
The train leaves at seven fifteen.tarife
The film starts at eight.sinema programı
What time does the shop open tomorrow?açılış saatleri

Be about to + yalın hal — bir şey çok yakında, birkaç saniye ya da dakika içinde olacak.

ÖrnekNeden
The film is about to start.bir iki dakika içinde
I'm about to go out.kapıdayım

Yapıların karşılaştırması

YapıGelecek nereden geliyorÖrnek
present simpletarife ya da resmi programThe bus leaves at nine.
present continuousbaşkalarıyla yapılmış, ajandadaki bir randevuI'm seeing the dentist on Tuesday.
going tokişisel plan ya da niyet; şu anki kanıtI'm going to clean my room. / It's going to rain.
willşimdi verilen karar; teklif; söz; görüşI'll get it! / I think you'll like it.
be about toönümüzdeki birkaç anQuick! The train is about to leave.

Kullanımlar

1Kesinleşmiş randevular için present continuous

Ayarlanmış gelecek planları için present continuous kullanın: biriyle saat ve yer konusunda anlaştınız, bilet aldınız ya da ajandanıza yazdınız.

I'm meeting Sam at six.
Saat altıda Sam'le buluşuyorum.
We're having dinner with my parents on Sunday.
Pazar günü annemlerle akşam yemeği yiyoruz.
She's flying to Toronto next week.
Gelecek hafta Toronto'ya uçuyor.
Are you doing anything this evening?
Bu akşam bir şey yapıyor musun?
I'm not working tomorrow — I've got the day off.
Yarın çalışmıyorum, izinliyim.
I've got (çoğunlukla UK); I have (UK ve US)
What time are you leaving?
Saat kaçta çıkıyorsun?

2Tarifeler ve programlar için present simple

Resmi bir tarife ya da programla belirlenmiş olaylar için present simple kullanın: ulaşım, filmler, dersler, mağazalar, etkinlikler.

The train leaves at seven fifteen.
Tren yedi on beşte kalkıyor.
yazılışı 7.15 (UK), 7:15 (US)
The concert starts at eight.
Konser sekizde başlıyor.
Our flight lands at midnight.
Uçağımız gece yarısı iniyor.
The museum doesn't open on Mondays.
Müze pazartesileri açık değil.
When does the new term begin?
Yeni dönem ne zaman başlıyor?

3Bir olay, farklı yapılar

Aynı gelecek olay, konuşanın ne söylemek istediğine göre farklı yapılarla anlatılabilir.

The match starts at three.
Maç üçte başlıyor.
programla belirlenmiş
We're playing the Lions on Saturday.
Cumartesi Lions'la oynuyoruz.
ayarlanmış maç
We're going to win this time!
Bu sefer kazanacağız!
niyet, kararlılık
I think we'll lose.
Bence kaybedeceğiz.
görüş

4Bağlam nasıl karar verir

Bazı seçimler açıkça daha iyidir, çünkü yapı geleceğin kaynağına uyar. O anda verilen kararlar will ile; önceden verilen kararlar going to ya da present continuous ile; görülen kanıt going to ile; tarifeler present simple ile söylenir.

"Someone's at the door." "I'll go."
"Kapıda biri var." "Ben bakarım."
şimdi verilen karar
I'm going to visit my grandmother next month.
Gelecek ay babaannemi ziyaret edeceğim.
niyet
I'm visiting my grandmother on Saturday. She's expecting me.
Cumartesi babaanneme gidiyorum. Beni bekliyor.
randevu
Watch out! You're going to hit that car!
Dikkat et! O arabaya çarpacaksın!
gördüğünüz kanıt
My English course finishes in June.
İngilizce kursum haziranda bitiyor.
program

5Kimsenin ayarlamadığı şeyler

Present continuous, insanların ayarladığı şeyler içindir. Hava durumu gibi kimsenin ayarlamadığı şeyler için will ya da going to kullanın.

It's going to be sunny tomorrow.
Yarın hava güneşli olacak.
I think the weather will improve next week.
Bence gelecek hafta hava düzelecek.
Prices are going to rise again.
Fiyatlar yine artacak.

6Be about to — çok yakın gelecek

Önümüzdeki birkaç anda olacak bir şey için be about to + yalın hal kullanın: "…-mek üzere". Genellikle zaman ifadesi gerekmez, çünkü anlam zaten "çok yakında"dır. (Geçmiş hali was about to B2-18'de.)

Hurry up! The film is about to start.
Acele et! Film başlamak üzere.
I'm about to go out. Can I call you later?
Tam çıkmak üzereyim. Seni sonra arayabilir miyim?
Turn on the TV — the match is about to start!
Televizyonu aç, maç başlamak üzere!
Look, the baby is about to fall asleep.
Bak, bebek uyumak üzere.

Sık Yapılan Hatalar

❌When is the next bus leave?
✅When does the next bus leave?
Tarife sorusu present simple'da does + yalın hal ile kurulur.
❌The train will leaves at seven.
✅The train leaves at seven.
Tarife → present simple; ayrıca will'den sonra asla -s gelmez.
❌I'm about to leaving.
✅I'm about to leave.
be about to + yalın hal.
⚠️"I'm thirsty." "Wait, I bring you some water."
✅"Wait, I'll bring you some water."
Konuşma anındaki teklif → will. Present simple teklif bildirmez.
⚠️"The phone's ringing." "I'm going to answer it."
✅"I'll answer it."
O anda verilen karar → will. Going to, önceden planlamışsınız gibi duyulur.
⚠️What do you do this weekend?
✅What are you doing this weekend?
Randevuları sormak için present continuous kullanın. "What do you do…?" alışkanlıkları ya da mesleği sorar.
⚠️It's raining tomorrow.
✅It's going to rain tomorrow. ya da It'll rain tomorrow.
Havayı kimse ayarlamaz; normal seçim going to ya da will'dir.
⚠️I meet my boss tomorrow at 10.
✅I'm meeting my boss tomorrow at 10.
Kişisel randevu → present continuous; present simple resmi bir tarife gibi duyulur.

Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar

1. "-ecek" ekini her zaman "will" ile çevirmek. Türkçede "Cuma günü İzmir'e uçacağım", "Cumartesi akşamı nereye gideceksin?" demek çok doğaldır. "-ecek" akla hemen will getirir. Ama İngilizcede önceden ayarlanmış bir plan için will pek doğal duyulmaz; randevu için present continuous, niyet için going to daha iyidir.

⚠️Where will you go on Saturday night?
✅Where are you going on Saturday night?
Yanlış değil, ama plan sorarken doğal seçim present continuous.
⚠️I will fly to Izmir on Friday. (bilet alındı)
✅I'm flying to Izmir on Friday.
Yanlış değil, ama ayarlanmış bir plan için daha doğal olan present continuous.

2. Teklifi geniş zamanla yapmak. Türkçede "Dur, sana su getiririm" ya da "Ben bakarım" deriz. Bu geniş zaman İngilizceye present simple olarak geçince teklif anlamı kaybolur. O anda yapılan teklif will ister.

⚠️"I'm thirsty." "Wait, I bring you some water."
✅"Wait, I'll bring you some water."

3. Tarife sorusunu "kalkıyor"dan çevirmek. "Uçak ne zaman iniyor?" sorusundaki "-iyor" akla is getirir; ardından fiil yalın kalınca iki zaman birbirine karışır. Resmi programlar için İngilizcede en doğal seçim present simple'dır ve soru does ile kurulur. Tarifeye will eklemek de gereksizdir; eklerseniz bile arkasından -s gelmez.

❌When is the flight arrive?
✅When does the flight arrive?
❌The museum will opens at nine on Sundays.
✅The museum opens at nine on Sundays.

4. "-mek üzere" kalıbında -ing kullanmak. "Yemeğe oturmak üzereyiz" cümlesindeki "-mek", İngilizcede bazı öğrencilere -ing'i hatırlatır. Ama about to'dan sonra fiilin yalın hali gelir.

❌We're about to having dinner.
✅We're about to have dinner.

Karıştırılmasın

going to ve present continuous — Çoğu zaman ikisi de mümkündür. Going to kafanızdaki niyete odaklanır; present continuous başkalarıyla yapılmış ayarlamaya (saat, yer, kişiler) odaklanır.

I'm going to see a doctor about my back.
Sırtım için doktora gideceğim.
karar verdim
I'm seeing the doctor at half past ten tomorrow.
Yarın on buçukta doktora gidiyorum.
randevu alındı

Şimdiki an için present continuous ve gelecek için present continuous — Yapı aynıdır; gelecek anlamını bir zaman ifadesi (ya da bağlam) gösterir. Türkçede de aynıdır. Bkz. A1-22.

I'm working.
Çalışıyorum.
şimdi
I'm working on Saturday.
Cumartesi çalışıyorum.
ayarlanmış gelecek

Bu yapılar ve future continuous — I'll be working at nine tomorrow (yarın saat dokuzda çalışıyor olacağım — gelecekteki bir anda devam eden eylem) B1-05'te.

Yazım ve Telaffuz

  • Saatler: 7.15 (UK) / 7:15 (US). seven fifteen ya da a quarter past seven diye okunur; bkz. A1-19.
  • Randevu cümlelerinde vurgu genellikle asıl fiile ve saate düşer: I'm meeting her at six.
  • Hızlı konuşmada going to "gonna" gibi duyulabilir, ama yer bildirirken asla: I'm gonna call (olur) / I'm going to Rome (gonna olmaz). Bkz. T-01.
  • What are you doing…? hızlı konuşmada çoğu zaman "Whatcha doing…?" /ˈwɒtʃə ˈduːɪŋ/ (UK), /ˈwɑːtʃə ˈduːɪŋ/ (US) — "woça duing" gibi duyulur.
  • about to: about başta zayıftır /əˈbaʊt/ — "ı-BAUT"; to da zayıftır /tə/: It's about to start "its ıbaut tı start" gibi duyulur.

Altın Kural

Geleceğin nereden geldiğini sorun: tarife → present simple, randevu → present continuous, niyet ya da görülen kanıt → going to, şimdi verilen karar, teklif, söz ya da görüş → will, önümüzdeki birkaç an → be about to. İki yapı da mümkünse, söylemek istediğinize uyanı seçin. Türkçedeki "-ecek" ekine aldanıp her şeyi will ile söylemeyin.

Alıştırmalar

A. Yapı

Parantez içindeki fiili uygun gelecek yapısıyla yazın.

  1. The bus (leave) at 5.30 tomorrow morning.
  2. I (have) lunch with Maria on Friday. We booked a table.
  3. "I've left my wallet at home." "Don't worry, I (pay)."
  4. Look at that driver! He (crash).
  5. The film (not start) until nine.
  6. Hurry! The shop (be about to / close).

B. Anlam

Anlama göre doğru seçeneği işaretleyin.

  1. Doğru olanı seçin: "Is that the doorbell?" "… see who it is."
  2. Doğru olanı seçin: I decided last week. I … start running every day.
  3. Doğru olanı seçin: "Are you free on Thursday?" "No, I … a client."
  4. Doğru olanı seçin: I think robots … do most housework one day.
  5. Konuşan kişi ne demek istiyor? "I'm about to leave."

C. Hatayı Bul

Hatalı cümleyi düzeltin. Cümle doğruysa "correct" yazın.

  1. The concert will starts at eight.
  2. When is the train leave?
  3. I'm about to calling you.
  4. We're having a party on Saturday. Can you come?

D. Bağlam İçinde

Diyaloğu tamamlayın; parantez içindeki fiili uygun gelecek yapısıyla yazın.

Hafta sonu planları
Jess: What 16 you doing this weekend?
Omar: My cousin's wedding! The ceremony 17 (start) at two on Saturday, and we 18 (drive) there in the morning.
Jess: Sounds great. What's the weather like there?
Omar: The forecast says it 19 (be) sunny. I can't wait!
Jess: Oh, my phone's battery 20 (be about to / die). I 21 (call) you tomorrow, OK?

E. Sıra Sende

  1. Gelecek hafta için gün ya da saatiyle iki randevunuzu yazın.
  2. Yarınla ilgili bir program bilgisi ve bir tahmin yazın.

F. Karışık Tekrar

  1. A2-02 İngilizce Past Simple ve Past Continuous Farkı: When, While, During ve For
    Doğru olanı seçin: I was cooking … the phone rang.
  2. A1-23 İngilizce Present Simple ve Present Continuous Farkı: I Work mü, I'm Working mi?
    Doğru olanı seçin: I … this word.
  3. A2-04 İngilizce Will Kullanımı: Anlık Kararlar, Sözler, Teklifler ve Tahminler
    Doğru olanı seçin: … I open the window?
Cevap anahtarı

A. Yapı

  1. leaves / will leave / is leaving / is going to leave
  2. 'm having / am having / 'm going to have / am going to have
  3. 'll pay / will pay
  4. 's going to crash / is going to crash
  5. doesn't start / does not start / isn't starting / won't start / will not start
  6. is about to close / 's about to close

B. Anlam

  1. I'll
  2. am going to
  3. 'm meeting
  4. will
  5. in a few moments

C. Hatayı Bul

  1. The concert starts at eight. / The concert will start at eight.
  2. When does the train leave?
  3. I'm about to call you.
  4. ✓ We're having a party on Saturday. Can you come?

D. Bağlam İçinde

  1. are
  2. starts / 's starting / is starting / 'll start / will start
  3. 're driving / are driving / 're going to drive / are going to drive / 'll drive / will drive
  4. 's going to be / is going to be / 'll be / will be
  5. is about to die / 's about to die
  6. 'll call / will call / 'm going to call / am going to call

E. Sıra Sende

  1. I'm meeting my sister on Tuesday. I'm playing tennis on Friday at six.
  2. My first class starts at nine. I think it'll be a long day.

F. Karışık Tekrar

  1. when
  2. don't understand
  3. Shall
Android UygulamaHareket Halinde Öğren Google Play